Het bijzondere verhaal achter deze koppensnellersketting uit Indonesië
"Dankzij dit werk kom ik vaak bijzondere verhalen op het spoor", vertelt Luuk van Wingerden, coördinator bij kringloopwinkel Emmaus in Eindhoven. Dagelijks komen er nieuwe spullen binnen in de winkel en soms zit daar ineens iets opvallends tussen. "Zoals deze traditionele kalabubu, die een krijgersketting uit Indonesië blijkt te zijn."
Wie de ketting, gemaakt van kokosnootschaal en messing, heeft geschonken is niet bekend. "Er wordt van alles bij mensen thuis opgehaald of achterin de winkel afgeleverd, dat pakken wij later pas uit. Het is daarom niet te traceren wie de vorige eigenaar was."
Koppensnellersketting
De kalabubu-ketting is afkomstig van het Indonesische eiland Nias, gelegen voor de westkust van Sumatra. De ketting werd gedragen door mannelijke krijgers en zogenaamde "koppensnellers". "Traditioneel gezien mocht dit sieraad op Nias alleen worden gedragen wanneer je iemand van een vijandelijke stam had onthoofd", legt Luuk uit. "Het stond symbool voor status en heldenmoed."
Het dragen van de ketting had een belangrijke rol in de samenleving van de Nias-stam, waar een kastesysteem heerste. De ketting liet zien dat je je strepen had verdiend in een gevecht en daardoor bij een hogere rangorde hoorde. Nederlandse kolonisten verboden deze gevechten begin twintigste eeuw in Indonesië. Tegenwoordig kan de ketting door alle mannen op het eiland Nias worden gedragen.
Kokosnootschaal en messing
Het is niet de eerste keer dat er bij Emmaus bijzondere voorwerpen uit Indonesië opduiken. "Indonesië is een voormalig kolonie, dus er is destijds veel naar Nederland gehaald", legt Luuk uit. "Met name de bekende Wayang schaduwpoppen zien we vaak voorbij komen, maar zoiets als dit sieraad hebben we niet eerder gezien. We hebben de oorsprong uitgezocht en er kwam al een kenner langs in de winkel die er enthousiast van werd."
De kalabubu-ketting is gemaakt van schijfjes kokosnootschaal, die in een ronde vorm geweven zijn om een koperen binnenring. Deze binnenring staat symbool voor de gouden slang die belangrijk was in de Nias mythologie. De kokosschijfjes werden gepolijst tot ze een glad oppervlak hadden en daarna zwart geverfd. "Dit exemplaar is nog best gaaf. Je ziet de kokosringen hier en daar iets uit elkaar trekken, maar dat maakt ook dat elke ketting uniek is."
Curiosawinkel
De winkel van Emmaus Eindhoven bestaat uit een meubelplein met daaromheen diverse winkeltjes, waaronder een curiosawinkel. "Daar komen de meest bijzondere voorwerpen terecht, zoals deze ketting. We hebben speciale trainingen gehad van een veilingmeester om de kringloopparels er beter uit te kunnen pikken." Bij Emmaus werken mensen uit een woongroep, die voorheen dakloos waren of andere problematiek hadden, samen met een groep vrijwilligers.
En welk prijskaartje hang er aan de ketting? "We vragen voor deze ketting driehonderd euro, dus dat zit wel in het hoogste segment. Als hij lang blijft liggen, dan kan de prijs eventueel omlaag."
