Carnavalsclubs balen van goedkope namaakspullen: 'Het raakt ons feest'
Een carnavalsspeldje voor een euro, een goedkope sjaal of een nagemaakt embleem met het logo van een carnavalsorganisatie. Op internet wordt volop geld verdiend aan namaak van officiële carnavalsartikelen. Terwijl handelaren profiteren, lopen de organisaties die het Brabantse carnaval mogelijk maken inkomsten mis.
In Breda, Den Bosch en Tilburg groeit de ergernis over deze handel. Voor Stichting Kielegat zijn de opbrengsten uit officiële carnavalsartikelen zelfs van levensbelang: "Wij moeten gewoon zorgen dat onze merchandise gekocht wordt."
Op webshops als Temu en AliExpress zijn carnavalsartikelen voor een prikkie te koop. Maar tussen die spullen duiken volgens Brabantse carnavalsorganisaties ook namaakartikelen op. Commerciële verkopers gebruiken soms zonder toestemming beschermde carnavalslogo's. "Ongeoorloofd commercieel meeliften op onze beeldmerken is ons een doorn in het oog", zegt Barbara Keulaars van Stichting Kielegat.
Vooral het gebruik van de bekende Narrenkop, het beschermde beeldmerk van Stichting Kielegat, zit de organisatie dwars. "We komen regelmatig artikelen tegen waarbij zonder toestemming gebruik wordt gemaakt van ons officiële beeldmerk", zegt Keulaars.
Ook de Oeteldonksche Club van 1882 in Den Bosch ergert zich aan commerciële aanbieders die zonder toestemming Oeteldonkse symbolen gebruiken. Daardoor loopt het carnaval inkomsten mis. "Daar staat winst voorop en vloeien opbrengsten weg zonder dat deze iets bijdragen aan het Oeteldonkse carnaval of de gemeenschap die dit feest mogelijk maakt", zegt Chantal Haagmans.
"Naar schatting 80 procent van onze begroting komt uit merchandise."
Voor Stichting Kielegat staat veel op het spel. Volgens Keulaars komt naar schatting 80 procent van de inkomsten uit officiële carnavalsartikelen. Daarmee worden onder meer optochten, jeugdactiviteiten en gratis evenementen betaald. "Ze bieden het goedkoop aan. Wij hebben daar uiteraard last van."
Sander van Kielegat-emblemen, betrokken bij de Kielegat Sjop in Breda, ziet zijn ontwerpen terug op internet. Twee van zijn ongeveer honderd emblemen verschenen op Temu. Vergelijkbare artikelen kosten daar soms een euro, tegenover vijf tot zes euro in zijn winkel. "Ik heb die vraag ook al eens in de winkel gehad: ik kan deze op Temu voor een euro bestellen. Dan zeg ik: dan moet je dat doen. Maar hier moet het licht aan."
Ongeveer twee jaar geleden ondernam Stichting Kielegat juridische stappen tegen een commerciële aanbieder die de beschermde Narrenkop gebruikte. Volgens Keulaars is die kwestie afgehandeld. "Dat kost tijd en geld, onder meer aan juridische bijstand: middelen die we als vrijwilligersorganisatie liever aan carnaval besteden."
Ook bij Carnavalsstichting Tilburg is de verkoop van officiële carnavalsartikel en een zeer substantieel deel van de begroting. Inkomsten en beeldmerken worden beschermd. De groen-oranje Kruikensjaal, met zijn diagonale patroon en franjes, en het logo van de Kruikenzeiker mogen niet zomaar worden nagemaakt.
Tilburgse ondernemers die namaakartikelen verkochten, kregen de mogelijkheid officiële producten te verkopen. "We proberen het altijd op die manier op te lossen, maar als dat niet lukt dan zetten we alsnog juridische stappen."
Bovendien val je met namaak op. "Als je met een nepsjaal carnaval viert, is de kans groot dat je daar door andere carnavalsvierders op aangesproken wordt."
"De carnavalsvierder zou niet anders moeten willen dan officiële artikelen."
Niet overal klinkt dezelfde kritiek. Stichting Carnaval Roosendaal staat het gebruik van de Tullepetaon bewust toe. Voorzitter Jacco van Gastel ergert zich wel aan de wildgroei aan commerciële en met AI ontworpen speldjes. Het bestuur heeft de kwestie besproken en houdt misbruik in de gaten.
In Eindhoven maakt de carnavalsfederatie zich minder druk. Die verkoopt zelf geen merchandise en loopt daardoor geen inkomsten mis. "Het is dus niet zo dat wij een eigen merchandise hebben die keihard onderuit wordt gehaald omdat heel veel mensen spullen in China halen", zegt Ivo Soetens.
Voor de carnavalsorganisaties in Breda, Den Bosch en Tilburg blijft de boodschap duidelijk: wie officiële carnavalsartikelen koopt, helpt het feest mogelijk te maken. Of zoals Haagmans van de Oeteldonksche Club zegt: "Wat ons betreft zou je eigenlijk niet anders moeten willen."
