ASML is wereldwijd groot, 'maar blijft diep van binnen koppig Brabants'
Twee jaar lang doken BNR-techjournalisten Maxim van Mil en Daniël Mol in de wereld van chipmachinefabrikant ASML. Ze ontdekten dat de Brabantse cultuur nog altijd sterk aanwezig is bij het bedrijf in Veldhoven, ondanks de groei en het grote aantal internationale medewerkers. Ze maakten er een podcast van: 'Ons ASML'.
Maxim van Mil omschrijft ASML als een "soort on-Nederlands" groot bedrijf. "Je kan het je haast niet voorstellen dat hier 20.000 man werkt op een paar vierkante kilometer", vertelt de podcastmaker in de uitzending van de Omroep Brabant-talkshow VRIJDAG.
ASML maakt machines waarmee ingewikkelde chips worden geproduceerd. Die chips zitten in elektronische apparaten. In veertig jaar tijd groeide het bedrijf uit tot een wereldspeler. Toch is de Brabantse identiteit volgens de journalisten behouden gebleven.
"De mensen die aan het begin van dit bedrijf staan, zijn allemaal Brabanders", zegt Van Mil. "Zij zijn als underdog begonnen en hebben altijd moeten bewijzen dat ze een macht waren in hun sector. Dat is gelukt."
Koppig en puberaal
Volgens Van Mil zijn ASML-medewerkers soms wat koppig en gedragen ze zich weleens wat puberaal. Die cultuur nemen ze ook mee naar samenwerkingspartners. Dat leidt soms tot frictie, bijvoorbeeld bij onderzoeksinstituut imec in het Belgische Leuven. "Dat zijn hele bescheiden, lieve Vlamingen", zegt Daniël Mol. "En dan komen die Brabanders van ASML over de vloer. Die Vlamingen schrikken zich een hoedje."
Volgens Mol zijn er zelfs meerdere pogingen gedaan om de cultuurverschillen te overbruggen. "Wij hebben gehoord dat ze meermaals op cultuurcursussen zijn geweest om ze toch wat dichter bij elkaar te brengen."
Cultuurverschillen
Vooral de directe manier van communiceren van ASML-medewerkers blijkt in de praktijk soms lastig. "Die ASML'ers vertellen je gewoon de waarheid. Ook een wat lagere onderzoeker of engineer mag zijn baas aanvallen op de inhoud. Dat is gewoon volkomen normaal. Daar mogen ook gewoon klanten of partners bij zitten."
Volgens Mol en Van Mil wordt die "mega-eerlijke" mentaliteit overal mee naar toe genomen. "Iedereen schrikt zich dood." Niet alleen met de Belgen botst ASML soms op cultuurverschillen, maar ook met het personeel van het Duitse Carl Zeiss SMT, dat de lenzen levert voor de ASML-machines.
Statig, trots en ordelijk
"Zij zijn hartstikke statig, trots en ordelijk", zegt Van Mil over de Duitse partner. Oud-ASML-directeur Martin van den Brink omschreef de samenwerking volgens de journalisten als een "huwelijk met ups en downs. Dat moet je echt managen."
De Brabantse mentaliteit is volgens het duo nog altijd diepgeworteld bij ASML. Zelfs onder de Franse topman Christophe Fouquet is die cultuur volgens hen zichtbaar. "Dat zien we ook in de manier waarop ze zich de afgelopen jaren op dat wereldtoneel hebben gedragen. Toch dat koppige en heel erg aan hun eigen waarden vasthouden. Dat gevoel hebben van: wij hebben gelijk. Ons product is het beste en wij moeten dat kunnen verkopen aan wie dan ook."
