Je dierbare uitstrooien in de Efteling lijkt mooi: 'Werkelijkheid is hard'
Wanneer een dierbare overlijdt, kiezen mensen er soms voor de as uit te strooien op een bijzondere plek. Voor sommigen is deze plek de Efteling-attractie de Droomvlucht, maar ook in andere attracties van het park wordt as van overledenen uitgestrooid, zo blijkt uit gesprekken die Omroep Brabant voerde met oud-medewerkers. De Efteling bevestigt dat het wel eens gebeurt en noemt het 'niet passend'.
Naast het 'Wonderwoud' en de 'Elfentuin', bekende scènes in de Efteling-attractie de Droomvlucht, zijn volgens de oud-medewerkers ook de Gondoletta, de Pagode en het Sprookjesbos populaire plekken om as uit te strooien. Ook het Spookslot, dat in 2022 dichtging, was voorheen een stek voor mensen om op deze manier afscheid te nemen van hun dierbaren.
Omroep Brabant sprak met zes oud-medewerkers van de Efteling die het verstrooien van as bij attracties bevestigen. Een van hen is Milou*, zij werkte tot 2022 zo'n zeven jaar bij verschillende attracties, waaronder de Droomvlucht. "Ik had er altijd moeite mee als het aan het eind van de dag ontdekt werd tijdens de sluitronde of als ik het zag op een van de camera's."
In de kliko
Wat er daarna met de as gebeurde, was voor Milou lastig. "De mensen die dit doen denken hun dierbare voor altijd op hun favoriete plek te laten rusten, maar de werkelijkheid is veel harder." Aan het einde van de dag werd de as opgeruimd. "Dan liep een medewerker met een stofzuiger daarnaartoe om de as op te zuigen. Vervolgens werd die in een kliko geleegd en klaar is Kees."
Milou heeft zelf nooit as opgezogen. "Dat ging mij echt te ver, dat kon ik niet." Ze deelt haar verhaal om nabestaanden te behoeden. "Het is voor nabestaanden wel fijn om te weten dat ze dit beter niet kunnen doen."
Ook Lonneke* werkte tot 2021 bij de Droomvlucht. Op een dag ontdekten haar collega's op een dag as. "Ik was die dag zelf niet aan het werk, maar mijn collega's ontdekten een heel spoor in verschillende tunnels en vooral in de scène 'de Elfentuin'. De attractie is toen leeggemaakt om dit even op te ruimen."
Mag dit zomaar?
In Nederland mag je as uitstrooien op de open zee, op een daarvoor bedoeld strooiveld of in je eigen tuin. Het kan ook op andere plekken, maar daar heb je toestemming voor nodig van de eigenaar. Bijvoorbeeld in bossen die in bezit zijn van Staatsbosbeheer moet je om toestemming vragen en zijn er ook kosten aan verbonden: 75 euro per persoon en 37,50 euro per huisdier. Zij wijzen dan een plek aan waar je de as mag uitstrooien.
Naast de landelijke regels, mogen gemeenten ook zelf plekken aangeven waar het uitstrooien van as wel of niet is toegestaan.
Ook in andere attracties
Naast de Droomvlucht heeft Milou het ook vaak meegemaakt bij de Gondoletta, een attractie met bootjes die buiten op het meer drijven. "Maar daar doet het personeel er niks mee, want dat is buiten." Ook de Pagode, de attractie waarbij een huisje hoog de lucht ingaat, noemt ze als een geliefde uitstrooiplek.
Dit bevestigen meerdere andere oud-medewerkers die in verschillende periodes bij de Efteling werkten, bijvoorbeeld in de jaren negentig, tussen 2009 en 2018 en tussen 2018 en 2023. Een van hen vertelt: "Vooral in het Sprookjesbos en de Gondeletta, omdat daar minder controle is. Wanneer het gebeurt, wordt het heel stilgehouden. Er wordt dan beveiliging heen gestuurd."
Moeilijk aan te pakken
Volgens Milou is het voor de Efteling moeilijk er iets tegen te doen. "Het lastige is dat mensen het stiekem doen, dus je kunt bijna niet ontdekken wie het is geweest en ze daarop aanspreken."
Dat beeld bevestigt ook Pieter*. Hij werkte zo'n acht jaar bij de Efteling bij verschillende attracties, waaronder de Droomvlucht. Op camerabeelden zag hij wel eens dat mensen as uitstrooiden. "De beveiliging is vaak te laat en dan zijn de mensen die het gedaan hebben alweer weg."
Reactie Efteling
Een woordvoerder van de Efteling laat weten dat ze wel eens de vraag krijgen of mensen hun dierbare in de Efteling mogen uitstrooien, maar daar geven ze geen toestemming voor.
Toch gebeurt het. "Voor zover wij weten, is dit heel incidenteel een keer voorgekomen", zegt de woordvoerder. Als ze merken dat iemand toch as uitstrooit, spreken ze diegene daarop aan. "Uiteraard doen we dat met respect voor de persoonlijke en emotionele betekenis die zo'n moment voor iemand kan hebben."
Volgens de woordvoerder is de Efteling er niet voor ingericht omdat ze mensen een onbezorgd dagje uit willen laten genieten. "Daarnaast wordt het park elke dag schoongemaakt en onderhouden. Ook om die reden vinden we het niet passend om hier as uit te strooien."
Helemaal voorkomen is volgens de woordvoerder in de praktijk lastig. "We controleren gasten vanzelfsprekend niet op zoiets. We gaan er daarom vanuit dat bezoekers respecteren dat het uitstrooien van as in de Efteling niet is toegestaan."
* De medewerkers die Omroep Brabant sprak willen graag anoniem blijven. De echte namen zijn bij de redactie bekend.
Herken jij je in dit verhaal of wil je iets anders delen? Mail dan naar [email protected] of bereik ons anoniem via Publeaks.
