Schuilen voor 'de bom' kon in deze verborgen bunker in het hart van de stad in Eindhoven

Veel Eindhovenaren drinken op het terras een biertje of lopen er overheen, zonder te weten wat er onder hun voeten ligt. Onder de Markt in Eindhoven bevindt zich een atoombunker uit de tijd van de Koude Oorlog. Samen met Eindhoven-historicus Bauke Hüsken duiken we in deze bijzondere schuilplaats en in een stuk geschiedenis dat voor veel mensen verborgen is gebleven.

Terwijl boven de grond het dagelijks leven doorgaat, ligt onder de Markt een ruimte die gebouwd is voor een heel ander scenario. De atoombunker werd aangelegd in 1957, in een periode waarin Nederland rekening hield met een mogelijk conflict tussen Oost en West: de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie. Een conflict waarbij gedreigd werd met atoomwapens.

Vier bunkers in de stad
Volgens historicus Hüsken vertelt de bunker veel over de manier waarop er in de jaren van de Koude Oorlog naar veiligheid werd gekeken. "Er waren plannen voor een stuk meer atoombunkers in de stad. Uiteindelijk zijn er vier openbare bunkers gebouwd", vertelt hij.

Op de hoek van de Kerkstraat, onder de Vestedatoren, bij het Strijps Bultje en dus onder de Markt in de binnenstad bevinden zich bunkers. "Hiervan weten we het bestaan. Maar bij het Regionaal Historisch Centrum Eindhoven liggen rapporten met het stempel 'geheim' over plannen voor de bouw van bunkers", zegt Hüsken.

Vergane glorie
Wanneer je, met gevaar voor eigen leven, het krakkemikkige steile trappetje afdaalt, zie je direct de contouren van een bunker. De dikke muren en zware, stalen deuren laten zien dat er serieus rekening werd gehouden met een noodsituatie.

De ruimte oogt vandaag de dag echter vooral vergaan. Dat de bunker al tijden niet meer wordt gebruikt, is binnen goed te zien aan afgebroken wc-potten, deuren uit het scharnier en verroeste ventilatiebuizen. Deze bunker is helemaal nooit gebruikt als schuilplaats, weet Hüsken te vertellen. 

"Er hebben nooit Eindhovenaren geschuild in deze bunker. Er zijn wel Eindhovenaren naar de wc geweest hier. Toen de ergste dreiging over was, is dit een openbaar toilet geworden tot 1974", vertelt hij.

Mysterieus gangenstelsel
In de bunker bevinden zich verschillende stalen luiken. Wat daarachter zit? "Daar gaan de wildste verhalen over", zegt Hüsken. "Een oud gerucht is dat er een ondergronds gangenstelsel onder de binnenstad zou lopen, met tunnels tot aan het station."

Maar volgens de historicus is daar nooit bewijs voor gevonden. "De oud-stadsarcheoloog Nico Arts heeft onderzoek gedaan, maar geen gangenstelsel aangetroffen. Dus het is aannemelijk dat dit niet zo is, alleen honderd procent zeker weten doen we het niet."