Droogte zorgt voor drukte in de sluis bij Lith: 'Het is proppen'
Bij de Maxima Sluizen in Lith is het passen en meten. Beroeps- en pleziervaart schuift langzaam de sluis in, terwijl sluismeesters proberen zoveel mogelijk boten tegelijk mee te nemen. Dat doen ze omdat het waterpeil in de omliggende rivieren uitzonderlijk laag staat. Door de droogte moet Rijkswaterstaat zuiniger omgaan met het beschikbare water en worden sluizen minder vaak geschut.
"Een volle kolk en dan pas schutten", dat is het uitgangspunt bij de Brabantse sluizen. Niels van Iersel van Rijkswaterstaat Zuid-Nederland ziet dagelijks wat de gevolgen zijn van de lage waterstanden. “Omdat er minder water is, hebben we ook minder water om schepen optimaal op en neer te schutten. Daarom vangen we schepen op en zorgen we dat we een volle kolk hebben." Boten moeten nu maximaal twee uur wachten voor ze de sluis door kunnen.
De waterstanden in de Nederlandse rivieren zijn laag. Op het droogste jaar in 1977 na, stonden de rivieren nog nooit zo laag rond deze tijd van het jaar. Dat komt omdat er de afgelopen weken weinig neerslag in Nederland en in de stroomgebieden van de Rijn en de Maas viel.
Drukte op de Maas
De droogte zorgt niet alleen voor langere wachttijden, maar verandert ook de routes van veel binnenvaartschepen. Op de Waal, die naast de Maas ligt, staat het water zeer laag. Schepen kunnen daardoor minder diep laden en minder vracht meenemen.
"De beroepsvaart die normaal via de Waal vaart, komt nu vaker deze kant op", vertelt Van Iersel vanaf de sluis in Lith. De Maas wordt door stuwen op niveau gehouden, waardoor schepen meer lading kunnen vervoeren.
De extra drukte komt bovenop de gewone recreatievaart in het zomerseizoen. Bij de sluizen wordt het daardoor voller. En met de aanhoudende droogte kan dat zorgen voor steeds langere wachttijden. "Dan kan het in extreme gevallen zelfs oplopen tot vier uur. Daar wordt niemand gelukkig van", zegt van Iersel.
Ook pleziervaart merkt gevolgen
De langere wachttijden gelden niet alleen voor vrachtschepen. Ook mensen met een jacht of motorboot zullen hun geduld wat vaker op de proef moeten stellen deze zomer.
Plezierschipper Marton Willems uit Weert merkt dat de sluizen anders worden gebruikt. "We merken dat de sluismeesters veel meer bezig zijn om zoveel mogelijk boten in één kolk de krijgen. Het is een beetje proppen af en toe."
Tot grote problemen leidt het volgens hem nog niet. "Maar als het zo droog blijft zal het steeds erger worden natuurlijk. Wij hebben gelukkig alle tijd, dus we zien wel."
Ook Hans uit Den Bosch merkt vooral dat het drukker wordt op de Maas. "Het wachten valt hier nu eigenlijk nog mee. Maar je merkt wel dat het wat voller wordt."
Grote verschillen
Volgens van Iersel vraagt de toename van extremen in het weer voortdurend om nieuwe plannen bij Rijkswaterstaat. "Vijf jaar geleden stond alles hier onder water. Toen hadden we een afvoer van 3300 kub per seconde. Nu zitten we op ongeveer 25 kub per seconde. Die verschillen zijn enorm en vragen ons om na te blijven denken hoe hiermee om te gaan en de juiste maatregelen te nemen in de toekomst."
