Rashad, Iryna en Esther vluchtten naar Nederland, Evelien zet ze op de foto in Tilburg

Op een open dag bij de noodopvang in Kaatsheuvel raakte Evelien IJpelaar uit Loon op Zand aan de praat met een aantal bewoners. Ze kwam er uit interesse naartoe, om gewoon een praatje te maken, maar heel spontaan vroeg de fotografe van beroep: “Zou je het leuk vinden als ik een portret van je zou maken?” En bij die ene foto bleef het niet, want haar serie met foto’s van gevluchte mensen hangt tot en met 30 oktober in wijkcentrum De Poorten in Tilburg. 

Met een trotse blik in haar ogen gaat Evelien de foto’s langs. Achter iedere foto zit een verhaal. “Eigenlijk ging ik gewoon met de mensen in gesprek”, legt ze uit. “Dan hadden we het een uur over van alles en nog wat. Zeker niet alleen over het vluchten van mensen. Ook gewoon over de hele normale dagelijkse dingen.”

Aan het einde van zo’n gesprek vroeg Evelien dan of de mensen op de foto wilden. “Zeker niet iedereen zei daarop ja”, lacht ze. “Maar iedereen was blij dat ik wel een praatje met ze maakte.”

Wie wel op de foto wilde, was Iryna uit Oekraïne. Ze woonde dicht bij de grens met Rusland en vluchtte met haar gezin voor de oorlog. “We hadden een heel bijzonder gesprek”, vertelt Evelien. “Ze vertelde me dat ze soms in de winkel staat en iets moois ziet voor thuis. Maar dan beseft ze telkens weer: ik heb geen thuis. Dat komt natuurlijk wel binnen.”

Ook het verhaal van Rashad blijft haar bij. Hij vluchtte uit Jemen, maar zijn familie is daar nog. “Hij vertelde me dat hij iedere avond huilend met zijn moeder belt. De beelden van bloed op straat en huilende vrouwen en kinderen blijven hem achtervolgen. Toch zie je dat niet als je naar hem kijkt”, concludeert Evelien.  

Met haar fotoserie wil de fotografe uit Loon op Zand een gezicht geven aan de gevluchte mensen. “Ze zijn net zoals jij en ik. Dat wordt soms nog wel eens vergeten. Toen de expositie in Waalwijk hing, raakte ik in gesprek met iemand die in eerste instantie negatief op mij overkwam. Maar gaandeweg bleek zijn mening over vluchtelingen toch genuanceerder. Het is mooi dat via mijn serie mensen met elkaar in gesprek gaan over dit onderwerp.”

Wie ook op de foto staat, is de 28-jarige Esther. Ook zij komt uit Oekraïne en heeft een tijd in Waalwijk gewoond. “Ik was heel verrast toen ik hoorde dat ik in de expositie zat”, vertelt ze. “Ik vind het bijzonder om te zien dat er zoveel mensen geïnteresseerd zijn in mijn verhaal.”

Bij een van de tentoonstellingen nodigde Evelien basisschoolkinderen uit. “Zij konden naderhand iets opschrijven voor de mensen op de foto”, legt Esther uit. “Toen waren er zelfs briefjes geschreven voor mij. Dat vond ik heel bijzonder.”

De komende maanden hangt de tentoonstelling nog op twee plekken in Tilburg. Wat er daarna mee gaat gebeuren, is nog niet bekend. “Ik ga niet nog meer foto’s maken van deze doelgroep, maar er zijn wel gemeenten die deze expositie willen hebben. Misschien is hij straks nog op andere plekken in Brabant te zien.”