LIVEBLOG

Onderhandelingen in Islamabad laten nog op zich wachten • Aanvallen tussen Israël en Hezbollah gaan door

Vandaag om 13:08 • Aangepast vandaag om 13:19

13:08 - Al Jazeera: eerst afzonderlijke gesprekken, daarna mogelijk rechtsreeks

Los van wanneer de gesprekken beginnen, is ook nog onzeker in welke vorm er straks wordt gepraat. Al Jazeera bericht vanuit Islamabad dat zowel de VS als Iran spreekt met Pakistaanse bemiddelaars. Die zouden dan de boodschap moeten overbrengen aan de andere partij. Als alle voorwaarden zijn overeengekomen, zouden de gesprekken een volgende fase in gaan, met alle drie partijen bij elkaar: Iran, de VS en bemiddelaar Pakistan.

Ook Al Jazeera wijst erop dat 'Libanon' nog een obstakel is voor de gesprekken. Iran eist dat Israël stopt met aanvallen op dat land; pas daarna zou er overleg kunnen plaatsvinden. Ook het vrijgeven van Iraanse tegoeden die gestald zijn bij buitenlandse banken is nog onderwerp van discussie. Iran stelt die vrijgave eveneens als voorwaarde, het Witte Huis wil er niet op ingaan.

12:25 - Dit is er de afgelopen uren gebeurd:

Dit is het belangrijkste nieuws van de afgelopen uren in dit liveblog:

  • Nadat gisteren al de Iraanse delegatie was aangekomen in de Pakistaanse hoofdstad Islamabad is vandaag ook het Amerikaanse onderhandelingsteam geland voor gesprekken over een vredesakkoord. Dat wordt geleid door vicepresident Vance.
  • Vanochtend hielden de gevechten tussen Israël en Hezbollah aan. Iran heeft als voorwaarde voor praten gesteld dat Israël de aanvallen op zijn bondgenoot in Libanon staakt. De aanhoudende aanvallen lijken daarmee het overleg in Pakistan in de wielen te rijden.
  • In Islamabad zijn beide delegaties op bezoek geweest bij premier Sharif van Pakistan. Een begin van de vredesgesprekken laat echter op zich wachten. Iran had los van een staakt-het-vuren in Libanon ook de eis gesteld dat de VS Iraanse tegoeden vrijgeeft; het Witte Huis zegt dat daarvan geen sprake is.

12:11 - Nog geen duidelijkheid over wanneer gesprekken van start gaan

De Pakistaanse premier Sharif heeft inmiddels ook de Amerikaanse delegatieleider, vicepresident JD Vance, ontvangen. Daarover bericht The New York Times. Tegelijkertijd meldt het Witte Huis zojuist dat Washington niet akkoord is gegaan met het vrijgeven van Iraanse tegoeden. Dat was een eis van Teheran om überhaupt aan de gesprekken te beginnen. Een andere eis, dat Israël zijn aanvallen op Hezbollah staakt, is ook niet gehonoreerd.

Het is daarmee onzeker of en wanneer de onderhandelingen in Islamabad kunnen beginnen. Er is ook geen planning vrijgegeven.

11:22 - 'Ontmoeting Iraanse delegatie en premier Sharif voorbij'

De ontmoeting tussen de Iraanse delegatie en de Pakistaanse premier Sharif is beëindigd, melden Iraanse staatsmedia. De vraag is wanneer nu de gesprekken tussen de Iraniërs en de Amerikanen van start gaan. Iran heeft eerder als voorwaarde gesteld dat de Israëlische aanvallen in Libanon stoppen.

Ook zouden Iraanse tegoeden die geparkeerd staan bij buitenlandse banken vrijgegeven moeten worden. Een Iraanse functionaris zegt tegen persbureau Reuters dat de VS die toezegging inmiddels heeft gedaan. Van Amerikaanse zijde is daarvan geen bevestiging. In hoeverre Israël en Hezbollah de gevechten staken is onduidelijk.

10:19 - Aanvallen tussen Israël en Hezbollah gaan door

Terwijl de Amerikaanse en Iraanse delegaties zich in Islamabad opmaken voor gesprekken over een vredesakkoord gaan de gevechten tussen Israël en Hezbollah door. Libanese media melden dat Israël vanochtend luchtaanvallen heeft uitgevoerd in de regio Nabatiye, in het zuiden van het land. Er zijn daarbij drie doden gevallen toen een wooncomplex werd getroffen.

Hezbollah op zijn beurt claimt aanvallen te hebben uitgevoerd op Israëlische troepen. Er zouden drones en raketten zijn afgevuurd op het noorden van Israël. Over schade of slachtoffers is nog niets bekend.

Iran heeft voorafgaand aan de gesprekken in Islamabad gezegd dat het staakt-het-vuren ook moet gelden voor Libanon. Het wordt daarbij gesteund door bemiddelaar Pakistan. Maar Israël en de VS houden vol dat Libanon losstaat van de afspraken.

Ook vandaag benadrukt Pakistan dat Libanon onderdeel moet zijn van een vredesakkoord. Minister Ahsan Iqbal (Planning en Ontwikkeling) spreekt tegen de BBC de hoop uit dat Israël "niet in de weg zal staan van deze historische mogelijkheid" om een akkoord te sluiten.

"We kunnen niet toestaan dat een deel van de regio moet bloeden en tegelijkertijd gesprekken voeren. Israël moet zijn verantwoordelijkheid nemen."

09:27 - Iraniërs eerst langs bij premier Sharif

De Iraanse delegatie gaat voordat gesprekken beginnen langs bij de Pakistaanse premier Sharif. Die zei gisteren dat er een cruciale fase is aangebroken. Volgens hem is sprake van een beslissend moment en is het zaak om het tijdelijke bestand om te zetten in een duurzaam akkoord.

Volgens het Iraanse persbureau Tasnim, dat nauw gelieerd is aan de invloedrijke Islamitische Revolutionaire Garde, vindt de ontmoeting met Sharif plaats rond het middaguur. Daarna zouden de gesprekken moeten gaan beginnen, in eerste instantie via de Pakistaanse bemiddelaars.

De Iraanse delegatie, onder leiding van parlementsvoorzitter Ghalibaf, heeft naar verluidt de vrije hand gekregen om besluiten te nemen, oftewel een akkoord te sluiten of weg te lopen. Ghalibaf heeft na aankomst in Islamabad gezegd dat zijn delegatie "van goede wil is, maar zonder vertrouwen". Hij wees erop dat vorige onderhandelingen door de VS werden afgebroken waarna aanvallen op Iran volgden.

Op onderstaande foto de aankomst van de Iraanse delegatie gisteren in Islamabad. Van links naar rechts legerleider Munir, minister van Buitenlandse Zaken Araghchi, parlementsvoorzitter Ghalibaf en de Pakistaanse minister van Buitenlandse Zaken Dar.

Aankomst van de Iraanse delegatie onder leiding van parlementsvoorzitter Ghalibaf - AFP
Aankomst van de Iraanse delegatie onder leiding van parlementsvoorzitter Ghalibaf - AFP

08:56 - Islamabad beveiligd als een fort

In Islamabad is duidelijk merkbaar dat er iets bijzonders in de stad plaatsvindt. De doorgaans toch al goed beveiligde miljoenenstad is nu nog zwaarder beveiligd, overal zijn militairen zichtbaar. In de stad zijn ook veel poster en vlaggen die duidelijk maken dat er op hoog niveau politieke gesprekken plaatsvinden in de stad.

Islamabad is zwaar beveiligd - AFP
Islamabad is zwaar beveiligd - AFP
Afbeelding ter illustratie - EPA
Afbeelding ter illustratie - EPA
Hier worden journalisten ondergebracht - EPA
Hier worden journalisten ondergebracht - EPA
Pakistanen bij een wegblokkade - Reuters
Pakistanen bij een wegblokkade - Reuters

08:24 - Eisen liggen ver uit elkaar

Correspondent Midden-Oosten David Poort:

"Het lijstje met tien punten dat Iran naar buiten heeft gebracht is niet nieuw of verrassend. Teheran wil onder meer de controle over de Straat van Hormuz behouden, de terugtrekking van Amerikaanse troepen uit het Midden-Oosten, een streep door sancties en het recht behouden op het verrijken van uranium.

De lijst is totaal niet verenigbaar met de positie van de VS en het zal dan ook een grote puzzel worden vandaag. De VS wil dat Iran akkoord gaat met een forse beperking van het aantal ballistische raketten, volledig stopt met het verrijken van uranium en de Straat van Hormuz volledig vrijgeeft."

08:18 - Delegaties compleet voor gesprekken in zwaar beveiligd Islamabad

Vicepresident Vance is zojuist op de luchthaven van Islamabad de vliegtuigtrap afgedaald. Daarmee is de Amerikaanse delegatie in Pakistan compleet, de andere leden van de het onderhandelingsteam, Witkoff en Kushner, waren al geland.

Islamabad is zwaar beveiligd voor de komst van de Amerikanen en Iraniërs. De zogeheten rode zone, waar veel overheidsgebouwen staan, is volledig afgesloten. Er zijn veel militairen op straat en bewoners hebben twee dagen vrij gekregen om bewegingen in de miljoenenstad te beperken.

07:20 - Amerikaanse vicepresident Vance geland in Islamabad

De Amerikaanse vicepresident Vance is geland in de Pakistaanse hoofdstad Islamabad, melden Pakistaanse bronnen. Hij leidt de delegatie die met Iran gaat onderhandelen over een definitief vredesakkoord. Ook speciaal gezant Witkoff en Trumps schoonzoon Jared Kushner maken deel uit van het Amerikaanse team.

Vance zei bij vertrek uit Washington dat de VS bereid is een handreiking te doen "als de Iraniërs te goeder trouw willen onderhandelen". Om eraan toe te voegen: "Maar als ze proberen ons te bespelen, zullen ze ontdekken dat het onderhandelingsteam daar niet ontvankelijk voor is."

Dat Vance de gesprekken leidt is saillant. Volgens Amerikaanse media was hij de enige binnen de regering die zich had uitgesproken tegen de oorlog tegen Iran. Vance, een oud-marinier die vocht in Irak, zou hebben gewaarschuwd dat er te veel risico's aan vast zitten.

De Iraanse delegatie met minister Araghchi van Buitenlandse Zaken en parlementsvoorzitter Ghalibaf kwam gisteren al aan in Pakistan.

De verwachting is dat de gesprekken mogelijk indirect beginnen, via Pakistaanse bemiddelaars, zoals eerder ook is gebeurd in Oman bij de onderhandelingen over Irans atoomprogramma. Als er schot in de zaak zit, zouden er ook directe ontmoetingen kunnen plaatsvinden.

De gesprekken vinden plaats in het vijfsterrenhotel Serena. Volgens een Russisch persbureau kregen gasten daar van de week te horen dat ze moesten uitchecken omdat het hotel door de Pakistaanse regering werd gevorderd voor "een belangrijk evenement".

Vance bij vertrek uit Washington - Reuters
Vance bij vertrek uit Washington - Reuters

07:08 - 'Chinees luchtafweergeschut onderweg naar Iran'

CNN meldt dat China Iran binnen enkele weken nieuw luchtafweergeschut wil leveren. De nieuwszender baseert zich op drie bronnen, die verwijzen naar Amerikaanse inlichtingen. Het zou gaan om zogeheten MANPADS (Man Portable Air Defense System), waarmee vanaf de schouder luchtdoelraketten kunnen worden afgeschoten om bijvoorbeeld vliegtuigen of drones uit de lucht te schieten.

China zou het materieel via derde landen willen vervoeren om de herkomst ervan te verhullen. Een woordvoerder van de Chinese ambassade in Washington ontkent het bericht tegenover CNN.

The New York Times meldde eerder in de week dat China had bijgedragen aan het huidige staakt-het-vuren tussen Iran en de Verenigde Staten, door druk uit te oefenen op Iran om akkoord te gaan met het tijdelijke bestand.

06:22 - 'Libanon en VS vragen Israël om opschorten aanvallen'

Libanon en de VS hebben Israël gevraagd om de aanvallen op Hezbollah-doelen op te schorten. Dat meldt de Amerikaanse nieuwssite Axios op basis van bronnen. De onderbreking zou moeten duren tot in elk geval de gesprekken beginnen tussen Israël en Libanon, volgende week. Israël zou gevraagd zijn om "een gebaar" te maken in aanloop naar die gesprekken.

Dinsdag is er in Washington een gesprek tussen de Israëlische en Libanese ambassadeur. Dat zal plaatsvinden op het State Department, het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken. Libanon zou graag zien dat Israël teruggaat naar de afspraken van november 2024. Die betekenen dat Israël alleen aanvalt als Hezbollah een acute dreiging vormt.

Volgende week staat er ook een bezoek gepland van de Libanese premier Salam aan Washington. Hij zal daar spreken met minister Rubio van Buitenlandse Zaken.

De Israëlische aanvallen in Libanon vormen een bedreiging voor het staakt-het-vuren tussen de VS, Israël en Iran. Volgens Iran, en bemiddelaar Pakistan, maakte het Libanon-front ook deel uit van de afspraken die zijn gemaakt voor het bestand. Maar Israël, en ook de VS, spreken dat tegen. Iran heeft vanwege de Israëlische aanvallen in Libanon besloten om de blokkade van de Straat van Hormuz niet op te heffen.

Israël wil de volledige ontwapening en ontmanteling van Hezbollah, dat sinds de liquidatie van de Iraanse leider Khamenei weer raketten afvuurt op Israël. De militie geldt als een belangrijke bondgenoot van Iran en is vervlochten met de Libanese maatschappij.

22:10 - Ambassadeurs Libanon en Israël hebben eerste gesprekken gevoerd

Libanon en Israël hebben een eerste contact met elkaar gelegd, dat gebeurde telefonisch. Het gesprek vond plaats tussen de ambassadeurs van beide landen in de Amerikaanse stad Washington, meldt Libanon in een verklaring.

Het gesprek was onder meer bedoeld om onderhandelingen tussen de twee landen in gang te zetten. Ook de Amerikaanse ambassadeur in Libanon nam deel aan het gesprek.

De twee landen zullen komende dinsdag onder leiding van de Amerikanen een eerste ontmoeting hebben op het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken.

21:48 - Iraanse delegatie aangekomen in Pakistan voor gesprekken met VS

De Iraanse delegatie onder leiding van parlementsvoorzitter Mohammad Ghalibaf is aangekomen in de Pakistaanse hoofdstad Islamabad, melden Iraanse staatsmedia. In Pakistan zullen Iran en de Verenigde Staten in gesprek gaan over een einde aan de oorlog tussen beide landen.

De delegatie bestaat volgens de Iraanse staatsmedia verder uit onder meer de minister van Buitenlandse Zaken Araghchi en verschillende parlementsleden.

Iran zegt dat de gesprekken met de Verenigde Staten zullen beginnen als er voldaan wordt aan de Iraanse voorwaarden. Zo willen de Iraniërs dat de blokkade op Iraanse tegoeden wordt opgeheven. Ook moet het staakt-het-vuren gelden voor Libanon.

21:39 - KLM vliegt tot halverwege juni niet naar Dubai

KLM heeft zijn vluchten van en naar Dubai in de Verenigde Arabische Emiraten tot en met 14 juni uitgesteld. De luchtvaartmaatschappij vindt de situatie in het Midden-Oosten ondanks het staakt-het-vuren tussen de VS en Iran te onzeker.

De KLM-vluchten van en naar Dubai waren tot en met 17 mei al opgeschort uit veiligheidsoverwegingen. Ook vluchten naar Riyad en Dammam in Saudi-Arabië werden opgeschort tot die datum.

De luchtvaartmaatschappij zegt dat de verlenging ook is bedoeld om reizigers die in die periode naar Dubai zouden vliegen "duidelijkheid en zekerheid" te bieden.

Een KLM-toestel op Schiphol - ANP
Een KLM-toestel op Schiphol - ANP

19:58 - Dit is er de afgelopen uren gebeurd:

19:55 - Trump waarschuwt voor zwaardere aanvallen op Iran

De Amerikaanse president Trump waarschuwt dat de VS zwaardere aanvallen op Iran zal uitvoeren als er geen akkoord wordt bereikt over een wapenstilstand.

"We zijn de oorlogsschepen aan het herladen met de beste wapens. De beste wapens ooit gemaakt, zelfs beter dan wat we eerder deden en toen bliezen we ze al uiteen", zei hij in een telefoongesprek met de New York Post. "Als er geen deal komt, zullen we ze gebruiken en we zullen ze heel effectief gebruiken", aldus Trump tegen de krant.

Trump vindt dat Iran geen sterke positie heeft bij de onderhandelingen over een einde aan de oorlog, die voor morgen in de Pakistaanse hoofdstad Islamabad gepland staan.

"Ze hebben de middelen niet", aldus Trump op zijn eigen socialemediakanaal. De Iraniërs hebben volgens hem "enkel een korte periode waarin ze de wereld kunnen afpersen via de internationale waterwegen. De enige reden dat ze nog in leven zijn, is om te onderhandelen."

19:24 - Doden bij Israëlische aanvallen in Libanon

In het zuiden van Libanon zijn opnieuw doden gevallen bij Israëlische luchtaanvallen. In de plaats Nabatieh kwamen dertien politiemensen om het leven toen een overheidsgebouw werd aangevallen, meldt de Libanese president Joseph Aoun.

Iets noordelijker, in de plaats Jbaa, werden volgens het Libanese persbureau NNA zeven mensen gedood bij een bombardement op een autowasserij. Het zou gaan om de eigenaar, zijn twee zoons en nog vier anderen die bij de autowasserij aanwezig waren.

Aoun heeft de bombardementen veroordeeld en zegt dat het aanvallen van overheidsgebouwen "Libanon er niet van weerhoudt om zijn soevereiniteit te verdedigen". Volgens premier Nawaf Salam onderstrepen de aanvallen de noodzaak om snel tot een staakt-het-vuren te komen.

In het gebied raakten ook twee Israëlische militairen gewond bij een drone-aanval van Hezbollah. De militante beweging vuurde vandaag volgens het Israëlische leger ook zo'n dertig raketten af op het noorden van Israël. Een van die raketten kwam terecht op een sportveldje; er raakte niemand gewond.

Hulpdiensten bij het getroffen overheidsgebouw in Nabatieh - AFP
Hulpdiensten bij het getroffen overheidsgebouw in Nabatieh - AFP

18:05 - Iran: eerst wapenstilstand in Libanon voor onderhandelingen starten

De Iraanse parlementsvoorzitter Ghalibaf heeft herhaald dat er eerst een wapenstilstand in Libanon moet komen voordat Iran deelneemt aan onderhandelingen met de VS. Hij kreeg bijval van de Iraanse minister Araghchi van Buitenlandse Zaken. Beide mannen zullen namens Iran de onderhandelingen met de Amerikanen voeren - als die doorgaan.

De gesprekken staan gepland voor morgen in de Pakistaanse hoofdstad Islamabad. Maar Teheran wil dus dat Israël de aanvallen op Libanon eerst stopt. Volgens Iran en bemiddelaar Pakistan is Libanon onderdeel van de wapenstilstand die afgelopen week werd afgesproken voor twee weken. Israël en de Verenigde Staten zeggen dat dat niet zo is.

Ghalibaf eist bovendien dat bevroren Iraanse tegoeden worden vrijgegeven voordat de onderhandelingen beginnen. Het gaat om tientallen miljarden dollars op rekeningen bij buitenlandse banken, waar Iran door Amerikaanse sancties niet bij kan.

Het Witte Huis heeft nog niet op de Iraanse eisen gereageerd.

17:45 - Vicepresident Vance op weg naar Islamabad

De Amerikaanse vicepresident JD Vance is met regeringsvliegtuig Air Force Two onderweg naar Pakistan voor onderhandelingen met Iran. Die staan voor morgen op de planning, al is nog onduidelijk of ze daadwerkelijk doorgang vinden.

"We kijken uit naar de onderhandeling. Ik denk dat die positief zal zijn. We gaan het uiteraard zien", zei hij bij vertrek. "Als de Iraniërs te goeder trouw willen onderhandelen, zijn wij zeker ook bereid een handreiking te doen. Maar als ze proberen ons te bespelen, zullen ze ontdekken dat het onderhandelingsteam daar niet ontvankelijk voor is."

Vance staat aan het hoofd van de Amerikaanse delegatie die verder onder meer bestaat uit speciaal gezant Steve Witkoff en de schoonzoon van Trump, Jared Kushner.

JD Vance bij zijn vertrek vanaf een vliegbasis in Maryland - AFP
JD Vance bij zijn vertrek vanaf een vliegbasis in Maryland - AFP

17:20 - 18 bemanningsleden gered van schip in Arabische Zee

De Pakistaanse marine heeft 18 bemanningsleden van een koopvaardijschip in het noordelijk deel van de Arabische Zee gered. Vanaf het schip met de naam Gold Autumn was een noodmelding gedaan op zo'n 370 kilometer van de Pakistaanse kust.

De Gold Autumn werd te hulp geschoten door een Pakistaans marineschip dat in de buurt patrouilleerde. "Het team van het marineschip, bestaande uit specialisten, heeft medische hulp geboden, geholpen met blussen van een brand, de schade aan het schip in kaart gebracht, en daarna de bemanningsleden van het schip gehaald", aldus de marine.

De bemanningsleden komen uit China, Bangladesh, Myanmar, Vietnam en Indonesië. Volgens de marine zijn zij allemaal geëvacueerd en naar de Pakistaanse stad Karachi gebracht. In een video die de marine op sociale media gezet heeft, zijn crewleden te zien die Pakistan bedanken voor de reddingsactie.

Niet gecommuniceerd is of er gewonden zijn en wat er precies gebeurd is met het schip.

Het noordelijk deel van de Arabische Zee en de Straat van Hormuz - NOS
Het noordelijk deel van de Arabische Zee en de Straat van Hormuz - NOS

15:23 - 'Brandstoftekort Europese luchtvaart als Straat van Hormuz nog drie weken dicht blijft'

Als de Straat van Hormuz in de komende drie weken niet wordt heropend, zullen er "significante tekorten aan kerosine" ontstaan op de luchthavens in Europa. Dat zegt de brancheorganisatie van Europese luchthavens, ACI Europe, in een brandbrief aan de Europese Commissie.

Door de blokkade van de zeestraat beginnen de voorraden kerosine te slinken, aldus ACI Europe. Dat komt volgens de organisatie ook door de vraag naar strategische reserves voor militaire vliegtuigen. Veel luchtvaartmaatschappijen verhogen nu al de ticketprijzen omdat de brandstofprijs flink omhoog is gedaan door de oorlog rond de Perzische Golf.

Vooralsnog is alleen op een paar kleinere Italiaanse luchthavens de bodem in zicht: die van Bologna, Milaan Linate, Treviso en Venetië.

Op Schiphol is er nog geen sprake van brandstofbeperkingen. Vooral in Azië worden nu al vluchten geschrapt vanwege brandstoftekorten.

Een Airbus op het vliegveld van Toulouse (archief) - AFP
Een Airbus op het vliegveld van Toulouse (archief) - AFP

14:45 - Waar vielen de VS, Israël en Iran aan tijdens deze oorlog?

Deze interactieve kaart geeft een overzicht van aanvallen door de VS, Israël, Iran en zijn bondgenoten tot dinsdag 7 april. Die dag ging het staakt-het-vuren in.

Elk punt geeft een geverifieerde aanval weer met datum, locatie en een korte beschrijving. Met de kaart is het mogelijk patronen te herkennen in de data, zoals welke soort doelen werden geraakt, hoe vaak dat gebeurde en hoe de verdeling van de aanvallen zich over de tijd heen heeft ontwikkeld.

In de aanloop naar onderhandelingen in Islamabad biedt de kaart een overzicht van de aanvallen tot nu toe.

14:31 - Zeven schepen door Straat van Hormuz, meeste hebben link met Iran

Persbureau Reuters heeft de afgelopen 24 uur zeven schepen door de Straat van Hormuz zien varen.

Dat waren een grote en kleinere olietanker en een bunkertanker, alle afkomstig uit Iraanse wateren. Ook vier bulkcarriers doorkruisten de zeestraat. Eén daarvan heeft ijzererts uit Iran aan boord, bestemd voor China.

President Trump zei vorige week dat "een beschaving zal sterven en nooit meer zal terugkeren" als Iran de blokkade van de Straat van Hormuz niet voor dinsdagnacht zou opheffen.

Op de valreep kwam een staakt-het-vuren tot stand, maar een vrije doorvaart door de zeestraat is er nog niet. Iran zou zelfs tol willen gaan heffen. Dat deed het voor het uitbreken van de oorlog, op 28 februari, niet.

Olietankers voor anker in de Golf van Oman voor de Straat van Hormuz - Reuters
Olietankers voor anker in de Golf van Oman voor de Straat van Hormuz - Reuters

13:32 - Morgen onderhandelingen tussen de VS en Iran, maar niets is zeker

Het staakt-het-vuren in het Midden-Oosten, of wat daarvoor moet doorgaan, opende de weg voor directe onderhandelingen tussen de VS en Iran.

Maar ook daarvoor geldt, niet is zeker, zelfs niet of de onderhandelingen morgen wel beginnen. Veel over wat er wel en niet bekend is vind je hier.

13:00 - Dit is er de afgelopen uren gebeurd

Dit is het belangrijkste nieuws van de afgelopen uren in dit liveblog:

  • Iran is terughoudend over de vredesonderhandelingen met de VS in Pakistan. Volgens een woordvoerder moeten de aanvallen in Libanon eerst stoppen voordat er zaterdag gesprekken worden gevoerd.
  • De Amerikaanse president Trump beschuldigt Iran ervan beloftes over de Straat van Hormuz niet na te komen.
  • Ook vannacht gingen de aanvallen tussen Israël en Hezbollah weer door.
  • Koeweit meldt Iraanse drone-aanvallen, Iran ontkent.
  • Oekraïne claimt verantwoordelijk te zijn voor neerhalen van Iraanse drones.

12:37 - Libanon gaat deelnemen aan onderhandelingen in VS

Libanon gaat volgende week in Washington in gesprek met Israël over een staakt-het-vuren, meldt Reuters op basis van informatie van een anonieme hooggeplaatste Libanese ambtenaar. Een precieze datum is er nog niet. De gesprekken moeten de basis gaan vormen voor een bredere vredesdeal met Israël.

Gisteren meldde de Israëlische premier Netanyahu "zo snel mogelijk" te willen onderhandelen met Libanon. Hoge Amerikaanse functionarissen zouden daarop bij hem hebben aangedrongen. Twee dagen geleden voerde Israël nog de dodelijkste reeks aanvallen uit, waarbij meer dan 300 mensen omkwamen. Ook vannacht werden weer aanvallen tussen Israël en Hezbollah gemeld.

Woensdag bereikten de VS en Iran een akkoord over een staakt-het-vuren in Iran. Libanon zou niet onder het akkoord vallen, zeggen Netanyahu en Trump. Bemiddelaar Pakistan en Iran denken daar anders over.

Reddingswerkers op de plek waar een verwoestende Israëlische aanval plaatsvond in Beiroet - Reuters
Reddingswerkers op de plek waar een verwoestende Israëlische aanval plaatsvond in Beiroet - Reuters

11:31 - Iraanse staatsmedia melden dood hooggeplaatste functionaris

Iraanse staatmedia melden de dood van de voormalig minister van Buitenlandse Zaken Kamal Kharazi (81). Hij lag de afgelopen week in coma, nadat hij op 1 april het doelwit was van Israëlische luchtaanvallen. Bij die bombardementen werd zijn vrouw gedood, meldden media toen. Kharazi was minister tussen 1997 en 2005 en gold als hervormingsgezind en gold daarna als belangrijke adviseur van de gedode opperbevelhebber ayatollah Ali Khamenei.

Kharazi was nog altijd belangrijk in het bepalen van de buitenlandse koers van het Iraanse regime. Volgens drie Iraanse functionarissen zou hij gesprekken over mogelijke ontmoetingen tussen Teheran en Washington in Pakistan hebben begeleid.

Tegelijkertijd gaf hij in de afgelopen periode wisselende verklaringen af over het standpunt van Iran in de oorlog met Israël en de VS. Zo zei hij twee weken geleden nog dat Iran openstond voor indirecte onderhandelingen, nadat hij een maand geleden in een interview met CNN nog zei dat er geen enkele ruimte was voor diplomatie met de VS.

In juli 2022 vertelde Kharazi Al Jazeera dat Teheran de technische capaciteiten had om een kernbom te maken, maar "dat er nog geen besluit was genomen om er een te bouwen". Die uitspraken zorgden voor onrust.

Kamal Kharazi in 2025 - Creative Commons
Kamal Kharazi in 2025 - Creative Commons

11:16 - Starmer bekritiseert Trump openlijk

In een interview met persbureau ITV heeft de Britse premier Keir Starmer kritiek geuit op de Amerikaanse president Trump. "Ik ben het zat dat gezinnen in het hele land hun energierekeningen zien stijgen en dalen, en dat de energierekeningen van bedrijven ook stijgen en dalen door de acties van Poetin of Trump over de hele wereld", zei hij.

De Britse premier is sinds het begin van de Amerikaanse aanvallen in Iran herhaaldelijk bespot en bekritiseerd door Trump. Volgens de Amerikaanse president had Starmer de aanvallen van de VS op Iran moeten steunen. In het interview met ITV herhaalde Starmer dat het Verenigd Koninkrijk wat hem betreft toenadering moet zoeken tot de Europese Unie.

Gisteren hadden de twee leiders nog telefonisch contact over een "praktisch plan" om de doorvaart in de Straat van Hormuz weer op gang te brengen, zei Downing Street. "Ze zijn het erover eens dat nu er een staakt-het-vuren van kracht is en overeenstemming is bereikt over de opening van de zeestraat, we in de volgende fase zijn beland om tot een oplossing te komen," aldus de verklaring.

10:58 - VN-organisatie waarschuwt voor voedselcrisis in Libanon

Het World Food Programma (WFP) van de Verenigde Naties denkt dat een voedselcrisis op komst is in Libanon door de oorlog in het Midden-Oosten, nu de toelevering van goederen richting Libanon stokt. "Wat we nu zien, is niet alleen een vluchtelingencrisis, maar het ontwikkelt zich in hoog tempo tot een voedselzekerheidscrisis", zegt landendirecteur Allison Oman van het Wereldvoedselprogramma.

Volgens haar is de voedselmarkt in het zuiden van Libanon al grotendeels ingestort. Voedselhandelaren zouden nog minder dan een week aan essentiële voedselvoorraden hebben. Ze waarschuwde dat voedsel steeds onbetaalbaarder wordt als gevolg van stijgende voedselprijzen. Er zijn meer dan een miljoen Libanezen ontheemd sinds de Israëlische aanvallen begin maart begonnen. Twee dagen geleden werden de dodelijkste en zwaarste bombardementen op Libanon uitgevoerd door Israël.

Voedsel wordt steeds schaarser in Libanon, waarschuwt het WFP van de VN - Reuters
Voedsel wordt steeds schaarser in Libanon, waarschuwt het WFP van de VN - Reuters

09:51 - Islamabad 'in lockdown' in aanloop naar onderhandelingen VS en Iran

Volgens persbureau AP is het "ongewoon stil" in Islamabad, de hoofdstad van Pakistan. Dat heeft alles te maken met het topoverleg dat morgen moet plaatsvinden tussen Iran en de Verenigde Staten. Het bereiken van een duurzame vrede na het eerdere (fragiele) staakt-het-vuren is het belangrijkste doel.

De wegen in Islamabad zijn grotendeels leeg en er zijn extra controleposten opgezet in aanloop naar de top. Volgens de Pakistaanse autoriteiten zijn meer dan 10.000 veiligheidstroepen op de been en zijn het regeringsdistrict en de diplomatieke wijk afgesloten.

De Amerikaanse vicepresident JD Vance wordt zaterdag in Islamabad verwacht voor de gesprekken. De Amerikaanse gezant Witkoff en Trumps schoonzoon Kushner zullen hem vergezellen.

'Libanon integraal onderdeel gesprekken'

Over de Iraanse afvaardiging is nog niets bekend. Een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken bevestigde tegenover staatsmedia dat Iran een uitnodiging heeft ontvangen van Pakistan, dat optreedt als bemiddelaar. De samenstelling van de delegatie wordt later bekendgemaakt.

Het stopzetten van de oorlog in Libanon is volgens hem een "integraal onderdeel" van de gesprekken. "De gesprekken worden momenteel beoordeeld en gepland, maar zijn afhankelijk van garanties dat de VS hun verplichtingen rond het staakt-het-vuren op alle fronten nakomt", aldus de woordvoerder tegen het Iraanse persbureau Tasnim.

Afbeelding ter illustratie - Reuters
Afbeelding ter illustratie - Reuters
In grote delen van de stad zijn wegen afgezeten en zijn de straten leeg - Reuters
In grote delen van de stad zijn wegen afgezeten en zijn de straten leeg - Reuters
Politieagenten voor het Aiwan-e-Sadr, het presidentiële huis in Pakistan - Reuters
Politieagenten voor het Aiwan-e-Sadr, het presidentiële huis in Pakistan - Reuters
Militairen achterin een voertuig, bij het Ministerie van Buitenlandse Zaken in Islamabad - Reuters
Militairen achterin een voertuig, bij het Ministerie van Buitenlandse Zaken in Islamabad - Reuters

09:19 - Prijs aan de pomp zakt niet

De prijzen aan de pomp zakken amper verder vandaag. De landelijke adviesprijs is 2,565 euro voor een liter benzine, precies hetzelfde als gisteren. Diesel is nog altijd duurder dan benzine, bijna 17 cent.

Nadat het staakt-het-vuren tussen de VS en Iran inging, zakte de olieprijs eerst wat terug, maar blijft het nu al twee dagen op vrijwel hetzelfde niveau. Voor een vat Brent-olie, de belangrijkste graadmeter voor de prijs van olie uit het Midden-Oosten, ligt de marktprijs nu op ruim 96 dollar.

Dat de prijs niet verder zakt, komt door de onzekerheid over of en wanneer het transport van olieproducten uit de Perzische Golf weer op gang komt. Tot nu toe is er amper scheepvaart door de Straat van Hormuz.

Bij tankstations die niet langs de snelweg liggen, betalen consumenten doorgaans tientallen centen minder dan de landelijke adviesprijs. De gemiddelde prijs voor diesel is volgens de ANWB 2,509, voor benzine is dat 2,317 euro.

08:29 - Aanvallen Israël en Hezbollah gaan door

Ook vannacht hebben Israël en Hezbollah elkaar weer bestookt met raketten. Het Israëlische leger zegt dat het vannacht raketwerpers van Libanon heeft geraakt. Hezbollah maakte melding van meerdere aanvallen op Israël.

Volgens het Israëlische leger werden ongeveer tien lanceerinstallaties in Libanon aangevallen. In het zuiden van Israël werd de haven van Ashdod bestookt met raketten. Volgens Israëlische media klonk in Tel Aviv het luchtalarm nadat een drone werd neergehaald en werd in Noord-Israël in Misgav Am een huis geraakt door een raket.

Ondanks het staakt-het-vuren met Iran gaan de gevechten tussen Israël en Hezbollah daarmee nog altijd onverminderd door. Premier Benjamin Netanyahu zou inmiddels onder Amerikaanse druk hebben toegezegd te willen onderhandelen met Libanon. Volgende week zouden daarvoor gesprekken staan gepland in Washington.

Hulpverleners zoeken naar mensen na een Israëlische aanval op het dorp Habboûch in Zuid-Libanon - AFP
Hulpverleners zoeken naar mensen na een Israëlische aanval op het dorp Habboûch in Zuid-Libanon - AFP

08:10 - Zelensky: Oekraïne haalde Iraanse drones neer

Oekraïense militairen hebben in meerdere landen in het Midden-Oosten Iraanse Shahed-drones neergehaald, zegt president Volodymyr Zelensky in een verklaring. Ook zijn volgens hem meer dan 200 Oekraïense experts naar de regio gestuurd om te helpen bij de drone-afweer.

"We hebben onze eigen onderscheppingsraketten ingezet om Iraanse Shaheds neer te halen", zei Zelensky in een verklaring aan verslaggevers. "We hebben daarmee aangetoond dat het behalen van zulke resultaten systematische oplossingen kunnen bieden, met name op het gebied van elektronische oorlogsvoering."

Zelensky gaf verder aan dat Oekraïne gesprekken voert met Oman, Koeweit en Bahrein over een nauwere samenwerking op veiligheidsgebied. Vorige maand bezocht Zelensky het Midden-Oosten om de expertise van Oekraïne op het gebied van droneafweer aan te bieden. Toen werden al deals met Saudi-Arabië en Qatar gesloten en een akkoord met de Verenigde Arabische Emiraten aangekondigd.

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky - Reuters
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky - Reuters

06:58 - Japan gaat opnieuw olie uit reserves halen

Japan gaat in mei opnieuw olievaten uit de strategische reserves vrijgeven, zegt premier Sanae Takaichi. Het gaat om een hoeveelheid die overeenkomt met zo'n twintig dagen aan binnenlandse vraag.

Vorige maand stelde Japan al een grotere voorraad beschikbaar, goed voor ongeveer vijftig dagen. Het land en andere economieën in Azië worden hard geraakt door de crisis in het Midden-Oosten, mede doordat een groot deel van de mondiale oliehandel via de Straat van Hormuz loopt. De crisis zorgt voor paniek in Azië. Japan haalt ruim 90 procent van zijn olie uit de Golfregio.

Volgens persbureau AP beschikte het land op 6 april nog voor circa 230 dagen aan olievoorraden in de reserves. Takaichi zegt dat haar regering ondertussen werkt aan alternatieve aanvoerroutes die de Straat van Hormuz vermijden. Ook probeert Japan zijn afhankelijkheid te verkleinen door de import van olie over meer landen te spreiden.

06:25 - Trump: 'Iran gaat zeer slecht om met deal'

De Amerikaanse president Trump beschuldigt Iran ervan beloftes over de Straat van Hormuz niet na te komen. Dat schrijft hij op sociale media. Volgens hem gaat Teheran "zeer slecht" om met de afspraken uit het staakt-het-vuren. "Dat is niet de overeenkomst die we hebben!", zegt hij op Truth Social.

Het staakt-het-vuren dat deze week werd bereikt moest de vrije doorvaart garanderen door de smalle zeestraat, waar normaal gesproken 20 procent van de wereldwijde oliehandel doorheen vaart. Twee dagen na het akkoord is deze echter weer vrijwel dicht. Slechts zes schepen voeren door en er liggen nog altijd honderden schepen in de Perzische Golf. Er zijn geen signalen dat de blokkade op korte termijn wordt opgeheven.

Volgens Iran zijn de afspraken uit het staakt-het-vuren geschonden doordat Israël Libanon eergisteren aanviel, de grootste aanval sinds het uitbreken van de oorlog tussen Israël en Hezbollah. Daarbij werden meer dan 300 mensen gedood. Iran reageerde woest en eiste actie van de VS. Israël en Amerika houden vol dat de oorlog tussen Hezbollah en Israël losstaat van het staakt-het-vuren, maar Iran en bemiddelaar Pakistan spreken dat tegen.

De Israëlische premier Netanyahu zou onder Amerikaanse druk hebben beloofd om te onderhandelen met Libanon. De gesprekken moeten volgende week plaatsvinden in Washington en draaien om het ontwapenen van Hezbollah.

Donald Trump tijdens een persconferentie in het Witte Huis eerder deze week - Reuters
Donald Trump tijdens een persconferentie in het Witte Huis eerder deze week - Reuters

04:50 - Koeweit beschuldigt Iran van droneaanvallen

Koeweit heeft Iran ervan beschuldigd droneaanvallen op het land te hebben uitgevoerd. Volgens het ministerie van Buitenlandse Zaken waren de aanvallen van gisteravond gericht op "enkele vitale Koeweitse faciliteiten".

Hoewel de wapenstilstand tussen de VS en Iran geldt voor het hele Midden-Oosten, zijn er sinds het ingaan van het bestand meerdere aanvallen gemeld. Zo meldde Koeweit woensdag dat Iran onder meer elektriciteitscentrales en een ontziltingsinstallatie had aangevallen.

De Iraanse Revolutionaire Garde zegt tijdens de wapenstilstand geen aanvallen op Golfstaten te hebben uitgevoerd, melden Iraanse staatsmedia.

02:49 - Unicef: aanvallen op Libanon eisen onmenselijke tol kinderen

VN-kinderrechtenorganisatie Unicef zegt dat de voortdurende Israëlische aanvallen op Libanon een "verwoestende en onmenselijke tol" eisen van kinderen. Eergisteren voerde Israël de zwaarste aanvallen uit op Libanon sinds het begin van de oorlog tussen Israël en Hezbollah. Volgens het Libanese ministerie van Volksgezondheid kwamen hierbij 303 mensen om het leven.

Unicef zegt meldingen te krijgen over kinderen die onder het puin vandaan worden gehaald terwijl andere nog steeds vermist worden "Veel kinderen kampen met trauma's, omdat ze dierbaren, hun huizen en elk gevoel van veiligheid hebben verloren."

De VN-kinderrechtenorganisatie benadrukt dat het internationaal humanitair recht voorschrijft dat burgers, inclusief kinderen, beschermd moeten worden. "Alle strijdende partijen moeten alle mogelijke voorzorgsmaatregelen nemen om burgers en civiele infrastructuur te beschermen."

22:04 - Israël voert nieuwe luchtaanvallen uit op Libanon

Het Israëlische leger is begonnen met nieuwe bombardementen op Libanon. Volgens een verklaring op X is de aanval gericht op lanceerinstallaties van Hezbollah. De militante beweging vuurde vanmorgen raketten af op Noord-Israël, als reactie op de zware Israëlische luchtaanvallen van gisteren.

Eerder vandaag vaardigde Israël een evacuatiebevel uit voor een deel van de Libanese hoofdstad Beiroet. Directeur Tedros van Wereldgezondheidsorganisatie WHO roept de Israëlische regering met klem op dit bevel in te trekken. In het evacuatiegebied liggen twee ziekenhuizen. "Er is op dit moment geen andere medische faciliteit beschikbaar voor de ongeveer 450 patiënten van de twee ziekenhuizen", zegt hij op X.

Volgens president Trump heeft premier Netanyahu gezegd dat de aanvallen op Libanon minder hevig zullen zijn dan gisteren. Volgende week is er een gesprek tussen de Libanese en Israëlische regering gepland over een staakt-het-vuren.

Gisteren werden zeker 300 mensen in Libanon gedood bij wat volgens Israël de zwaarste beschietingen waren van de oorlog. Iran reageerde daar woest op en eiste actie van de VS. Washington zei vervolgens dat Libanon geen onderdeel was van het tijdelijke bestand tussen de VS en Iran.

21:15 - Khamenei wil wraak, maar laat ruimte voor onderhandeling

Iraanse staatmedia hebben een geschreven toespraak van opperste leider Mojtaba Khamenei gepubliceerd. Hij zegt dat Iran wraak zal nemen op Israël en de VS, die de oorlog zijn begonnen. Tegelijk laat Khamenei ook ruimte voor onderhandelingen.

De ayatollah spreekt de hoop uit op "een beslissende overwinning op de vijand, door onderhandelingen of op het slagveld". Daarmee lijkt het dat de gesprekken tussen de VS en Iran in Pakistan door zullen gaan. Eerder vandaag meldde de Iraanse ambassade in Islamabad dat er vanavond een Iraanse delegatie zou aankomen, maar later werd dat bericht verwijderd van sociale media.

Khamenei zegt ook dat er een nieuwe periode aanbreekt voor het beheer van de Straat van Hormuz. Hij legt niet nader uit wat daarmee wordt bedoeld. Ondanks beweringen vanuit Washington dat de zeeroute weer volledig wordt geopend, is de Straat van Hormuz nog praktisch gesloten.

Aanhangers van het regime houden in Teheran een poster van Mojtaba Khamenei omhoog - EPA
Aanhangers van het regime houden in Teheran een poster van Mojtaba Khamenei omhoog - EPA

20:38 - 'VS was verrast door schaal van Israëlische aanval op Libanon'

Volgens anonieme bronnen was de VS gisteren verrast door de schaal van Israëls aanvallen op Libanon. De Amerikaanse topdiplomaat Witkoff heeft gebeld met premier Netanyahu om de bombardementen te beperken, zeggen Amerikaanse functionarissen tegen de Israëlische tv-zender Kanaal 12. Onder deze druk zou Netanyahu vandaag hebben beloofd te gaan onderhandelen met Libanon.

Trump had Israël van tevoren gezegd dat Libanon geen onderdeel was van de wapenstilstand met Iran, zo melden de journalisten. Maar de Amerikaanse president had niet verwacht dat Netanyahu zo hevig Libanon zou bombarderen. Het werden de zwaarste aanvallen op Libanon in decennia, waarbij ziekenhuizen en burgerdoelen werden geraakt. Netanyahu zou hiertoe hebben besloten door aanhoudende raketaanvallen door Hezbollah op Noord-Israël.

Teheran dreigde gisteren het bestand te laten klappen en de VS nam dat serieus, aldus Kanaal 12. De publicatie is niet officieel bevestigd, maar sluit aan bij eerdere signalen dat de Amerikaanse en Israëlische strategieën niet overlappen. Waar Trump beweert dat de oorlog tegen Iran is gewonnen en hij inzet op diplomatie toont Netanyahu zich strijdlustig. De Israëlische premier zei gisteren dat "de vinger aan de trekker blijft". De publicatie van Kanaal 12 versterkt het beeld dat Netanyahu probeert om de oorlog voort te zetten.

20:11 - Dit is er de afgelopen uren gebeurd

Dit is het belangrijkste nieuws van de afgelopen uren in dit liveblog:

  • NAVO-secretaris-generaal Rutte wil niet ingaan op de vraag of Trump gisteren onder vier ogen zijn dreigement om uit de NAVO te stappen heeft herhaald.
  • Het dodental na de Israëlische aanvallen van gisteren loopt naar verwachting nog verder op. Hulpdiensten zijn nog bezig met het weghalen van mensen onder het puin. In totaal zijn er 303 doden gemeld en ruim 1000 gewonden.
  • De Israëlische premier Netanyahu zegt dat hij zo snel mogelijk onderhandelingen wil met Libanon. De gesprekken zouden volgende week starten in Washington. Er is geen staakt-het-vuren aangekondigd.

19:45 - Rutte wil niet ingaan op vragen over dreigement Trump over NAVO

NAVO-secretaris-generaal Rutte wil niet ingaan op de vraag van de NOS of Trump gisteren zijn dreigement om uit de NAVO te stappen heeft herhaald in hun gesprek. "Hier moet u het mee doen. Het was een pittig gesprek tussen vrienden", herhaalde Rutte wat hij eerder ook bij de Amerikaanse nieuwszender CNN zei. Hij benadrukte dat hij vooral heeft uitgelegd dat de bondgenoten de VS de afgelopen weken wel degelijk hulp hebben geboden.

Kort voor de ontmoeting liet Trump bij monde van de woordvoerder van het Witte Huis weten dat een mogelijke terugtrekking van de VS uit het bondgenootschap besproken zou worden. Trump heeft hier al meerdere keren mee gedreigd.

Volgens de Amerikaanse president heeft de NAVO niet geholpen bij de oorlog met Iran. Rutte zegt dat de bondgenoten, op een enkele uitzondering na, hebben gedaan wat ze konden. Als voorbeeld noemt hij het beschikbaar stellen van militaire bases.

In het gesprek met de Nederlandse pers zei Rutte dat het altijd een standpunt van de NAVO is geweest dat Iran bepaalde wapens niet in handen mag krijgen. "Die raketten kunnen ook Rotterdam en Den Haag raken. Het minste wat wij kunnen doen is niet in de weg lopen."

19:23 - Straat van Hormuz nog steeds zo goed als dicht

Op dag twee van het staakt-het-vuren is er nog geen vrije zeevaart in de Straat van Hormuz. Slechts een handjevol schepen voer sinds de wapenstilstand door de zeestraat. Zo'n achthonderd commerciële schepen zitten nog altijd gevangen in de Perzische Golf, zegt analist Naveen Das van datawebsite MarineTraffic.

Lees hier meer over de huidige situatie in de Straat van Hormuz:

19:09 - Dodental Libanon verder opgelopen

Bij de Israëlische aanvallen op Libanon gisteren zijn 303 mensen gedood. Dat meldt het Libanese ministerie van Volksgezondheid. Het ministerie zegt te verwachten dat het dodental nog zal oplopen, omdat hulpdiensten nog bezig zijn met het weghalen van mensen onder het puin.

Sinds begin maart zijn er volgens het ministerie in totaal bijna 1900 mensen gedood en meer dan 6000 anderen gewond geraakt.

Een meisje dat gewond raakte bij een aanval wordt uit een gebouw gehaald - Reuters
Een meisje dat gewond raakte bij een aanval wordt uit een gebouw gehaald - Reuters

18:58 - 'Volgende week onderhandelingen Libanon en Israël in de VS'

De onderhandelingen tussen Libanon en Israël beginnen volgende week in Washington. Dat meldt een verslaggever van de Amerikaanse nieuwssite Axios. De Verenigde Staten zouden zelf doen ook meedoen aan de gesprekken. De Amerikaanse ambassadeur in Libanon, de Libanese ambassadeur en de Israëlische ambassadeur zullen de delegaties leiden.

18:18 - Rutte: 'Bijna alle bondgenoten doen wat VS heeft gevraagd'

NAVO-secretaris-generaal Rutte zegt dat NAVO een rol wil spelen als er een missie komt in de Zeestraat van Hormuz. ""Als de NAVO kan helpen, is er natuurlijk geen reden om dat niet te doen", zei Rutte in een vraaggesprek bij het Reagan Instituut in Washington.

Rutte sprak gisteren met de Amerikaanse president Trump die zich herhaaldelijk negatief heeft uitgelaten over de inzet van het bondgenootschap tijdens de oorlog van de VS en Israël met Iran. "De NAVO is getest en heeft gefaald", zei Trump voorafgaand aan het gesprek.

"Bijna zonder uitzondering doen de bondgenoten alles wat de VS heeft gevraagd", benadrukte Rutte ook vandaag weer. Sommige bondgenoten reageerden, op z'n zachts gezegd, wat traag, zei Rutte. "Om eerlijk te zijn waren ze ook verrast." De VS had de bondgenoten namelijk niet vooraf op de hoogte gesteld, zegt Rutte. Om welke landen het gaat, zei hij niet. Trump heeft al meerdere keren uitgehaald naar Spanje, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk.

Rutte tijdens zijn toespraak bij het Reagan Instituut - AFP
Rutte tijdens zijn toespraak bij het Reagan Instituut - AFP

17:35 - Netanyahu: zo snel mogelijk onderhandelingen met Libanon

De Israëlische premier Netanyahu zegt dat hij opdracht heeft gegeven om zo snel mogelijk directe onderhandelingen met Libanon te starten. Dat meldt persbureau Reuters. De onderhandelingen zullen draaien om het ontwapenen van Hezbollah en het tot stand brengen van vrede tussen Israël en Libanon, aldus de premier.

Gisteren voerde Israël de aanvallen op Libanon nog flink op. Daarbij werden meer dan 200 mensen gedood en raakten ruim duizend anderen gewond, volgens de lokale autoriteiten. Het ging om de grootste aanvallen sinds het begin van de oorlog dit jaar.

Eerder vandaag schreef de premier nog dat Israël doorgaat met het aanvallen van Hezbollah. "We zullen doorgaan met het aanvallen van Hezbollah waar dat maar nodig is, totdat we de volledige veiligheid van de inwoners in het noorden herstellen", schreef de premier op X.

Premier Netanyahu - EPA
Premier Netanyahu - EPA

15:55 - WHO: binnen enkele dagen tekorten in ziekenhuizen Libanon

Sommige ziekenhuizen in Libanon lopen het risico om binnen enkele dagen zonder levensreddende trauma-kits te zitten. Dat zegt de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) tegen persbureau Reuters. Het gaat onder meer om verband, antibiotica en verdovingsmiddelen. Die zijn belangrijk voor de behandeling van aan oorlog gerelateerde verwondingen, meldt de organisatie.

"Als we weer te maken krijgen met een groot aantal slachtoffers, zoals gisteren, wordt het een ramp", aldus WHO-vertegenwoordiger Abdinasir Abubakar in Libanon. "Waarschijnlijk zullen we meer levens verliezen, simpelweg omdat we niet genoeg voorraden hebben."

De afgelopen weken zijn de ziekenhuizen druk met het behandelen van gewonden na de Israëlische aanvallen op Libanon. Correspondent Daisy Mohr bezocht vorige week een van de ziekenhuizen:

15:11 - Israël draagt inwoners wijken in Beiroet op te vertrekken

Het Israëlische leger heeft de bevolking in de zuidelijke wijken van Beiroet opnieuw opgedragen te vertrekken. De woordvoerder van het leger noemt op X acht wijken waar Israël "militaire infrastructuur van Hezbollah" gaat aanvallen.

14:44 - 'Iran stond op het punt te reageren op schendingen staakt-het-vuren'

Iran stond gisteravond op het punt om te reageren op de schending van het staakt-het-vuren, totdat Pakistan ingreep. Dat zegt de Iraanse staatssecretaris van Buitenlandse Zaken tegen het Iraanse persbureau Fars. Hij zegt niet wat een reactie inhoudt. Gisteren meldde een anonieme bron dat Iran doelwitten aan het selecteren was om aan te vallen als vergeldingsactie.

Iran ziet de Israëlische aanvallen op Libanon als een schending van de wapenstilstand, omdat die volgens Iran voor de hele regio geldt. Israël en de VS ontkennen echter dat Libanon onder de afspraken valt. Libanon hoort erbij, houdt de Iraanse staatssecretaris vol. Hij roept de VS op om de Israëlische aanvallen te stoppen. "De komende uren zijn zeer cruciaal", citeert Fars hem.

Bij de aanvallen kwamen volgens de Libanese burgerbescherming 254 mensen om het leven. Het Libanese ministerie voor Volksgezondheid meldt tot nu toe 203 doden en meer dan duizend gewonden. Israël zei de aanvallen op de militante beweging Hezbollah onverminderd te willen voortzetten.

Fars citeert ook een commandant van de Quds-brigade van de Iraanse Garde. Hij dreigt dat Israël zwaar gestraft zal worden voor het aanvallen van onschuldige mensen.

14:26 - 'Trump wil binnen enkele dagen toezeggingen van NAVO-landen over zeestraat'

NAVO-secretaris-generaal Rutte heeft een aantal NAVO-landen laten weten dat de Amerikaanse president Trump binnen enkele dagen concrete toezeggingen wil over het beschermen van de Straat van Hormuz. Dat meldt persbureau Reuters op basis van twee anonieme Europese diplomaten.

Rutte had gisteren een ontmoeting met Trump. Hij vertelde na afloop tegen CNN dat Trump had laten weten teleurgesteld te zijn in de NAVO-landen en dat hij daar begrip voor had.

The Wall Street Journal meldde gisteren dat Trump overweegt om NAVO-landen te straffen die volgens hem niet behulpzaam genoeg waren voor de VS in de oorlog met Iran.

Gisteren zei premier Jetten dat Nederland wil bijdragen aan de beveiliging van de scheepsvaart in de zeestraat als het staakt-het-vuren tussen Iran, de VS en Israël standhoudt.

13:50 - Video: Libanezen in Beiroet leven in angst na de vele Israëlische luchtaanvallen

Inwoners van Beiroet leven in angst na de vele Israëlische luchtaanvallen op de stad gisteren. Meer dan 200 mensen kwamen daarbij om het leven.

13:36 - Iran: meer dan 3000 doden in Iran sinds begin oorlog

Meer dan 3000 mensen zijn omgekomen sinds het begin van de oorlog tegen Iran. Dat meldt het hoofd van de Iraanse forensische dienst aan Iraanse media.

Eergisteren meldde het in de VS gevestigde Human Rights Activists News Agency (HRANA) dat 1701 burgers het leven hadden verloren, onder wie ten minste 254 kinderen. Volgens HRANA zijn er ook 1221 militaire slachtoffers gevallen. 714 doden waren nog niet geclassificeerd.

Het verkrijgen van betrouwbare informatie uit Iran blijft moeilijk voor nieuwsorganisaties wereldwijd. Internationale media wordt vaak de toegang tot het land geweigerd, waardoor het verzamelen van informatie ernstig wordt beperkt.

Bovendien heeft Iran al meer dan veertig dagen te maken met een langdurige internet-blackout. Dit maakt het nog moeilijker voor zowel journalisten als burgers om nieuws te delen en te ontvangen.

12:37 - Baas oliebedrijf Abu Dhabi roept Iran op Straat van Hormuz 'onvoorwaardelijk' te openen

De CEO van de Abu Dhabi National Oil Company (ADNOC), Sultan Al Jaber, heeft Iran opgeroepen de Straat van Hormuz "onvoorwaardelijk" te openen, zonder enige "voorwaarde of politieke druk".

"Iran heeft duidelijk gemaakt - zowel door middel van uitspraken als acties - dat de doorgang afhankelijk is van toestemming, voorwaarden en politieke druk. Dat is geen vrijheid van navigatie. Dat is dwang", zegt Al Jaber in een bericht op LinkedIn.

De directeur zegt dat de zeestraat niet gebouwd, gefinancierd of geconstrueerd is door een staat. "Het is een natuurlijke doorgang die wordt geregeld door het VN-Zeerechtverdrag, die de doorvoer garandeert als recht: geen privilege dat kan worden verleend, ingehouden of gemilitariseerd", voegde hij toe.

"De Straat moet open zijn: volledig, onvoorwaardelijk en zonder beperkingen. Energiebeveiliging en de mondiale economische stabiliteit hangen ervan af. Het militariseren van deze vitale waterweg, in welke vorm dan ook, kan geen standhouden."

12:00 - Dit is er de afgelopen uren gebeurd:

  • Israël zegt dat het de neef van Naim Qassem, de leider van de door Iran gesteunde militante beweging Hezbollah, heeft gedood tijdens een luchtaanval op Beiroet afgelopen nacht. Het gaat om Ali Yusuf Harshi, die ook de persoonlijk secretaris van Naim Qassem was. Hezbollah heeft zijn dood niet bevestigd.
  • De Iraanse ambassadeur in Pakistan had eerder vanochtend op zijn X-account een bericht geplaatst over de aankomst van een Iraanse delegatie in Islamabad vanavond. Daar zouden gesprekken over de oorlog plaatsvinden met de VS. Dat bericht is nu verwijderd. Details van het Iraanse bezoek ontbreken nog altijd.
  • Het dodental van de Israëlische luchtaanvallen gisteren op Beiroet en andere gebieden in Libanon is gestegen naar 203. Daarnaast zijn er minstens duizend gewonden gevallen.

11:46 - Dodental door Israëlische luchtaanvallen op Libanon stijgt, ook vier soldaten

Het dodental van de Israëlische luchtaanvallen gisteren op Beiroet en andere gebieden in Libanon is gestegen naar 203. Daarnaast zijn er minstens duizend gewonden gevallen. Dat zei de Libanese minister van Volksgezondheid voor het bijwonen van een kabinetsvergadering. Zijn ministerie had eerder 182 doden en 890 gewonden gerapporteerd bij de aanvallen van gisteren.

Het Libanese leger meldt daarnaast dat vier Libanese soldaten onder de doden waren.

10:16 - Veel onduidelijk over Iraanse delegatie naar Pakistan

De Iraanse ambassadeur in Pakistan had eerder vanochtend op zijn X-account een bericht geplaatst over de aankomst van een Iraanse delegatie in Islamabad vanavond. Daar zouden gesprekken over de oorlog plaatsvinden met de VS. Dat bericht is nu verwijderd.

Details van het Iraanse bezoek ontbreken nog altijd, waaronder wie er aanwezig zal zijn, wie de delegatie zal leiden en wat de aard van de besprekingen zal zijn. Op dit moment zijn er nog geen officiële details beschikbaar.

De Iraanse zijde geeft aan dat het tienpuntenvoorstel dat Iran aan de VS heeft voorgelegd, met Pakistaanse bemiddeling, de basis zal vormen voor de onderhandelingen. Van veel punten is het zeer onwaarschijnlijk, of zelfs ondenkbaar, dat de VS hiermee heeft ingestemd. Het regime in Iran beweert dat de VS het plan had aanvaard als basis om verder te onderhandelen. Volgens het Witte Huis zijn deze tien punten echter direct in de prullenbak beland.

10:13 - 'Uiterst fragiel bestand'

Midden-Oosten-correpondent David Poort:

"In grote lijnen houdt het bestand stand, maar het is uiterst fragiel. Iran heeft wel gezegd dat de Straat van Hormuz weer dicht is voor Amerika en zijn bondgenoten, vanwege de oorlog in Libanon die nog steeds doorgaat. Israël kwam gisteren met de zwaarste aanvallen op Beiroet sinds de jaren 80, waarbij waarschijnlijk meer dan 200 mensen zijn gedood. In die zin is het staakt-het-vuren aan die kant van het conflict helemaal in duigen gevallen.

Iran blijft Hormuz gebruiken als drukmiddel, zoals ze dat de afgelopen weken hebben gedaan. De Iraniërs zeggen dat het bestand is geschonden door Israël. De Pakistaanse premier die het bestand had aangekondigd, zei dat het staakt-het-vuren gold voor alle strijdende partijen, dus ook voor Israël en Hezbollah in Libanon.

Het gaat nu om de interpretatie van een tienpuntenplan, waarover onduidelijkheid bestaat. Iedere partij kiest wat voor hem het beste uitkomt en er zijn dus geen duidelijke afspraken gemaakt. De Pakistaanse premier zei wel dat de tien punten echt voor alle strijdende partijen gelden, maar we weten nog niet zeker of dat ook daadwerkelijk het geval is.

De Amerikaanse vicepresident JD Vance heeft ook gezegd dat hij het heel dom zou vinden om dit staakt-het-vuren te laten klappen door wat er in Libanon en met Hezbollah gebeurt. Hij zegt ook dat dat helemaal niet tot de originele afspraken behoorde. De minister van Buitenlandse Zaken van Iran heeft gezegd dat er keuzes gemaakt moeten worden: een staakt-het-vuren of doorgaan met oorlog via Israël, maar allebei kan gewoon niet."

09:56 - Israël: neef Hezbollah-leider gedood

Israël zegt dat het de neef van Naim Qassem, de leider van de door Iran gesteunde militante beweging Hezbollah, heeft gedood tijdens een luchtaanval op Beiroet afgelopen nacht.

Het gaat om Ali Yusuf Harshi, die ook de persoonlijke secretaris van Naim Qassem was. "Harshi was een vertrouweling en persoonlijke adviseur van Naim Qassem en speelde een centrale rol in het beheren van zijn kantoor en beveiliging", meldt het leger van Israël in een verklaring.

Eerder meldde persbureau Reuters dat Naim Qassem zelf gedood was. Dat is niet het geval en werd later gecorrigeerd. Hezbollah heeft nog niet gereageerd op de dood van Harshi.

Het Israëlische leger zegt afgelopen nacht ook ongeveer tien wapendepots, lanceerplatforms en commandocentra die door Hezbollah werden gebruikt te hebben aangevallen.

Een graafmachine is aan het werk op de plek van een Israëlische luchtaanval die gisteren plaatsvond in Beiroet - Reuters
Een graafmachine is aan het werk op de plek van een Israëlische luchtaanval die gisteren plaatsvond in Beiroet - Reuters

07:47 - Rutte bij CNN: Trump teleurgesteld in NAVO-landen

NAVO-chef Mark Rutte heeft in een interview met CNN meer details gegeven over zijn gesprek met de Amerikaanse president Trump. Rutte kon begrip opbrengen voor de teleurstelling van de Amerikaanse president omdat sommige NAVO-landen de aanvallen op Iran niet steunden.

07:42 - Iraanse delegatie arriveert vanavond in Islamabad voor gesprekken

Een Iraanse delegatie komt vanavond aan in de Pakistaanse hoofdstad Islamabad voor gesprekken over de oorlog met de VS en Israël. Dat heeft de Iraanse ambassadeur in Pakistan gemeld. Naar verwachting zullen de gesprekken zaterdagochtend beginnen.

"Ondanks de scepsis onder de Iraanse publieke opinie vanwege herhaalde schendingen van het bestand door het Israëlische regime (...) arriveert de Iraanse delegatie vanavond in Islamabad voor serieuze gesprekken op basis van tien punten die door Iran zijn voorgesteld," aldus ambassadeur Moghadam.

Iran deelde eerder via staatsmedia een tienpuntenplan, een reeks van tien eisen. Van veel punten is het zeer onwaarschijnlijk, of zelfs ondenkbaar, dat de VS hiermee heeft ingestemd. Het regime in Iran beweert dat de VS het plan had aanvaard als basis om verder te onderhandelen. Volgens het Witte Huis zijn deze tien punten echter direct in de prullenbak beland.

06:32 - Trump: militairen blijven "op hun plek" tot overeenkomst met Iran is bereikt

In een bericht op Truth Social zegt president Trump dat alle Amerikaanse schepen, vliegtuigen, wapens en militaire personeelsleden "op hun plek blijven, in en rond Iran" totdat er een volledige overeenkomst is bereikt met dat land.

Trump voegt eraan toe: "Als om welke reden dan ook deze overeenkomst niet tot stand komt, wat hoogst onwaarschijnlijk is, dan beginnen de "beschietingen, die groter, beter en sterker zullen zijn dan ooit eerder vertoond".

Er worden onderhandelingen tussen de VS en Iran verwacht in de Pakistaanse hoofdstad Islamabad, komende zaterdag.

03:03 - Hezbollah vuurt weer raketten af op Israël

Hezbollah heeft opnieuw raketten afgevuurd op het noorden van Israël. Het zijn de eerste aanvallen vanuit Libanon sinds het staakt-het-vuren tussen de VS en Iran.

In een verklaring laat Hezbollah weten dat de aanvallen een vergelding zijn voor de Israëlische bombardementen van gisteren, door de militante beweging omschreven als "schending van het staakt-het-vuren". Bij die aanvallen kwamen volgens het Libanese ministerie van Volksgezondheid 182 mensen om het leven.

Israël heeft toegezegd tijdens het staakt-het-vuren Iran niet aan te vallen. Het land blijft in zijn strijd tegen Hezbollah wel doelen in Libanon bestoken, omdat het bestand volgens premier Netanyahu niet van kracht is voor Libanon. Ook de VS houdt vol dat de oorlog tussen Hezbollah en Israël losstaat van het akkoord, maar Iran en bemiddelaar Pakistan spreken dat tegen.

01:13 - Rutte noemt gesprek met Trump 'eerlijk en open', zegt niets over NAVO-dreigement

NAVO-chef Mark Rutte heeft in een interview met CNN iets meer details gegeven over het gesprek dat hij heeft gevoerd met de Amerikaanse president Trump. Volgens Rutte was het een "eerlijk en open gesprek, maar ook een gesprek tussen vrienden".

Volgens de Wall Street Journal overweegt de Amerikaanse president NAVO-landen te straffen die volgens Trump niet behulpzaam genoeg waren voor de VS in de oorlog met Iran. Hier ging Rutte in het interview na afloop niet verder op in, maar hij zegt de teleurstelling van Trump te begrijpen.

Wel stelt Rutte: "Ik kon hem erop wijzen dat het grootste deel van de Europese landen hulpvaardig was met het beschikbaar stellen van luchtmachtbases, logistiek en het vliegen over die landen". Volgens Rutte kon hij zo aan de president overbrengen dat "het overgrote deel van de landen zich houdt aan de afspraken".

Na de ontmoeting met Rutte plaatste Trump een bericht op Truth Social, waarin hij zijn gevoelens over de NAVO uitte. Trump schreef: "NAVO was er niet wanneer we ze nodig hadden, en ze zullen er niet zijn als we ze opnieuw nodig hebben. Onthoud Groenland, die slecht beheerde grote klomp ijs!!!!!!"

Diplomatieke oplossing

Dat veel Europese landen een diplomatieke oplossing hadden gewild met Iran, in plaats van een militaire, zegt Rutte te snappen. "Maar dan lopen we het risico dat we zo lang praten dat Iran nucleaire wapens ontwikkelt". Daarbij verwees hij naar Noord-Korea. En volgens hem erkennen de meeste landen "dat de wereld een veiligere plek is geworden" met de Amerikaanse en Israëlische aanvallen.

Of de Straat van Hormuz inmiddels weer open is, kan Rutte niet met zekerheid zeggen. "Die informatie heb ik niet zomaar paraat, maar dat gaan we de komende dagen zien."

Mark Rutte - AFP
Mark Rutte - AFP

00:21 - Gesprek Rutte en Trump klaar, inhoud onbekend

Het gesprek tussen de Amerikaanse president Trump en NAVO-chef Rutte in Washington is afgelopen. Rutte wilde kort daarna weinig kwijt over de inhoud. De twee spraken ongeveer 1,5 uur met elkaar.

Wel heeft Rutte later in de nacht een live interview met CNN-journalist Jake Tapper waarin hij mogelijk meer details geeft.

NAVO-chef Rutte in Washington - NOS
NAVO-chef Rutte in Washington - NOS

23:08 - Iraanse media: kind gedood door brokstukken drone

Volgens Iraanse media is vanavond een kind omgekomen door brokstukken van een neergehaalde drone. Dat zou gebeurd zijn in het westen van Iran, nabij de grens met Irak. Iraanse media stellen dat het ging om een een Israëlische drone.

Israël heeft nog niet gereageerd op de beschuldiging. De situatie in Iran is gespannen: vanavond klonk op meerdere plekken in het land het luchtalarm. De oorzaak hiervan is nog onduidelijk. De Iraanse parlementsvoorzitter zei eerder op de dag dat er een drone was neergehaald in het zuiden van het land.

22:26 - Libanese ministerie van Volksgezondheid: 182 doden gevallen

Het Libanese ministerie van Volksgezondheid stelt het dodental na de Israëlische aanvallen van vandaag bij naar 182. Dat zou het hoogste aantal doden op een dag zijn sinds het uitbreken van de oorlog. 890 mensen zouden gewond zijn geraakt.

Het ministerie houdt een lager dodental aan dan de Libanese burgerbescherming. Die meldde eerder vandaag dat er 254 doden zijn gevallen.

In totaal zijn er sinds het begin van de oorlog, zo'n vijf weken geleden, ruim 1700 mensen gedood. Ruim 5800 anderen raakten gewond.

22:25 - WSJ: Trump overweegt 'straffen' NAVO-leden

De VS overweegt een aantal NAVO-bondgenoten "te straffen", meldt de Amerikaanse krant The Wall Street Journal. Het betreft landen die volgens Trump niet behulpzaam genoeg waren voor de VS in zijn oorlog met Iran.

Anonieme bronnen binnen de Amerikaanse regering zeggen dat er mogelijk troepen worden weggehaald uit een aantal NAVO-lidstaten. Het plan omvat ook de mogelijkheid dat er Amerikaanse legerbases worden gesloten in tenminste één Europees land, bijvoorbeeld in Duitsland of Spanje.

NAVO-chef Rutte overlegt vanavond met Trump in het Witte Huis. De mogelijkheid dat de VS zich terugtrekt uit het militaire bondgenootschap staat op de agenda, aldus de woordvoerder van het Witte Huis.

22:14 - 'Trumps claim van een overwinning voorbarig'

Volgens Trump zijn vrijwel alle twistpunten met Iran opgelost en vormt het twee weken durende akkoord een werkbare basis voor een definitief akkoord. "Een grote dag voor wereldvrede", oordeelde Trump op sociale media.

Maar vandaag blijkt dat het staakt-het-vuren wankel is. Volgens de Israëlische premier Netanyahu en de VS valt Libanon buiten de wapenstilstand, terwijl Iran de Israëlische aanvallen op dat land vandaag als een grove schending van de afspraken ziet.

De NOS sprak met deskundigen die Trumps claim van een overwinning als voorbarig en nauwelijks te onderbouwen bestempelen:

22:09 - VN-mensenrechtenchef: omvang bloedbad en verwoesting in Libanon ronduit gruwelijk

"De omvang van het bloedbad en de verwoesting in Libanon vandaag is ronduit gruwelijk." Dat heeft VN-mensenrechtenchef Volker Türk laten weten via zijn woordvoerder. "Een dergelijk bloedbad, slechts enkele uren na het sluiten van een staakt-het-vuren met Iran, is onvoorstelbaar."

De VN-mensenrechtenchef wil dat er onmiddellijk een onafhankelijk onderzoek wordt ingesteld naar alle vermoedelijke schendingen. Ook wil hij dat de verantwoordelijken voor de rechter worden gebracht.

Afbeelding ter illustratie - EPA
Afbeelding ter illustratie - EPA

21:46 - Vance zegt dat hij vertrouwen heeft in het bestand

De Amerikaanse vicepresident Vance heeft er naar eigen zeggen vertrouwen in dat het bestand met Iran standhoudt. Ondanks berichten vanuit Iran dat de Straat van Hormuz is gesloten, stelt Vance dat er "signalen zijn" dat de belangrijke zeeroute wordt heropend. Gevraagd naar de kritiek van de Iraanse parlementsvoorzitter dat het staakt-het-vuren zou zijn geschonden zei hij: "Een wapenstilstand verloopt altijd rommelig."

De Iraanse parlementsvoorzitter Ghalibaf beklaagde zich ook over de zware bombardementen van Israël op Libanon. Vance noemde het een "redelijk misverstand" dat Iran verwachtte dat Israël de oorlog tegen Hezbollah zou opschorten. De vicepresident herhaalde dat dit volgens de VS nooit is afgesproken.

Vance gaat binnenkort naar Pakistan voor onderhandelingen met Iran. Zijn verzoenende toon vanavond wijst erop dat de VS probeert de gesprekken door te laten gaan.

21:38 - Iran: 'Veilige routes aangewezen in Straat van Hormuz'

De Iraanse haven- en maritieme autoriteiten zeggen dat er veilige doorvaartroutes door de Straat van Hormuz zijn aangewezen. Dat is nodig omdat er volgens Iran mogelijk mijnen liggen in sommige delen van de zeestraat.

Schepen moeten de voorgestelde route volgen in overleg met de Iraanse Revolutionaire Garde, meldt de Iraanse staatszender Student News Network (SNN).

Volgens SNN probeerde een olietanker door de zeestraat te varen, maar is het schip teruggestuurd naar de Perzische Golf. Ook andere Iraanse media melden dat meerdere olietankers zijn omgekeerd.

21:19 - Al Jazeera: correspondent in Gaza gedood door Israël

Al Jazeera stelt dat een correspondent van de nieuwszender in Gaza is gedood door een Israëlische drone. Mohammed Wishah zou zijn geraakt toen hij in Gaza-Stad in een rijdende auto zat. Het Israëlische leger heeft nog niet gereageerd op de beschuldiging.

Al Jazeera noemt het een "verschrikkelijke misdaad", begaan door het Israëlische leger. "Dit was geen willekeurige daad, maar een bewuste en gerichte" aanval volgens de nieuwszender in Qatar.

Volgens journalistenbelangenorganisatie CPJ zijn sinds 2023 ruim 260 journalisten en mediawerkers gedood in de Gazastrook. Israël heeft meerdere gedode journalisten beschuldigd van deelname aan Hamas.

21:03 - Iraniërs in Nederland over het staakt-het-vuren

Iraniërs in Nederland hebben gemengde gevoelens bij het staakt-het-vuren tussen de VS en Iran. Ze blijven met veel vragen zitten en zijn bang dat het regime nog harder toeslaat. "Wat was het doel van deze oorlog en wat gaat er nu gebeuren met mijn volk en de politieke gevangenen in mijn land?", vraagt een van hen zich af.

20:45 - Reacties vanuit Iran op broos staakt-het-vuren

De gebeurtenissen volgden elkaar snel op na het dreigement van de Amerikaanse president Trump dat er "een beschaving zal sterven en nooit meer zal terugkeren". Iraniërs bereidden zich gisteren in allerijl voor op wat mogelijk zou komen.

Nu is er een staakt-het-vuren, al wankelt dat ook al weer. In Iran heerst zowel opluchting als angst en onzekerheid over de wapenstilstand. "Fijn dat we die kaarsen nu niet hoeven te gebruiken", zegt een 50-jarige man uit Teheran sarcastisch tegen de NOS. "Misschien kunnen we ze aansteken om samen met vrienden een paar glazen aragh (lokale sterke drank) te drinken en bij kaarslicht te janken over onze verdomde toekomst."

Lees in het artikel hieronder hoe mensen in Iran reageren op de ontwikkelingen van de afgelopen 24 uur:

20:30 - Parlementsvoorzitter Iran: wapenstilstand is nu onredelijk

Uitspraken van de Iraanse parlementsvoorzitter hebben het staakt-het-vuren tussen Iran en de VS verder op losse schroeven gezet. Mohammad Bagher Ghalibaf stelt dat de VS drie punten uit het voorlopige akkoord heeft geschonden. "In zo'n situatie zijn een bilaterale wapenstilstand en onderhandelingen onredelijk", zegt hij in een verklaring op X.

Iran had tien punten voorgesteld, waarvan het regime beweert dat de VS die geaccepteerd had als basis om verder te onderhandelen. Volgens het Witte Huis zijn deze tien punten echter direct in de prullenbak beland.

Parlementsvoorzitter Mohammad Ghalibaf op een foto uit 2021 - EPA
Parlementsvoorzitter Mohammad Ghalibaf op een foto uit 2021 - EPA

Parlementsvoorzitter Ghalibaf stelt er binnen 24 uur tijd drie dingen fout zijn gegaan. Te weten de aanhoudende aanvallen door Israël op Libanon, een drone die het Iraanse luchtruim heeft geschonden en Iran ontzeggen dat het uranium mag verrijken. Het is niet bekend of de VS en Israël met het drone-incident te maken hebben.

Volgens het Witte Huis zijn er komend weekend onderhandelingen tussen de VS en Iran in Pakistan. Het is onduidelijk of Ghalibafs uitspraken bedoeld zijn om de achterban van het regime tevreden te stellen, of dat er straks geen Iraanse delegatie meer naar Pakistan gaat.

20:20 - 'Zaterdag onderhandelingen in Pakistan'

De Amerikaanse vicepresident Vance zal komend weekend namens de VS deelnemen aan de onderhandelingen in Pakistan tussen Iran en de VS. Dat meldt het Witte Huis. De Amerikaanse gezant Witkoff en Trumps schoonzoon Kushner zullen hem vergezellen.

De gesprekken zullen zaterdagochtend beginnen in de Pakistaanse hoofdstad Islamabad. Volgens Witte Huis-woordvoerder Leavitt heeft de VS een voorstel ontvangen van de Iraniërs dat een "haalbare basis" voor de onderhandelingen kan vormen. Het 10-puntenplan waarmee Iran eerder kwam, is volgens Leavitt direct in de prullenbak gegooid.

20:09 - Dit is er de afgelopen uren gebeurd

Dit is het belangrijkste nieuws van de afgelopen uren in dit liveblog:

  • Iran zegt dat de Straat van Hormuz opnieuw is gesloten voor olietankers vanwege de Israëlische aanvallen op Libanon. Het Witte Huis verwacht echter dat Iran schepen vrije doorvaart geeft na het afgekondigde staakt-het-vuren. "Dit is een geval waarbij wat ze in het openbaar zeggen, afwijkt van de werkelijkheid", zegt de woordvoerder van het Witte Huis over de Iraanse autoriteiten.
  • De recente gebeurtenissen wijzen erop dat het bestand in het Midden-Oosten zeer broos is, of zelfs op het punt van klappen staat. Israël zegt door te gaan met aanvallen op Libanon, terwijl Iran de VS dwingt om hier iets tegen te doen.
  • Het dodental van de Israëlische luchtaanvallen op Libanon is fors opgelopen. De Libanese burgerbescherming spreekt van ruim 250 doden in een dag tijd. Israël noemt het de zwaarste bombardementen van de recente oorlog tegen Hezbollah.
  • De Amerikaanse president Trump heeft opnieuw hard uitgehaald richting de NAVO. Hij zegt dat het bondgenootschap "getest is en gefaald heeft". Trump gaat straks in gesprek met NAVO-chef Rutte en gaat naar eigen zeggen Amerikaanse terugtrekking uit het bondgenootschap bespreken.

19:49 - Witte Huis: Straat van Hormuz moet openblijven

Het Witte Huis verwacht dat Iran scheepvaart toestaat in de Straat van Hormuz. Dat zegt woordvoerder Leavitt tijdens een persconferentie in Washington. Volgens Leavitt heeft Iran laten weten dat het toegewijd is aan het openen van de zeestraat. "Dit is een geval waarbij wat ze in het openbaar zeggen, afwijkt van de werkelijkheid."

De VS blijft werken aan een aangepaste versie van een 15-puntenplan dat de VS enkele weken geleden heeft voorgesteld, aldus de woordvoerder. "Zolang de Straat van Hormuz openblijft, zonder vertraging."

Dat houdt ook in dat er geen tol wordt gevraagd voor de doorgang, benadrukte Leavitt.

19:48 - Trump vindt dat de NAVO 'heeft gefaald'

De Amerikaanse president Trump heeft zojuist opnieuw uitgehaald naar de NAVO. Hij vindt dat het militaire bondgenootschap "getest is en gefaald heeft", zo heeft de woordvoerder van het Witte Huis zojuist gedeeld. Trump verwijst hiermee naar de hulpverzoeken die hij heeft gedaan richting NAVO-bondgenoten, bijvoorbeeld om de Straat van Hormuz te beveiligen.

NAVO-chef Rutte is in Washington en gaat straks in gesprek met Trump. Het Witte Huis zegt dat Trump uitkijkt naar dat overleg. De twee zullen onder meer spreken over mogelijke terugtrekking van de VS uit de NAVO, aldus het Witte Huis. De Amerikaanse president heeft hiermee al vaker gedreigd, ook recent, maar heeft nooit voet bij stuk gehouden.

Europese landen hebben geweigerd om de VS te helpen om de zeestraat bij Iran te beveiligen. De Franse president Macron noemde het verzoek van Trump onrealistisch en gevaarlijk. Europese landen zijn niet happig om direct bij een oorlog betrokken te raken die de VS en Israël zonder overleg zijn begonnen.

19:41 - Libanese hulpdiensten zoeken naar overlevenden

Hulpverleners in Libanon zoeken nog naar overlevenden onder het puin na de Israëlische aanvallen op meerdere steden in het land. Volgens de Libanese burgerbescherming zijn er 254 doden gevallen. Het ministerie van Volksgezondheid meldde eerder dat er 700 gewonden zijn gevallen.

De Israëlische premier Netanyahu herhaalde zojuist in een toespraak dat Libanon niet onder de afspraken van het staakt-het-vuren valt en dat Israël de aanvallen op Hezbollah zal voortzetten.

Reddingswerkers in Beiroet zoeken onder het puin - EPA
Reddingswerkers in Beiroet zoeken onder het puin - EPA
Schade in Beiroet vandaag - AFP
Schade in Beiroet vandaag - AFP
De brandweer in actie na een Israëlische bombardement in de Libanese hoofdstad - EPA
De brandweer in actie na een Israëlische bombardement in de Libanese hoofdstad - EPA

19:33 - Bestand tussen VS, Iran en Israël wankelt

De gebeurtenissen van de afgelopen uren wijzen erop dat het bestand in het Midden-Oosten zeer broos is, of zelfs op het punt van klappen staat. De Israëlische premier Netanyahu zegt net dat de aanvallen op Libanon doorgaan. Ook de VS blijft erbij dat de oorlog tussen Hezbollah en Israël losstaat van het akkoord, maar Iran blijft dat tegenspreken. Volgens Iraanse staatsmedia is de Straat van Hormuz inmiddels weer gesloten voor olietankers.

Als Israël de aanvallen in Libanon niet stopt, gaat het akkoord de prullenbak in, zo dreigt de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken. Ondertussen klinken vanavond op verschillende plekken in Iran het luchtalarm en explosies. Er wordt gevreesd voor hervatting van de oorlog.

19:32 - VS moet nu kiezen, zegt Iraanse minister

De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Araghchi roept de VS op zich te houden aan de gemaakte afspraken voor een bestand. "De VS moet kiezen: een staakt-het-vuren of de oorlog doorzetten met Israël." Het is volgens de minister van tweeën een.

"De wereld ziet het bloedbad in Libanon", zegt Araghchi op X. Daar is het gemelde dodental door de Israëlische bombardementen van vandaag zojuist de 250 gepasseerd. Trump beweert dat de oorlog in Libanon geen onderdeel was van het bestand, maar dat stond wel in de bekendmaking van bemiddelaar Pakistan.

19:25 - Netanyahu: 'Meer doelen te bereiken, door akkoord of hervatten van gevechten'

Het staakt-het-vuren is niet het einde van de oorlog, zegt de Israëlische premier Netanyahu. "We hebben meer doelen die we willen bereiken, hetzij door een akkoord, hetzij door het hervatten van de gevechten", zei Netanyahu in een korte toespraak. "De vinger ligt op de trekker."

Netanyahu ontkende dat Israël pas op het laatste moment op de hoogte werd gesteld van het staakt-het-vuren. Hij prees de samenwerking tussen zijn land en de VS. "Iran is nu een zwak land, meer dan voorheen." Israël zal doorgaan met aanvallen op Libanon, aldus de premier.

19:12 - 'Luchtalarm klinkt in Iraanse steden’

Volgens Iraanse media heeft vanavond het luchtalarm geklonken in meerdere steden in het land. Er zijn explosies gemeld in onder meer hoofdstad Teheran. Het is nog onduidelijk wat er precies is gebeurd.

Ooggetuigen zeggen dat luchtafweergeschut in actie is gekomen in Teheran. Ook in de zuidwestelijk gelegen stad Andimeshk en Babol in het noorden zijn ontploffingen gehoord.

19:10 - Iraans persbureau: Iran sluit Straat van Hormuz

Het Iraanse staatspersbureau Fars News meldt dat de Straat van Hormuz is gesloten voor olietankers als reactie op de Israëlische aanvallen op Libanon.

Meerdere schepen in de Perzische Golf melden vandaag dat ze een bericht ontvangen met de boodschap dat de Straat van Hormuz is gesloten. Dat meldde persbureau Reuters op basis van maritieme bronnen. Afzender van de berichten zou de Iraanse marine zijn.

In het bericht stond dat er eerst toestemming moet worden gevraagd aan Iran om de zeestraat door te varen. Doen de schepen dit niet, dan zullen ze worden vernietigd, dreigde de afzender.

Een schip in Straat van Hormuz, bijna een maand geleden - Reuters
Een schip in Straat van Hormuz, bijna een maand geleden - Reuters

19:00 - Libanese burgerbescherming: 254 doden na Israëlische aanvallen

De Libanese burgerbescherming meldt dat er 254 doden zijn gevallen bij de Israëlische aanvallen van vandaag.

Kort hiervoor meldde het ministerie van Volksgezondheid dat er 112 doden zijn gevallen. Honderden anderen raakten gewond.

18:36 - Dodental Libanon loopt op

Het dodental in Libanon als gevolg van de Israëlische aanvallen is opgelopen tot 112. Dat meldt het Libanese ministerie van Volksgezondheid.

Eerder werden er 89 doden en 700 gewonden gemeld.

Schade na Israëlische aanvallen op Beiroet - AFP
Schade na Israëlische aanvallen op Beiroet - AFP

18:26 - Wall Street Journal: 'Israël hoorde pas laat over staakt-het-vuren'

Israël werd pas in een laat stadium op de hoogte gesteld van het staakt-het-vuren. Dat meldt The Wall Street Journal op basis van bemiddelaars. Volgens de krant belde de Amerikaanse president Trump de Israëlische premier Netanyahu kort voor de aankondiging van de wapenstilstand.

Volgens de bemiddelaars maakte Israël bezwaar tegen bepaalde punten, voornamelijk dat het bestand ook voor Libanon zou gelden. Enkele uren later liet Netanyahu weten dat het staakt-het-vuren niet voor Libanon geldt.

18:14 - Landelijke adviesprijs diesel en benzine daalt waarschijnlijk

De landelijke adviesprijs van diesel en benzine daalt naar verwachting morgen. Dat meldt consumentencollectief United Consumers. De adviesprijs van diesel daalt waarschijnlijk met zo'n 8,3 eurocent en voor benzine wordt een daling van 3,4 cent verwacht.

Daarmee komen de adviesprijzen op respectievelijk 2,736 en 2,565 euro uit. De daling komt na een eerdere verlaging van de olieprijs. De verlaging betekent overigens niet meteen dat de prijzen aan de pomp lager worden, omdat tankstations eerder nog brandstof op een hogere prijs hebben ingekocht. Het duurt weken voor de vandaag ingekochte olie beschikbaar is bij de pomp.

18:06 - Libanese media melden nieuwe aanvallen op Beiroet

Libanese media melden nieuwe Israëlische aanvallen op de hoofdstad Beiroet. De stad werd eerder vandaag al getroffen door bombardementen.

Israël voerde de luchtaanvallen op het land vandaag op en sprak over de grootste gecoördineerde aanval in de oorlog. Daarbij zijn volgens de Libanese autoriteiten tientallen doden en honderden gewonden gevallen.

Lees hier meer over de aanvallen van vandaag:

17:39 - Libanese gezondheidsministerie: 89 doden en 700 gewonden

Bij de Israëlische luchtaanvallen op Libanon zijn vandaag zeker 89 mensen gedood en 700 mensen gewond geraakt. Dat meldt een woordvoerder van het Libanese ministerie van Volksgezondheid. Volgens de woordvoerder zijn er onder de doden twaalf medische hulpverleners. Het medisch centrum van de Amerikaanse universiteit in Beiroet roept mensen op om bloed te doneren.

De aanvallen van Israël zijn de zwaarste sinds het uitbreken van de oorlog. Libanon valt volgens Israël en de VS niet onder het staakt-het-vuren met Iran. De Libanese premier en president hebben woedend gereageerd op de aanvallen. De president sprak eerder vandaag over een "nieuw bloedbad" en een "flagrante minachting van de menselijke waarden".

De premier wees erop dat Israël dichtbevolkte gebieden heeft aangevallen. Het Israëlische leger beschuldigt Hezbollah ervan burgers als menselijk schild te gebruiken.

17:36 - Kijken: reddings- en bergingsoperaties in Libanon

Israël is de grootste aanvallen gestart sinds het begon met het aanvallen van Libanon dit jaar. Onder meer steden als Tyrus, Beiroet en Sidon werden vandaag aangevallen.

In de video hieronder is te zien hoe op verschillende plekken in het land hulpdiensten op de been zijn:

17:19 - Trump: oorlog in Libanon staat los van bestand

De wapenstilstand die afgelopen nacht is gesloten, geldt niet voor de oorlog in Libanon. Dat heeft de Amerikaanse president Trump gezegd tegen tv-zender PBS. Daarmee spreekt hij bemiddelaar Pakistan tegen, die bekend had gemaakt dat Israël en Hezbollah elkaar niet meer zouden aanvallen.

Israël heeft vandaag naar eigen zeggen het grootste bombardement uitgevoerd op Libanon van de hele oorlog. "Hezbollah was geen onderdeel van de deal", zegt hij tegen PBS. De verslaggever vroeg de president of hij het goed vond dat het Israëlische leger de aanvallen heeft voortgezet. Vervolgens deed Trump deze bombardementen af als "zijdelingse schermutselingen".

Ook een woordvoerder van het Witte Huis heeft tegen nieuwssite Axios bevestigd dat Libanon geen onderdeel is van de gemaakte afspraken. Iran dreigt met nieuwe aanvallen als Israël de bombardementen op Libanon voortzet. Daarmee oogt het bestand tussen de VS, Iran en Israël zeer wankel.

17:07 - Energiemarkt herstelt zich niet zomaar na opening zeestraat

Sinds de aankondiging dat de Straat van Hormuz weer opengaat, zijn de prijzen van olie en gas weer een stuk gedaald. Er heerst duidelijk opluchting over de heropening van de zeestraat, die cruciaal is voor de aanvoer van olie en gas. Toch herstelt de energiemarkt zich niet zomaar, onder andere omdat het gaat om een tijdelijk bestand van twee weken.

Lees hier meer over welke factoren een rol spelen bij het herstel van de energiemarkt:

16:48 - Qatar en Koeweit melden meerdere Iraanse aanvallen afgelopen 24 uur

Het Qatarese ministerie van Defensie meldt vandaag in totaal zeven ballistische raketten en meerdere drones te hebben onderschept die zijn afgevuurd vanuit Iran. Ook Koeweit zegt getroffen te zijn door Iraanse aanvallen op onder meer elektriciteitscentrales en een ontziltingsinstallatie. Het zou gaan om vier ballistische raketten en 42 drones. Daardoor is er ernstige schade aangericht aan de infrastructuur en brandstoftanks, meldt het land.

Hoewel er volgens het Iraanse tienpuntenplan een staakt-het-vuren geldt in de hele regio, zijn er sinds het ingaan van het bestand meerdere aanvallen gemeld in het Midden-Oosten. Zo werden vannacht ook al aanvallen gemeld in Qatar, Koeweit en de Verenigde Arabische Emiraten.

16:30 - Dit is er de afgelopen uren gebeurd

Dit is het belangrijkste nieuws van de afgelopen uren in dit liveblog:

  • Israël heeft binnen enkele minuten honderden plekken in Libanon aangevallen, met tientallen doden en honderden slachtoffers als gevolg. Het is de grootste aanval sinds het begin van de aanvallen op Libanon dit jaar.
  • Europese leiders en Canada hebben de VS en Iran opgeroepen om snel een diplomatieke oplossing te vinden voor hun conflict. Ook roepen de leiders op om het staakt-het-vuren na te leven, ook in Libanon.
  • Het Iraanse staatsbureau Tasnim heeft een lijst met tien eisen gedeeld. Dat zou het tienpuntenplan zijn van Iran voor het staakt-het-vuren. Van veel punten is het zeer onwaarschijnlijk, of zelfs ondenkbaar dat de VS hiermee heeft ingestemd.

16:49 - 'Iran selecteert doelwitten voor vergelding aanvallen Libanon'

De Iraanse strijdkrachten zijn doelwitten aan het selecteren om aan te vallen als reactie op de Israëlische aanvallen in Libanon van vandaag. Dat meldt het Iraanse persbureau Tasnim op basis van een anonieme bron. Volgens de bron trekt Iran zich terug uit het tijdelijke bestand als de aanvallen op Libanon doorgaan.

Volgens Iran zou de oorlogsvoering op alle fronten gestopt worden als onderdeel van het staakt-het-vuren. Israël zou dus ook de aanvallen op Libanon moeten staken, volgens Iran.

Israël ontkent dat die afspraak is gemaakt. De bevelhebber van het Israëlische leger liet eerder vanmiddag weten dat Israël de aanvallen tegen Hezbollah in Libanon voortzet.

16:20 - Jetten: als bestand standhoudt mogelijk missie naar Straat van Hormuz

Als het staakt-het-vuren tussen Iran, de VS en Israël standhoudt, is Nederland bereid bij te dragen aan beveiliging van de scheepvaart in de Straat van Hormuz. Dat zegt premier Jetten. Samen met 34 andere landen en onder leiding van het Vereniging Koninkrijk en Frankrijk kijkt ons land naar de mogelijkheden daarvoor. Maar het moet wel eerst rustiger worden.

Onduidelijk is nog wat Nederland aan zo'n missie kan leveren, maar Jetten benadrukt dat onze marine goed is in het bestrijden van zeemijnen en piraterij.

De premier is opgelucht dat de vijandelijkheden voorlopig zijn gestopt en roept de strijdende partijen op zich aan het bestand te houden en het verder uit te breiden. "Het leek uit te lopen op een escalatie", zegt hij. Israël moet wat Jetten betreft ook stoppen met het bestoken van doelen in Libanon als Hezbollah geen Israëlische doelen meer aanvalt.

Nog geen lagere prijzen

"Nederland zal niet deelnemen aan de actieve oorlog", maakt Jetten duidelijk. Alleen aan het beveiligen van de scheepvaart die zo belangrijk is voor de wereldeconomie, als de situatie in de Straat van Hormuz voldoende veilig is.

Hij denkt niet dat het bestand op korte termijn zal leiden tot lagere prijzen aan de pomp in Nederland. "Er is heel veel vernield, dus dat zal nog een hele tijd duren."

premier Jetten - NOS
premier Jetten - NOS

16:12 - Schepen richting Straat van Hormuz ontvangen bericht

Meerdere schepen in de Perzische Golf hebben een bericht ontvangen met de boodschap dat de Straat van Hormuz is gesloten. Dat meldt persbureau Reuters op basis van maritieme bronnen. In het bericht staat dat er eerst toestemming moet worden gevraagd aan Iran om de zeestraat door te varen. Doen de schepen dit niet, dan zullen ze worden vernietigd, dreigt de afzender. De afzender claimt van de Iraanse marine te zijn, schrijft Reuters.

Iran heeft toegezegd dat schepen weer veilig door de Straat van Hormuz mogen varen. Dat zou morgen of overmorgen kunnen, zei een Iraanse hoge functionaris eerder vandaag. De afgelopen vijf weken was de zeestraat zo goed als volledig gesloten, waardoor de energieprijzen flink stegen. Normaal gesproken gaat dagelijks een vijfde van de wereldwijde olie- en gasbehoefte door de smalle zeestraat.

15:56 - In beeld: verwoesting in meerdere steden in Libanon

Binnen 10 minuten viel het Israëlische leger naar eigen zeggen honderd doelwitten aan op verschillende plekken in Libanon. Volgens het Israëlische leger richtte de aanval zich op honderden militanten van Hezbollah.

De Libanese premier Salam laat weten dat er dichtbevolkte woonwijken zijn geraakt bij de aanvallen, waarbij "ongewapende burgers het leven laten". De meeste slachtoffers vielen in de hoofdstad Beiroet, volgens de premier.

Mensen verzamelen zich op straat in een getroffen wijk in Beiroet - AFP
Mensen verzamelen zich op straat in een getroffen wijk in Beiroet - AFP
Mensen verzamelen zich op straat in een getroffen wijk in Beiroet - AFP
Mensen verzamelen zich op straat in een getroffen wijk in Beiroet - AFP
Hulpverleners verzamelen zich in de stad Tyrus na een Israëlische aanval - AFP
Hulpverleners verzamelen zich in de stad Tyrus na een Israëlische aanval - AFP

15:40 - 'Iran overweegt nieuwe aanvallen'

Iran overweegt nieuwe aanvallen tegen Israël vanwege de schendingen van het tijdelijke staakt-het-vuren. Dat meldt het aan het Iraanse regime gelieerde persbureau Fars op basis van een anonieme functionaris.

De Iraanse garde meldt dat het een Hermes 900-drone heeft neergeschoten boven het zuiden van Iran. Dat is een Israëlische drone. Het Iraanse staatspersbureau Tasnim meldt dat de aanwezigheid van Amerikaanse of Israëlische "vijandelijke vliegtuigen" in het Iraanse luchtruim zal worden gezien als een schending van het staakt-het-vuren, ook als die vliegtuigen geen militaire operaties uitvoeren.

15:31 - Kijken: Hegseth claimt 'historische overwinning'

Volgens de Amerikaanse minister van Defensie Hegseth heeft de VS samen met Israël een "historische en overweldigende" overwinning behaald op het slagveld.

Bekijk in de video hieronder een deel van zijn toespraak:

15:26 - Oost-Westpijpleiding in Saudi-Arabië aangevallen

De Oost-Westpijpleiding in Saudi-Arabië is vanmiddag om 13.00 uur lokale tijd aangevallen door een drone. Dat meldt de Britse krant Financial Times.

De 1200 kilometer lange pijpleiding loopt van de Perzische Golf naar de Rode Zee en werd de laatste weken extra ingezet als alternatief voor olietransport door de Straat van Hormuz. Er gingen dagelijks zo'n zeven miljoen vaten olie door de leiding.

Het is nog niet duidelijk hoe groot de schade is. Saudi Aramco, het Saudische staatsbedrijf dat eigenaar is van de pijpleiding, wil niet reageren.

15:19 - Libanese president: 'Israël veroorzaakt nieuw bloedbad'

De Libanese president zegt dat Israël met "barbaarse aanvallen" een nieuw "bloedbad" heeft veroorzaakt, doelend op de meest recente aanvallen op zijn land. Dat schrijft hij in een verklaring op X.

"Deze barbaarse aanvallen, die geen recht erkennen en geen enkele overeenkomst of toezegging respecteren, hebben herhaaldelijk blijk gegeven van minachting voor alle internationale wetten en normen", schrijft de president. Hij noemt het "nieuwe bloedbad" van vandaag een "flagrante minachting van alle menselijke waarden".

Volgens Pakistan geldt het staakt-het-vuren dat is bemiddeld ook voor Libanon, maar Israël ontkent dit.

15:08 - 'Honderden slachtoffers in Libanon na Israëlische aanvallen'

Volgens de Libanese minister van Volksgezondheid zijn er vandaag honderden slachtoffers gevallen in Libanon als gevolg van Israëlische aanvallen. Het zou gaan om tientallen doden en honderden gewonden. Volgens de minister zijn de ziekenhuizen overweldigd door de grote stroom aan gewonden.

Het Libanese Rode Kruis laat weten met honderd ambulances aan het werk te zijn. Het ministerie van Volksgezondheid roept mensen op om de weg vrij te houden voor de hulpdiensten.

Het Israëlische leger liet eerder vandaag weten dat het meer dan honderd doelwitten binnen 10 minuten had geraakt. Dat zou de grootste golf aanvallen op het land zijn in een maand.

Brandweermannen blussen na Israëlische aanvallen in Beiroet - EPA
Brandweermannen blussen na Israëlische aanvallen in Beiroet - EPA

14:52 - Hegseth: VS houdt toezicht op Iraanse uraniumvoorraad tijdens staakt-het-vuren

De Amerikaanse minister van Defensie Hegseth zegt dat het Amerikaanse leger in het Midden-Oosten aanwezig blijft om te controleren of Iran zich aan het twee weken durende staakt-het-vuren houdt en om de voorraad verrijkt uranium te monitoren.

"Wat betreft het uranium: we houden het in de gaten. We weten wat ze hebben, en ze zullen het opgeven, en wij zullen het krijgen. We nemen het desnoods zelf in", aldus Hegseth tegen verslaggevers.

Eerder sprak Hegseth van een "beslissende overwinning" op Iran. Hij stelde dat Amerikaanse militairen in de regio desondanks "paraat" moeten blijven.

14:47 - Iran benadert vredesoverleg met VS met 'grote voorzichtigheid', zegt ambassadeur

Iran zal vredesgesprekken met de Verenigde Staten met veel meer voorzichtigheid ingaan dan eerdere onderhandelingen, vanwege een groot gebrek aan vertrouwen. Dat heeft Ali Bahreini, de Iraanse VN-ambassadeur in Genève, zojuist gezegd.

"We stellen geen enkel vertrouwen in de andere partij. Onze strijdkrachten blijven paraat, tegelijkertijd gaan we onderhandelen om te zien hoe serieus de andere kant is", zei Bahreini tegen persbureau Reuters.

14:31 - Defensieminister VS claimt 'beslissende overwinning' op Iran

De Amerikaanse minister van Defensie Hegseth zegt dat de Verenigde Staten een "beslissende militaire overwinning" hebben behaald in de oorlog met Iran. Volgens Hegseth heeft Iran om het staakt-het-vuren gevraagd en is het Iraanse raketprogramma "feitelijk vernietigd".

De VS voerde volgens hem gisteravond circa 800 aanvallen uit, waarbij de Iraanse defensie-industrie is verwoest en fabrieken "met de grond gelijk zijn gemaakt".

"Nu hebben we een kans op echte vrede", aldus de minister. Hij voegde toe dat het Pentagon "voor nu zijn deel heeft gedaan". Wel zei hij, zich richtend tot Amerikaanse militairen: "Blijf paraat."

Defensieminister Hegseth - AFP
Defensieminister Hegseth - AFP

Het Witte Huis heeft bevestigd dat er overeenstemming is over een staakt-het-vuren van twee weken tussen de VS en Iran. Eerdere berichten dat Amerikaanse en Iraanse delegaties vrijdag om tafel gaan voor onderhandelingen in de Pakistaanse hoofdstad Islamabad, zijn nog niet bevestigd

In zijn toespraak zei Hegseth ook dat de nieuwe hoogste leider van Iran gewond en verminkt is geraakt. De nieuwe opperste leider in Iran, Mojtaba Khamenei, is sinds zijn benoeming nog niet in het openbaar verschenen.

14:09 - Europese leiders en Canada roepen VS en Iran op tot oplossing conflict

Verschillende Europese leiders en de Canadese premier Carney roepen de Verenigde Staten en Iran op om snel tot een diplomatieke oplossing van hun conflict te komen. "We moedigen snelle vooruitgang richting een inhoudelijke, onderhandelde regeling sterk aan", aldus de leiders in een gezamenlijke verklaring. Ook premier Jetten is een van de ondertekenaars.

De leiders roepen ook op om het staakt-het-vuren na te leven, ook in Libanon.

14:04 - Straat van Hormuz mogelijk vanaf morgen gecontroleerd open

Iran kan morgen of overmorgen de Straat van Hormuz op beperkte en gecontroleerde wijze openen. Dat heeft een hoge Iraanse functionaris tegen persbureau Reuters gezegd. De opening zal voorafgaan aan een ontmoeting tussen Amerikaanse en Iraanse functionarissen in Pakistan.

"Als er overeenstemming wordt bereikt over een kader voor gesprekken, kan de zeestraat beperkt, onder Iraanse controle worden geopend", aldus de functionaris. "Afstemming met het Iraanse leger zal verplicht zijn voor alle schepen. Het staakt-het-vuren blijft kwetsbaar, maar wij geven de voorkeur aan duurzame vrede. Iran is echter niet bang om terug te keren naar oorlog als de VS diezelfde weg inslaat", besluit de functionaris.

13:54 - Nederlands-Iraanse over staakt-het-vuren: 'Het is verwarrend'

De Nederlands-Iraanse dichteres en filmmaakster Nafiss Nia weet niet goed hoe ze zich moet voelen nu het bestand in Iran is ingegaan, zegt ze tegen de NOS.

13:38 - Witte Huis: onderhandelingen gaan pas door als Trump het zegt

Er wordt gesproken over onderhandelingen tussen de VS en Iran, maar die gaan pas definitief door als president Trump of het Witte Huis er een verklaring over aflegt. Woordvoerder Karoline Leavitt van het Witte Huis heeft bevestigd dat er overeenstemming is over een staakt-het-vuren van twee weken tussen de VS en Iran. Maar eerdere berichten dat Amerikaanse en Iraanse delegaties vrijdag om de tafel gaan in de Pakistaanse hoofdstad Islamabad wilde ze dus niet bevestigen.

Vicepresident Vance merkte vanmorgen wel op dat Trump degenen die hij afvaardigt, onder wie minister Rubio van Buitenlandse Zaken en speciaal gezant Witkoff, heeft aangespoord om "te goeder trouw" te onderhandelen met Iran.

13:33 - Trump: importheffingen voor landen die wapens leveren aan Iran

President Trump zegt dat landen die wapens leveren aan Iran onmiddellijk kunnen rekenen op importheffingen van 50 procent. Dat schrijft hij in een bericht op Truth Social. "Niemand wordt daarvan uitgesloten of vrijgesteld!"

Een ander bericht van Trump spreekt eerdere berichten van het Iraanse staatspersbureau Tasnim tegen. Als onderdeel van de deal "zal de VS erg nauw samenwerken met Iran", zegt hij. Maar hij schrijft ook dat er "geen verrijking van uranium zal plaatsvinden". Eerder vandaag meldde het Iraanse staatspersbureau een lijst van tien punten, als zijnde "het tienpuntenplan" waarin stond dat Iran mocht doorgaan met de verrijking van uranium.

Iran heeft "een zeer productieve regimeverandering ondergaan", zegt de Amerikaanse president vlak na ingaan van het bestand, en voorafgaand aan onderhandelingen. Waar hij dat op baseert is de vraag; Iran-experts wijzen erop dat het geestelijke regime in het land niet wezenlijk veranderd is, ondanks een reeks aan liquidaties door Amerikaans-Israëlische aanvallen.

"Er is een akkoord op veel van de vijftien punten", schrijft de president. Eerder werd gesproken over een tienpuntenplan. Het is niet duidelijk wat de inhoud van de punten voor een staakt-het-vuren precies is. Het Witte Huis heeft er niets over vrijgegeven.

13:08 - Dreigementen aan zowel Amerikaanse als Iraanse zijde, ondanks bestand

Ondanks het bestand uiten hooggeplaatsten van zowel de VS als Iran dreigementen richting de tegenpartij.

President Trump herplaatst een bericht van afgelopen weekend van de Amerikaanse senator Lindsey Graham op zijn Truth Social, waarin Graham zegt dat Iran een "gigantische militaire operatie" te wachten staat als het "de verkeerde keuze maakt".

Graham zegt vanochtend (Amerikaanse tijd) te hebben gesproken met Trump. "Ik weet zeker dat hij een overweldigende militaire kracht tegen het regime zal gebruiken, wanneer Iran de Straat van Hormuz zal blijven belemmeren. (...) Kies wijselijk."

Revolutionaire Garde

Ook de Islamitische Revolutionaire Garde van Iran uit dreigementen richting de VS. Via het staatspersbureau Tasnim melden zij dat zij hun "vinger aan de trekker" hebben. "We zijn er klaar voor om harder te reageren op iedere aanval."

12:39 - Internet in Iran nog altijd op zwart, ondanks staakt-het-vuren

In Iran staat het internet nog altijd op zwart. Dat meldt Netblocks, een internetwaakhond. Iraniërs hebben daarmee nog steeds geen internet, ondanks het aangekondigde staakt-het-vuren.

"De censuurmaatregelen uit de oorlogstijd blijven van kracht", schrijft de organisatie op X. "Hoewel zowel de Amerikaanse als de Iraanse regering de overwinning uitroept, tast het Iraanse volk nog steeds in het duister."

Het is de veertigste dag dat de Iraniërs zonder toegang tot internet zitten. Volgens de organisatie is het de langste landelijke internetblokkade ooit. De blokkade begon kort na het uitbreken van de oorlog.

11:49 - Amerikaanse vicepresident Vance: 'Broos bestand'

De Amerikaanse vicepresident JD Vance typeert het staakt-het-vuren als "een broos bestand". Hij roept Iran op te goeder trouw te onderhandelen, en waarschuwt het regime in Teheran om de voorlopige wapenstilstand niet te ondermijnen. Als degenen die daarop uit zijn hun zin krijgen komt er geen vrede, waarschuwde Vance.

Hij deed zijn uitspraken in Hongarije, waar hij is om de verkiezingscampagne van premier Orbán te ondersteunen. Zondag zijn er verkiezingen in het land en Orbán ligt in de peilingen ver achter op zijn tegenstrever Magyar.

Vance claimt dat de VS grotendeels zijn doelen heeft bereikt in de strijd tegen Iran. "De president wilde hun militaire kracht decimeren, dat is gelukt." Hij stelt ook dat president Trump Iran ertoe heeft aangezet om de Straat van Hormuz te heropenen. "We moeten nu kijken of we meer kunnen bereiken."

Er zijn berichten dat Vance vrijdag naar Islamabad reist om de Amerikaanse delegatie te leiden bij onderhandelingen met Iran, maar dat heeft hij niet bevestigd. Wel benadrukte hij dat "de president niet belazerd wil worden. Hij is ongeduldig. We hopen dat Iran de juiste keuzes maakt".

Vance deed zijn uitspraken in Hongarije, waar hij is om de verkiezingscampagne van premier Orbán te ondersteunen - AFP
Vance deed zijn uitspraken in Hongarije, waar hij is om de verkiezingscampagne van premier Orbán te ondersteunen - AFP

11:41 - Drone-aanvallen gemeld in Koeweit, drie gewonden in Abu Dhabi (VAE)

Ondanks het staakt-het-vuren, melden verschillende Golfstaten deze ochtend aanvallen. Het ministerie van Defensie van Koeweit zegt dat sinds vanochtend vroeg "een intense golf van vijandige Iraanse aanvallen" bezig is, "waarbij 28 drones werden onderschept die gericht waren op de staat Koeweit".

Volgens Koeweit waren sommige drone-aanvallen gericht op vitale olie-installaties en elektriciteitscentrales in het zuiden van het land. De aanvallen hebben "aanzienlijke materiële schade aan olie-infrastructuur, elektriciteitscentrales en waterontziltingsinstallaties veroorzaakt".

Vanochtend meldden de staatsmedia van de Verenigde Arabische Emiraten, "een incident" bij het Habshan-gascomplex. Door neerkomend puin, nadat een projectiel werd onderschept door de luchtverdediging, ontstonden meerdere branden.

Drie mensen raakten bij het incident lichtgewond. De werkzaamheden in het gascomplex werden daarop stilgelegd.

11:08 - Eerste schepen door Straat van Hormuz

In de Straat van Hormuz beginnen de eerste schepen sinds het sluiten van het staakt-het-vuren voorzichtig aan hun doortocht. Op de website Marine Traffic is te zien dat zeker vier schepen de belangrijke vaarroute nemen. De olietanker Daytona Beach uit Nigeria is inmiddels al aangekomen in de Golf van Oman. Het schip is onderweg naar de haven van Fujairah in de Verenigde Arabische Emiraten. Andere vaartuigen zijn onderweg naar Oman en Brazilië. Tankers met een Europese bestemming zijn vooralsnog niet in beweging gekomen.

Iran liet ook voor het akkoord al beperkt schepen door de straat varen. Dat waren dan veelal schepen van 'bevriende landen'. Of schepen weer volledig ongehinderd gebruik kunnen maken van de zeestraat, is vooralsnog nog even afwachten.

11:00 - Staatspersbureau Iran deelt lijst met eisen, meerdere voor VS waarschijnlijk onbespreekbaar

Het Iraanse staatspersbureau Tasnim meldt een reeks van tien eisen als zijnde het tienpuntenplan van Iran voor het staakt-het-vuren met de Verenigde Staten.

Voor veel van de punten op deze lijst geldt: het is zeer onwaarschijnlijk, of zelfs ondenkbaar, dat Trump ermee heeft ingestemd. Trumps wensen en verklaringen staan haaks op de lijst met punten. Het lijdt bijvoorbeeld geen twijfel dat Trump niet akkoord gaat met een volledig vertrek van Amerikaanse strijdkrachten uit de regio, of een Amerikaanse vergoeding voor Iran.

De Amerikaanse overheid heeft nog geen formele lijst vrijgegeven van de afspraken. Het Iraanse staatspersbureau fungeert als spreekbuis van het Iraanse regime.

Onderstaande eisen worden gemeld door het Iraanse staatspersbureau:

  1. De VS zegt toe dat er geen nieuwe aanvallen komen
  2. Iran houdt controle over de Straat van Hormuz
  3. Iran mag doorgaan met het verrijken van uranium
  4. Sancties tegen Iran worden opgeheven
  5. Ook sancties tegen andere landen die samenwerken met Iran worden opgeheven
  6. De resoluties van de VN-veiligheidsraad tegen Iran worden beëindigd
  7. De resoluties van het internationaal atoomagentschap IAEA worden eveneens beëindigd
  8. Iran ontvangt een vergoeding voor de schade die het land heeft geleden door de oorlog
  9. Amerikaanse strijdkrachten in de regio moeten vertrekken
  10. De oorlog wordt beëindigd, dat geldt ook voor de strijd die Israël tegen Hezbollah voert

Saillant is het laatste punt. De Israëlische premier Netanyahu heeft vanochtend verklaard dat de aanvallen in Libanon, gericht tegen Hezbollah, zullen doorgaan. Vanochtend nog werden aanvallen gemeld in Libanon, bijvoorbeeld op de zuidelijke stad Tyrus.

Zowel de VS als Iran zegt dat de Iraniërs met "een tienpuntenplan" naar de Amerikanen zijn gegaan. Trump spreekt van "een werkbare basis" voor onderhandelingen. Hoe die basis er precies uitziet, is dus vooralsnog niet duidelijk.

10:26 - 'Meer dan 15 landen werken mee aan heropening Straat van Hormuz'

Ruim vijftien landen bereiden zich voor om mee te werken aan de heropening van de Straat van Hormuz, onder leiding van Frankrijk. Dat heeft president Macron gezegd. Iran heeft deze zeestraat, waarlangs normaal gesproken dagelijks een vijfde van de mondiale olie- en gasbehoefte wordt vervoerd, tijdens de oorlog met de VS en Israël afgesloten. Daardoor zijn de energieprijzen sterk gestegen. Nu er een staakt-het-vuren is bestaat de hoop dat de scheepsvaart op korte termijn weer gebruik kan maken van de Straat van Hormuz.

Macron vindt verder dat Libanon onderdeel moet uitmaken van het bestand. Volgens bemiddelaar Pakistan is dat zo, maar Israël ziet het anders en heeft vanochtend opnieuw doelen in Zuid-Libanon onder vuur genomen. Israël zegt de aanvallen in Libanon tegen Hezbollah voort te zetten.

10:05 - Israël gaat door met aanvallen in Libanon: havenstad Tyrus gebombardeerd

Het Israëlische leger heeft aanvallen uitgevoerd op de Libanese stad Tyrus. Eerder vanochtend riep het leger burgers van de stad op om te vertrekken.

In een verklaring op X zegt het Israëlische leger dat het in Libanon de gerichte grondoperaties tegen Hezbollah voortzet. "Het leger zal op alle fronten blijven opereren om Israël te verdedigen."

Het leger zegt verder dat het "in overeenstemming met de instructies van de politieke top het vuur heeft gestaakt in de operatie tegen Iran". Ook zegt het paraat te zijn om "defensief te reageren op elke schending".

In onderstaande video is een explosie te zien boven de Zuid-Libanese havenstad Tyrus:

09:51 - Premier Spanje volhardt in kritiek op oorlog

De Spaanse premier Sánchez heeft zoals tal van andere regeringsleiders en hoogwaardigheidsbekleders het bestand tussen de VS en Iran verwelkomd. Wel blijft hij volharden in de kritiek die hij de afgelopen weken herhaaldelijk op de oorlog en op de Amerikaanse regering heeft uitgeoefend, al noemt hij in een tweet de VS niet expliciet.

"De Spaanse regering zal niet applaudisseren voor degenen die de wereld in brand hebben gezet omdat ze nu komen aanzetten met een emmer water." Bestanden zijn altijd goed nieuws, voegt hij daaraan toe, maar "de opluchting van dit moment mag ons niet afleiden van de aangerichte chaos, de verwoestingen en de doden". Hij roept op om voorrang te geven aan "diplomatie, het internationaal recht en VREDE."

09:35 - 'VS-vicepresident Vance voor onderhandelingen naar Islamabad'

De Iraanse parlementsvoorzitter Qalibaf en de Amerikaanse vicepresident Vance zullen elkaar vrijdag in de Pakistaanse hoofdstad Islamabad ontmoeten voor onderhandelingen over een blijvend akkoord. Dat meldt het Iraanse persbureau ISNA. Qalibaf leidt de Iraanse delegatie. Daarmee lijken beide landen de eerdere uitnodiging van Pakistan tot een gesprek te hebben geaccepteerd. Pakistan probeert al weken om de VS en Iran om de tafel te krijgen.

Iraanse staatsmedia zij niet eenduidig in hun berichtgeving. Het Iraanse staatsmedium Tasnim bericht dat er nog geen Iraanse delegatieleider is gekozen.

Israël is niet uitgenodigd voor de gesprekken omdat het bestand is gesloten tussen Iran en de VS. Israël zegt wel toe dat het tijdens het staakt-het-vuren Iran ook niet zal aanvallen. Het land blijft in zijn strijd tegen Hezbollah wel doelen in Zuid-Libanon bestoken, omdat het bestand volgens premier Netanyahu niet van kracht is voor Libanon.

09:21 - Grote opluchting op de beurs: aandelen stijgen, olie- en gasprijs dalen

Op de financiële markten in Europa klonk vanmorgen een zucht van verlichting over het tijdelijke vredesakkoord rond de Perzische Golf. Ondanks alle onduidelijkheid, bijvoorbeeld over de doorgang voor tankers in de Straat van Hormuz, daalde de prijs van een vat ruwe olie met zo'n 16 procent. Ook de Europese gasprijs daalde flink, met bijna 17 procent.

De dalende olieprijs is goed nieuws voor automobilisten, omdat hierdoor de prijs aan de pomp de komende dagen kan zakken. De lagere gasprijs is weer goed nieuws voor het vullen van de Nederlandse gasvoorraad. Die slonk na de winter tot een historisch dieptepunt. De Gasunie begon vorige week weer met het aanvullen van de voorraad voor komende winter.

Op de Amsterdamse beurs schoot de AEX als belangrijkste graadmeter vanmorgen omhoog. De koers ging direct na opening zo'n 3 procent omhoog, waarmee de beurs weer boven de historische grens van 1000 punten belandde. Technologiebedrijven als ASML en banken als ING en ABN Amro wonnen stevig. Ook de beurzen in Duitsland, Frankrijk en Groot-Brittannië openden ruim in de plus.

08:52 - 'Hezbollah schort aanvallen op Noord-Israël op'

Hezbollah heeft met het oog op het staakt-het-vuren tussen de VS en Iran de aanvallen op het noorden van Israël opgeschort. Dat zeggen bronnen rond de militante beweging tegen persbureau Reuters. Hezbollah komt snel met een officiële verklaring over het bestand en Israëls bewering dat het niet geldt voor Libanon, verwachten de bronnen.

Israël blijft dus wel doelen bombarderen in Libanon. Inwoners van de zuidelijke havenstad Tyrus hebben te verstaan gekregen dat ze weg moeten, omdat Israël er aanvallen zal uitvoeren.

08:49 - Staatsomroep Iran: bestand is overwinning

In de berichtgeving van de Iraanse staats-tv over het staakt-het-vuren klinken triomfantelijke geluiden. "De vijand heeft een historische en verpletterende nederlaag geleden."

08:29 - 'Prijs kerosine blijft hoe dan ook nog hoog'

Ook als de Straat van Hormuz weer opengaat zal het nog maanden duren voor de prijs van kerosine weer gaat zakken. Dat heeft de topman van de internationale branchorganisatie voor de luchtvaart IATA gezegd. Directeur-generaal Willie Walsh denkt dat de impact van de oorlog op raffinaderijen in het Midden-Oosten zo groot is dat het tijd kost om het aanbod van vliegtuigbrandstof weer op peil te krijgen.

Door de oorlog zagen landen als China, Thailand en Zuid-Korea, die veel kerosine uitvoeren, zich gedwongen om de export te minderen. Dat werd vooral gevoeld in armere landen als Vietnam, Myanmar en Pakistan, die juist veel vliegtuigbrandstof importeren.

Walsh verwacht dat kerosine voorlopig duurder blijft dan voor het uitbreken van de oorlog op 28 februari, "wat hogere ticketprijzen betekent. Dat is onvermijdelijk."

Lees hier meer over de gevolgen van de oorlog voor de energiemarkt:

08:24 - Minister Berendsen: 'Ook bij openen Straat van Hormuz nog steeds last in Nederland'

De Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken Berendsen "verwelkomt het staakt-het-vuren", zegt hij tegen de NOS. "We hebben natuurlijk met Europese partners steeds opgeroepen tot de-escalatie en gaan kijken hoe het de komende twee weken loopt en of het bestand standhoudt." Berendsen noemt het "prettig" als er duurzame afspraken komen. "Niet alleen voor de-escalatie in de regio en de mensen die daar wonen, maar ook voor de Straat van Hormuz."

Volgens Berendsen is het onzeker hoe en of het bestand standhoudt, en onder welke afspraken. "En wat betekent dit voor de positie van Iran in de regio en voor de bredere veiligheid. Uiteindelijk heb ik ook zorgen over de toekomst voor de Iraanse bevolking. Dat zie ik in weinig puntenplannen nog terug." Het is nog niet duidelijk of de positie van de Iraanse bevolking terugkomt in het nieuw te presenteren tienpuntenplan.

Nederlandse bijdrage

Volgens Berendsen ligt er nog geen verzoek aan Nederland om een militaire bijdrage te leveren om de doorvaart in de Straat van Hormuz mogelijk te maken, nu de vijandelijkheden daar zijn beëindigd. Vorige week zei de minister dat Nederland daartoe bereid zou zijn.

"Tegelijkertijd zijn we altijd bereid om met internationale partners te kijken naar wat wij zelf kunnen bijdragen aan onze veiligheid in de wereld. Ieder verzoek zullen wij overwegen, maar altijd binnen de kaders die wij daar zelf ook voor stellen."

Berendsen noemt de opening van de Straat van Hormuz cruciaal voor de levering van olie en gas, ook aan Nederland. De Straat van Hormuz is nog altijd afgesloten, iets dat ook op de Nederlandse economie grote impact heeft. "We zien een enorme impact op prijzen bij ons, maar ook op de leveringszekerheid in andere delen van de wereld. Maar we moeten onszelf ervan bewust zijn dat als de Straat opengaat, dat de wereldeconomie er de komende maanden - ook als hij open blijft - nog steeds last van zal hebben, en daarmee ook Nederland."

Ook zegt de minister dat het kabinet zich grote zorgen maakt om de humanitaire situatie in Libanon. "Ook daar roepen wij op om de vijandelijkheden zo snel mogelijk te staken." Volgens Berendsen is ook Libanon "onderwerp van gesprek met internationale partners".

Gesprekken met internationale partners

De minister zegt in gesprek te zijn en te blijven wereldwijd. "Ik ben nu in Marokko, ik ga deze week nog naar Turkije en ik ben volgende week in de Verenigde Staten. Ook bel ik continu. Ik ben continu in gesprek met internationale partners om de puzzelstukjes bij elkaar te leggen en om aandacht te vragen. Die rol zien wij ook in het kabinet voor ons: actief zijn in de wereld, ook voor het Nederlands belang."

Minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen - EPA
Minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen - EPA

07:55 - 'Trump lijkt ook Pakistan de eer te gunnen'

Correspondent Zuid-Azië Devi Boerema:

"De banden tussen de Verenigde Staten en Pakistan zijn erg goed. Trump is vooral heel erg te spreken over de autoritaire legerleider van Pakistan Asim Munir. Trump lijkt ook vooral Pakistan de eer te gunnen om de uitweg te geven die Trump zelf nodig had om verdere escalatie in deze crisis te voorkomen. En om terug te komen van die harde woorden over het "uitwissen van de Iraanse beschaving".

Vanuit Iraanse zijde spreekt minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi ook over de belangrijke rol van Pakistan bij het tot stand brengen van dit staakt-het-vuren tot stand. Voor Pakistan is dit een duidelijke boodschap naar de islamitische wereld dat zij zich staande kunnen houden als betrouwbare partner en beschermer. Premier Sharif van Pakistan kan daarnaast aan zijn eigen volk, dat hard getroffen wordt door prijsstijgingen door deze oorlog, laten zien dat hij er alles aan doet om de situatie te verbeteren.

Of het uiteindelijk tot een 'akkoord van Islamabad' leidt, moet nog blijken. Het zou in ieder geval een morele en strategische overwinning zijn voor een land dat aan het begin van deze oorlog zeker niet de eerste kandidaat was waar veel mensen aan dachten als conflictbemiddelaar."

07:49 - Beurzen Azië veren op, olieprijzen zakken

Na het bekend worden van het nieuws over het bestand schoten de beurzen in Oost-Azië aanvankelijk omhoog, terwijl de olieprijzen scherp daalden. Er heerste duidelijk opluchting over het vooruitzicht op een mogelijk einde aan de oorlog in het Midden-Oosten, waar president Trump gisteren nog had gedreigd met "het vernietigen van de Iraanse beschaving".

In de eerste euforie klom de Nikkei-index in Tokio ruim 5 procent en de beurs in Seoul won zelfs 7 procent. In Hong Kong ging de Hang Seng 3 procent vooruit, maar die sloot uiteindelijk vlak boven de koers van gisteren. Ook voor de Europese beurzen en Wall Street, die nog moeten openen, worden winsten verwacht.

De prijs van een vat Amerikaanse olie daalde bijna 15 procent tot minder dan 100 dollar, Brentolie werd 13 procent goedkoper. Maar analisten waarschuwen dat nog moet blijken dat het staakt-het-vuren ook echt standhoudt.

07:39 - Inhoud tienpuntenplan nog niet duidelijk

Wat het tienpuntenplan dat de basis vormt voor het bestand precies inhoudt is nog niet helemaal duidelijk. President Trump noemt het 'werkbaar' en zegt dat de VS en Iran in de twee weken die zijn voorzien voor het staakt-het-vuren een definitief akkoord moeten sluiten.

Of, wanneer en waar de strijdende partijen elkaar zullen ontmoeten om daarover te onderhandelen is ook nog niet bekend. Premier Sharif van Pakistan, dat de rol van bemiddelaar speelt, heeft Amerikaanse en Iraanse delegaties uitgenodigd om vrijdag te komen praten in de Pakistaanse hoofdstad Islamabad. Pakistan probeert al weken om de VS en Iran om de tafel te krijgen.

07:30 - Ministerie Bahrein: 'Brand na Iraanse agressie'

Het ministerie van Binnenlandse Zaken van Bahrein zegt een brand te hebben geblust die ontstond "als gevolg van de Iraanse agressie". Dat schrijft het ministerie in een post op X. Daarmee zou Iran, of een geallieerde militie, mogelijk een aanval hebben uitgevoerd na de ingang van het bestand. Er zijn geen meldingen van gewonden. Wat er in brand stond, is niet duidelijk.

Een uur eerder meldde het ministerie dat in het land het luchtalarm afging. Burgers werden opgeroepen om rustig te blijven en zich naar een veilige plek te begeven.

Ook werden na de ingang van het bestand vannacht andere aanvallen gemeld. Onder meer in Qatar, Koeweit en de Verenigde Arabische Emiraten moest het luchtafweersysteem in actie komen. In Abu Dhabi zou een gasverwerkingsinstallatie in brand staan na een Iraanse aanval.

Daarnaast ging ook in Israël het luchtalarm af op meerdere plaatsen, volgens Israël vanwege Iraanse luchtaanvallen.

07:05 - 'Gevechtspauze gaat niet om Libanon'

Correspondent Israël en de Palestijnse Gebieden Nasrah Habiballah:

"Het bestand is waarschijnlijk onder druk van Trump tot stand gekomen, want Israël stond niet bepaald te popelen voor een bestand. De toon vanuit de Israëlische politiek was juist 'we gaan nog wel even door'. Israël heeft waarschijnlijk met de gevechtspauze ingestemd vanwege de relatie met de VS; de relatie met Trump is voor Netanyahu erg belangrijk. Netanyahu trekt vaker zijn eigen plan, maar hij heeft de Amerikanen hierin wel nodig.

Netanyahu hamert er al ruim dertig jaar op dat Irans nucleaire programma een grote bedreiging is voor Israël en hij zal daar op blijven hameren. Volgens hem heeft Israël bij dit staakt-het-vuren de garantie gekregen van de VS dat dat een van de doelen is in de onderhandelingen: het voorgoed wegnemen van de nucleaire dreiging."

Libanon

"Premier Netanyahu heeft in een apart statement verduidelijkt dat ze meedoen aan de gevechtspauze als het gaat om Iran, maar niet Libanon. Volgens Netanyahu gaat de strijd in Libanon tegen Hezbollah gewoon door.

Of Israël op dezelfde manier en met dezelfde intensiteit aanvallen uit blijft voeren op Zuid-Libanon is nog niet duidelijk, dat zien we misschien de komende uren. Dat hangt ook af van de opstelling van Hezbollah. Israël ziet Libanon toch als een losse strijd, ook al is Hezbollah een partner van Iran in de regio."

06:59 - Rutte bezoekt Trump in Washington

Later vandaag brengt NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte een bezoek aan president Trump. Die ontmoeting stond al langer gepland, maar Rutte komt op een cruciale dag langs in het Witte Huis: precies op het moment dat er een bestand ligt in de oorlog van de VS en Israël tegen Iran. De NAVO is daar niet bij betrokken, hoewel Trump de lidstaten meerdere keren heeft aangespoord om de VS bij te staan en ondersteuning te verlenen bij pogingen om de Straat van Hormuz te heropenen.

Er staat veel op het spel bij deze ontmoeting tussen Rutte en Trump. De Amerikaanse president uit zich regelmatig kritisch over de NAVO en dreigt zelfs dat de VS het bondgenootschap zal verlaten. In zijn ogen leveren de Europese lidstaten financieel en militair gezien een veel te geringe bijdrage. Zo ergerde hij zich eraan dat Europese bondgenoten zich niet volledig aansluiten bij de VS in de oorlog tegen Iran.

Rutte doet alles om de VS binnenboord te houden. Vaak zwaait hij daarbij Trump alle lof toe, wat hem op veel kritiek komt te staan.

06:52 - Beeld van de aanvallen op Libanon vannacht

Israël blijft ondanks het bestand tussen de VS en Iran nog wel aanvallen uitvoeren op Libanon. Vannacht vielen bij een aanval op een café in de Zuid-Libanese stad Sidon acht doden, meldt het Libanese ministerie van Volksgezondheid. Ook raakten zeker 22 mensen gewond.

06:45 - 'Grote dag voor de wereldvrede'

Op zijn socialemediaplatform Truth Social laat president Trump zich zoals vaker voorstaan op het behalen van grote successen. "Een grote dag voor de wereldvrede", zo omschrijft hij het staakt-het-vuren. De VS zal volgens hem helpen het scheepvaartverkeer vanuit de Straat van Hormuz weer op gang te brengen.

"Er gaat veel positiefs gebeuren! Er kan flink geld verdiend worden. Iran kan beginnen met de wederopbouw. We zullen allerlei soorten goederen aanvoeren, en daar blijven rondhangen om ervoor te zorgen dat alles goed gaat. Ik heb er vertrouwen in dat dat gebeurt."

Maar in weerwil van wat Trump beweert zal nog moeten blijken of met name de olie- en gastransporten vanuit de Straat van Hormuz echt weer op gang zullen komen. Iran blokkeert de zeestraat, waar normaal gesproken dagelijks 20 procent van de mondiale olie-en gastoevoer doorheen gaat.

06:33 - Witte Huis: 'Staakt-het-vuren is overwinning voor de VS'

Het Witte Huis noemt het staakt-het-vuren "een overwinning voor de VS". Volgens een woordvoerder is dat te danken aan president Trump en "ons ongelooflijke leger", zegt zij in een bericht op sociale media.

De woordvoerder van het Witte Huis schrijft ook dat Trump ervoor heeft gezorgd dat de Straat van Hormuz zal worden heropend.

"Het succes van ons leger heeft ons de macht om te onderhandelen gegeven, die nu een opening hebben gecreëerd voor een diplomatieke oplossing en vrede op lange termijn", schrijft de woordvoerder.

06:16 - 'Grote struikelblok is Israël'

Correspondent Midden-Oosten David Poort:

"Het is de vraag hoe solide dit bestand is. De Pakistaanse premier Sharif heeft gezegd dat het staakt-het-vuren overal geldt, maar Netanyahu kwam vannacht al snel met een andere lezing. Volgens Israël valt Libanon buiten de deal.

Dat verschil is cruciaal. In de uren na de aankondiging, ook nadat Trump het bestand bekendmaakte, gingen Israëlische aanvallen in Libanon gewoon door. Er waren luchtaanvallen op Mashghara in de Bekaa-vallei, artilleriebeschietingen op Khiam en meerdere aanvallen op Tyrus, waaronder vlak bij een ziekenhuis.

Daarmee ligt het grootste struikelblok meteen op tafel. Iran zal moeilijk accepteren dat het bombarderen van hun bondgenoten in Libanon doorgaat. De vraag is nu of Trump genoeg druk kan zetten op Israël en Netanyahu onder controle kan krijgen om het staakt-het-vuren ook daar te handhaven."

06:12 - In beeld: Mensen de straat op in Teheran na aankondiging staakt-het-vuren

Iraniërs verbranden Amerikaanse en Israëlische vlaggen - Reuters
Iraniërs verbranden Amerikaanse en Israëlische vlaggen - Reuters
Mensen op straat in Teheran na aankondiging staakt-het-vuren - Reuters
Mensen op straat in Teheran na aankondiging staakt-het-vuren - Reuters
Mensen op straat in Teheran na aankondiging staakt-het-vuren - Reuters
Mensen op straat in Teheran na aankondiging staakt-het-vuren - Reuters
Mensen op straat in Teheran na aankondiging staakt-het-vuren - Reuters
Mensen op straat in Teheran na aankondiging staakt-het-vuren - Reuters

05:30 - Ook Israël neemt deel aan bestand

Premier Netanyahu heeft de VS laten weten dat ook Israël meedoet aan het staakt-het-vuren van twee weken. Maar de strijd in Libanon gaat dus wel door.

Israël heeft naar eigen zeggen dezelfde doelen als de VS tijdens de onderhandelingen dat dat land voert met Iran.

05:03 - Netanyahu: geen bestand in Libanon

De Israëlische premier Netanyahu ontkent dat het staakt-het-vuren ook de strijd in Libanon omvat. Eerder zei de Pakistaanse premier Sharif nog dat het bestand voor de hele regio geldt, waaronder Libanon.

In Libanon strijdt Israël tegen het door Iran gesteunde Hezbollah.

04:34 - 'Trump sprak kort voor aankondiging nog met Netanyahu'

President Trump heeft kort voor de aankondiging van het staakt-het-vuren met Iran twee telefoongesprekken gevoerd, met Asim Munir, de commandant van het Pakistaanse leger, en met Benjamin Netanyahu, de premier van Israël. Dat zeggen Amerikaanse functionarissen tegen The New York Times.

Munir onderhoudt banden met het Iraanse leger en trad op als bemiddelaar door berichten over te brengen tussen de strijdende partijen. Netanyahu zou in een reeks gesprekken en ontmoetingen afgelopen winter bij Trump hebben aangedrongen op een gezamenlijke aanval op Iran.

02:28 - Toch nog meldingen van aanvallen

Kort na de aankondiging van het staakt-het-vuren worden er in verschillende delen van het Midden-Oosten nog wel aanvallen gemeld. Onder meer in Qatar, Koeweit en de Verenigde Arabische Emiraten moest het luchtafweersysteem in actie komen. In Abu Dhabi zou een gasverwerkingsinstallatie in brand staan na een Iraanse aanval.

Ook in Israël is op meerdere plekken het luchtalarm afgegaan, volgens Israël na Iraanse luchtaanvallen. Amerikaanse media melden dat het Israëlische leger nog aanvallen uitvoert in Iran.

01:57 - Staakt-het-vuren geldt ook voor strijd in Libanon

Volgens de Pakistaanse premier Sharif geldt het staakt-het-vuren voor het gehele Midden-Oosten en nemen ook alle bondgenoten van Iran en de VS deel aan het bestand. Dit zou betekenen dat ook in Libanon de wapens voorlopig neergelegd worden.

Tijdens de oorlog met Iran begon Israël ook een grondoffensief in Libanon in de strijd tegen Hezbollah. Volgens het Libanese ministerie van Gezondheid zijn 1 miljoen mensen op de vlucht geslagen en meer dan 1500 mensen omgekomen. Israël voerde ook dagelijks luchtaanvallen uit op het zuiden van Libanon en in wijken van hoofdstad Beiroet.

01:47 - Olieprijs daalt direct na aankondiging Trump

De prijs van een vat Amerikaanse olie is direct na de aankondiging van Trump flink gedaald. De prijs voor een vat olie is onder de 100 dollar gegaan. Gisteravond was de prijs nog ruim 117 dollar.

De olieprijs ligt nog wel aanzienlijk hoger dan voor het begin van de oorlog. Eind februari, vlak voordat de VS en Israël de bombardementen op Iran begonnen, kostte een vat ongeveer 70 dollar.

01:03 - Iraanse staatsmedia: Iran accepteert plan staakt-het-vuren

Iraanse staatsmedia melden dat ook Iran akkoord is met het staakt-het-vuren van twee weken. "Trump accepteert Irans voorstellen voor het beëindigen van de oorlog", melden ze.

Ook hier wordt er gesproken over een tien puntenplan dat Iran naar de VS heeft gestuurd. De komende dagen zouden er gesprekken zijn in de Pakistaanse hoofdstad Islamabad.

00:54 - 'Ook Israël akkoord met staakt-het-vuren'

Een functionaris van het Witte Huis heeft tegen de Amerikaanse nieuwszender CNN gezegd dat ook Israël akkoord is met het staakt-het-vuren van twee weken. "Zolang de onderhandelingen voortduren."

00:39 - Trump: akkoord voor staakt-het-vuren van twee weken

President Trump zegt dat hij akkoord is gegaan met een staakt-het-vuren van twee weken, op voorwaarde dat Iran scheepvaartverkeer door de Straat van Hormuz toestaat.

"Ik ga ermee akkoord om de bombardementen en aanvallen op Iran gedurende twee weken op te schorten", schrijft hij op zijn socialemediaplatform Truth Social. Hij reageert daarmee op het plan van Pakistan, dat Iran twee weken de tijd wil geven voor een akkoord over het beëindigen van de oorlog.

Trump zegt dat hij een voorstel met tien punten heeft ontvangen van Iran en noemt dat een werkbare basis voor onderhandelingen. "Bijna alle twistpunten uit het verleden tussen de Verenigde Staten en Iran zijn opgelost, maar een periode van twee weken zal de overeenkomst afronden en bekrachtigen."

Iran heeft nog niet gereageerd op de uitspraken van Trump.

President Trump - AFP
President Trump - AFP

22:16 - Europa gaat energietekorten merken, ook als het vechten snel stopt

Europa gaat de gevolgen van de oorlog in het Midden-Oosten hoe dan ook merken, of de gevechten nu snel voorbij zijn of niet. We zullen maandenlang hogere energieprijzen moeten betalen, zeggen de experts.

Alleen over de vraag in hoeverre de Nederlandse economie daaronder lijdt, zijn ze het niet helemaal eens.

Hoe dat zit, lees je hier:

22:08 - Pakistan vraagt Trump om deadline te verschuiven

De Pakistaanse premier Sharif heeft president Trump gevraagd Iran twee weken extra te geven voor een akkoord over het beëindigen van de oorlog. Sharif zegt dat de onderhandelingen die nog steeds doorgaan hoop geven op een goede afloop. Als gebaar van goede wil moet Iran in die periode de doorvaart door de Straat van Hormuz vrijgeven.

Trumps woordvoerder Karoline Leavitt liet nieuwssite Axios weten dat Trump snel met een antwoord komt. Iran bestudeert het voorstel maar is positief, zei een Iraanse bron van persbureau Reuters.

Trumps deadline loopt om 02.00 uur Nederlandse tijd af. Als Iran dan niet akkoord is met de Amerikaanse voorwaarden zal de VS bruggen en energiecentrales in Iran vernietigen, zo luidt Trumps dreigement.

22:04 - Iraniërs vormen menselijke schilden rond energiecentrales

Honderden Iraniërs hebben vanmiddag alvast gehoor gegeven aan een oproep van de Iraanse staatssecretaris van Jeugd en Sport om ketens te vormen rond energiecentrales om die te beschermen tegen Amerikaanse aanvallen. Ook op bruggen in Teheran kwamen mensen samen.

De VS en Israël dreigen de Iraanse infrastructuur te vernietigen als Iran niet voor 02.00 uur vannacht akkoord gaat met de Amerikaanse voorwaarden voor een bestand. Die houden onder meer in dat Iran zijn kernwapenprogramma moet opgeven en een veilige doorvaart door de Straat van Hormuz herstelt.

Iran zegt dat het zich niet onder druk laat zetten door de VS en dreigt met vernietigende tegenmaatregelen tegen de VS en in de regio.

21:23 - Israël verklaart Libanese wateren tot verboden gebied

Israël heeft zeegebied tussen de grens met Israël en de Libanese stad Tyrus tot 20 zeemijl uit de kust tot verboden gebied verklaard. De maatregel volgt op een aanval gisteren op een Israëlisch marineschip voor de kust van Tyrus.

In de schaduw van de oorlog tegen Iran gaan de gevechten tussen Israël en de Libanese Hezbollah-beweging onverminderd door. Volgens het Libanese ministerie van Gezondheid zijn 1 miljoen mensen op de vlucht geslagen. Dat zijn vooral inwoners van het zuiden van Libanon en wijken in Beiroet die door Israël worden aangevallen.

Volgens het ministerie heeft de strijd aan 1530 mensen het leven gekost, onder wie 130 kinderen. Meer dan 4800 mensen raakten gewond. Hoeveel Hezbollah-strijders zijn gedood of gewond geraakt, is niet bekendgemaakt.

De jongste gevechten tussen Israël en Hezbollah begonnen op 2 maart, toen Hezbollah raketten op Israël afvuurde. Hezbollah nam wraak voor de Israëlische en Amerikaanse aanvallen op Iran, die drie dagen eerder begonnen. Iran is de belangrijkste bondgenoot van Hezbollah.

De begrafenis van de leider van een Libanese militie en zijn vrouw, omgekomen bij een Israëlisch bombardement - EPA
De begrafenis van de leider van een Libanese militie en zijn vrouw, omgekomen bij een Israëlisch bombardement - EPA

20:38 - Iran dreigt met tegenactie als Trump dreigement waarmaakt

De Iraanse ambassadeur bij de Verenigde Naties zegt dat zijn land met een "onmiddellijke en proportionele" actie komt, als president Trump zijn dreigement doorzet om de Iraanse civiele infrastructuur te vernietigen. Om 02.00 uur loopt het ultimatum af waarbinnen Iran van Trump moet instemmen met de Amerikaanse voorwaarden voor een einde aan de oorlog.

Ambassadeur Iravani zei dat Trumps dreigement aanzet tot het plegen van oorlogsmisdaden. "Iran zal niet werkloos toekijken. Het zal gebruikmaken van zijn recht op zelfverdediging."

Een hooggeplaatste Iraanse bron van persbureau Reuters zei dat Iran in zo'n geval de hele regio in duisternis zal zetten.

20:15 - 'Ongekend dreigement van Trump'

Verslaggever Marieke de Vries in de VS:

"Trumps dreigement dat vanavond 'een hele beschaving zal sterven, om nooit weer terug te keren' is zelfs voor zijn begrippen ongekend. Het komt hem dan ook op kritiek te staan van Congresleden, met name uit Democratische hoek, die zijn uitspraken het 'pure kwaad' van een 'extreem ziek persoon' noemen.

Vicepresident JD Vance liep tijdens zijn bezoek aan Hongarije vooruit op hoe Amerika Iran zou kunnen aanvallen, door te stellen dat Trump nog gereedschap in zijn gereedschapskist heeft dat hij nog niet eerder heeft gebruikt. Daarmee neemt de bezorgdheid over de mogelijke inzet van kernwapens toe.

Het escaleren van dreigementen is een strategie die Trump vaker toepast. Hij voert de dreiging op, zodat het lijkt alsof hij bereid is om tot het uiterste te gaan, in de hoop de tegenstander zo te intimideren dat die door de knieën gaat. Die tactiek gebruikte hij bijvoorbeeld ook in 2017 tegen Noord-Korea, toen hij dreigde met "vuur en furie" als Noord-Korea geen afstand zou doen van zijn kernwapenprogramma. Uiteindelijk gebeurde en veranderde er niets."

19:59 - Dit is er de afgelopen uren gebeurd

Dit is het belangrijkste nieuws van de afgelopen uren in dit liveblog:

  • In de VN-Veiligheidsraad is een resolutie over heropening van de Straat van Hormuz op een veto van Rusland en China gestuit. Zij geven de VS en Israël de schuld van de oorlog en vinden dat eerst het vechten moet stoppen.
  • Premier Jetten heeft zijn zorg uitgesproken over het ultimatum dat president Trump aan Iran heeft gesteld. "Ik mag hopen dat het bij teksten blijft", zei de premier. Trump dreigt de Iraanse beschaving te gronde te richten als Iran niet instemt met de Amerikaanse eisen voor een einde van de oorlog.
  • Minister Karremans van Infrastructuur en Waterstaat zegt dat Nederland voorlopig geen tekort heeft aan kerosine. De meest kerosine die we in Europa gebruiken wordt hier gemaakt en Nederland heeft nog een voorraad voor zeker vijf maanden.
  • Een Iraanse hooggeplaatste bron van persbureau Reuters zegt dat Iran "de hele regio en Saudi-Arabië in complete duisternis zal zetten" als de VS Iraanse energiecentrales aanvalt.

19:56 - Amerika-kenner Manusama: nu de vraag of Trump doorzet

President Trump dreigt met een alles vernietigende aanval op Iran als dat voor 02.00 uur vannacht niet instemt met de Amerikaanse voorwaarden voor beëindiging van de oorlog. Niets wijst erop dat Iran onder die druk bezwijkt. Zal Trump zijn dreigement dan uitvoeren?

Amerika-kenner Kenneth Manusama is daar niet van overtuigd. "We hebben al vaker gezien dat Trump zijn woorden heeft ingetrokken of afgezwakt", zegt hij.

Als Trump doorzet, loopt hij na zijn presidentschap de kans vervolgd te worden voor oorlogsmisdaden, zegt hoogleraar militair recht Marten Zwanenburg.

Een Amerikaanse bommenwerper stijgt op van een basis in het VK - Reuters
Een Amerikaanse bommenwerper stijgt op van een basis in het VK - Reuters

19:30 - Resolutie in Veiligheidsraad over Straat van Hormuz niet aangenomen

De resolutie van Bahrein in de VN-Veiligheidsraad over heropening van de Straat van Hormuz heeft het niet gehaald. Rusland en China spraken een veto uit. De Bahreinse minister van Buitenlandse Zaken reageerde teleurgesteld. "Het signaal is dat een bedreiging van internationale scheepvaartroutes kan plaatsvinden zonder dat de organisatie die voor de internationale vrede en veiligheid verantwoordelijk is in actie komt."

Het was sowieso al de vraag of de sterk afgezwakte resolutie invloed zou hebben gehad op de gebeurtenissen in het Midden-Oosten.

Rusland en China geven de VS en Israël de schuld van de oorlog en de internationale crisis die daardoor is ontstaan. Wat hen betreft, is het nu het belangrijkst dat het vechten onmiddellijk stopt.

19:10 - Ook Canadese premier roept VS op civiele infrastructuur niet aan te vallen

De Canadese premier Carney roept de Amerikaanse regering op om in de oorlog tegen Iran de Iraanse civiele infrastructuur niet aan te vallen. "Canada verwacht dat alle partijen in het conflict het internationale recht respecteren en dat betekent dat je burgers en civiele infrastructuur niet tot doelwit maakt", zei hij.

Carney is geen vriend van Trump. In januari zette hij zich in een speech op het World Economic Forum in Davos nog af tegen de inzet van importheffingen als strafmaatregel. Het was voor iedereen duidelijk dat hij daarmee Trump bekritiseerde. Twee dagen later trok Trump Canada's uitnodiging voor zijn Vredesraad in. Bij dat initiatief zijn vooral landen met autocratische leiders aangesloten.

Bij het begin van de oorlog maakt Carney wel duidelijk dat hij de Amerikaanse en Israëlische aanvallen op Iran steunde, al was dat "met leedwezen".

17:55 - Jetten: retoriek brengt oplossing in het Midden-Oosten verder uit zicht

Premier Jetten zegt zorgen te hebben over het dreigement van Trump om de civiele infrastructuur van Iran te vernietigen. De "verharde retoriek" brengt een oplossing in het Midden-Oosten "verder uit het zicht", zei hij.

De premier wees er verder op dat het aanvallen van civiele infrastructuur strijdig is met het internationaal recht. Dreigen noemde hij "niet behulpzaam", maar hij benadrukte dat de dreigementen nog niet zijn waargemaakt. "Ik mag hopen dat het bij teksten blijft, en niet tot daden komt de komende nacht."

17:35 - 'Iran verbreekt direct contact met de VS'

De Amerikaanse krant The Wall Street Journal schrijft dat Iran het directe diplomatieke contact met de VS heeft verbroken. Het indirecte contact zou wel doorgaan. Dat verloopt vermoedelijk via Pakistan, dat al weken probeert om te bemiddelen tussen beide landen. Volgens de krant is het indirecte contact nog niet afgebroken.

Iran zou met het verbreken van het directe contact willen aangeven dat het het Amerikaanse ultimatum afkeurt. Trump heeft Iran tot 02.00 uur Nederlandse tijd gegeven. Iran zou onder meer de Straat van Hormuz moeten heropenen.

17:22 - Karremans: voorlopig geen probleem met kerosine voor vliegtuigen

De minister van Infrastructuur en Waterstaat zegt in de Tweede Kamer dat er voorlopig geen problemen te verwachten zijn met de beschikbaarheid van kerosine. De meeste vliegtuigbrandstof die we in Europa gebruiken wordt hier geproduceerd en maar voor een beperkt deel in het Midden-Oosten. Bovendien hebben we nog een buffer, waarmee we de gevolgen van de blokkade in de Straat van Hormuz "voor zeker vijf maanden" kunnen opvangen, zegt Karremans.

Tekorten zijn wel mogelijk in landen buiten Europa, bijvoorbeeld in Zuidoost-Azië. Daardoor kunnen terugvluchten naar Nederland moeilijker worden. De minister wil daarom de export van in Nederland geproduceerde kerosine ook niet te veel beperken, zoals sommige partijen in de Tweede Kamer willen. Van alle kerosine die in Nederland wordt gemaakt, wordt meer dan de helft geëxporteerd, met name naar andere Europese landen.

Dat de vliegticketprijzen omhoog gaan, komt doordat de prijzen voor kerosine enorm stijgen, net als voor andere fossiele brandstoffen.

17:09 - Veiligheidsraad stemt over resolutie over de Straat van Hormuz

In de VN-Veiligheidsraad komt vanavond een resolutie van de Golfstaat Bahrein in stemming over heropening van de Straat van Hormuz. Het is onduidelijk of die zal worden aangenomen.

De oorspronkelijke versie van de resolutie is flink afgezwakt, omdat hij anders zeker niet zou worden aangenomen. In eerste instantie luidde de motie dat alle noodzakelijke middelen zouden moeten worden ingezet om de zeestraat weer open te krijgen. Dat zou betekenen dat ook militaire geweld zou kunnen worden toegepast. China en Rusland dreigden daarop met een veto.

De nieuwste versie moedigt landen die koopvaardijroutes in de Straat van Hormuz gebruiken aan om "defensieve" maatregelen die aan een veilige doorvaart bijdragen met elkaar af te stemmen. Dat moet het militair escorteren van schepen mogelijk maken en eventuele aanvallers afschrikken. De resolutie bevat ook een oproep aan Iran om onmiddellijk te stoppen met het aanvallen van schepen.

17:10 - Democraten in Congres woedend over dreigement van Trump

Democratische politici reageren met afschuw op het dreigement van Trump dat hij de Iraanse beschaving zal vernietigen als het voor 02.00 uur vannacht (Nederlandse tijd) niet instemt met de Amerikaanse eisen voor een einde aan de oorlog.

Chuck Schumer, de leider van de Democraten in de Senaat, noemt Trump een "extreem ziek persoon". Hij houdt iedere Republikein die niet tegen "deze onverantwoorde oorlog" stemt medeverantwoordelijk voor de gevolgen. Zijn partijgenoot in het Huis van Afgevaardigden Jason Crow zegt dat het oproepen tot vernietiging van een beschaving een oorlogsmisdaad is. Zijn collega Jim McGovern noemt het dreigement van Trump het "pure kwaad".

Voormalig Republikeins Congreslid en voormalig bondgenoot van Trump Marjorie Taylor Greene roept op om Trump tijdelijk zijn bevoegdheden te ontnemen. In een bericht op X verwijst ze naar het 25ste amendement van de Amerikaanse grondwet dat dit mogelijk maakt. "We kunnen niet een hele beschaving vermoorden. Dit is kwaadaardig en gestoord."

16:01 - 'Iran dreigt hele regio in duisternis te zetten als VS energiecentrales aanvalt'

Een Iraanse "seniorbron" van persbureau Reuters zegt dat Qatar de boodschap aan de VS heeft overgebracht dat Iran "de hele regio en Saudi-Arabië in complete duisternis zal zetten" als de VS Iraanse energiecentrales aanvalt. Hij waarschuwt ook dat Iraanse bondgenoten de zeestraat Bab el Mandeb bij Jemen zullen afsluiten.

Die zeestraat is de verbinding tussen de Rode Zee en de Indische Oceaan. Met "Iraanse bondgenoten" bedoelt de bron zo goed als zeker de Houthi's in Jemen, die schepen in dat gebied met raketten en drones onder vuur kunnen nemen.

De zeestraat is een cruciale schakel in de scheepvaartroute tussen Europa en Azië. Het is onduidelijk of Iran en de Houthi's werkelijk van plan zijn deze route te blokkeren of dat het alleen een dreigement is.

Vannacht loopt het ultimatum af dat de VS aan Iran heeft opgelegd. Trump dreigt met grootschalige vernietiging in Iran als dat land de Amerikaanse voorwaarden voor een staakt-het-vuren niet accepteert. De bron zei dat beide landen via Pakistan nog contact hebben met elkaar, maar dat Iran niet toegeeft aan dreigementen.

Afbeelding ter illustratie - NOS
Afbeelding ter illustratie - NOS

15:14 - Israël bombardeert spoortrajecten en bruggen in Iran

Israëlische media meldden dat de Israëlische luchtmacht spoortrajecten en bruggen in Iran heeft aangevallen. Het Israëlische leger waarschuwde daar vanmorgen al voor. Volgens The Times of Israël zijn tien belangrijke spoorsecties en bruggen gebombardeerd. Dat zou gedaan zijn om te voorkomen dat de Revolutionaire Garde wapensystemen en voorraden verplaatst, hoorde de krant van een bron in veiligheidskringen.

In de stad Kashan vielen twee doden bij een aanval op een spoorbrug. The Jeruzalem Post noemt ook aanvallen op een brug in Tabriz-Zanja en spoorwegtrajecten in Karaj en Qazvin. De doelen zouden vernietigd zijn.

14:53 - Vance: aanval op Kharg geen escalatie

De Amerikaanse vicepresident Vance zegt dat de aanvallen op Kharg van de afgelopen uren passen in de oorlogsstrategie die zijn land tot nu toe volgt. Op verkiezingsbezoek bij medestander Viktor Orbán in Hongarije wilde hij tegen een verslaggever van Reuters niet spreken van een escalatie.

"We gaan wat militaire doelen aanvallen op Kharg - ik geloof dat we dat al gedaan hebben", zei hij desgevraagd. "Daarbij ontzien we de energiesector en infrastructuur totdat de Iraniërs een voorstel doen waar we verder mee kunnen - of geen voorstel doen." Van een verandering in tactiek was volgens hem geen sprake.

De VS heeft Iran een ultimatum gegeven tot aankomende nacht 02.00 uur Nederlandse tijd. Daarna dreigt president Trump het land ongekend hard aan te vallen.

Afbeelding ter illustratie - NOS
Afbeelding ter illustratie - NOS
Afbeelding ter illustratie - NOS
Afbeelding ter illustratie - NOS
Afbeelding ter illustratie - NOS
Afbeelding ter illustratie - NOS
Afbeelding ter illustratie - NOS
Afbeelding ter illustratie - NOS
Afbeelding ter illustratie - NOS
Afbeelding ter illustratie - NOS

14:22 - VS bevestigt: Kharg aangevallen

Verschillende westerse media melden bevestiging te hebben ontvangen van het Amerikaanse leger dat het eiland Kharg is aangevallen. Iran meldde eerder al dat er explosies waren gehoord. The Wall Street Journal meldt dat er meer dan vijftig doelen zijn geraakt op het eiland. Daarbij gaat het volgens persbureau Reuters om militaire doelen, de belangrijke olie-infrastructuur op het eiland zou ongemoeid zijn gelaten.

Kharg, ongeveer half zo groot als Schiermonnikoog, is een cruciaal onderdeel van de Iraanse olie-industrie, een overslagplaats voor de olietankers die het land verlaten. Teheran heeft eerder gezegd een aanval daarop niet te zullen tolereren. Ook de VS is niet happig op het bombarderen van de oliefaciliteiten hier, omdat het land die hard nodig heeft als de VS er wel in slaagt het regime ten val te brengen: er moeten dan weer oliedollars naar het land vloeien voor de wederopbouw. Herstel na bombardementen zal kostbaar en moeilijk zijn.

De VS viel het eiland vorige maand ook al eens aan, Iran reageerde toen met het dreigement vergeldingsaanvallen flink op te laten lopen. Het Amerikaanse leger voerde er daarna geen aanvallen meer uit, volgens Trump omdat alle doelwitten inmiddels waren uitgeschakeld. Hij zei in de toekomst misschien nog wel "voor de lol" Kharg te zullen bombarderen.

Afbeelding ter illustratie - NOS
Afbeelding ter illustratie - NOS

14:13 - Trump: einde van een beschaving

In een nieuw bericht op sociale media dreigt president Trump dat "een hele beschaving vanavond zal sterven, om nooit meer terug te keren". Hij voegt eraan toe dat hij "niet wil dat het gebeurt, maar het waarschijnlijk wel zal gebeuren", omdat hij niet tot een vergelijk met het regime in Teheran kan komen.

Hoewel Trump vaker keiharde dreigementen heeft geuit tegen het Iraanse regime, was zijn toon zelden zo apocalyptisch als nu. Hij spreekt van "een van de meest belangrijke momenten in een lange en complexe geschiedenis van de wereld".

Volgens Trump zal hij een einde maken aan "47 jaar afpersing, corruptie en dood". Hij zegt te hopen dat de nieuwe leiders van het land "slimmer en minder radicaal zijn" en daarom te elfder ure nog "iets prachtigs" kunnen bewerkstellingen met hem. "Wie weet, daar gaan we vanavond achter komen." Hij wenst ter afsluiting het Iraanse volk Gods zegen.

13:50 - Meerdere aanvallen gemeld in Noord-Iran

Uit Iran komen berichten van aanvallen op verschillende civiele doelen in het noorden van het land. In de stad Shahriar zijn volgens het aan de overheid gelieerde nieuwsplatform YJC negen mensen omgekomen bij een inslag in een appartementengebouw. Het bericht is niet onafhankelijk te bevestigen. Er worden ook vijftien gewonden gemeld.

In het nabijgelegen Karaj meldt de Iraanse Rode Halve Maan dat een treinstation is aangevallen. Datzelfde zou gebeurd zijn in het iets westelijker gelegen Qazvin. Berichten over schade of slachtoffers zijn hier nog niet. Nog verder westelijk zou in de provincie Zanjan een spoorbrug onder vuur zijn genomen.

In Karaj zou volgens een andere nieuwszender ook een energiecentrale zijn geraakt. Delen van de stad met anderhalf miljoen inwoners zouden daardoor zonder stroom zitten.

De Verenigde Arabische Emiraten melden ondertussen slachtoffers door een Iraanse raketinslag. Bij een explosie in een gebouw van een telecomprovider zouden twee mensen gewond zijn geraakt. Hoe zij eraan toe zijn is nog niet bekend.

13:28 - Meerdere explosies op eiland Kharg

Volgens Iraanse media waren zojuist meerdere explosies te horen op het eiland Kharg, in het westen van Iran. Het eiland geldt als het belangrijkste olie-exportpunt. Trump dreigde onlangs met de vernietiging van Kharg als er niet snel een akkoord zou worden bereikt met Iran over een einde van de oorlog.

Volgens Axios waren de explosies het gevolg van Amerikaanse aanvallen op militaire doelen. Dat schrijft het medium op basis van een ambtenaar. De mogelijke aanval is nog niet opgeëist.

13:06 - Dit is er de afgelopen uren gebeurd

Dit is het belangrijkste nieuws van de afgelopen uren in dit liveblog:

  • Een al dan niet tijdelijk staakt-het-vuren in Iran is nog altijd niet in zicht. Iran heeft volgens persbureau Reuters geen interesse in een tijdelijke wapenstilstand en wil alleen "duurzame vrede". Daarvoor is een lijst voorwaarden opgesteld.
  • Israël dreigt met aanvallen op het Iraanse spoornetwerk. Mensen die zich in treinen of rond sporen begeven, lopen levensgevaar, meldt het leger in een waarschuwingsbericht op sociale media. Het semiofficiële Iraanse persbureau Fars zegt dat in delen van Iran het treinverkeer tot nader order is opgeschort.
  • Een Iraanse functionaris roept op tot het vormen van een "menselijke ketting" rond energiecentrales wanneer het ultimatum van Trump afloopt.

12:29 - Akkoord tussen VS en Iran lijkt nog altijd ver weg

Nu de door president Donald Trump gestelde deadline voor Iran om akkoord te gaan met een tijdelijk staakt-het-vuren van 45 dagen nadert, blijft Teheran onvermurwbaar. Iran heeft nu voorwaarden gesteld voor onderhandelingen over een "duurzame vrede" met de VS, meldt persbureau Reuters op basis van een "hooggeplaatste functionaris".

Een tijdelijk staakt-het-vuren in welke vorm dan ook zou voor Teheran geen optie zijn. Iran wil volgens de functionaris alleen onderhandelen wanneer Amerika en Israël onmiddellijk stoppen met aanvallen en garanties daarover afgeven. Ook zouden zij moeten opdraaien voor een schadevergoeding. Iran zou volgens de hoge ambtenaar ook variabele tol mogen heffen op schepen die door de Straat van Hormuz varen. Al eerder zei de Revolutionaire Garde als reactie op de dreigementen van Trump de aanvallen tot buiten de regio uit te breiden.

Trump wil dat Iran morgen om 02.00 uur Nederlandse tijd de Straat van Hormuz openstelt. De Amerikaanse president heeft aangekondigd dat anders "de hel losbarst" boven Iran en de VS dan energiecentrales en bruggen aanvalt.

De pers liep massaal uit voor de persconferentie die Trump gisteravond gaf. - Reuters
De pers liep massaal uit voor de persconferentie die Trump gisteravond gaf. - Reuters

11:43 - Israël bombardeert opnieuw brug in Libanon

Israël heeft opnieuw een brug over de Litani-rivier gebombardeerd in Zuid-Libanon. Volgens het leger werd deze onder meer gebruikt door Hezbollah om wapens te vervoeren. Het is al de zevende keer dat een brug wordt gebombardeerd door het Israëlische leger.

Een eerder, op 18 maart, door het Israëlisch leger gebombardeerde brug over de Litani-rivier. - Reuters
Een eerder, op 18 maart, door het Israëlisch leger gebombardeerde brug over de Litani-rivier. - Reuters

11:26 - Iraanse functionaris wil 'menselijke ketting' rond energiecentrales

De Iraanse staatssecretaris van Jeugd en Sport, Alireza Rahimi, heeft jongeren op staatstelevisie opgeroepen om morgen een "menselijke ketting" te vormen rond energiecentrales. Dan loopt Trumps ultimatum voor het openen van de Straat van Hormuz af. Als dat niet gebeurt, zegt Trump energiecentrales en Iraanse bruggen te vernietigen.

Het gebruik van burgers als menselijk schild is verboden onder het internationaal humanitair recht, volgens het Internationale Comité van het Rode Kruis (ICRC).

De Iraanse president Pezeshkian schrijft op X dat 14 miljoen Iraniërs "geregistreerd" staan om hun leven op te offeren om Iran te beschermen.

11:20 - Israël valt weer petrochemische installatie aan

Israël heeft opnieuw een petrochemisch complex in Iran aangevallen, meldt het leger. Een fabriek in Shiraz werd aangevallen omdat deze zou worden gebruikt voor de productie van explosieven en andere materialen die worden gebruikt voor de ontwikkeling van raketten. De petrochemische industrie is gericht op de verwerking van aardolie.

Gisteren bombardeerde Israël al installaties in Asaluyeh, dat dicht bij het grote gasveld South Pars ligt. De Israëlische minister van Defensie claimde toen dat de installatie buiten bedrijf was en het Iraanse regime een zware klap was toegebracht.

Verder kwamen bij een aanval in de provincie Alborz, in het westen van het land, volgens Iraanse staatsmedia achttien mensen om. Ook werd de internationale luchthaven van Khorramabad in het westen van Iran aangevallen.

10:13 - Brug tussen Saudi-Arabië en Bahrein weer open

De reeks bruggen en dammen die Saudi-Arabië verbindt met Bahrein is sinds een uur weer open nadat deze eerder gesloten werd wegens Iraanse dreiging. Dat melden de lokale autoriteiten. De 25 kilometer lange King Fahd Causeway was bijna vijf uur gesloten. Het is niet duidelijk waardoor er nu geen sprake meer zou zijn van een dreiging.

09:40 - Brandstoftekorten in Frankrijk, maar geen 'sombere aprilmaand'

Bijna een op de vijf Franse tankstations kampt vanochtend met een tekort aan minstens één brandstofsoort na het Paasweekend. Dat zegt de Franse staatssecretaris van Energie Maud Bregeon in een interview met BFMTV. Volgens haar komt dat door leveringsproblemen, waar vooral tankstations van TotalEnergies mee kampen.

Daar is de vraag sterk toegenomen doordat het bedrijf na het uitbreken van de oorlog in Iran de brandstofprijzen heeft gemaximeerd. Diesel kost er maximaal 2,09 euro per liter, benzine 1,99. De actie loopt tot en met vandaag. De gemiddelde prijs voor diesel is in Frankrijk 2,29 euro en 2,01 euro voor benzine.

Veel Fransen wijken daarom uit naar deze tankstations, omdat de prijs daar lager ligt dan bij andere aanbieders. Volgens de staatssecretaris heeft inmiddels zo'n 83 procent van de Total-stations te maken met bevoorradingsproblemen. Ze kondigde ook aan dat er "binnenkort" een nieuw steunpakket komt voor werkenden. Een algemene prijsbevriezing of steun voor alle Fransen om de stijgende brandstofprijzen een halt toe te roepen, sluit ze uit.

De voorzitter van de Franse vakbond voor petroleumindustrieën, Olivier Gantois, zei tegen RTL dat er geen zorgen zijn over blijvende tekorten. Volgens hem bleef de bevoorrading achterwege wegens de Paasdagen. Hij verwacht voor "de komende weken" geen tekorten. "We zien geen sombere aprilmaand aankomen in Europa of Frankrijk."

08:32 - Diesel- en benzineprijzen stijgen weer licht

Net als gisteren stijgt de landelijke adviesprijs voor brandstof licht door de aanhoudende oorlog in het Midden-Oosten. Een liter diesel kost nu 2,811 euro, 0,8 cent meer dan gisteren. Voor benzine is de adviesprijs bijna 2,60 euro (2,597).

Voor het begin van de Amerikaanse-Israëlische aanvallen in Iran lag de adviesprijs voor diesel en benzine meer dan 70 en 30 cent lager.

Bij tankstations die niet langs de snelweg liggen, betalen consumenten doorgaans tientallen centen minder. De gemiddelde prijs voor diesel is volgens de ANWB 2,579, voor benzine is dat 2,344 euro.

Foto ter illustratie - ANP
Foto ter illustratie - ANP

07:40 - Israël dreigt met aanvallen op Iraans spoornetwerk

Het Israëlische leger raadt Iraniërs met klem af gebruik te maken van de trein. "Uw aanwezigheid in treinen en in de buurt van spoorlijnen brengt uw leven in gevaar", zegt Israël op het Farsi-talige account van het leger op X. Er wordt gesproken van een "urgente" waarschuwing, die tot 21.00 uur van kracht is.

De Amerikaanse president Trump heeft Iran een ultimatum gesteld om de Straat van Hormuz te heropenen. Als dat niet gebeurt voor woensdag 02.00 uur Nederlandse tijd zal de VS grootschalige aanvallen op energie-infrastructuur en bruggen uitvoeren. Trump zei onder meer Iran "terug naar het stenen tijdperk" te bombarderen.

07:40 - Iran laat Japanse journalist op borgtocht vrij

Een Japanse journalist van de publieke omroep NHK is door de Iraanse autoriteiten op borgtocht vrijgelaten, zegt een regeringswoordvoerder van Japan. Volgens hem is de journalist gezien door de Japanse ambassade in Iran en verkeert hij in goede gezondheid.

De journalist werd op 20 januari gearresteerd in Teheran; over de toedracht is weinig bekend. De arrestatie was enkele weken na de keihard neergeslagen protesten in het land en voor het begin van de oorlog. De bekendmaking van de vrijlating volgt daags na een telefoongesprek tussen de ministers van Buitenlandse Zaken van Iran en Japan.

Het gaat om Shinnosuke Kawashima, die als correspondent gestationeerd was in de Iraanse hoofdstad. De non-profitorganisatie Committee to Protect Journalists (CPJ) noemde de arrestatie "een doelbewuste poging van de Iraanse autoriteiten om de onafhankelijke journalistiek de mond te snoeren".

07:09 - Brug tussen Bahrein en Saudi-Arabië dicht wegens Iraanse dreiging

Een 25 kilometer lange reeks bruggen en dammen tussen Saudi-Arabië en Bahrein, de King Fahd Causeway, is gesloten wegens de dreiging van Iraanse aanvallen. De brug is de enige wegverbinding tussen Saudi-Arabië en Bahrein, waar de 5e vloot van de Amerikaanse marine ligt gestationeerd.

De Iraanse dreiging volgt nadat Trump gisteravond op een persconferentie zei dat Iran tot woensdag 2.00 uur Nederlandse tijd heeft om de Straat van Hormuz te heropenen. Anders valt de VS volgens Trump "elke brug in Iran" aan. Ook dreigde de Amerikaanse president met de vernietiging van energiecentrales.

De Koning Fahd Causeway verbindt Bahrein met Saudi-Arabië - Creative Commons
De Koning Fahd Causeway verbindt Bahrein met Saudi-Arabië - Creative Commons

06:48 - Opnieuw aanvallen over en weer

Ook gisteren en vannacht gingen de aanvallen over en weer in het Midden-Oosten verder. De Israëlische luchtmacht meldt dat "cruciale infrastructuur" van de Islamitische Revolutionaire Garde is aangevallen, zonder verdere details te geven. De Iraanse hulporganisatie Rode Halve Maan zegt dat een woonwijk is getroffen bij aanvallen in Teheran.

Volgens mensenrechtenorganisatie HRANA werden gisteren minstens 573 aanvallen in 20 verschillende provincies uitgevoerd in Iran. Daarbij zouden 49 burgers zijn gedood en 58 mensen gewond zijn geraakt. Daarmee komt het totaal aantal doden sinds de Amerikaans-Israëlische aanvallen op 28 februari op ruim 3500. Dat aantal omvat volgens HRANA zowel burger- als militaire doden.

In Israël werden bewoners op meerdere plekken gewaarschuwd voor Iraanse aanvallen, maar werden geen slachtoffers gemeld. Saudi-Arabië zegt vannacht zeven ballistische raketten te hebben afgeweerd in het oosten van het koninkrijk. In de Verenigde Arabische Emiraten werden volgens het ministerie van Defensie kruisrakketten, ballistische raketten en drones onderschept.

22:30 - Dit is er de afgelopen uren gebeurd

De belangrijkste ontwikkelingen op deze tweede paasdag op een rij:

  • De Amerikaanse president Trump dreigt met de vernietiging van Iraanse infrastructuur als Iran niet akkoord gaat met de Amerikaanse voorwaarden voor een einde aan de oorlog. Het ultimatum dat hij Teheran heeft gesteld loopt in de nacht van dinsdag op woensdag (Nederlandse tijd) af. Ook Israël zegt plannen te hebben voor nieuwe aanvallen als er niet snel een bestand komt.
  • Voorzitter Costa van de Europese Raad van regeringsleiders heeft gewaarschuwd dat zulke aanvallen op de Iraanse civiele infrastructuur "illegaal en onacceptabel" zijn. VN-secretaris-generaal Guterres wijst erop dat ze strijdig zijn met het internationaal recht.
  • Bemiddelaar Pakistan kwam vanochtend met een plan voor een staakt-het-vuren. Later op de dag kwamen de Iraanse autoriteiten met een tegenvoorstel: een permanent bestand in plaats van een tijdelijk staakt-het-vuren. Trump wees dat af. "Ze hebben een voorstel gedaan, een waardevol voorstel, maar het is niet goed genoeg", aldus de Amerikaanse president.

21:32 - Amerikanen dreigen elke brug in Iran te vernietigen

President Trump zegt dat de Amerikanen een plan klaar hebben om binnen vier uur elke brug in Iran te vernietigen, als Iran niet akkoord gaat met de Amerikaanse voorwaarden voor een einde aan de oorlog. Het ultimatum dat hij Iran gesteld heeft loopt dinsdag in Washington om 20.00 uur af (in Nederland is het dan woensdag 02.00 uur). "Wij hebben een plan waarbij elke brug in Iran om middernacht vernietigd zal zijn", zei Trump. Ook dreigt hij met de vernietiging van energiecentrales.

VN-secretaris-generaal Guterres waarschuwt dat het internationale recht aanvallen op civiele infrastructuur verbiedt. "Zelfs als dat als een militair doel kan worden aangemerkt", liet Guterres' woordvoerder weten. Het is aan een rechtbank om vast te stellen of in zo'n geval een oorlogsmisdaad is begaan, zei hij. Trump zegt dat hij zich daar geen zorgen over maakt. "Ik hoop dat het niet nodig zal zijn."

Ook Israël heeft plannen voor nieuwe aanvallen klaar als er geen staakt-het-vuren komt.

President Trump en minister Hegseth - AFP
President Trump en minister Hegseth - AFP

19:32 - Trump: journalist die vermissing militairen als eerste meldde moet bron prijsgeven

President Trump zegt dat de journalist die vrijdag als eerste meldde dat in Iran twee Amerikaanse militairen werden vermist naar de gevangenis gaat als hij of zij de bron niet noemt. De persoon die heeft gelekt, heeft de levens van de vermisten en hun redders op het spel gezet, zei Trump, omdat ook de Iraniërs naar de militairen op zoek gingen. De naam van de journalist noemde hij niet.

Trump sprak op een persconferentie waar hij met CIA-directeur Ratcliffe en minister van Defensie Hegseth meer details gaf over de reddingoperatie. Die komen grotendeels overeen met wat The New York Times daarover al heeft gemeld. De piloot van de neergehaalde F-15 kon vrijdag worden gered, maar het lot van de militair die de wapensystemen bediende bleef lang onduidelijk. Hij was gewond geraakt en zorgde er eerst voor dat hij zo ver mogelijk van het wrak was.

Pas zaterdag meldde hij zich met zijn zender. Het eerste bericht dat hij verstuurde zou "God is goed" zijn geweest. Trump en Ratcliffe vertelden dat Amerikaanse gevechtsvliegtuigen, helikopters en tankvliegtuigen naar zeven verschillende locaties vlogen om de Iraniërs in verwarring te brengen over de plek waar de gewonde militair zich ophield. Dat was op een bergtop midden in Iran. Iraniërs die bij hem in de buurt kwamen werden vanuit de lucht aangevallen. Bij de operatie waren volgens Trump honderden militairen en 155 toestellen betrokken. Die werden beschoten, maar bij de operatie zou geen enkele militair gewond zijn geraakt.

Minister Hegseth vergeleek het reddingsverhaal van de vermiste militair met de kruisiging en herrijzenis van Jezus Christus. De militair werd neergehaald op Goede Vrijdag, wist verborgen in een grot ruim een dag uit handen van de vijand te blijven en werd op Eerste Paasdag gered of - in de woorden van Hegseth - "herboren".

Wrakstukken van wat Amerikaanse luchtvaartuigen in Iran zouden zijn, opgeblazen door de VS zelf - Reuters
Wrakstukken van wat Amerikaanse luchtvaartuigen in Iran zouden zijn, opgeblazen door de VS zelf - Reuters

19:39 - 'Netanyahu waarschuwde Trump geen staakt-het-vuren met Iran af te spreken'

De Israëlische premier Netanyahu heeft volgens Israëlische media president Trump gewaarschuwd om geen staakt-het-vuren met Iran af te spreken. Netanyahu zou Trump gisteravond hebben gebeld om hem te feliciteren met de redding van de Amerikaanse militair die vermist werd, nadat hij boven Iran was neergehaald. Netanyahu zou toen ook het bestand ter sprake hebben gebracht.

Trump zou geantwoord hebben dat zo'n bestand mogelijk is als Iran de Amerikaanse voorwaarden accepteert. Hij zou hoe dan ook vasthouden aan de eis dat Iran zijn voorraden verrijkt uranium afstaat en belooft geen uranium meer te verrijken.

Iran wijst de Amerikaanse eisen tot nu toe steeds van de hand. Het wil de garantie dat het in de toekomst niet opnieuw aangevallen wordt.

17:54 - Trump: voorstel Iran niet goed genoeg

President Trump wijst een Iraans tegenvoorstel af om tot een bestand in de oorlog in de Perzische Golf te komen. "Ze hebben een voorstel gedaan, een waardevol voorstel, maar het is niet goed genoeg", zei Trump op een paasbijeenkomst in de tuin van het Witte Huis. "Het kan snel voorbij zijn, als ze doen wat ze moeten doen", herhaalde hij.

Woensdagnacht (Nederlandse tijd) loopt de deadline af die Trump Iran heeft gesteld voor het beëindigen van de oorlog onder zijn voorwaarden. Als Iran niet akkoord gaat, volgen zware aanvallen op de Iraanse infrastructuur. Vorige week dreigde de president Iran terug te sturen "naar het stenen tijdperk, waar ze thuishoren".

Iran reageerde op een voorstel voor beëindiging van de oorlog dat vanmorgen door Pakistan werd gedaan. Pakistan, Turkije en Egypte stelden onder meer een staakt-het-vuren van 45 dagen voor, waarin onderhandeld kan worden over een definitief einde aan de oorlog. De Straat van Hormuz zou daarbij meteen opengesteld moeten worden, zodat het transport van olie en gas naar de rest van de wereld weer op gang kan komen. Ook zou Iran geen kernwapens mogen maken.

Iran wijst dat allemaal af. "We beëindigen de oorlog alleen als we garanties krijgen dat we niet opnieuw worden aangevallen", zei de Iraanse ambassadeur in Egypte tegen persbureau AP. De oorlog begon op 28 februari, toen Iran dacht nog in onderhandeling met de VS te zijn om oorlog te voorkomen.

Trump sprak bij een paasbijeenkomst in de tuin van het Witte Huis - AFP
Trump sprak bij een paasbijeenkomst in de tuin van het Witte Huis - AFP

17:29 - EU-topman Costa: aanvallen op bruggen en centrales Iran zijn illegaal

Voorzitter Costa van de Europese Raad van regeringsleiders waarschuwt dat aanvallen op de Iraanse civiele infrastructuur illegaal zijn. Hij veroordeelt daarmee het plan van president Trump om Iraanse bruggen en energiecentrales te vernietigen als het de blokkade van de Straat van Hormuz uiterlijk dinsdag niet beëindigt.

"Het aanvallen van civiele infrastructuur is illegaal en onacceptabel", zegt Costa op sociale media. "Dat geldt voor Ruslands oorlog tegen Oekraïne en overal. De Iraanse bevolking is het grootste slachtoffer van het Iraanse regime. Het is ook het grootste slachtoffer als de militaire campagne zich verbreedt."

Pakistan kwam vanmorgen met een voorstel om tot een staakt-het-vuren van 45 dagen te komen in de strijd tussen de VS en Iran. Dat voorziet ook in de opening van de Straat van Hormuz, maar Iran liet weten niets te zien in een tijdelijk bestand. Ook eist het opheffing van de sancties tegen het land.

Costa zegt verder dat hij met de Iraanse president heeft gebeld en hem heeft gezegd dat zijn land moet stoppen met het aanvallen van andere landen. Ook vindt hij dat Teheran de vrije doorvaart door de Straat van Hormuz volledig moet herstellen. "Escalatie levert geen staakt-het-vuren of vrede op. Alleen onderhandelingen doen dat, met name die onderhandelingen die door regionale partners worden geleid."

16:55 - Iran komt met tegenvoorstel en verwerpt optie tijdelijk bestand

De Iraanse autoriteiten hebben bemiddelaar Pakistan antwoord gegeven op het plan voor een wapenstilstand. Teheran verwerpt de optie van een tijdelijk bestand en komt met een reeks tegenvoorstellen, melden Iraanse staatsmedia.

Het Iraanse regime eist dat de sancties tegen het land worden opgeheven. Verder wordt een permanent staakt-het-vuren voorgesteld in plaats van een bestand van 45 dagen, zoals Pakistan volgens bronnen had voorgesteld.

16:26 - Straks toespraak Trump, 'plan Pakistan niet goedgekeurd'

De Amerikaanse president Trump houdt om 19.00 uur Nederlandse tijd een toespraak. Hij zal onder meer ingaan op het Pakistaanse voorstel voor een staakt-het-vuren met Iran, meldt persbureau Reuters op basis van een Amerikaanse functionaris. De bron benadrukt dat Trump het plan nog niet heeft goedgekeurd en dat de oorlog voorlopig doorgaat.

De details van het Pakistaanse plan zijn niet officieel bekendgemaakt. Volgens anonieme bronnen is de kern ervan een gevechtspauze van 45 dagen, waarmee de weg vrij wordt gemaakt voor een permanent bestand. Iran heeft echter openlijk gezegd dat het niets ziet in een tijdelijk staakt-het-vuren en dat het geen deadlines accepteert. De uitspraken van de Amerikaanse functionaris suggereren dat de kans op een doorbraak klein is.

"Open die verdomde straat, jullie gestoorde idioten, of jullie belanden in de hel. Let maar op!", fulmineerde Trump gisteren op sociale media. Hij heeft Iran tot morgen de tijd gegeven om de Straat van Hormuz open te stellen voor de internationale zeevaart. Europese bondgenoten weigeren de VS te helpen om de zeeroute te beveiligen zolang er nog wordt gevochten.

De gisteren aangekondigde persconferentie in het Witte Huis zal voornamelijk gaan over de reddingsoperatie in Iran van afgelopen weekend. Het was Iran gelukt een Amerikaanse F-15-straaljager neer te halen. Volgens president Trump is een vermist bemanningslid bij een Amerikaanse reddingsoperatie opgepikt in Iran.

15:34 - Iran: tweede petrochemische installatie aangevallen

Volgens Iraanse staatsmedia hebben de VS en Israël nog een petrochemische installatie in Iran aangevallen. Ditmaal zou een industriecomplex bij de stad Marvdasht zijn gebombardeerd. Staatsmedia stellen dat er brand was ontstaan op het industrieterrein, maar dat het vuur onder controle is gebracht. Het Amerikaanse en Israëlische leger hebben nog niet gereageerd op de beschuldiging.

De petrochemische industrie is gericht op de verwerking van aardolie. Marvdasht ligt zo'n 250 kilometer noordelijker dan Asaluyeh, waar Israël eerder vandaag petrochemische installaties heeft gebombardeerd. Deze aanval is wel opgeëist door het Israëlische leger. Defensieminister Katz noemde deze aanval een zware klap voor de Iraanse economie.

14:32 - Israëlische luchtaanval op installaties bij grootste gasveld Iran

Israël heeft luchtaanvallen uitgevoerd op petrochemische installaties in het zuiden van Iran. Het gaat om installaties in Asaluyeh, dat bij het grote gasveld South Pars ligt.

Geverifieerde beelden van na de aanval zijn er vooralsnog niet. Het Iraanse persbureau Tasmin zegt de stroom- en watertoevoer naar een petrochemische fabriek zijn aangevallen, maar dat de fabriek zelf intact is.

Archieffoto van het industrieterrein bij Asaluyeh - AFP
Archieffoto van het industrieterrein bij Asaluyeh - AFP

De Israëlische minister van Defensie Katz heeft de aanval opgeëist. Hij claimt dat de installatie in Asaluyeh buiten bedrijf is en spreekt van een zware economische klap voor het regime.

Het gasveld South Pars is van groot economisch belang voor Iran. Het heeft de grootste bekende gasvoorraad ter wereld en strekt zich uit over het zuiden van van Iran, de Perzische Golf en Qatar. Aan de Iraanse zuidkust is daarom veel petrochemische industrie gevestigd.

Half maart voerde Israël ook aanvallen uit op installaties bij het gasveld. Iran sloeg toen terug met aanvallen op gasinstallaties in Qatar, met enorme schade tot gevolg. Golfstaten reageerden destijds woest op die vergeldingsaanvallen, maar ook op Israëls bombardement op South Pars. Dat werd veroordeeld als een roekeloze escalatie.

13:44 - Iran formuleert eisen voor bestand

Iran heeft in reactie op het voorstel voor een bestand met de VS de eigen standpunten en eisen op papier gezet en via tussenpersonen gedeeld. "We hebben ons antwoord voorbereid", zegt een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken in Teheran, zonder in te gaan op de inhoud.

De woordvoerder zei alleen dat onderhandelingen "onverenigbaar zijn met ultimatums en dreigementen van oorlogsmisdaden". Hij doelt daarmee op de Amerikaanse president: die heeft zeer zware aanvallen op de Iraanse infrastructuur aangekondigd als Iran niet voor dinsdagavond Amerikaanse tijd de Straat van Hormuz opent.

Het plan voor een staakt-het-vuren is afkomstig van Pakistaanse, Egyptische en Turkse onderhandelaars. Die landen hebben er zelf niets over gezegd, maar bronnen van de persbureaus Reuters en AP melden dat het gaat om een bestand van 45 dagen. In die periode zou verder moeten worden gesproken over een definitief einde aan de gevechten. Vanochtend liet Iran al weten dat het de Straat van Hormuz niet wil openen als onderdeel van een tijdelijk bestand.

13:04 - Dodental Haifa naar 4

Na een urenlange zoektocht hebben reddingswerkers in de Israëlische stad Haifa nog twee lichamen geborgen in een gebouw dat was aangevallen door Iran. Daarmee stijgt het dodental van de inslag van gisteren naar vier.

Vanochtend werden de lichamen ontdekt van een vrouw van 35 en een man van 40. Eerder waren al een man en een vrouw van in de 80 dood onder het puin vandaan gehaald.

Het wooncomplex in Haifa werd gisteren geraakt door een Iraanse raket. Bij de inslag werden meerdere verdiepingen van het gebouw verwoest, maar de explosieve lading van de raket ontplofte niet. Als dat wel was gebeurd, was de schade nog veel groter geweest.

Hulpverleners bergen een lichaam bij het verwoeste gebouw in Haifa - EPA
Hulpverleners bergen een lichaam bij het verwoeste gebouw in Haifa - EPA

12:00 - Dit is er de afgelopen uren gebeurd

De belangrijkste ontwikkelingen op deze tweede paasdag op een rij:

  • Naar verluidt ligt er een plan voor een staakt-het-vuren tussen de VS en Iran. De persbureaus Reuters en AP schrijven erover, al is er van officiële zijde niets over gemeld. Pakistan zou het initiatief tot het voorstel hebben genomen en het hebben gedeeld met vertegenwoordigers van de VS en Iran. Het voorstel voorziet volgens de persbureaus in een staakt-het-vuren dat meteen ingaat en de opening van de Straat van Hormuz. Vervolgens moeten afspraken gemaakt worden voor de lange termijn, bijvoorbeeld over het Iraanse kernwapenprogramma.
  • Persbureau Reuters schrijft dat Iran het Pakistaanse voorstel gaat bekijken, maar een onmiddellijke opening van de Straat van Hormuz afwijst. Vanuit de VS is er nog niet gereageerd.
  • De afgelopen uren zijn er opnieuw Amerikaanse en Israëlische luchtaanvallen geweest op Iran. Een kopstuk van de Iraanse Revolutionaire Garde is daarbij om het leven gekomen. Het gaat om het hoofd van de inlichtingendienst van de garde, Majid Khademi. De Revolutionaire Garde is de machtigste en invloedrijkste organisatie in Iran en op tal van terreinen actief, niet alleen militair. Bij aanvallen in de nacht en vanmorgen zijn ook burgers gedood. Iraanse media maken melding van 25 slachtoffers in de regio Teheran, in de stad Qom en in een kustplaats bij de Straat van Hormuz.
  • In Israël en in de Golfstaten zijn Iraanse raketten en drones neergekomen. In de Israëlische havenstad Haifa zijn daarbij twee mensen gedood en meerdere gewonden gevallen. In het oliestaatje Koeweit, aan het einde van de Perzische Golf, zijn zes mensen gewond geraakt. Ze zijn geraakt door vallende brokstukken nadat de luchtafweer Iraanse projectielen had onderschept. In Abu Dhabi en Fujairah in de Verenigde Arabische Emiraten waren ook inslagen door Iraanse drones. In Abu Dhabi raakte volgens de lokale autoriteiten iemand gewond door een drone die was neergehaald.

10:18 - Meer details over voorstel staakt-het-vuren

Persbureau AP heeft een aantal nieuwe details gedeeld over het plan voor een staakt-het-vuren tussen de VS en Iran. Het persbureau heeft meerdere bronnen gesproken die het bestaan van het plan bevestigen. Het zou gisteravond zijn gedeeld met de Iraanse minister Araghchi en de Amerikaanse gezant voor het Midden-Oosten Witkoff.

Volgens AP is het plan opgesteld door diplomaten uit Pakistan, Egypte en Turkije. Voor het staakt-het-vuren wordt een duur van 45 dagen genoemd. In die tijd moet een akkoord worden bereikt over een permanent bestand.

Goed om te zeggen is dat alle informatie over het voorstel via bronnen aan persbureaus is gemeld. Door officiële autoriteiten is er vooralsnog niets over gezegd.

10:06 - Kopstuk Iraanse Revolutionaire Garde gedood

In Iran is een vooraanstaand lid van de Revolutionaire Garde gedood. Het gaat om Majid Khademi, de baas van de inlichtingendienst van de garde. Hij is volgens Iraanse staatsmedia vanochtend vroeg omgekomen bij een luchtaanval. Er wordt niet gezegd waar dat is gebeurd.

De Revolutionaire Garde is een machtige en invloedrijke organisatie binnen Iran, zowel militair als politiek. Ook controleert de organisatie een belangrijk deel van de economie, door belangen in onder meer olie- en telecombedrijven. Prominente leden van de garde zijn vaker doelwit geweest van liquidaties. Het bekendste voorbeeld is de aanslag op Qassem Soleimani in januari 2020.

Ordetroepen van de Revolutionaire Garde waren in januari nog betrokken bij het neerslaan van protesten tegen het Iraanse regime. Als reactie zette de EU de organisatie op de terreurlijst.

In deze uitlegvideo leer je meer over de Revolutionaire Garde:

09:05 - Pakistan komt met plan voor bestand

Pakistan heeft een voorstel gedaan voor een einde aan de strijd tussen Iran en de VS. Het land, dat zich heeft opgeworpen als bemiddelaar, heeft een uitgewerkt voorstel aan beide landen gestuurd. De Pakistaanse legerchef heeft volgens persbureau Reuters al gesproken met de Amerikaanse vicepresident Vance en de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Araghchi.

Volgens Reuters behelst het plan een onmiddellijk staakt-het-vuren en de opening van de Straat van Hormuz. Daarna zou verder moeten worden onderhandeld over een definitief vredesakkoord. Pakistan stelt daarin voor dat Iran afziet van de ontwikkeling van kernwapens in ruil voor verlichting van sancties en het vrijgeven van bevroren tegoeden.

Reuters schrijft dat Iran het plan gaat bekijken, maar er niet voor voelt om de Straat van Hormuz te openen als onderdeel van een tijdelijk akkoord. Ook zou het land geen tijdsdruk willen. President Trump heeft gedreigd Iraanse infrastructuur op te blazen als het land de belangrijke zeestraat blijft blokkeren voor het gros van de olie- en gastankers. Als deadline noemde hij dinsdagavond 20.00 uur (woensdag 02.00 uur Nederlandse tijd).

Het voorstel lijkt zich alleen te richten op Iran en de VS. Libanon, een ander front in de oorlog, komt er niet in voor. Daar voert Israël luchtaanvallen en een grondoffensief uit. Libanon is de thuisbasis van de militante Hezbollah-beweging, een bondgenoot van Iran.

08:46 - Verwoesting in Libanon

In een special zoomen we in op de oorlog in Libanon, waar Israël vecht tegen Hezbollah. Die militante beweging is een bondgenoot van Iran. Israël wil Hezbollah weg hebben uit Libanon en zegt klaar te zijn voor een langdurige strijd. Veel Libanezen, vooral in het zuiden van het land en in de hoofdstad Beiroet, worden daarin meegezogen. Israël verwoest doelbewust dorpen en infrastructuur.

Hoe Israël te werk gaat en wat de tactiek is, laten we zien in deze special:

08:34 - Over en weer aanvallen

Ook de afgelopen nacht hebben de strijdende partijen over en weer luchtaanvallen uitgevoerd. De VS en Israël namen doelen rond de Iraanse hoofdstad Teheran onder vuur. Iran vuurde op zijn beurt raketten en drones af op doelen in Israël. Ook de Golfstaten werden vanuit Iran aangevallen met raketten en drones, maar voor zover bekend zijn daar geen inslagen geweest.

Bij de Amerikaanse aanvallen in de regio Teheran kwamen volgens nieuwszender Al Jazeera 23 mensen om het leven. In Qom, een stad ten zuiden van Teheran, zouden vijf doden zijn gevallen en in de kustplaats Bandar-e Lengeh zes. Die stad ligt relatief dicht bij de Straat van Hormuz, de zeestraat die Iran gesloten houdt voor de meeste olie- en gastankers. President Trump heeft gedreigd Iran keihard aan te vallen als het land de zeestraat niet voor morgenavond opent.

Israël meldt twee doden na een Iraanse raketaanval op een gebouw in de havenstad Haifa. Twee mensen worden daar nog vermist. Het getroffen gebouw stond in een woonwijk. Ook op andere plekken in Israël raakten mensen gewond door Iraanse aanvallen. Bij verreweg de meesten zijn de verwondingen volgens Israëlische media licht.

Gisteren voerde Israël opnieuw luchtaanvallen uit in Libanon. Daarbij werden volgens autoriteiten in Libanon zeker vijftien mensen gedood. Vijf mensen kwamen om het leven bij een bombardement op de hoofdstad Beiroet. In het zuiden, waar Israël ook op de grond militair actief is, werden zeven mensen gedood door een luchtaanval. Onder de slachtoffers was volgens Libanon een kind van 4.

Rookwolken boven Teheran op de vroege maandagochtend - Tolga Akbaba / Anadolu
Rookwolken boven Teheran op de vroege maandagochtend - Tolga Akbaba / Anadolu

04:34 - 'Uiterste poging voor staakt-het-vuren'

De Verenigde Staten, Iran en een groep regionale bemiddelaars proberen op het laatste moment alsnog een staakt-het-vuren te bereiken. Dat meldt de Amerikaanse nieuwssite Axios op basis van vier Amerikaanse, Israëlische en regionale bronnen.

De bemiddelaars proberen overeenstemming te bereiken over voorwaarden voor een bestand van 45 dagen, dat daarna kan leiden tot een permanent einde van de oorlog.

Volgens de bronnen is de kans klein dat binnen 48 uur een gedeeltelijk akkoord wordt bereikt. President Trump heeft morgenavond 20.00 uur Amerikaanse oostkusttijd (woensdag 02.00 uur Nederlandse tijd) als deadline gesteld. Iran moet voor die tijd de Straat van Hormuz openen, anders zullen de Verenigde Staten vitale infrastructuur aanvallen.

Volgens Trump is de VS "in diepe onderhandelingen" met Iran en kan er een akkoord worden bereikt. "Maar als ze geen deal sluiten, blaas ik daar alles op", zei de president tegen Axios.

04:01 - Olieprijzen stijgen na dreigement Trump

Ook in de nieuwe week stijgen de olieprijzen. Dat gebeurt na de nieuwe bedreigingen van president Trump dat de Iraanse energie-infrastructuur zal worden aangevallen als Iran de Straat van Hormuz niet opent voor woensdagochtend 02.00 uur (Nederlandse tijd).

Een vat Brentolie uit de Noordzee steeg aan het begin van de nacht tot boven de 111 dollar, 40 dollar meer dan voor het begin van de oorlog. Ook de prijs voor Amerikaanse olie steeg.

Volgens consumentencollectief UnitedConsumers is de gemiddelde landelijke adviesprijs in Nederland op dit moment 2,595 per liter Euro 95 (E10). Voor diesel (B7) is de adviesprijs 2,799.

Die prijzen betalen consumenten doorgaans niet direct aan de pomp. De ANWB meldt dat een liter Euro 95 gemiddeld 2,345 kost. Een liter diesel kost gemiddeld 2,579 euro.

Foto ter illustratie - ANP
Foto ter illustratie - ANP

03:36 - Dit gebeurde er gisteren

  • De Amerikaanse president Trump heeft in een tirade op zijn platform Truth Social gedreigd dat Iran "in de hel" zal belanden als de leiders in Iran de Straat van Hormuz niet snel heropenen. "Open die verdomde straat, jullie gestoorde idioten, of jullie belanden in de hel. Let maar op", schreef hij. Hij zei dat dinsdag een historische dag zal worden en hintte op aanvallen op Iraanse infrastructuur.
  • Kort na dat dreigement sloeg Trump weer een heel andere toon aan, toen hij in gesprek met de Amerikaanse nieuwszender Fox News zei dat er morgen al een akkoord kan worden gesloten met Iran.
  • Iran zegt dat het leger tijdens de reddingsmissie van de Amerikaanse luchtmachtmilitair meerdere "vijandige vliegende objecten" heeft vernietigd. Het zou gaan om een Amerikaans C-130 transportvliegtuig en twee Blackhawk-helikopters. Daar zijn ook beelden van gedeeld. Volgens de BBC bevinden de wrakstukken zich op ongeveer 50 kilometer van Isfahan, de derde stad van Iran.
  • De boordschutter van het neergestorte F-15E-gevechtsvliegtuig in Iran is gered. Dat heeft de Amerikaanse president Trump eerder gedeeld. Trump zegt dat er geen andere Amerikanen gewond zijn geraakt bij de reddingsmissie.

02:45 - Vier mensen vermist in getroffen gebouw Haifa, onduidelijk of explosief ontploft is

De Israëlische hulpdiensten zijn nog op zoek naar vier mensen die vermist zijn na een Iraanse raketinslag in een gebouw in de havenstad Haifa. Volgens de hulpdiensten gaat het onder anderen om twee oudere mensen en een kind, meldt The Times of Israel. Vermoedelijk liggen zij onder het puin van het gebouw.

Volgens de politie is het explosieve deel van de ballistische raket mogelijk niet ontploft bij de inslag. Uit voorzorg zijn daarom meerdere gebouwen in de omgeving ontruimd. "Zodat er in het onwaarschijnlijke geval dat de raket alsnog ontploft, niemand gewond raakt."

Eerder vanmiddag maakten de hulpdiensten bekend dat het gebouw dreigt in te storten. Vier mensen raakten gewond.

Afbeelding ter illustratie - Reuters
Afbeelding ter illustratie - Reuters

02:40 - Zo haalde de VS het vermiste F-15-bemanningslid uit Iran

Iran haalde afgelopen vrijdag een Amerikaanse straaljager neer, waarbij een van de twee bemanningsleden vermist raakte. Hij raakte gewond, maar wist zich te verbergen.

Direct daarop volgde een race tegen de klok tussen de Verenigde Staten en Iran om de man in handen te krijgen. Honderden Amerikaanse militairen en inlichtingenofficieren waren hierbij betrokken. Tegelijk loofde Iran een premie uit voor wie de Amerikaanse militair wist te vinden.

Lees hier hoe het bemanningslid de Iraanse troepen 24 uur lang wist te ontlopen en hoe hij uiteindelijk door de VS in veiligheid werd gebracht:

02:37 - Nieuw liveblog

We gaan verder in dit nieuwe liveblog. Het liveblog van vorige week teruglezen? Dat kan hier.