Honderden dode vissen te zien op bodem van drooggevallen moeras
Het is zo droog in Brabant dat moeras De Zeezuiper voor het eerst in meer dan 700 jaar helemaal is drooggevallen. Op de kurkdroge bodem liggen honderden dode vissen. Boswachter Erik de Jonge van Brabants Landschap maakt zich grote zorgen over de gevolgen voor de natuur.
"Ik ben me rotgeschrokken toen ik terugkwam van vakantie en dit aantrof," vertelt De Jonge. Hij werkt in natuurgebied de Brabantse Wal en ziet daar overal de gevolgen van de extreme droogte van dit jaar.
Bos oogt als herfst
"Wat we hier zien is ongekend. De afgelopen tien jaar hebben we heel wat droogtes gezien, maar deze slaat alles," zegt De Jonge. In het bos lijkt het wel herfst: de bodem ligt bezaaid met bladeren. Veel bomen laten hun blad nu al vallen door de hitte, als overlevingsmechanisme. Via de bladeren verliest een boom namelijk veel water door verdamping.
"Berken, beuken en esdoorns leggen massaal het loodje," ziet De Jonge. Hij wijst naar een enorme tak die van een boom is gevallen. "Hittestress," concludeert hij somber.
Eiken en dennen hebben meer geluk en kunnen beter tegen de droogte, maar ook bij hen laat de droogte sporen na. "Je ziet veel uitgedroogde eikels aan de bomen hangen."
Heide grotendeels verdord
Op de heide is het beeld niet veel beter. In plaats van een zee van paarse heide zijn er alleen dorre, bruine struiken te zien. Tussen de 60 en 80 procent van de heide is verdroogd. "Zelfs een taaie plant als heide, die op schrale grond in de volle zon groeit, kan deze droogte niet aan."
Al 700 jaar niet zo droog
Hoe droog het is, is nergens beter te zien dan in De Zeezuiper. Dit moerasgebied ten oosten van Bergen op Zoom zou dit jaargetijde normaal moeten bruisen van het leven. Nu is het er doodstil: het moeras is volledig opgedroogd en honderden uitgedroogde karkassen van vissen liggen er als stille getuigen van het verdwenen water.
De grond is kurkdroog. "Dat is sinds 1300 niet meer gebeurd," zegt De Jonge. Hij wijst naar een boomstronk die tot heuphoogte komt. "Normaal zie je alleen het topje boven water uitsteken." Nu is de hele stronk zichtbaar.
Slecht voor het klimaat
De Jonge is de eerste die in meer dan 700 jaar op die plek kan lopen. Een primeur waar hij niet vrolijk van wordt. "Zo'n moeras is heel belangrijk voor het vastleggen van CO2. Een moeras houdt zelfs meer CO2 vast dan een bos, dus dit heeft ook negatieve gevolgen voor het klimaat."
Al sinds de jaren zeventig daalt het waterpeil in De Zeezuiper. Of het gebied zich nog herstelt, is maar zeer de vraag. "Deze moerassen hebben heel veel water nodig om te herstellen. Het is de vraag of dat de komende maanden gaat vallen."
Roep om maatregelen
De Jonge hamert al jaren op maatregelen. "We kunnen ervoor zorgen dat we water maximaal vasthouden als dat er wel is, bijvoorbeeld in de winter. Dat roepen we al jaren, maar daar komen we nu niet meer mee weg."
De regen van vorige week had nauwelijks effect. "We komen nog honderden millimeters water tekort." Het enige positieve is dat het risico op natuurbranden er iets door is gedaald. Zijn conclusie is niet positief: "Deze droogte dendert nog wel een tijdje door."
