Scholen in Den Bosch en Breda steeds vaker omringd door ongezond eten
Friet, hamburgers, pizza's, döners en frikandellen. Middelbare scholen en mbo-opleidingen in Den Bosch en Breda worden letterlijk omringd door ongezond eten. Dat blijkt uit de nieuwe zogenoemde Voedseldrukmonitor van het Amsterdam UMC. Scholieren en studenten hebben door de vele ongezonde opties in de buurt van hun school of opleiding steeds minder mogelijkheden om een gezonde keuze te maken.
Het ongezonde aanbod rond middelbare scholen en mbo-instellingen baart de gemeente Den Bosch zorgen. Volgens wethouder Wies Korver komen jongeren elke dag veel ongezond eten tegen. "Op weg naar school en in hun eigen buurt worden zij verleid door fastfood en snacks. We stimuleren inwoners om gezond te leven, maar de omgeving nodigt vaak juist uit tot ongezonde keuzes", legt ze uit.
Ook de gemeente Breda ziet het probleem. Wethouder Anja den Braber is geschrokken van de toename van het aantal plekken waar fastfood te koop is. "Dit rapport bevestigt het beeld dat we al hadden", zegt ze. "Het ingewikkelde is dat de keuze om gezond te leven bij mensen zelf ligt. Als mensen geen of weinig gezonde keuzes hebben, kunnen ze die ook niet maken."
Dat het aanbod van ongezond eten rond scholen zo groot is, noemt Den Braber zorgelijk. Daarom probeert de gemeente jongeren te stimuleren om gezondere keuzes te maken. "We proberen een gezonde leefomgeving te bevorderen door groen aan te leggen op schoolpleinen en te zorgen voor openbare sportplekken. Zo leren kinderen om gezonde keuzes te maken", zegt ze.
Het onderzoek
Voor de monitor onderzochten wetenschappers de zogenoemde voedselomgeving in tien Nederlandse steden, waaronder Den Bosch, Breda en Tilburg. Daarbij werd gekeken naar het aantal en type verkooppunten van eten in buurten en rond scholen. Uit het onderzoek blijkt dat het aantal ongezonde eetmogelijkheden in alle tien onderzochte steden de afgelopen tien jaar is gestegen.
58 procent van de buurten in Den Bosch werd in de afgelopen tien jaar ongezonder door de komst van bijvoorbeeld friettenten, pizza-zaken en hamburgertenten. In Breda nam het aantal fastfoodbedrijven in dezelfde periode toe van 68 naar 87, vertelt wethouder Den Braber.
Voedseldruk
De onderzoekers brachten de voedselomgeving in alle buurten van Almere, Amsterdam, Breda, Den Haag, Den Bosch, Groningen, Leiden, Rotterdam, Utrecht en Tilburg in kaart tussen 2014 en 2024. De voedseldruk geeft aan in welke mate de bewoners worden blootgesteld aan gezond en ongezond voedselaanbod vanuit voedselverkooppunten, zoals supermarkten, groentewinkels, bakkers en fastfoodrestaurants.
Betere balans
Den Braber hoopt op een betere balans in het voedselaanbod. Als ergens een winkel vrijkomt, zou daar volgens haar een zaak in moeten komen die gezond eten aanbiedt. "Maar een ongezonde keuze indammen of weren kan nog niet", benadrukt ze.
Dat moet veranderen, vinden de wethouders uit Breda en den Bosch. Daarom roepen ze samen met de acht andere gemeenten het kabinet op om haast te maken met de aangekondigde Voedselwet. Die wet moet gemeenten meer juridische mogelijkheden geven om te sturen op een gezondere voedselomgeving.
'Moeilijk om gezond te kiezen'
Ook het Voedingscentrum maakt zich zorgen over de uitkomsten van de monitor. “Wat mensen eten wordt grotendeels bepaald door het aanbod en door marketing. Omdat ons brein aangetrokken wordt door vet, suiker en zout, zijn die producten moeilijker te weerstaan. In een omgeving waarin ongezond aanbod sterk overheerst, is het daardoor erg moeilijk om gezond te kiezen", stelt Liesbeth Velema van het Voedingscentrum.
