Dit pasje helpt politieagent Joy: 'Je weet sneller wat iemand nodig heeft' in Helmond

Een verkeerscontrole, verhoor of aanhouding kan al spannend zijn, maar voor iemand met autisme geldt dat zéker. Een Autipas kan de politie helpen om daar rekening mee te houden. Joy werkt als agent bij politie Helmond en ziet het vooral als een manier om misverstanden te voorkomen. "Je weet sneller wat iemand van je nodig heeft."

Joy had tijdens haar opleiding al geleerd wat een Autipas is, maar had er in de praktijk nog nooit eentje in handen gehad. Tot ze bij een verkeersongeluk een man sprak die zichtbaar in paniek was.

"Hij gaf me meteen die pas. Daardoor wist ik dat ik bijvoorbeeld met meer structuur of wat rustiger moest praten", vertelt ze. "En ik kon hem ook direct vragen: wat heb jij nu van mij nodig?"

Volgens Joy kan de pas daardoor veel verschil maken. Iemand met autisme kan bijvoorbeeld behoefte hebben aan duidelijke uitleg, extra tijd of hulp bij het bellen van ouders of begeleiding. "Voor mij is dat een kleine moeite. Maar als je ziet wat het voor zo iemand kan doen, dan doe je dat natuurlijk."

Misverstanden voorkomen
Niet iedereen met autisme reageert hetzelfde, benadrukt Joy. Een Autipas geeft wel handvatten voor hoe je het contact zo prettig mogelijk maakt voor iemand met autisme. Vaak staat er op de pas ook nog informatie over hoe autisme zich specifiek bij die persoon uit. Zo blijft het niet alleen bij algemene tips die bij de één beter werken dan bij de ander.

"Een stoornis is niet zwart-wit. Je moet vooral nieuwsgierig zijn: wat verwacht iemand van mij? Hoe kan ik iemand het beste benaderen?" Dat kan vooral belangrijk zijn in situaties waarin de spanning snel oploopt. Een verkeerscontrole is voor de ene routine, terwijl iemand met autisme daar juist veel stress van kan krijgen.

"Als iemand kan aangeven: ik heb structuur nodig, of leg duidelijk uit wat er van mij wordt verwacht, dan helpt dat enorm. Je voorkomt sneller miscommunicatie en misschien ook dat een situatie onnodig escaleert."

Ook als iemand wordt verdacht van een strafbaar feit kan kennis over autisme verschil maken. Niet omdat een Autipas een vrijbrief is, zegt Joy. "Als iemand iets strafbaars doet, blijft dat natuurlijk zo." Maar bij een gesprek, verhoor of verdere afhandeling kan wel beter worden gekeken naar wat iemand nodig heeft en hoe herhaling kan worden voorkomen. "Soms is zorg of begeleiding dan passender dan een straf."

Meer dan alleen autisme
Voor andere niet-zichtbare beperkingen of aandoeningen bestaat ook de zogenoemde Hidden Disabilities Sunflower. Dat symbool kan bijvoorbeeld worden gebruikt door mensen met ADHD, PTSS of andere aandoeningen. In tegenstelling tot de Autipas is een officiële diagnose niet nodig. Iedereen kan een herkenbare groene keycord of button met daarop een zonnebloem bestellen. 

Het verschil is dat een agent bij een Autipas meteen weet dat iemand autisme heeft. Bij een Sunflower is dat minder duidelijk. "Dan moet je wel doorvragen: waar heb je hem voor en wat verwacht je van mij? Maar ook zo’n symbool kan het gesprek openen."

Joy hoopt vooral dat meer mensen weten dat zulke hulpmiddelen bestaan. "Er zijn genoeg mensen die het moeilijk vinden om over hun stoornis te praten. Zo’n pas kan die drempel verlagen."

En volgens haar helpt dat niet alleen de politie. Andere hulpdiensten en organisaties hebben er evengoed baat bij. "Het gaat uiteindelijk om begrip. Hoe eerder je weet wat iemand nodig heeft, hoe beter je iemand kunt helpen."