Rente op studieschuld tóch hoger dan beloofd: zo zit dat
Oud-studenten gaan op de lange termijn toch meer dan 2,5 procent rente betalen over hun studielening. D66, VVD en CDA spraken in het coalitieakkoord af dat er een maximum zou komen, maar daar komt het kabinet nu op terug. Het kost veel meer geld dan verwacht. Hoe zit het nou precies met die studierente? Vijf vragen op een rij.
Wat is de studierente precies?
Als je een studieschuld hebt bij DUO, moet je daar rente over betalen. Dit is een percentage aan extra kosten dat bij je studieschuld wordt opgeteld. De rente stond jarenlang op nul procent, maar steeg in januari 2023.
Een voorbeeld: heb je een studieschuld van tienduizend euro en betaal je 2,7 procent rente? Dan komt er in het eerste jaar ongeveer 270 euro aan rente bij.
Waarop is de rente gebaseerd?
De rente op studieleningen hangt samen met de rente die de overheid zelf betaalt om geld te lenen. Dat staat in de Wet studiefinanciering 2000. De overheid moet dus eerst zelf geld lenen op de kapitaalmarkt voordat ze het weer kan uitlenen aan studenten.
Er zijn twee terugbetalingsregelingen: SF15 en SF35. Bij SF15 betaal je je schuld in maximaal 15 jaar terug. Bij SF35 in maximaal 35 jaar. Welke regeling voor jou geldt, hangt af van je persoonlijke situatie en de regels van DUO.
Voor allebei de regelingen wordt de rente op een andere manier berekend, waardoor de rentepercentages kunnen verschillen. Zo is de rente in 2027 voor de 35-regeling 2,7 procent en voor de 15-regeling 3,28 procent.
Waarom is er toch een streep gezet door het plafond van 2,5 procent?
Het renteplafond werd opgenomen in het coalitieakkoord om te voorkomen dat studieschulden teveel oplopen. Dit had vanaf 2029 moeten ingaan, vanaf dat moment zou de rente maximaal 2,5 procent bedragen en niet meer stijgen. Daarvoor reserveerde het kabinet 40 miljoen per jaar.
Maar door dat plafond gaat nu een streep. Door de geopolitieke spanningen is de rente wereldwijd gestegen. Als gevolg daarvan stijgt de rente voor oud-studenten daardoor op lange termijn van 2,7 naar 3,3 procent. De rente terugbrengen naar 2,5 procent zou zo'n 120 miljoen euro per jaar extra kosten.
Zijn er geen andere opties om studenten tegemoet te komen?
Onderwijsminister Rianne Letschert (D66) opperde onder andere een vaste korting op de rente van ongeveer 0,2 procentpunt. Maar ook dit kan de overheid meer geld kosten dan de beschikbare 40 miljoen euro per jaar. Als de rente hoog is, lossen oud-studenten hun schuld namelijk minder snel af.
De minister verwacht dat de beschikbare 40 miljoen euro per jaar sowieso niet genoeg is voor een maatregel die (oud-)studenten echt helpt. Volgende week bespreekt ze de mogelijkheden met partijen in de Tweede Kamer.
Hoe weet ik nu welk percentage ik moet gaan betalen?
Zolang je studeert, wordt het rentepercentage elk jaar opnieuw vastgesteld. Als je stopt met studeren, wordt de rente voor vijf jaar vastgezet. De rente die je betaalt gaat dus niet zomaar opeens omhoog.
Benieuwd wat jij terug moet betalen? Dat kan je checken op de website van DUO.
Reactie van de Landelijke Studentenvakbond
De Landelijke Studentenvakbond (LSVb) laat na het nieuws weten "woest" te zijn. "Studenten worden zo met een loodzware rugtas het leven in geschopt." Het renteplafond was "het enige lichtpuntje aan het eind van een lange, donkere tunnel", vindt de LSVb. "De enige zekerheid die dit kabinet studenten gunt, is de zekerheid dat de rente nog verder zal stijgen komende jaren."
Ook het Interstedelijk Studenten Overleg (ISO) is teleurgesteld. "De coalitie heeft een belofte gemaakt die ze nu niet kunnen waarmaken. Studenten zijn hierdoor weer de dupe van loze beloften."
