Stormloop op oorlogsdossiers BHIC Den Bosch: 'Natuurlijk zijn er emoties'
Meer dan vijfhonderd Brabanders doken dit jaar in het oorlogsverleden van hun familie, via het Brabants Historisch Informatie Centrum (BHIC) in Den Bosch. Dat meldt Dtv Nieuws. Bezoekers zochten in het Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging (CABR), met dossiers over Nederlanders die na de Tweede Wereldoorlog verdacht werden van collaboratie met de Duitse bezetter. De twee computers waarop ze konden zoeken, stonden sinds de opening in februari bijna voortdurend vol.
In het CABR staat informatie over de rechtszaken die na de oorlog volgden. Honderdduizenden Nederlanders werden toen verdacht van samenwerking met de bezetter. Het Nationaal Archief in Den Haag heeft de helft van alle rechtbankdossiers van 425.000 mensen al digitaal ingevoerd. Aan de rest wordt nog gewerkt.
Enorme stapel
In het archief in Den Bosch kunnen Brabanders drie uur reserveren om te zoeken in die enorme stapel dossiers. Sommige bevatten maar een paar documenten, andere tientallen, met daarin de hele rechtsgang na de oorlog.
Het is er druk. "Er zijn veel kinderen en kleinkinderen van mensen die in het archief voorkomen", vertelt Lisette Kuijper van het team dienstverlening bij BHIC aan Dtv Nieuws. "Zij zoeken naar de geschiedenis van hun vader, moeder, opa, oma, oom of tante. We zouden elke dag tien zoekplekken kunnen vullen. Er is echt grote belangstelling."
Vaak succes
Toch is zoeken niet altijd makkelijk. Bezoekers stellen vaak technische vragen, bijvoorbeeld over hoe ze een dossier moeten doorzoeken. Ook willen ze weten hoe de rechtsgang, de veroordeling of de veroordelingsdatum precies zat, en wat de verschillende betrokken organisaties deden.
Een zoektocht van drie uur levert vaak veel op. "Ik vraag regelmatig of het gelukt is", zegt Kuijper. "Het kan verrassend zijn wat mensen vinden, want de rechtsgang na de oorlog was best omstreden." Soms ging het om vrijspraak, omdat iemand uit wraak was aangegeven door buren. Of de straf bleef uiteindelijk onduidelijk.
Emoties
Toen het archief openging, was er twijfel over hoe bezoekers zouden reageren op wat ze zouden vinden. Sommigen werden boos of gefrustreerd verwacht. "Maar de reacties zijn over het algemeen vrij neutraal, al komt er natuurlijk emotie bij kijken", zegt Kuijper.
Zo is er weleens verdriet, bijvoorbeeld bij een dossier over een moeder die een relatie had met een SS'er van wie later bleek dat hij vreselijke dingen had gedaan.
