Door chronische pijn moest Yvonne haar leven omgooien: nu helpt ze anderen
Het grootste deel van de dag op de bank liggen. Zo zag het leven van Yvonne Lankhaar (39) uit Oss er jarenlang uit door chronische pijn in haar rug. Geen behandeling hielp en uiteindelijk moest ze stoppen met haar werk als psycholoog. Inmiddels gebruikt ze haar eigen ervaringen om anderen te helpen die door chronische pijn of ziekte hun leven moeten aanpassen. "Ik moest leren dat het niet meer werd zoals vroeger, maar hoe ik dat moest doen, vertelde niemand mij."
Zo’n vijftien jaar geleden kreeg Yvonne last van hevige rugpijn. "Er was sprake van een versleten tussenwervelschijf al werd die de eerste jaren niet als verklaring voor mijn pijnklachten gezien. De precieze oorzaak van het ontstaan van de pijn is nooit duidelijk geworden."
Ze hoopte eerst dat de pijn vanzelf over zou gaan. Maar in plaats daarvan werd het steeds erger. Sporten, naar een festival gaan of spontaan een dagje weg lukte niet meer. “Ik kon maar een paar minuten zitten of staan. Ik moest eigenlijk de hele dag liggen", vertelt ze.
Ze probeerde van alles om van haar rugklachten af te komen. “Ik dacht heel lang: als ik de juiste behandeling vind, kan ik straks weer terug naar hoe het was.” Maar verschillende behandelingen en revalidatietrajecten hielpen niet. Sommige maakten haar klachten juist erger.
"Je moet onder ogen zien dat bepaalde dingen niet meer kunnen."
In 2015 kan Yvonne haar werk als psycholoog niet meer volhouden. Twee jaar later wordt ze arbeidsongeschikt verklaard. Ze verliest niet alleen haar werk, maar ook het toekomstbeeld dat ze had. “Op een gegeven moment moet je ook onder ogen zien dat bepaalde dingen niet meer kunnen”, zegt de Osse.
Ondanks dat Yvonne het "verschrikkelijk klote" vond, kreeg ze een nieuw plan. “Ik wilde graag een psychologenpraktijk oprichten voor mensen die ook hun toekomstbeeld zien veranderen door chronische pijn of ziekte.”
"We laten mensen te vaak alleen met de opdracht om met hun ziekte te leren leven."
Die begeleiding had Yvonne zelf gemist. Er was volgens haar vooral aandacht voor de lichamelijke klachten en het zoeken naar een oplossing. "Niemand vertelt je hoe je verdergaat met je leven als het niet meer wordt zoals je had gedacht”, vertelt ze vanuit haar praktijk in Oss. “We laten mensen te vaak alleen met de opdracht om met hun ziekte te leren leven”, vindt Yvonne.
Inmiddels begeleidt Yvonne al negen jaar mensen met chronische aandoeningen, zoals MS, reuma en long covid. Daarbij gebruikt ze ook haar eigen ervaringen. Dat was in het begin wel even wennen.
“Tijdens mijn opleiding had ik geleerd om werk en privé gescheiden te houden. Door dat nu juist te combineren, weten mijn cliënten dat ik niet alleen vanuit mijn kennis als psycholoog praat, maar ook uit eigen ervaring. Dat helpt om elkaar écht te begrijpen.”
“Achter die lichamelijke klachten gaat een hele wereld schuil.”
Sinds vijf jaar gaat het een stuk beter met Yvonne. Door een operatie in België namen haar pijnklachten af. Helemaal pijnvrij is ze niet, maar ze kan weer veel meer. Daardoor kreeg ze ook de ruimte om haar ervaringen en kennis op papier te zetten. “Liggend op de bank gaat dat bijna niet.”
Dat werd haar onlangs verschenen boek Pak Regie: Als je moet leren leven met chronische klachten. Daarin beschrijft ze hoe mensen met chronische klachten en hun naasten hun leven opnieuw kunnen vormgeven.
Ook wil Yvonne zorgverleners met haar boek aan het denken zetten. Volgens haar is er in de zorg te weinig aandacht voor de impact van een chronische aandoening op iemands leven. “Als behandelaar moet je beseffen dat er achter die lichamelijke klachten nog een hele wereld schuilgaat. Iemand kan bijvoorbeeld worstelen met verdriet om wat niet meer lukt, of zich schuldig voelen tegenover de mensen om zich heen. Als je daar oog voor hebt en dat ook benoemt, voelt iemand zich al meer gezien en begrepen.”
