Terwijl beken droogvallen, kiezen kwekers voor slimme druppelslangen
Op de weilanden van een boomkwekerij in Zundert druppelt water tussen honderden jonge boompjes. Terwijl in delen van Brabant een onttrekkingsverbod geldt, kan deze kweker toch blijven beregenen dankzij een nieuw aangebracht druppelsysteem.
Vanuit slangen die zo'n vijftig centimeter boven de grond hangen, druppelt water tussen de jonge boompjes. Een boomkweker uit Zundert heeft vorige week het systeem aangelegd dat ervoor zorgt dat zijn jonge boompjes ook in deze droge tijden van water worden voorzien. Met grondwater wel te verstaan, want voor water uit beken en sloten geldt een verbod.
Als de boomkweker geen gebruik zou maken van het druppelsysteem hebben zijn bomen het zwaar te verduren. Met de nieuwe techniek bespaart de boomkweker twee derde water en valt het water veel preciezer bij de bomen.
Daar weet David Bömer, bomenkweker en werkzaam bij de Coöperatieve Vereniging Treeport Zundert alles van. Ook hij ziet de voordelen van druppelirrigatie. "Als je helemaal naar het einde van die slang gaat, kom je bij het riviertje de Aa of Weerijs uit. Daar werd vroeger met een grote haspel water uit gehaald. Dat werd over de planten heen gesproeid.”
Nu wordt het water met een pomp uit de grond gehaald en via het druppelsysteem rechtstreeks naar de boompjes gebracht. Daarmee heeft de boomkweker geen last meer van het onttrekkingsverbod dat alleen geldt voor oppervlaktewater en dus niet voor grondwater.
Wie toch water uit sloten en beken haalt, kan te maken krijgen met Leon Braat. Hij is handhaver bij waterschap Brabantse Delta. Hij legt uit waarom in het gebied rond Zundert een onttrekkingsverbod voor water uit sloten en beken is ingesteld. "De beken staan laag, veel lager dan anders. Bovendien is de doorstroming op dit moment minimaal. Een stukje verderop ligt een stuw en daar komt bijna geen water meer overheen. Wat we niet willen, is dat er meer water uitgaat dan erbij komt."
Dus houdt Leon samen met zijn collega in de gaten of er geen water uit de sloten gehaald wordt. Op een campingtafeltje klapt hij een zwart koffertje open met daarin een drone. Even later stijgt het apparaat op en heeft hij zicht op de weilanden. Daarmee kan het waterschap eenvoudig zien of en hoe percelen worden beregend, maar ook hoe de situatie rondom de dijken is.
- Samen met zijn collega controleert Leon of agrariërs zich aan het onttrekkingsverbod houden (foto: Wilco Zonneveld).
Dinsdagmiddag richt Leon zich vooral op de beregening. Op een beeldscherm volgt hij de drone. Al snel verschijnt een weiland in beeld waar wordt gesproeid. Na kort te hebben gekeken, is zijn conclusie snel getrokken: hier wordt grondwater gebruikt en dat is toegestaan. "We kijken waar de haspels staan, waar de slang naartoe loopt en waar die eindigt. Als een pomp naast een beek staat, moeten we even gaan kijken en met de eigenaar in gesprek."
Maar Leon ziet dat agrariërs zich goed houden aan het onttrekkingsverbod. Veel boeren hebben inmiddels ervaring met droge jaren als 2018, 2019 en 2022. Bovendien zijn ze volgens de handhaver vaak zelfvoorzienend. Dit jaar zag hij slechts enkele overtredingen. Vooral vlak nadat het verbod was ingesteld, wist volgens Leon nog niet iedereen dat de maatregel van kracht was.
De boomkweker in Zundert hoeft geen bezoekje te verwachten. Het gebruik van de bovengrondse druppeltechniek in combinatie met grondwater heeft volgens Bömer grote voordelen. "Je brengt het water veel preciezer op de plek waar je het wilt hebben. Ook de hoeveelheid verspild water is minimaal. Wat mij betreft is dit de techniek van de toekomst."
