Francis (52) adviseert de Tweede Kamer: 'Hoop dat ze er iets mee doen'
Uit 70.000 Nederlanders die een uitnodiging kregen, werd Francis Noijen uit Boekel uiteindelijk een van de 175 deelnemers aan het Nationaal Burgerberaad Klimaat. In dat burgerberaad dachten gewone Nederlanders mee over het klimaatbeleid en deden zij aanbevelingen aan het kabinet. Naast haar werk in een distributiecentrum in Veghel, waar ze met een soort heftruck werkt, reisde Francis één weekend per maand naar de bijeenkomsten. "Ik ben er sceptisch aan begonnen, maar uiteindelijk vind ik dat we mooie plannen hebben gemaakt."
De uitnodiging viel in november 2024 bij Francis op de mat. "Ik wist eerst niet zo goed wat ik ermee moest, maar heb me uiteindelijk toch aangemeld." Ruim 4000 mensen deden dat. Een paar weken later kreeg Francis een telefoontje dat ze was geselecteerd. "De kans was zo klein. Ik dacht dat ik het niet zou worden."
Van januari tot en met juni 2025 reisde ze iedere maand een weekend naar Amersfoort. Daar kwam ze terecht tussen mensen uit het hele land, met verschillende leeftijden, achtergronden en ideeën over het klimaat. "De eerste keer maakten we kennis met elkaar en kregen we uitleg over hoe we goed met elkaar in gesprek konden gaan."
Tijdens de bijeenkomsten gingen de deelnemers op excursie en spraken ze met verschillende experts. Daarna moesten ze zelf aan de slag. "Op een gegeven moment hadden we voldoende input om daadwerkelijk aan de slag te gaan met de aanbevelingen voor het kabinet. Vanaf dat moment kreeg ik er echt plezier in."
"Belastingvrije vergoeding van 25 naar 50 cent per gefietste kilometer naar het werk verhogen."
Het resultaat is een reeks van dertien aanbevelingen. Die gaan onder meer over voedselverspilling, bewuster vliegen, duurzaam ondernemen en duurzamer woon-werkverkeer. Aan die laatste aanbeveling werkte Francis zelf mee. "We willen bereiken dat minder mensen de auto pakken naar hun werk. Mensen moeten worden aangemoedigd om vaker thuis of dichter bij huis te werken, of om de fiets te pakken."
Als meer mensen gaan fietsen, heeft dat allerlei voordelen. "Er is minder uitstoot en de luchtkwaliteit wordt verbeterd, maar het is ook goed voor de mentale en fysieke gezondheid", meent Francis. Het burgerberaad heeft ook nagedacht over manieren om dit te bereiken. "Bijvoorbeeld door de belastingvrije vergoeding voor woon-werkverkeer per fiets te verhogen van 25 naar 50 cent per kilometer."
Het adviesrapport bestaat uit dertien aanbevelingen en is 1 december 2025 overhandigd aan het kabinet. Binnen een paar weken volgt hierover een debat in de Tweede Kamer. Het is voor het eerst dat de Kamer een advies van een burgerberaad behandelt. "In het debat kan nog van alles gebeuren."
"Het kabinet heeft gezegd dat het de helft van de aanbevelingen overneemt, maar het kan zomaar zijn dat de Tweede Kamer het daar niet mee eens is", vult ze aan. "In ieder geval komen we op 14 november met het burgerberaad nog één keer bij elkaar. We bespreken dan met het kabinet wat er met ons advies is gebeurd en wat ermee wordt gedaan."
"Eigenlijk zou heel Nederland dit eens moeten doen. En de politiek ook."
Het uitvoeren van alle adviezen kan de jaarlijkse Nederlandse CO2-uitstoot met vier tot twaalf procent verlagen, liet het Nationaal Burgerberaad Klimaat uitrekenen. De grootste winst voor Francis is echter dat ze heeft ervaren dat mensen met verschillende ideeën toch samen tot plannen kunnen komen. "Eigenlijk zou heel Nederland dit eens moeten doen. En de politiek ook. Wij hebben het goede voorbeeld gegeven."
Er is een documentaire gemaakt over het Nationaal Burgerberaad Klimaat. Francis is een van de zes deelnemers die tijdens het proces zijn gevolgd. De stem van de burger is op 25 oktober te zien op NPO 2 en daarna te streamen via NPO Start.
