Rij voor gratis winkel: 'Hier zitten echte pareltjes tussen'
De zussen Mariska (40) en Susan (42) hebben in Eindhoven een gratis weggeefwinkel. Alles wat je ziet, mag voor nul euro meegenomen worden. "Zelfs partners van medewerkers van ASML komen hier winkelen. Zij zijn ook gek op tweedekansjes", zegt Mariska.
De winkel ging in augustus open. Gratis is ook echt gratis. Van een kleine vergoeding of een donatie willen de vrouwen niets weten. "Dan voelen bezoekers zich verplicht om iets te geven", legt Mariska uit.
De winkel is een ruime kamer in het pand van de buurtbibliotheek in Vaartbroek. Tegen de wand staan rekken met allerlei spulletjes, zoals een schemerlamp, een doopkaars en een nepcactus in een potje. Ook ligt er veel kleding.
Het is tien uur en de winkel gaat bijna open. Uit het niets staat er ineens een grote groep mensen voor de deur. Op de foto willen ze niet. Zodra de winkel opent, schieten ze naar binnen en beginnen ze in hoog tempo alles te doorzoeken, vooral de kleding.
Mariska en Susan weten hoe het is om op de kleintjes te letten. Ze gaan allebei naar de voedselbank en de kledingbank voor gratis eten en kleding. Mariska geeft aan dat velen zich daarvoor schamen. "Als je het gaat verbergen, gaat een ander het ook verbergen. Omdat je er zelf open over bent, gaan anderen er ook meer open over praten."
De zussen hielden eerder dit jaar in de wijk een middag om gratis kleding uit te delen. "Tweehonderd mensen kwamen erop af. Tachtig procent van de kleding was weg. In de wijk speelt armoede een rol."
"Dat was een collectorsitem van veel waarde."
De zussen vonden dat Vaartbroek deze winkel met gratis spullen nodig had. Woningcorporatie Woonbedrijf hoorde van hun plannen en bood de ruimte in de buurtbibliotheek gratis aan. Het pand gaat in april 2027 tegen de vlakte en daarom mogen ze er nu zitten. Gas, water en licht hoeven ze niet te betalen.
De spullen krijgen de zussen van bezoekers. "Er zit kleding tussen met de prijskaartjes er nog aan en schoenen die ongedragen zijn."
Soms zit er een pareltje tussen. "We herkennen een Picasso niet eens, maar er was hier iemand die een glas zag staan. Dat bleek een collectorsitem van grote waarde. Als jij er blij mee bent, zeg ik: succes."
Bezoekers mogen gratis drie artikelen meenemen. "Iemand met een minimuminkomen mag pakken wat hij of zij nodig heeft. Dat is een kwestie van vertrouwen. Wij gaan niemand om papieren vragen."
De zussen zien ook echte 'gelukszoekers': die komen elke keer als de winkel open is en willen zien wat er nieuw is binnengekomen. "Dat zijn er wel zo'n vijftig."
Tegelijkertijd komen er mensen van wie je het niet zou verwachten. "In deze wijk wonen ook veel expats. 'Klein India' begint het al een beetje te worden. Deze vrouwen zitten thuis en vervelen zich terwijl hun man werkt. En je weet het niet: misschien sturen ze veel geld naar hun familie in een ander land."
De winkel is voor de zussen een goede afleiding. Susan heeft dat nodig. Ze wil in de toekomst weer gaan werken en dit helpt haar om een ritme aan te houden. "Het gaat lichamelijk en psychisch niet goed. Dit is therapie. Als ik thuis zit, ga ik te veel nadenken."
De winkel heet Gulle Jut & Jul en zit aan de Tarwelaan 56A in Eindhoven. Elke dinsdag en vrijdag van 10.00 tot 13.00 uur is de winkel open.
Enthousiaste bezoekers
Bezoeker Toos van Groenhoven uit Vaartbroek is enthousiast. Ze nam al eens badlakens mee. "Dit is een succes. Er zijn hier een hele hoop mensen die het financieel niet zo breed hebben."
Maria van Son vult haar aan. "Het is een geweldig initiatief, ook vanwege de sociale contacten. Hier worden vriendschappen gesmeed. Dit zou op meer plekken moeten gebeuren. Het kan ook in je keuken, schuur of op zolder." Zelf nam ze ook al iets mee naar huis. "Ik heb een olie- en azijnstelletje meegenomen."
