Formateur Jetten spreekt morgen laatste twee kandidaten • Blij met Eerenberg : slimme gast
17:38 - Formateur Jetten spreekt morgen laatste twee kandidaat-bewindspersonen
De beoogd minister van Langdurige Zorg, Jeugd en Sport, Mirjam Sterk (CDA), was de laatste die vandaag bij de formateur langskwam in het Johan de Witthuis in Den Haag.
Morgen ontvangt Jetten de laatste twee kandidaten voor zijn nieuwe ploeg, die dan aanstaande maandag wordt beëdigd.
Als eerste komt David van Weel (VVD) langs. Hij is nu demissionair minister van Buitenlandse Zaken en van Asiel en Migratie en wordt minister van Justitie en Veiligheid.
Daarna spreekt Jetten met Eelco Eerenberg, de nieuwe kandidaat-staatssecretaris van Financiën. Vandaag werd bekend dat de Utrechtse wethouder de plek inneemt van Nathalie van Berkel, die zich terugtrok vanwege fouten op haar cv.
17:18 - Minister Langdurige Zorg zal heel veel kopjes koffie gaan drinken
Mirjam Sterk is geen onbekende in Den Haag. Ze was tien jaar Kamerlid voor het CDA. Sinds 2022 was ze gedeputeerde in Utrecht, maar die baan geeft ze nu op om minister van Langdurige Zorg, Jeugd en Sport te worden. Ze ziet het als haar taak om "liefdevolle zorg ook in de toekomst houdbaar te houden" en "dat zal een complexe opgave zijn".
De aankomend minister heeft er zin in om in gesprek te gaan met organisaties en met de parlementariërs in Tweede en Eerste Kamer. Om hen te overtuigen zal ze "heel veel kopjes koffie" moeten drinken de komende jaren, denkt ze. "Want dat er iets moet veranderen staat vast."
In het coalitieakkoord van D66, VVD en CDA zijn flinke bezuinigingen op de zorg afgesproken. Maar de drie partijen hebben samen maar 66 van de 150 zetels in de Tweede Kamer en zullen dus steeds op zoek moeten naar steun van één of meerdere oppositiepartijen.
15:38 - Staatssecretaris Tielen blij met nieuwe portefeuille: heb veel met onderwijs
Judith Tielen (VVD) wordt staatssecretaris van Onderwijs. Ze is nu staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport in het demissionaire kabinet-Schoof en vindt het jammer dat ze een aantal dingen niet af kan maken. Maar ze is blij met haar nieuwe "mooie portefeuille", zei ze na haar gesprek met formateur Jetten.
Ze gaat met ingang van komende week over onder meer het basis- en middelbaar onderwijs en emancipatie en heeft er zin in om aan de slag te gaan "met een nieuwe ploeg mensen en met een nieuw onderwerp".
Op de vraag wat ze met onderwijs heeft zei ze eerder op de middag: "Heel erg veel, maar wie heeft er eigenlijk niks met onderwijs? We hebben, om vooruit te komen als samenleving en als persoon, onderwijs keihard nodig."
14:59 - Minister Buitenlandse Zaken zal veel in Tweede Kamer te vinden zijn
De aankomend minister van Buitenlandse Zaken is CDA-Europarlementariër Tom Berendsen. Hij ziet ernaar uit om te beginnen. "Er gebeurt veel in de wereld, onze veiligheid en welvaart staan echt onder druk, maar tegelijkertijd besef ik ook zeer dat de minister van Buitenlandse Zaken van Nederland niet de hele wereld op zijn schouders hoeft te dragen."
Hij zegt dat het zijn taak is om het Nederlandse belang in het buitenland te vertegenwoordigen "en samenwerking te zoeken met onze partners in Europa en in de rest van de wereld". Hij zegt daarbij dat "de plek aan de internationale onderhandelingstafel vooral wordt bepaald door hoe sterk we thuis zijn".
Vanwege het minderheidskabinet, dat altijd steun nodig heeft van de oppositie, zal hij "continu in gesprek" gaan met de Tweede Kamer en met de buitenlandwoordvoerders. "Dat is wellicht anders dan mijn voorgangers hoefden te doen", zegt hij. Maar het is nodig omdat hij met voldoende steun op pad wil.
14:34 - Jetten blij met nieuwe kandidaat voor Financiën
Formateur Rob Jetten komt even naar buiten. Hij is blij met de nieuwe naam, die vandaag naar buiten is gekomen. De Utrechtse wethouder Eelco Eerenberg (D66) komt morgen bij hem langs voor een gesprek over zijn beoogde positie als staatssecretaris van Financiën.
Volgens Jetten is Eerenberg een van de betere wethouders in de grote steden en is hij gewend om in samenwerking met andere partijen moeilijke dossiers aan te pakken. "Het is een slimme gast, creatief in het vinden van oplossingen en met heel veel ervaring in brede politieke samenwerking."
Er moest voor aanstaande maandag, als het kabinet-Jetten wordt beëdigd, nog een nieuwe kandidaat-staatssecretaris van Financiën worden gevonden. Eerder deze week trok de vorige kandidaat zich terug vanwege een incorrect cv.
Jetten zegt hij deze week bij alle kandidaten "nog een keer dubbel goed" heeft gekeken of alles wel klopt.
13:23 - Staatssecretaris De Bat gaat ook over netwerkcongestie en zal veel moeten praten
Als derde was vandaag de nieuwe staatssecretaris van Klimaat en Groene Groei bij de formateur. Jo-Annes de Bat (CDA) is gedeputeerde in de provincie Zeeland. Hij krijgt een "stevig pakket", zegt hij zelf, want moet onder meer iets doen aan de overbelasting van het elektriciteitsnet. Ook moet hij er mede voor zorgen dat de energietransitie, de overstap op schonere energiebronnen, wordt versneld.
Dat betekent dat hij veel gesprekken zal moeten voeren "om iedereen mee te krijgen". Maar dat is hij als provinciebestuurder gewend, stelt hij. In die functie moet je ook in staat zijn "om altijd breed draagvlak te creëren" om iets voor elkaar te krijgen en heeft hij netwerkbedrijven als Tennet goed leren kennen.
Over de vraag of hij staatssecretaris wilde worden in het kabinet-Jetten heeft hij één nacht mogen nadenken, vertelt hij. 's Avonds laat liep hij nog een rondje met zijn vrouw en de volgende ochtend hakte hij de knoop door. Hij heeft er veel zin in.
13:00 - Erkens: er staat niets in het coalitieakkoord over halvering veestapel
Op de vraag hoe hij kijkt naar uitspraken van D66 in het verleden dat de veestapel gehalveerd zou moeten worden, wil de aankomende VVD-staatssecretaris van Landbouw niet ingaan. Na afloop van zijn gesprek met de formateur zegt Silvio Erkens dat er in het coalitieakkoord "geen zinnetje" staat met die insteek.
Maandag leek de beoogd minister van Landbouw, de D66'er Jaime van Essen, een halvering niet helemaal uit te sluiten. Maar Erkens zegt: "Het coalitieakkoord is was dat betreft heel helder." Het gaat erom dat de stikstofuitstoot wordt gereduceerd en dat kan volgens hem ook op andere manieren worden bereikt, door innovaties bijvoorbeeld.
Wat hem betreft wordt er gemikt op een "grote, florerende landbouwsector", ook in de toekomst, "maar het zal allemaal schoner en duurzamer moeten zijn".
12:17 - Utrechtse wethouder nieuwe kandidaat-staatssecretaris
Eelco Eerenberg is de nieuwe beoogd staatssecretaris van Financiën namens D66. Dat heeft de partij bekendgemaakt. De 41-jarige Eerenberg is nu nog wethouder in Utrecht, met onder meer de portefeuilles Ruimtelijke Ordening, Onderwijs en Volksgezondheid.
Hij volgt Nathalie van Berkel op als kandidaat-staatssecretaris, die eerder deze week haar kandidatuur introk nadat ze onder vuur was komen te liggen over een foutieve voorstelling van zaken op haar cv.
11:30 - Yesilgöz (VVD): hardwerkende militairen moeten geëerd en gewaardeerd worden
De beoogd minister van Defensie Yesilgöz wil dat Nederlanders militairen "meer gaan eren en waarderen". Dat zei ze na haar gesprek met formateur Jetten. Het gaat immers om "hardwerkende Nederlanders" die ons beschermen, aldus de VVD-leider.
Als minister wil Yesilgöz vooral veel in gesprek met de mensen in het veld die het werk doen, zei ze. Verder hoopt ze de defensie-industrie aan te jagen in Nederland en Europa. De aankomend minister benadrukt dat het belangrijk is om daarmee onafhankelijker te worden van andere landen.
Yesilgöz is ook beoogd vicepremier en in die rol verwacht ze mee te gaan helpen om het minderheidskabinet aan meerderheden te helpen op verschillende thema's "Als vicepremier moet je ook wat breder kijken dan je eigen portefeuille."
10:30 - Erkens (VVD) wil trots en optimisme in de landbouwsector
Het gevoel moet terugkomen dat Nederland "de mooiste en beste landbouwsector van de wereld" heeft. Dat zei beoogd staatssecretaris van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur Silvio Erkens (VVD) voor zijn gesprek met formateur Jetten. Volgens hem kan de sector wel wat "trots en optimisme" gebruiken.
Inhoudelijk wilde Erkens nog niet veel kwijt over zijn toekomstige portefeuille, omdat hij de huidige staatssecretaris niet voor de voeten wil lopen. Wel zei de VVD'er aan de slag te willen met de regeldruk en onzekerheid over overheidsbeleid voor boeren. Op een standpunt over de wolf - al jaren een heet hangijzer in Nederland - gaat Erkens zich nog "bezinnen".
07:21 - Zes beoogd bewindspersonen bij Jetten
Vandaag komen er drie beoogd ministers en drie beoogd staatssecretarissen langs bij formateur Jetten. Verder is de verwachting dat er een naam wordt bekendgemaakt van de nieuwe beoogd staatssecretaris op Financiën, die plek inneemt van Nathalie van Berkel. Die nieuwe kandidaat zou dan morgen komen praten met Jetten.
Deze zes komen vandaag:
- Dilan Yesilgöz-Zegerius (VVD), beoogd minister van Defensie
- Silvio Erkens (VVD), beoogd staatssecretaris van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur
- Jo-Annes de Bat (CDA), beoogd staatssecretaris van Klimaat en Groene Groei
- Tom Berendsen (CDA), beoogd minister van Buitenlandse Zaken
- Judith Tielen (VVD), beoogd staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
- Mirjam Sterk (CDA), beoogd minister van Langdurige Zorg, Jeugd en Sport
17:47 - Jetten: morgen naam nieuwe staatssecretaris Financiën
D66 komt zeer waarschijnlijk morgen met de naam van de nieuwe staatssecretaris van Financiën. Dat zegt formateur Jetten. De kandidaat komt in de plaats van Nathalie van Berkel, die zich heeft teruggetrokken vanwege onjuistheden in haar cv. Jetten wil niets zeggen over de nieuwe beoogde bewindspersoon, behalve dat het de bedoeling is dat die vrijdag bij hem op gesprek komt.
17:20 - Boekholt-O'Sullivan (Wonen) had 'nee' gezegd tegen andere post
Het was voor haar een "grote verrassing", maar beoogd minister Elanor Boekholt-O'Sullivan vind het wel logisch dat D66-leider Jetten haar benaderde voor de post Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening. Als luitenant-generaal heeft ze leiding gegeven aan het project 'Ruimte voor Defensie' en dat heeft ook met ruimtelijke ordening te maken.
In plaats van nieuwe oefenterreinen en kazernes moet ze nu locaties voor nieuwe woningen gaan vinden. Veel woningen, wel 100.000 per jaar. "We gaan op zoek naar grote interventies, die leiden tot veel huizen", zegt ze na afloop van haar gesprek met de formateur. Als het enigszins kan moeten op die locaties wonen en werken gecombineerd worden. Er is volgens Boekholt-O'Sullivan "nog ruimte genoeg in Nederland" om dat te doen.
Haar hart ligt bij het onderwerp, stelt ze. "Het is het enige departement waar ik 'ja' tegen zou hebben gezegd." Toen ze gevraagd werd is ze pas lid geworden van D66. Als hoge militair wilde ze geen lid zijn van een politieke partij. Wel is ze naar eigen zeggen "een trouwe D66-stemmer".
16:12 - Aartsen (Werk en Participatie) gaat met vertrouwen gesprek aan over bezuinigingen
VVD'er Thierry Aartsen is nu nog demissionair staatssecretaris van Openbaar Vervoer en Milieu. In het kabinet-Jetten wordt hij minister van Werk en Participatie. Hij moet de voorgenomen bezuinigingen op de sociale zekerheid gaan uitvoeren, zoals de verhoging van de AOW-leeftijd en de verkorting van de WW-uitkering van twee naar één jaar.
Die bezuinigingen zijn volgens Aartsen ook nodig. Door de vergrijzing maken steeds meer mensen gebruik van de sociale zekerheid en werken er steeds minder mensen om die uitkeringen te betalen. Die situatie is niet houdbaar.
Omdat het nieuwe kabinet geen meerderheid heeft, zal Aartsen steun van oppositiepartijen nodig hebben. Veel daarvan hebben al gezegd dat ze de versoberingen van tafel willen, maar de beoogd minister blijft optimistisch: "Mensen zien echt wel wat er aan de hand is. Ze willen heus wel met ons praten."
15:48 - Oud-informateur Letschert pas laat benaderd voor ministerschap
Ze wordt namens D66 de nieuwe minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW). Rianne Letschert zegt dat ze pas een dag of acht geleden door partijleider Jetten is benaderd voor die functie, niet tijdens haar informateurschap. "Als de drie partijleiders het over namen van bewindspersonen gingen hebben, ben ik weggelopen om een kop koffie te drinken", bezweert ze.
Haar tijd als informateur heeft ze wel gezien als "een soort snuffelstage" om te kijken of een verblijf in de politiek haar zou bevallen. "Het heeft me er in ieder geval niet van weerhouden om ja te zeggen."
Letschert is nu nog bestuursvoorzitter van de universiteit in Maastricht. Afgelopen weekend vierde ze daar carnaval en werd ze naar eigen zeggen best vaak aangesproken op haar nieuwe functie. "Daar moet ik wel aan wennen, dat ik ineens een bekend persoon ben."
13:33 - Beoogd staatssecretaris Bertram (I&W) is pas een week lid van het CDA
Annet Bertram heeft jarenlange ervaring als topambtenaar op ministeries en bij gemeenten en provincies. Haar uitgangspunt was daarbij dat ze "van niemand" was en dus geen lid was een politieke partij. Toen CDA-leider Bontenbal haar vroeg als staatssecretaris op Infrastructuur en Waterstaat heeft ze zich afgevraagd of ze iets met die partij heeft. Het antwoord was 'ja' en dus werd ze ruim een week geleden lid, vertelt ze na afloop van haar gesprek met formateur Jetten.
Ze maakt de overstap van de ambtenarij naar de politiek "omdat het begon te kriebelen". "Laten we de schouders eronder zetten en kijken hoever we komen." In het verleden heeft ze zich veel met woningbouw beziggehouden en weet daarom dat bereikbaarheid "cruciaal" is.
Op dit moment is Bertram nog de hoogste ambtenaar op het ministerie van Asiel en Migratie, waar ze samenwerkte met de zeer uitgesproken PVV-minister Faber. Op de vraag of ze iets van haar geleerd heeft zegt ze: "Faber had haar eigen bestuursstijl. Mijn taak was haar te ondersteunen."
12:38 - Oude bekende Van Veldhoven wil schijn belangenverstrengeling voorkomen
Als tweede was D66-kandidaat Stientje van Veldhoven bij de formateur, de nieuwe minister van Klimaat en Groene Groei. Van Veldhoven is een oude bekende in Den Haag. Zij was eerder staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat en is lang Tweede Kamerlid geweest voor D66.
De afgelopen jaren werkte Van Veldhoven als vicepresident en directeur Europa bij het World Resources Institute, een ngo die zich bezighoudt met duurzaamheid. Er was destijds kritiek op haar overstap omdat de organisatie lobbyt op het terrein waar zij bewindsvrouw was en ook subsidie ontving van haar departement.
Ze wil er nu als minister alles aan doen om de schijn van belangenverstrengeling te voorkomen. "Ik heb dat ook net tegen de formateur gezegd. Ik wil op geen enkele manier betrokken zijn bij de behandeling van de begroting, waar deze organisatie mogelijk een beroep op zou kunnen doen. Ik zal zorgen dat ik die dingen goed gescheiden houd."
Ze kiest weer voor de politiek "omdat het een ontzettend mooi vak is", zei ze na afloop. "Nederland staat voor hele grote opgaven en daar wil ik graag aan bijdragen."
Ze zegt dat het lastig wordt om de klimaatdoelen te halen. Er wordt volgens haar anders tegen klimaat aangekeken dan toen ze staatssecretaris was. "Maar ik ga mijn uiterste best doen om toch zoveel mogelijk meters te maken."
11:42 - Nieuwe minister EZ is 'dol op het bedrijfsleven'
Als eerste was CDA-kandidaat Heleen Herbert vanochtend bij formateur Jetten. Zij wordt minister van Economische Zaken en Klimaat. Daarvoor geeft ze een baan op als bestuurder bij bouwbedrijf Koninklijke Heijmans NV. Volgens het CDA was ze al lange tijd achter de schermen actief voor de partij.
Ze was verrast maar vereerd dat ze is gevraagd om tot het kabinet-Jetten toe te treden. "Ik heb me altijd graag willen inzetten voor die dingen die voor ons land van belang zijn", zegt ze. "En ik ben ontzettend blij dat ik mijn inzet nu op deze manier kan laten gelden."
Ze is "ontzettend dol op het bedrijfsleven" en gaat ervan uit dat bedrijven oplossingen kunnen verzinnen voor de grote problemen die op dit moment spelen. Ze wil zich als minister graag inzetten voor minder regeldruk en zorgen voor "langere lijnen", zodat bedrijven weten wat ze kunnen verwachten.
Herbert zegt dat ze de afgelopen tijd vaak heeft teruggedacht aan een uitspraak van oud-minister Robbert Dijkgraaf. "Dit is een vraag waar je onmogelijk 'ja' op kunt zeggen en een vraag waar je onmogelijk 'nee' op kunt zeggen." Ze heeft alle vertrouwen in haar ministerschap.
07:56 - Formateur spreekt onder anderen met Letschert en Heinen
Formateur Jetten spreekt vandaag met zeven kandidaat-bewindspersonen:
- Heleen Herbert, beoogd minister van Economische Zaken en Klimaat
- Stientje van Veldhoven-Van der Meer, beoogd minister van Klimaat en Groene Groei
- Annet Bertram, beoogd staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat
- Rianne Letschert, beoogd minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
- Thierry Aartsen, beoogd minister van Werk en Participatie
- Elanor Boekholt-O'Sullivan, beoogd minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening
- Eelco Heinen, beoogd minister van Financiën
16:41 - Vijlbrief gaat land in op zoek naar 'draagvlak' voor moeilijke maatregelen AOW en uitkeringen
Beoogd minister van Sociale Zaken Hans Vijlbrief heeft er goed vertrouwen in dat hij bij de ingewikkelde kwesties die hij onder zijn hoede krijgt, zoals het verkorten van de ww-uitkeringen en het verhogen van de AOW-leeftijd, samen met alle partners en partijen in het land tot goede oplossingen kan komen.
"Als je met mensen gaat praten, dat weet ik uit Groningen nog, dan blijken mensen veel meer begrip te hebben voor de omstandigheden en de redenen waarom je dingen doet, dan je zelf van achter je bureau zou denken", zegt de D66'er.
Het minderheidskabinet heeft maar 66 zetels, maar ook als er wel een meerderheid in de Kamer zou zijn, zou er volgens Vijlbrief een heel breed draagvlak nodig zijn bij deze kwesties. Dus hij gaat het land in om met betrokkenen bij de sociale zekerheid te spreken . "Draagvlak, een beroemd Nederlands woord is hier cruciaal".
Vijlbrief wil gaan praten met onder anderen kleine ondernemers en mensen met zware beroepen. Op de vraag of als dat draagvlak blijft ontbreken zijn opdracht om hervormingen door te voeren verandert zegt Vijlbrief: "Dat weet ik nog niet ". Uiteindelijk moet de AOW voor iedereen betaalbaar zijn, en dat is "precies de reden" waarom Vijlbrief het land in gaat om daar over te spreken en dat uit te leggen.
15:54 - Jetten was niet op hoogte van onwaarheden cv "in scherpte zoals nu naar buiten is gekomen"
Beoogd premier Jetten was niet op de hoogte van de onwaarheden op het cv van Van Berkel "in de scherpte zoals dat nu naar buiten is gekomen". Dat zei hij zojuist op vragen over het opstappen van Van Berkel als Kamerlid.
Volgens Jetten is het besluit van Van Berkel om ook op te stappen als Kamerlid haar "eigen keuze", en met alles wat er speelde ook "een logische uitkomst."
Op vragen of Jetten het zich niet aantrekt en D66 Van Berkel beter had moeten begeleiden, zei Jetten dat het gebeurde "uiteraard nog met elkaar besproken gaat worden".
De procedures voor Kamerleden en kandidaten zijn al verbeterd, maar niemand doet iets foutloos, aldus Jetten. "Daarom is er juist deze week waarin de formateur dit soort gesprekken met kandidaten voert".
Jetten herhaalt dat Van Berkel open was over het niet afmaken van haar studies, maar erkent dus ook dat hij niet op de hoogte was van de onwaarheden op haar cv "in de scherpte zoals dat nu naar buiten is gekomen".
Hij komt net als gisteren ook terug op de dynamiek van gisteren "waarbij steeds meer vragen werden gesteld". Ook als Kamerlid gaat het volgens hem dan om de vraag of de discussie over je persoon niet afleidt van de dossiers waar je je wilt inzetten en de mensen voor wie je op wil komen. Van Berkel heeft daarover volgens hem na een nachtje slapen de conclusie getrokken dat ze die rol nu "niet meer goed kan vervullen".
15:46 - Paternotte (D66): respect voor keuze Van Berkel
D66 fractievoorzitter Paternotte zegt in een bericht op X "respect te hebben" voor "de keuze van Nathalie om haar Kamerzetel op te geven. Hij is dankbaar voor haar grote betrokkenheid en harde werk en zegt "begrip" te hebben voor het besluit nu een stap terug te zetten.
15:13 - Van Berkel (D66 ) stopt ook als Kamerlid: "te moeilijk geworden"
Nathalie van Berkel, die zich gisteren terugtrok als kandidaat-staatssecretaris van Financiën na fouten op haar CV, stopt ook als Kamerlid. Dat laat ze op X weten. In het bericht staat niet waarom ze ook als Kamerlid stopt.
Een woordvoerder van D66 laat weten dat het voor haar "heel moeilijk was geworden om door te gaan als Kamerlid" en dat ze daarom besloten heeft haar zetel op te geven. Dat betekent doorgaans dat een volgende op de lijst van D66 haar plaats inneemt.
Gisteravond liet Van Berkel weten later nog met een toelichting te komen op het intrekken van haar kandidatuur als staatssecretaris.
De Volkskrant schreef gistermorgen als eerste over de fouten op het CV van Van Berkel. Uit onderzoek van de krant bleek dat Van Berkel jarenlang op haar CV op linkedin had staan dat ze studies had gevolgd. Maar die bleek ze niet afgerond te hebben, en in één geval ook niet gevolgd te hebben.
13:52 - Boswijk: meer militaire oefeningen in straatbeeld
Beoogd staatssecretaris van Defensie Boswijk (CDA) verwacht dat we de komende jaren veel meer militaire oefeningen in het straatbeeld zullen zien. Dat zei hij na zijn gesprek met beoogd premier Jetten (D66). Volgens Boswijk gaan we het "merken dat er een krijgsmacht is om ons veilig te houden."
Oefeningen zoals onlangs met F-35-vliegtuigen bij Schiphol zullen er de komende tijd vaker zijn, denkt Boswijk. Hij begrijpt dat dat voor omwonenden soms niet leuk is, maar het is wel nodig, benadrukt hij. Boswijk rekent hierbij op begrip vanuit de samenleving.
12:45 - Beoogd minister van Binnenlandse Zaken Heerma ziet drie 'grote opdrachten'
Pieter Heerma heeft drie "grote opdrachten" in het vizier waarmee hij aan de slag wil als minister van Binnenlandse Zaken: weerbare democratie, het herstellen van de relatie met medeoverheden en "sterke en vitale regio's".
De beoogd CDA-minister wil die thema's aanpakken met een "verbindende stijl", zei hij na zijn gesprek bij Jetten. "Ik heb altijd geprobeerd met allerlei partijen samen te werken en te kijken waar het compromis gevonden kan worden", aldus Heerma, die eerder Tweede Kamerlid en CDA-fractievoorzitter was.
Net als mede-CDA'er Boswijk heeft Heerma zijn cv nog een keer "goed bekeken" nadat beoogd staatssecretaris Van Berkel gisteren haar kandidatuur had ingetrokken. Maar over de kwestie rond de D66-politicus heeft hij naar eigen zeggen "geen oordeel". "Het is niet aan mij."
11:32 - Beoogd staatssecretaris Boswijk (CDA): droom die in vervulling gaat
Nadat beoogd D66-staatssecretaris Van Berkel zich terug had getrokken vanwege een onjuist cv, heeft Derk Boswijk dat van hemzelf ook nog even nagekeken. Dat vertelde de beoogd staatssecretaris van Defensie voor zijn gesprek met formateur Jetten. "Ik zou liegen als ik zeg dat ik niet even een dubbelcheck heb gedaan", zegt de CDA'er. "Maar het klopt helemaal."
Verder zegt Boswijk dat hij staat "te popelen" om aan de slag te gaan. "Mijn jongensdroom was om beroepsmilitair te worden, dat is niet gelukt", aldus Boswijk. "Maar staatssecretaris is wel een droom die in vervulling gaat, om ons land te mogen dienen met zoveel andere mensen."
11:00 - Karremans (VVD): infrastructuur is de basis onder de economie
De eerste beoogd bewindspersoon die vandaag bij Jetten kwam, was VVD'er Vincent Karremans. Nu is hij nog demissionair minister van Economische Zaken, hij wordt minister van Infrastructuur en Waterstaat. Karremans erkent dat hij graag op Economische Zaken was gebleven, maar zegt blij te zijn met zijn nieuwe post. "Infrastructuur is de basis onder de economie."
Een groot deel van zijn portefeuille gaat over onderhoud aan spoor, wegen, bruggen en dergelijke. "Dat klinkt saai, maar is hartstikke belangrijk", aldus Karremans na zijn gesprek met de formateur. Andere dossiers op zijn bordje zijn het al dan niet openen van vliegveld Lelystad en de fatbike.
Over D66'er Van Berkel, die toch geen staatssecretaris wordt vanwege een onjuist cv, zegt Karremans dat hij het vervelend vindt, "vooral voor haar". "Maar we gaan nu gewoon verder." Over het feit dat Van Berkel wel aanblijft als Tweede Kamerlid, zegt hij: "Dat is aan de D66-fractie".
Telefoon op tafel
Tijdens zijn gesprek met formateur Jetten zat Karremans overigens de hele tijd met zijn telefoon op tafel, vertelt hij aan de pers die hem buiten opvangt. Zijn vrouw staat namelijk op het punt om een derde kind te krijgen. "Dus als die belt, dan ben ik weg."
Dat geldt ook voor het geval de bevalling plaatsvindt op de dag van de beëdiging, 23 feb. "Dan zullen andere bewindspersonen die dag herinneren als de dag dat ze werden beëdigd, en ik als de dag van de geboorte van mijn derde kind."
07:00 - Jetten spreekt vandaag opnieuw met kandidaten, moet ook snel vervanger Van Berkel zoeken
Ook vandaag spreekt beoogd premier Jetten weer de hele dag met beoogd bewindspersonen. Daarnaast moet hij ook nog snel aan de slag om een vervanger voor Nathalie van Berkel te vinden, die zich gisteren na ophef over een onjuist cv terugtrok. De tijd dringt want het plan is om volgende week maandag de 23e met het nieuwe kabinet op het bordes te staan.
-
Vincent Karremans (VVD), beoogd minister van Infrastructuur en Waterstaat
-
Pieter Heerma (CDA), beoogd minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties
-
Derk Boswijk (CDA), beoogd staatssecretaris van Defensie
-
Eric van den Burg (VVD), beoogd staatssecretaris van Binnenlandse Zaken, Koninkrijksrelaties en Slagvaardige Overheid
-
Claudia van Bruggen (D66), beoogd staatssecretaris van Justitie en Veiligheid
-
Hans Vijlbrief (D66), beoogd minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
20:18 - Politiek verslaggever Eva Wiessing: 'Forse tegenvaller voor Jetten'
"Nathalie van Berkel gold als een talent binnen D66. Deze zomer kwam ze als nummer twee op de kieslijst, pal achter Jetten. De leden plaatsten haar later op de zesde plek.
De gang van zaken nu is een forse tegenvaller voor Jetten, die haar positie eerder vandaag nog veilig probeerde te stellen en aangaf dat Van Berkel tegen hen open zou zijn geweest over de niet-afgemaakte studies.
Maar haar positie was onhoudbaar geworden, vooral omdat het minderheidskabinet met 66 zetels bij alles wat ze voor elkaar willen krijgen steunt op de oppositie. En die oppositie begon zich te roeren, zag ook Jetten, die zei dat het "dan in de weg kan gaan staan van een effectieve rol als staatssecretaris".
18:39 - Van Berkel: het was niet de bedoeling verkeerde voorstelling van zaken te geven
D66-Kamerlid Van Berkel, die beoogd staatssecretaris van Financiën was, zegt in een korte verklaring: "Het is nooit mijn intentie geweest om een onjuiste voorstelling van zaken over mijn cv te geven." Dat toch dat beeld is ontstaan, zegt ze te betreuren. "Juist nu er veel werk te doen is, vind ik dat daar de volle focus op moet liggen."
Ze zegt zich terug te trekken als kandidaat-staatssecretaris "in het belang van een goede start van het kabinet en de samenwerking met de Tweede Kamer". Ze kondigt ook aan dat ze op korte termijn uitgebreider haar verhaal zal vertellen.
18:29 - Kandidaat-staatssecretaris Nathalie van Berkel (D66) trekt zich terug
Beoogd D66-staatssecretaris van Financiën Van Berkel trekt zich terug na berichten over onjuistheden op haar cv.
Dat liet formateur Jetten (D66) weten na zijn gesprekken in Den Haag met beoogd bewindslieden. Tweede Kamerlid Van Berkel zou morgen bij Jetten op gesprek gaan, maar de aanstaand premier liet zojuist weten dat Van Berkel besloten heeft zich terug te trekken.
De Volkskrant schreef maandagochtend dat informatie op haar LinkedIn-profiel over de gevolgde opleidingen niet klopte. De Telegraaf meldde later op de dag dat ze daarover ook niet eerlijk was tegenover de Algemene Bestuursdienst, de talentenpool van de Rijksoverheid.
Jetten zegt dat hij zo snel mogelijk met een nieuwe naam hoopt te komen.
18:25 - Beoogd staatssecretaris van Digitale Zaken Aerdts: veel werk te doen
Willemijn Aerdts (D66), beoogd staatssecretaris van Digitale Zaken en Soevereiniteit, realiseert zich dat er veel werk te doen is om ons land digitaal te versterken en daarbij onafhankelijker te worden van andere landen zoals Amerika. Ze noemt het heel positief dat alles nu op één plek samenkomt op Economische Zaken. Ook ziet ze ernaar uit te gaan samenwerken met de Tweede Kamer. Daar is interesse en kennis van het onderwerp, aldus Aerdts.
17:45 - Beoogd Landbouwminister Van Essen: gaat om verbinding met de regio
Beoogd minister van Landbouw Jaimi van Essen (D66) wacht een van de minst makkelijke taken in het minderheidskabinet: Nederland van het stikstofslot halen en het landbouwbeleid samen met boeren en natuurorganisaties vormgeven.
Dat is niet makkelijk, zegt hij na zijn gesprek met Jetten, want "er staat echt wat te gebeuren". Volgens Van Essen hebben bestaande plannen te lang stil gelegen. Hij gaat het, samen met de staatssecretaris op Landbouw, nu "echt anders doen" en "een andere film afspelen". Het is volgens hem tijd om "Nederland van het slot te halen".
Op vragen of dat - zoals D66'ers eerder zeiden - de halvering van de veestapel betekent, geeft hij geen direct antwoord, maar hij lijkt het ook niet uit te sluiten. Het gaat volgens hem om verbinding met de regio, en daar heeft de wethouder uit Deventer zelf "veel ervaring als lokale bestuurder".
Elkaar in de ogen kijken
Hij zegt heel goed te weten wat de belangen op het platteland zijn. Het begint volgens hem met daar met alle partijen te praten en elkaar goed in de ogen te kijken. Positief noemt hij het dat veel partijen al bouwstenen hebben aangeleverd voor oplossingen.
De aanstaande minister lijkt in elk geval over vaardigheden te beschikken om de lengte van gesprekken binnen te perken te houden. Tijdens het gesprek met de verzamelde journalisten geeft hij zelf aan dat ze op de laatste vraag aankoersen en na het stellen ervan sluit hij af. "Dit was de laatste vraag, dankuwel."
15:52 - D66'er Sjoerdsma: ik kan gewoon zaken doen met China
Beoogd minister van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking Sjoerd Sjoerdsma (D66) heeft er "alle vertrouwen in" dat hij zijn functie goed kan vervullen, ook in de contacten met China. Dat zei hij na afloop van zijn gesprek met beoogd premier Jetten.
Sjoerdsma staat sinds 2021 op een Chinese sanctielijst, met negen andere politici. Zij kwamen op die lijst omdat ze zich kritisch hadden uitgelaten over de manier waarop China minderheden zoals de Oeigoeren behandelt. Sjoerdsma zegt niet te weten of hij er nog steeds op staat, maar gaat daar wel vanuit.
Toch ziet hij vooralsnog geen problemen. "China is een ontzettend belangrijk handelsland, ik ga me voor de volle 100 procent inzetten om onze belangen zakelijk waar ook ter wereld ter behartigen." Hij gaat er vanuit dat hij met China "gewoon zaken kan doen".
Sjoerdsma wil niet ingaan op beoogd staatssecretaris Van Berkel, die een verkeerde voorstelling van zaken heeft gegeven over haar studieverleden.
"Wat nu belangrijk is dat mijn cv goed klopt, ik heb hier gesproken over mijn functie." Op de vraag waarom Sjoerdsma denkt dat hij is gevraagd voor deze nieuwe frisse ploeg, antwoordt hij dat hij denkt dat dat onder andere komt doordat "ik een verbindend persoon ben".
13:33 - Van den Brink: saai verleden en hopelijk saaie toekomst
De beoogd minister van Asiel en Migratie ziet drie taken voor zichzelf de komende jaren: "De instroom beperken, opvangproblematiek aanpakken en mensen sneller mee laten doen." Dat zei aankomend CDA-minister Bart van den Brink na zijn gesprek met formateur Jetten.
Hij stelt dat er op zijn terrein heel duidelijk keuzes zijn gemaakt in het coalitieakkoord en dat hij "veel zin" heeft om daarmee aan de slag te gaan. Op de cv-problemen van beoogd staatssecretaris Van Berkel wil de aankomend vicepremier niet ingaan. Dat moeten Jetten en Van Berkel volgens Van den Brink morgen zelf bespreken.
In zijn eigen verleden zijn volgens de CDA'er geen problemen aan het licht gekomen vandaag. "Ik heb een heel saai verleden en hopelijk ook een heel saaie toekomst."
Van Berkel, die volgens de Volkskrant een verkeerde voorstelling van zaken heeft gegeven over haar studieverleden, komt morgen langs bij de formateur. De D66'er is beoogd staatssecretaris van Financiën.
10:23 - Hermans zei direct ja op dit 'mooie onderwerp'
Na Sandra Palmen is het de beurt aan Sophie Hermans (VVD), de beoogd minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport om met formateur Jetten te spreken. Hermans noemt de zorg "een mooi onderwerp" en heeft daarom direct ja gezegd toen ze werd gebeld door haar partijleider Dilan Yesilgöz.
Inhoudelijk wil Hermans nog niet veel kwijt over haar nieuwe portefeuille. Wel zegt ze achter de voorgenomen hervormingen te staan. "We willen graag de kwaliteit overeind houden en de betaalbaarheid, dan moet je ook maatregelen nemen."
Dat voor hervormingen door het minderheidskabinet nog meerderheden gezocht moeten worden, baart Hermans geen zorgen. Ze wijst erop dat ze de afgelopen 1,5 jaar als klimaatminister ook de boer op moest met haar plannen.
09:14 - Palmen wil zichzelf overbodig maken
Sandra Palmen is de eerste beoogd bewindspersoon die bij Jetten op gesprek komt. De voormalig NSC'er blijft in het nieuwe kabinet als staatssecretaris belast met het toeslagenherstel. "Blijven staan voor die ouders is het allerbelangrijkste", zei ze bij binnenkomst.
Verder hoopt ze vlug klaar te zijn met de hersteloperatie. "Ik wil mezelf zo snel mogelijk overbodig maken." De hersteloperatie voor gedupeerden van het schandaal rond de kinderopvangtoeslag wordt naar verwachting eind volgend jaar afgerond.
Toen NSC afgelopen zomer uit het al demissionaire kabinet stapte, deden de overgebleven coalitiepartijen een beroep op Palmen om door te gaan. Zij genoot het vertrouwen van veel gedupeerden, die afgelopen jaren al veel staatssecretarissen zagen komen en gaan. Een nieuwe wisseling zou de voortgang van de hersteloperatie niet ten goede komen.
Palmen werkte als juriste bij de Belastingdienst en waarschuwde jaren voordat het toeslagenschandaal aan het licht kwam al dat het hardvochtige optreden van de fiscus tegen vermeende fraudeurs niet rechtmatig was. Een memo waarin zij die zorgen op papier zette, bleef jaren verborgen, tot de Tweede Kamer onderzoek deed naar het schandaal.
07:52 - Volkskrant: beoogd D66-staatssecretaris stelt cv bij na vragen
Nathalie van Berkel (D66), beoogd staatssecretaris van Financiën, heeft een verkeerde voorstelling van zaken gegeven over haar studieverleden. Dat schrijft de Volkskrant. Op Van Berkels cv stond dat ze een master bestuurskunde volgde aan de Universiteit Leiden, maar ze volgde deze studie op hbo-niveau, meldt de krant.
Van Berkel haalde bovendien alleen de propedeuse op het hbo. Ze deed mee aan een toelatingstraject voor de universitaire master, maar maakte dat niet af. Na vragen van de krant over haar gevolgde opleidingen heeft de beoogd staatssecretaris vrijdag haar cv aangepast op LinkedIn.
In een reactie aan de Volkskrant zegt Van Berkel dat ze de informatie over haar studie "wel explicieter op haar cv had kunnen opnemen". Ze had haar cv op Linkedin eerder "naar eer en geweten, op basis van haar geheugen, ingevuld".
D66 zegt in een reactie aan de krant dat Van Berkel tijdens haar sollicitatieprocedure als Kamerlid aan de integriteitscommissie van de partij heeft gemeld "dat ze geen opleiding heeft afgemaakt". Wel vindt ook haar partij achteraf gezien dat ze dit "duidelijker op haar cv had kunnen vermelden".
07:17 - Beoogd premier Jetten spreekt kandidaat-bewindspersonen
Formateur Jetten ontvangt deze week elke dag kandidaat-ministers en -staatsecretarissen voor een gesprek over hun nieuwe functie, de werkafspraken binnen het kabinet en hun zakelijke belangen die zij mogelijk op afstand moeten zetten. David van Weel, de huidige demissionaire minister van Buitenlandse Zaken die naar Justitie en Veiligheid gaat, sluit de rij. Hij is de enige die op vrijdag langskomt.
Maandag 16 februari:
- Sandra Palmen-Schlangen (partijneutraal), beoogd staatssecretaris Herstel Toeslagen
- Sophie Hermans (VVD), beoogd minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
- Bart van den Brink (CDA), beoogd minister van Asiel en Migratie
- Sjoerd Sjoerdsma (D66), beoogd minister van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking
- Jaimi van Essen (D66), beoogd minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid, Natuur
- Willemijn Aerdts (D66), beoogd staatssecretaris van Digitale Zaken en Soevereiniteit
Dinsdag 17 februari:
- Vincent Karremans (VVD), beoogd minister van Infrastructuur en Waterstaat
- Pieter Heerma (CDA), beoogd minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties
- Derk Boswijk (CDA), beoogd staatssecretaris van Defensie
- Eric van den Burg (VVD), beoogd staatssecretaris van Binnenlandse Zaken, Koninkrijksrelaties en Slagvaardige Overheid
- Claudia van Bruggen (D66), beoogd staatssecretaris van Justitie en Veiligheid
- Nathalie van Berkel (D66), beoogd staatssecretaris van Financiën
- Hans Vijlbrief (D66), beoogd minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Woensdag 18 februari:
- Heleen Herbert (CDA), beoogd minister van Economische Zaken en Klimaat
- Stientje van Veldhoven-Van der Meer (D66), beoogd minister van Klimaat en Groene Groei
- Annet Bertram (CDA), beoogd staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat
- Rianne Letschert (D66), beoogd minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
- Thierry van Aartsen (VVD), beoogd minister van Werk en Participatie
- Elanor Boekholt-O'Sullivan (D66), beoogd minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening
- Eelco Heinen (VVD), beoogd minister van Financiën
Donderdag 19 februari:
- Dilan Yesilgöz-Zegerius (VVD), beoogd minister van Defensie
- Silvio Erkens (VVD), beoogd staatssecretaris van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur
- Jo-Annes de Bat (CDA), beoogd staatssecretaris van Klimaat en Groene Groei
- Tom Berendsen (CDA), beoogd minister van Buitenlandse Zaken
- Judith Tielen (VVD), beoogd staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
- Mirjam Sterk (CDA), beoogd minister van Langdurige Zorg, Jeugd en Sport
Vrijdag 20 februari:
- David van Weel (VVD), beoogd minister van Justitie en Veiligheid
07:14 - Afscheid van het kabinet-Schoof
Afgelopen vrijdag (de dertiende) leidde demissionair premier Schoof zijn laatste ministerraad. Zijn avontuur als partijloos premier van een ongelukkig kabinet zit er na ruim anderhalf jaar op.
Lees hier meer over dat afscheid:
07:13 - Welkom terug!
Welkom bij het nieuwe formatieblog. Hier lees je al het nieuws rond de formatie. Het liveblog van vorige week kan je hier teruglezen.