Rijden met zwaailichten is voor ambulancechauffeur Mike dagelijkse kost in Eindhoven

Met zwaailichten en sirene door rood, tegen het verkeer in of langs automobilisten die plotseling de berm insturen. Voor Mike Dekker is het al achttien jaar dagelijkse kost: hij rijdt ambulance in de regio Eindhoven. Toch brengt iedere spoedrit risico's met zich mee. "Mensen denken dat we zo hard mogen rijden als we willen, maar dat is niet zo."

Dat besef begint al in de opleiding. Leerlingen rijden eerst zonder zwaailichten en sirenes om de ambulance te leren kennen. Daarna volgt het spoedrijden. Noodremmingen en uitwijkmanoeuvres oefenen ze op een terrein van Defensie in Oirschot.

Mike vond het inhalen op provinciale wegen het spannendst. Tegenwoordig leren chauffeurs daarvoor de 'T.O.N.-methode': Tegengesteld Opvallend Naderen. Ze rijden al vroeg op de weghelft voor tegenliggers en blijven zo veel mogelijk links, zodat automobilisten tijd krijgen om ruimte te maken. "Je ziet die auto's echt op je afkomen. Dat is onnatuurlijk gedrag, want dat is je nooit geleerd."

Niet onbeperkt gas geven
Ook een ambulancechauffeur moet zich aan strenge verkeersregels houden. Met zwaailichten en sirene mag Mike volgens de brancherichtlijn maximaal 40 kilometer per uur harder rijden dan toegestaan.

Door rood rijden mag zelfs maar met 20 kilometer per uur. "Daarom remmen we soms af bij een lege kruising. Dat lijkt tegenstrijdig wanneer we met spoed rijden, maar als iemand met groen toch doorrijdt, moet ik kunnen stoppen."

Rijd voorspelbaar
Dat ruimte maken gaat lang niet altijd goed. Veel automobilisten remmen plotseling of geven juist gas als er een ambulance achter ze opduikt. "Blijf gewoon je snelheid rijden en ga bij de eerste mogelijkheid veilig aan de kant. Wij maken zelf een plan om je in te halen."

Waar inhalen onmogelijk is, zet Mike de zwaailichten en sirene daarom soms uit. "Mensen wíllen wel ruimte maken, maar als ze niet aan de kant kúnnen, geeft dat stress. Dan sturen ze ineens de berm in en komen ze vast te zitten of gebeuren er sneller ongelukken."

In dat geval is het veiliger om mee te rijden en de zwaailichten en sirenes weer aan te zetten zodra het mogelijk is om opnieuw vaart te maken. "Veiligheid staat altijd voorop."

Brede blik
Dat weggebruikers soms onverwacht reageren, ondervond Mike zo'n vijf jaar geleden tijdens een spoedrit. Hij moest zich met zijn ambulance een weg banen door auto's. "Ik kijk met een brede blik naar het verkeer. Ik wil weten wat er op de weg gebeurt en daar handel ik vervolgens naar", vertelt hij.

"Alle auto's stonden stil en er was genoeg ruimte om erlangs te rijden. Toen ik optrok, voelde ik ineens een klap tegen de achterkant van de ambulance." Een automobilist die achter hem stilstond, was op dat moment onverwacht gaan rijden.

Ongelukken met ambulances komen volgens Mike zelden voor. Toch zal hij deze aanrijding niet vergeten. "Dat blijft me mijn hele leven bij."

Rode kruizen
Maar niet alleen tijdens het rijden is Mike als ambulancechauffeur bezig met het andere verkeer. Ook wanneer hij bij een ongeluk op de snelweg hulp verleent, blijft het verkeer gevaarlijk.

Sommige automobilisten rijden ondanks een rood kruis op een afgesloten rijstrook. Wat Mike betreft krijgen zij allemaal een bekeuring. "Die kruisen staan er om ons veilig te laten werken." Wie vlak langs de rijbaan staat, voelt waarom. "Een vrachtwagen duwt de wind voor zich uit en zuigt aan de achterkant. Dat maakt indruk."

Komt Mike als eerste bij een ongeluk aan, dan zet hij zijn ambulance ongeveer honderd meter vóór de plek van het ongeval als buffer neer. "Als iemand het kruis negeert en op onze auto klapt, moeten we er niet in zitten." Pas als politie of Rijkswaterstaat de bescherming overneemt, kan hij de ambulance weer voor patiënten gebruiken.