Tilburg University: ‘Doomscrollen’ is geen wetenschappelijke term in Tilburg

Emeritus hoogleraar Peter van der Velden van Tilburg University heeft vraagtekens geplaatst bij de term ‘doomscrollen’. Volgens hem is het geen onderbouwde wetenschappelijke term en spelen vaak meer factoren een rol dan telefoongebruik. Hij benadrukt dat nieuwsgierigheid en maatschappelijke betrokkenheid ook een belangrijke rol kunnen spelen.

‘Doomscrollen’, het fenomeen waarbij mensen eindeloos blijven scrollen door negatief nieuws, is volgens Van der Velden geen duidelijk gedefinieerd begrip. Hij stelt dat iedereen er iets anders onder verstaat, en dat er geen wetenschappelijke consensus is over wat het precies inhoudt. De hoogleraar was jarenlang verbonden aan Tranzo, het onderzoeksinstituut voor mentale gezondheid en welzijn.

Bij doomscrollen gaat het vaak over het blijven kijken naar nieuws met een negatieve lading, zoals oorlogen en rampen. Maar Van der Velden wijst erop dat mensen ook simpelweg geïnteresseerd kunnen zijn in wat er gebeurt in de wereld. Hij vergelijkt het met het lezen van een krant, waar je zelf kiest welke onderwerpen je aandacht krijgen.

Invloed op stemming
Hoewel het scrollen door negatieve berichten een impact kan hebben op de stemming, ziet Van der Velden weinig bewijs dat dit leidt tot ernstige problemen. Hij benadrukt dat mensen met een traumatisch verleden, zoals oorlogsslachtoffers, wel gevoelig kunnen zijn voor beelden die herinneringen oproepen. Toch ziet hij slechts zelden dat mensen echt blijven hangen in negatief nieuws.

Van der Velden en zijn collega’s hebben eerder onderzoek gedaan naar het gebruik van sociale media en mentale gezondheid. Ze volgden meer dan 3.400 Nederlanders en concludeerden dat intensief gebruik van sociale media niet automatisch leidt tot psychische klachten, mits er rekening wordt gehouden met andere factoren zoals bestaande mentale problemen en eenzaamheid.

Een menselijke eigenschap
De term ‘doomscrollen’ wordt soms gebruikt in wetenschappelijke artikelen, maar volgens Van der Velden is het meer een populaire benaming dan een bruikbaar wetenschappelijk begrip. Hij stelt dat het gedrag eerder voortkomt uit menselijke eigenschappen zoals nieuwsgierigheid en de neiging om gevaar te herkennen.

Het idee dat mensen massaal dwangmatig door slecht nieuws scrollen, vindt hij overdreven. Volgens Van der Velden gaat het vaak om een heel normaal gedrag dat een nieuwe naam heeft gekregen, zonder dat er voldoende wetenschappelijke onderbouwing is.