'Natuurgebieden rechten geven gaat niet', bestuurder ziet te veel bezwaren
Het geven van rechten aan beschermde natuurgebieden zoals bedrijven en organisaties die ook hebben, is volgens Hagar Roijackers (PRO), gedeputeerde van Natuur in Brabant, 'niet wenselijk'. Dat schrijft de provinciebestuurder in een brief aan Provinciale Staten na een oproep van de Partij voor de Dieren. Roijackers ziet te veel praktische bezwaren.
De Partij voor de Dieren riep eerder in Provinciale Staten op tot het toekennen van rechten aan natuurgebieden. Zo zou de natuur beter beschermd en vertegenwoordigd kunnen worden. Een rechtspersoon kan net als een natuurlijk persoon schulden en bezittingen hebben, contracten sluiten, rechtszaken aanspannen en aangeklaagd worden.
De provincie bekeek de mogelijkheden om van beschermde Natura2000-gebieden in Brabant rechtspersonen te maken. Uit eerder onderzoek van Wageningen University & Research blijkt dat dat niet gaat zonder aanpassingen in de wet. En daar wil Brabant niet voor lobbyen, omdat andere provincies ook geen rechtspersonen willen maken van hun natuurgebieden.
Wie krijgt er rechten?
Zelfs als de wet veranderd zou worden, blijven er praktische bezwaren, ziet de gedeputeerde. Om te beginnen is het lastig om te bepalen welk deel van de natuur en natuurgebieden rechten zou moeten krijgen: "Gaat het om hetgeen dat leeft (red. bomen, planten en dieren), of (ook) om hetgeen gewoon ‘is’ en dat leven draagt (red. grond en water)?" Daar komt de vraag bij wie dan namens de natuur zou mogen spreken en welk belang precies vertegenwoordigd moet worden.
Roijackers ziet ook risico's voor natuurgebieden wanneer deze rechtspersonen zouden worden: "Zo wordt de natuur plots ook een partij die in theorie aansprakelijk gesteld zou kunnen worden vanwege het plegen van een onrechtmatige daad. Ook is strafrechtelijke vervolging niet langer uitgesloten."
De gedeputeerde wijst erop dat de belangen van de natuur al op andere manieren gewaarborgd worden. Bijvoorbeeld met regels die de natuur beschermen. "Ook worden natuurorganisaties betrokken om een stem te geven aan de natuur", legt ze uit.
'Voogden'
In andere landen is wel natuur te vinden die tot rechtspersoon is gemaakt. Zo kreeg in 2017 de Te Awa Tupua-rivier in Nieuw-Zeeland rechtspersoonlijkheid. En in Spanje werd in 2022 een ernstig vervuilde lagune een rechtspersoon, als eerste gebied in Europa. In beide gevallen heeft de natuur menselijke 'voogden' die haar belangen behartigen.
