Deze antieke klok stond ineens op de vensterbank van een kringloopwinkel
Een antieke Junghans-tafelklok dook deze week op bij kringloopwinkel Sanaga in Breda. Iemand had de klok zomaar buiten bij de winkel neergezet. Zo’n ouderwets uurwerk, dat je nog met de hand moet opwinden en dat een gezellige melodie laat horen, stond vroeger bij veel opa’s en oma’s in de huiskamer.
“Deze klok kwam op een wat ongebruikelijke manier bij ons binnen”, vertelt Marcel Buijs van Sanaga. “Aan de buitenkant van onze winkel zit een houten vensterbank, waarop we producten uitstallen. Daar had iemand deze klok ineens neergezet. Normaal is dat niet helemaal de bedoeling, maar met deze aanwinst waren we toch wel blij.”
‘s Werelds grootste klokkenfabriek
De klok is gemaakt door Junghans, een van de beroemdste klok- en horlogemerken, dat bekendstaat om zijn verfijnde vakmanschap en kwaliteit. Erhard Junghans en zijn zwager richtten de Junghans-fabriek in 1861 op, in een klein dorpje in het Duitse Zwarte Woud.
Het bedrijf maakte eerst alleen klokbehuizingen, maar in 1866 verschenen ook de eerste Junghans-klokken. Erhard Junghans heeft het succes van zijn latere imperium zelf niet mogen meemaken: hij overleed in de herfst van 1870. Zijn zonen namen het bedrijf over. Zij brachten veel tijd door in de Verenigde Staten en leerden daar innovatieve productietechnieken kennen. In 1903 groeide het bedrijf uit tot ‘s werelds grootste horloge- en klokkenfabriek, met een jaarproductie van meer dan drie miljoen uurwerken.
Plekje op de haard
“Je ziet steeds minder antieke tafelklokken, terwijl ze vroeger bij veel mensen een plekje op de haard hadden”, vertelt Marcel. “Tegenwoordig kijkt iedereen op zijn telefoon of moderne horloge om te zien hoe laat het is. Zo’n klok roept een nostalgisch gevoel op. Mijn peettante had wel twintig tikkende klokken hangen, en nu ik deze hoor, denk ik even terug aan die tijd.”
Deze tafelklok heeft een kast van donker hout met bovenop een karakteristiek metalen draaghengsel en houten sierknoppen. “Dit soort modellen werd veel geproduceerd tussen circa 1900 en 1930. Je ziet aan de opwindgaten in de wijzerplaat dat het om een mechanisch uurwerk met een Westminster-slagwerk gaat. Dit is misschien wel de bekendste klokkenmelodie ter wereld, oorspronkelijk afkomstig van de Big Ben in Londen.”
De drie opwindgaten verdelen de taken over verschillende veren. “Het middelste gat zorgt ervoor dat de wijzers doortikken, en via het rechter- en linkergat worden hamertjes aangestuurd, zodat er elk kwartier een stukje melodie klinkt, gevolgd door zwaardere slagen op elk heel uur.”
Voor het goede doel
Voor welke prijs mag dit uurwerk over de toonbank? “Omdat een van de sierknoppen ontbreekt, heb ik de klok op 30 euro geprijsd. De originele opwindsleutel zit erbij en er klinkt nog altijd een mooie melodie uit. Online staan hogere bedragen, maar wij blijven een kringloop. We willen onze spullen graag snel verkopen, zodat de opbrengst naar het goede doel kan.”
