Het dier dat Marjon zag, leeft maar kort en volgens Frans vooral voor seks
Boswachter Frans Kapteijns deelt wekelijks zijn kennis van de natuur. Iedereen kan vragen insturen via [email protected]. Dit keer besteedt Frans onder meer aandacht aan parende nachtvlinders, een insect dat niet behoort tot de wespachtigen, een meisje dat iets bijzonder uit het water gevist heeft en een sierlijke, prachtige dagactieve nachtvlinder. Deel een van deze Stuifmail is zaterdag al gepubliceerd.
Is dit een gewone wespbij?
Marjon Verheij zag een wesp of bij op een bankje in hun tuin. Ze wil graag weten om welke soort het gaat. Ze vermoedde een gewone wespbij, maar vond de vleugels en de tekening op de rug anders. Als Marjon heel goed naar de vleugels gekeken had, had ze gezien dat dit vastgelegde insect maar twee vleugels heeft. Dan kan het insect nooit een wesp of bij zijn, want die hebben vier vleugels. Het prachtige insect dat Marjon gezien heeft, hoort dus thuis bij de tweevleugeligen (vliegen en muggen). Meer bepaald bij de onderorde van de muggen. Onder die onderorde bevindt zich de familie van de langpootmuggen en daar hoort dit insect bij. De naam is maskerkamlangpoot. Deze langpootmug is een heel mooie verschijning, met een mooi lang achterlijf met afwisselend gele en zwarte banen. Volgens mij heeft Marjon een vrouwtje vastgelegd, want die zijn zo’n 25 millimeter groot en het lijkt dat het die afmeting is. Maskerkamlangpoten komen redelijk veel voor in ons land en zijn inheems. Deze langpootmug is een van de bijna negentig soorten langpootmuggen die in ons land aanwezig zijn. Door hun grootte schrikken veel mensen van langpootmuggen, maar dit zijn zeer onschuldige insecten. Ze zijn vooral actief tijdens de schemering en in de nacht. Ze worden enorm aangetrokken door licht. Volwassen langpootmuggen zijn slechte vliegers, die niet eten of enkel nectar. Overigens leven langpootmuggen maar enkele dagen, vooral om te paren. De naam heeft de maskerkamlangpoot te danken aan de twee gele vlekken aan het begin van het achterlijf en de gele streep daaronder.
Wat zijn de namen van de insecten op de foto's?
Ans Berkers stuurde mij twee foto’s van insecten waarvan zij graag de naam zou willen weten. Bij de bovenstaande foto dacht ze aan twee parende peper-en-zout vlinders, maar volgens mij zijn het twee meriansborstelvlinders die hier aan het paren zijn. Dit toch ook even gecheckt bij vlinderkenners en die gaven dat ook aan.
Ans dacht dat zij op de tweede foto, hierboven, een bruine winterjuffer had gefotografeerd. Volgens mij is dit echter een vroege glazenmaker. Het kan zeker geen juffer zijn want als je naar de rusthouding van deze libellensoort kijkt, zie je dat de vleugels gespreid zijn en niet gevouwen achter het lichaam. Daarnaast zijn echte libellen robuuster en groter. De grootte van de vleugels is ook verschillend, vandaar dat echte libellen soms ook wel ongelijkvleugeligen genoemd worden. Bij juffers zijn de vier vleugels gelijkvormig, dus worden zij ook wel gelijkvleugeligen genoemd. Juffers hebben daarnaast hun ogen - met ruimte ertussen - aan de zijkanten van de kop, terwijl de ogen van echte libellen elkaar raken en de kop bijna volledig bedekken. Kortom, het bovenstaande insect kan geen bruine winterjuffer zijn en wel de vroege glazenmaker.
Het dier dat Ans fotografeerde is trouwens de oranjebruine glazenmaker, met opvallend groene ogen. Voorheen was deze soort een zeldzame verschijning, maar tegenwoordig is dit een algemene soort. Vroege glazenmakers zijn erg mobiel. Daarnaast zijn het vroege vliegers, vandaar de naam. Ze worden in warme jaren al eind april waargenomen. Ze hebben een voorkeur voor laagveenmoerassen en plassen met vergelijkbare vegetatie en een redelijke tot goede waterkwaliteit. Vooral schone stilstaande wateren met een goed ontwikkelde verlandingsvegetatie en oevervegetatie hebben hun voorkeur. Maar soms zie je ze ook bij vegetatierijke kanalen of traagstromende beken.
Wat heeft de dochter van Michael uit het water gevist?
De dochter van Michael Nuchelmans had iets uit het water gevist en dat bleek nog te leven ook. Natuurlijk willen Michael en zijn dochter weten wat dit levende ding is. In eerste instantie dacht ik aan een vervormde larve, maar verder kwam ik niet. Dus heb ik de vraag doorgestuurd naar Naturalis. Vriendin Alice vond het net als ik een leuke vraag. Ze stuurde de foto door naar waterdiertjesexpert Bram Koese. Bram kwam met het volgende antwoord: "Het diertje is een kokerjuffer, maar het is lastig te bepalen om welke soort het gaat. Er zijn binnen de kokerjuffers een aantal algemene soorten die hun kokertje beplakken met zand, maar ook met wat lang uitgevallen zijtakken. Dus ik ben verder gaan zoeken. Maar misschien is het goed dat ik even uitleg wat kokerjuffers zijn.
Welke mooie vlinder zit er in mijn tuin?
Heidy Ruigrok zag een aantal bijzondere wezens in zijn tuin. Ze stuurde mij een foto van een van die wezens. Op die foto staat een prachtige nachtvlinder. Heidy heeft het geluk gehad een lieveling te zien. Lievelingen zijn sierlijke, dagactieve nachtvlinders, die je gemakkelijk kunt herkennen aan de opvallende rozerode tot roodachtig bruine lijnen over de crèmekleurige vleugels. Ondanks de schoonheid is dit toch gewoon een algemene soort. De spanwijdte van de lievelingen is maximaal 34 millimeter. Overigens zijn er twee soorten lievelingen in Europa, die met het blote oog nauwelijks van elkaar te onderscheiden zijn. In ons land komt alleen een van de twee soorten voor. In Nederland kom je vliegende lievelingen vaak tegen tussen mei en september. Meestal in een enigszins vochtige, kruidenrijke omgeving. De rupsen van deze vlinder worden zo’n 23 millimeter lang en zijn heel fraai gekleurd. Vaak zien ze er roodbruin, grijs of bruin uit en hebben ze korte witte lijnen op de zijkant met daarnaast een donker patroon op de rug. Deze rupsen zoeken hun voedsel op planten uit de families zuring en duizendknoop.
Rubriek mooie foto’s
In de rubriek mooie foto's dit keer een foto die gemaakt is door Pieter van den Hout. Hij legde tijdens een rondje door zijn tuin een van de mooiste vogels in die omgeving vast, zittend op een weipaal: een steenuil.
Natuurtip
Zondag 26 juli kun je van halfelf 's ochtends tot halfeen 's middags deelnemen aan een wandeling door de Maashorst bij Nistelrode.
Gaat het je lukken om de Exmoorpony’s en taurossen te spotten? Zie je in de verte de imposante kudde wisenten grazen? Waarom zijn ze zo belangrijk voor de Maashorst? Tijdens de wandeling zullen de natuurgidsen van IVN Uden en omstreken alles vertellen over de rol van deze grote grazers in de Maashorst en over de dieren en planten die van hen profiteren. Door deze verschillende soorten samen te laten leven, ontstaat er een gevarieerd landschap waar talloze dieren en planten zich thuisvoelen. Dit is een unieke kans om meer te weten te komen over de natuur en te genieten van de prachtige omgeving.
Meer informatie:
• Aanmelden hoeft niet, deelname is gratis.
• Vertrekpunt is natuurcentrum De Maashorst aan de Erenakkerstraat 5 in Nistelrode.
• Parkeren kan op de parkeerplaats op de hoek van de Slabroekseweg met de Maashorstweg.
• Deze boeiende wandeling over verharde en onverharde paden is geschikt voor zowel volwassenen als kinderen.
• Kijk ook eens op de website.