LIVEBLOG

Trump: vanavond staakt-het-vuren tussen Libanon en Israël van kracht

Vandaag om 20:52 • Aangepast vandaag om 21:18

20:52 - Dit is er de afgelopen uren gebeurd:

  • De Amerikaanse president Trump heeft een tijdelijke wapenstilstand aangekondigd in Libanon. Daar leveren Hezbollah en Israël al weken strijd met elkaar. Het bestand moet om 23.00 Nederlandse tijd ingaan.
  • Libanon en Israël hebben gereageerd op het aangekondigde tiendaagse bestand. De voorwaarden voor de wapenstilstand zijn nog niet bekendgemaakt; wel hebben beide landen iets gezegd over hun eisen.
  • Hezbollah zegt dat het Libanese volk het recht heeft om zich te verzetten als Israël zich in het land begeeft tijdens het bestand. Het staakt-het-vuren mag Israël "geen bewegingsvrijheid binnen Libanon geven", stelt de militante beweging.

20:15 - Ook Israël reageert op tijdelijk bestand

Israël heeft ingestemd met een tiendaags staakt-het-vuren in Libanon, meldt de Israëlische premier Netanyahu. Hij heeft zijn veiligheidskabinet niet om goedkeuring gevraagd, maar enkel op de hoogte gesteld, schrijft de Israëlische krant Haaretz.

Netanyahu zegt dat hij akkoord is gegaan met het door de VS aangekondigde bestand om de "vredesonderhandelingen met Libanon te bevorderen". Volgens de premier is er een kans "om een historisch vredesakkoord met Libanon te sluiten".

De voorwaarden voor het tijdelijke bestand zijn nog niet bekendgemaakt. Volgens de VS geldt het staakt-het-vuren ook voor Hezbollah. De militante beweging heeft zich uitgesproken tegen een bestand waarbij Israëlische troepen in Zuid-Libanon aanwezig blijven.

Netanyahu heeft wel aangegeven dat het ontwapenen van Hezbollah de belangrijkste eis is van Israël. De Israëlische regering gaat volgens hem niet mee in de eis van Hezbollah om Israëlische troepen uit het zuiden van Libanon terug te trekken. Het leger blijft ook na het ingaan van het bestand in het door Israël bezette gebied, aldus Netanyahu

19:56 - Correspondent Midden-Oosten Daisy Mohr:

'Laatste uren voor ingaan staakt-het-vuren kunnen nog heel gevaarlijk zijn'

"Hier in Libanon natuurlijk opluchting na de aankondiging van dit staakt-het-vuren. Voor nu horen we vooral veel Israëlische gevechtsvliegtuigen overvliegen en wordt er nog steeds gebombardeerd.

De ervaring leert dat de laatste uren voordat een staakt-het-vuren ingaat, nog heel gevaarlijk kunnen zijn. Dus iedereen houdt toch nog even de adem in. Wel worden er volop plannen gemaakt om zo snel mogelijk terug te keren naar dorpen en huizen. Maar de verwoesting is gigantisch en grote delen van Zuid-Libanon zijn onbereikbaar omdat het Israëlische leger daar nu posities heeft ingenomen.

Dat zal betekenen dat honderdduizenden Libanezen de komende tijd niet kunnen terugkeren. En dat is maar een van de problemen hier. De belangrijkste eis van Israël voor een staakt-het-vuren is dat Hezbollah zo snel mogelijk zal ontwapenen. Maar dat is makkelijker gezegd dan gedaan, temeer omdat Hezbollah zelf heel duidelijk aangeeft dat ze daar niet over piekert en niet zal meewerken.

Bovendien leiden de recente politieke ontwikkelingen tot veel interne spanningen in dit uiterst fragiele, verdeelde land. Voor nu hopen Libanezen dat het even wat rustiger zal worden, zodat ze op adem kunnen komen, maar de zorgen over de toekomst zijn enorm."

19:45 - Hezbollah: Libanon heeft recht zich te verzetten tegen Israëlische troepen in het land

Hezbollah zegt "dat een staakt-het-vuren Israël geen bewegingsvrijheid binnen Libanon mag geven". Begeven Israëlische troepen zich wel op Libanees grondgebied, dan heeft Libanon het recht om zich daartegen te verzetten, stelt de militante beweging. Over de voorwaarden van het door Trump aangekondigde staakt-het-vuren is nog niets bekendgemaakt.

Israël heeft de afgelopen weken grootschalige luchtaanvallen uitgevoerd op met name het zuiden van Libanon, nadat Hezbollah na de liquidatie van de Iraanse ayatollah Khamenei raketten afvuurde op Israël.

De voorzitter van het Libanese parlement, Nabih Berri, dringt er bij zijn landgenoten op aan te wachten met terugkeren naar de steden en dorpen in het zuiden totdat de situatie daar veilig genoeg is. Ook Hezbollah-parlementariër Hassan Fadlallah roept de Libanezen op om te wachten met het terugkeren totdat het bestand daadwerkelijk ingaat. Ruim een miljoen Libanezen zijn sinds begin maart gevlucht.

Volgens president Trump, die het staakt-het-vuren eerder vandaag aankondigde, gaat de wapenstilstand om 23.00 uur (Nederlandse tijd) in.

18:44 - Libanese premier Salam verwelkomt tijdelijke bestand met Israël

De Libanese premier Salam zegt het door Trump aangekondigde staakt-het-vuren te verwelkomen. Het bestand was volgens hem een belangrijke eis en het voornaamste doel van Libanon tijdens de recente gesprekken met Israël in Washington, meldt hij.

Salam schrijft verder dat hij hoopt dat Libanezen die hun dorpen en steden in vooral het zuiden van het land moesten ontvluchten, snel weer kunnen terugkeren. Israël heeft nog niet gereageerd op Trumps aankondiging van een wapenstilstand.

De Libanese premier Salam vorige maand in Beiroet - EPA
De Libanese premier Salam vorige maand in Beiroet - EPA

Hezbollah-parlementariër Hassan Fadlallah zegt tegen de Libanese nieuwssite Al-Mayadeen dat de militante groepering op de hoogte is gebracht van de plannen door Iraanse functionarissen. Volgens hem hebben de inspanningen van Iran geleid tot het bestand.

De wapenstilstand zal volgens Fadlallah in stand blijven als Israël zich aan de voorwaarden houdt.

18:28 - Commissievoorzitter Von der Leyen positief over door Trump aangekondigde wapenstilstand

Voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen heeft positief gereageerd op het door Trump aangekondigde staakt-het-vuren van tien dagen tussen Libanon en Israël.

Op sociale media schrijft Von der Leyen dat "dit conflict te veel levens heeft geëist". "Nu hebben we niet alleen een tijdelijke pauze nodig, maar een weg naar blijvende vrede."

De Commissievoorzitter zegt ook dat de EU de Libanese bevolking zal blijven steunen met humanitaire hulp.

Europese Commissievoorzitter Von der Leyen gisteren in Brussel - AFP
Europese Commissievoorzitter Von der Leyen gisteren in Brussel - AFP

18:37 - Correspondent Israël en Palestijnse gebieden Nasrah Habiballah:

'Israël lijkt gedwongen akkoord te gaan'

"Trump zegt dat hij beide leiders gesproken heeft, maar dat is door Israëlische autoriteiten nog niet officieel gevestigd. Israëlische media melden wel dat die bevestiging er mogelijk in de komende uren aankomt.

Israël is absoluut onder druk gezet door Trump. De VS probeert tot een bestand te komen met Iran, maar Iran wil eerst dat Israël stopt met de aanvallen op Libanon. Dat zit de VS in de weg om tot een bestand te komen.

Dus we weten dat Trump de afgelopen dagen druk heeft gezet op Netanyahu om toch aan tafel te gaan om te praten over een staakt-het-vuren. Gisteren kwam het Israëlische veiligheidskabinet tot ieders verrassing samen om daarover te praten, maar dat was een lange vergadering zonder dat ze daar echt uitkwamen.

En nu ineens komt het bericht dat er binnen een paar uur toch een staakt-het-vuren aan zit te komen. Dus het lijkt erop dat Netanyahu toch gedwongen is om nu akkoord te gaan met een tijdelijke gevechtspauze."

18:09 - Netanyahu en Aoun uitgenodigd om naar het Witte Huis te komen

De Libanese president Aoun en de Israëlische premier Netanyahu krijgen een uitnodiging om naar het Witte Huis te komen. Ook dat schrijft president Trump op Truth Social. Hij nodigt de twee leiders uit voor "de eerste betekenisvolle gesprekken tussen Israël en Libanon sinds 1983, heel lang geleden."

"Beide partijen willen vrede, en ik geloof dat dit zal gebeuren", aldus Trump.

Libanon en Israël hebben nog niet gereageerd op de berichten.

17:49 - Trump zegt: vanavond staakt-het-vuren tussen Libanon en Israël

Volgens president Trump hebben Israël en Libanon ingestemd met een staakt-het-vuren van tien dagen. Het gaat vanavond om 23.00 uur Nederlandse tijd in, kondigde hij aan via zijn platform Truth Social.

Vandaag sprak Trump telefonisch met de Libanese president Aoun.

Israël en Libanon hebben zelf nog niets laten weten over een eventueel staakt-het-vuren.

Donald Trump voor The Oval Office - ANP
Donald Trump voor The Oval Office - ANP

"Ik heb zojuist hele goede gesprekken gevoerd met de zeer gerespecteerde president Joseph Aoun van Libanon en premier Bibi Netanyahu van Israël", schrijft Trump.

"Deze twee leiders zijn het erover eens dat er, om vrede tussen hun landen te bereiken, om 17.00 uur EST (Eastern Standard Time) officieel een staakt-het-vuren van tien dagen zal ingaan."

Het bericht van Trump op Truth Social - Trump/Truth Social
Het bericht van Trump op Truth Social - Trump/Truth Social

16:53 - Trump en Libanese president Aoun bellen elkaar

President Aoun van Libanon en de Amerikaanse president Trump hebben elkaar telefonisch gesproken. Onderwerp van gesprek was een mogelijk staakt-het-vuren in Libanon. Over de uitkomst van het gesprek is nog niets bekend.

Toen Israël en de VS met hun oorlog tegen Iran begonnen, nam de Iraanse bondgenoot Hezbollah ook weer doelen in Israël onder vuur. Israël voerde daarom de afgelopen weken zware aanvallen uit op Libanon, waarbij ook wijken in de hoofdstad Beiroet aanhoudend werden bestookt.

16:09 - KLM schrapt komende maand 80 retourvluchten

KLM schrapt komende maand 80 retourvluchten. Het gaat om vluchten binnen Europa waar de luchtvaartmaatschappij meerdere keren per dag op vliegt, zoals Londen en Düsseldorf.

Op zijn website zegt KLM dat het gaat om vluchten die momenteel niet rendabel uitgevoerd kunnen worden door de gestegen kerosinekosten. Eerder voerde de vliegmaatschappij al een brandstoftoeslag door van honderd euro voor langeafstandsvluchten en van tien euro voor vluchten binnen Europa.

De eerste annuleringen vallen in de laatste week van april, midden in de meivakantie. Een woordvoerder van KLM benadrukt dat het voornamelijk gaat om vluchten die niet volgeboekt zijn en makkelijk omgeboekt kunnen worden. KLM streeft ernaar reizigers van wie de vlucht wordt geannuleerd op dezelfde dag alsnog op hun bestemming te krijgen.

De hoge kerosinekosten zijn het gevolg van de oorlog in het Midden-Oosten. Daardoor komt er minder kerosine naar Europa dan normaal.

Het Internationaal Energieagentschap (IEA) waarschuwde eerder vandaag dat Europa mogelijk nog maar zes weken aan vliegtuigbrandstof op voorraad heeft. KLM benadrukt momenteel geen tekort aan kerosine te hebben.

13:50 - Ook Libanese president niet op de hoogte van gesprek met Israël

Een woordvoerder van de president van Libanon heeft tegenover CNN aangegeven niet op de hoogte te zijn van "enig telefoongesprek" tussen Aoun en de Israëlische premier Netanyahu. Eerder zei president Trump dat een ontmoeting tussen de "leiders" van Libanon en Israël vandaag zou plaatsvinden, wat een Israëlische minister heeft bevestigd.

De Libanese president Aoun drong via sociale media al aan op een staakt-het-vuren voorafgaand aan eventuele onderhandelingen met Israël. Die zouden alleen door de Libanese autoriteiten worden gevoerd, zonder betrokkenheid van de militante beweging Hezbollah, waarmee Israël strijd levert.

"Libanon wil de situatie in het zuiden en in alle regio's graag de-escaleren, zodat er een einde komt aan het aanvallen van onschuldige en weerloze mensen vrouwen, mannen en kinderen en de vernietiging van huizen in dorpen en steden stopt", aldus de verklaring.

Druk van de VS

Eerder sloot Israël een staakt-het-vuren in Libanon nog uit, maar gisteren vond toch een vergadering plaats van het veiligheidskabinet om te praten over de kwestie. "Dat er gisteren in het veiligheidskabinet überhaupt is gesproken over een mogelijke gevechtspauze, gebeurt alleen maar omdat Israël onder grote druk is gezet door de Verenigde Staten om akkoord te gaan met een staakt-het-vuren", zei correspondent Israël en Palestijnse gebieden Nasrah Habiballah eerder vandaag.

12:55 - IEA-baas: Europa heeft nog voor zes weken vliegtuigbrandstof

De directeur van het Internationaal Energieagentschap (IEA) Fatih Birol waarschuwt voor een naderend vliegtuigbrandstoftekort in Europa wanneer de Straat van Hormuz ook de komende tijd (grotendeels) gesloten blijft. Hij denkt dat over ongeveer zes weken de Europese brandstofvoorraad op is, met geannuleerde vluchten tot gevolg.

Birol voorspelde grote gevolgen voor de wereldeconomie als de toevoer van olie en gas door de Straat van Hormuz afgeknepen blijft. "Hoe langer het duurt, hoe slechter het zal zijn voor de economische groei en inflatie wereldwijd. Azië, zeer afhankelijk van energiebronnen uit het Midden-Oosten, wordt het hardst getroffen wanneer de Straat van Hormuz grotendeels afgesloten blijft, zegt Birol.

Verder zei hij in het interview met AP dat de wereld te maken heeft met de grootste energiecrisis ooit, iets waar het IEA al eerder voor waarschuwde. Omdat er nauwelijks tankers door de Straat van Hormuz varen is het dagelijkse wereldwijde aanbod van olie met een kleine tien procent gedaald. Sinds het begin van de Amerikaanse-Israëlische aanvallen in Iran op 28 februari zijn daardoor de brandstof- en energieprijzen enorm gestegen.

Inmiddels dalen die prijzen weer licht en is er optimisme op de beurs over een naderend einde van de oorlog. Het staakt-het-vuren dat de VS en Iran overeenkwamen loopt volgende week woensdag af. Er is nog geen datum voor een nieuw vredesoverleg, zei bemiddelaar Pakistan vandaag. In Libanon gaan de aanvallen van Israël onverminderd door, terwijl ook Hezbollah raketten richting Israël afvuurt.

Lees hier meer waarom juist Azië hard wordt geraakt:

12:29 - Laatste belangrijke brug in Zuid-Libanon verwoest

De laatste brug die een verbinding vormde tussen Zuid-Libanon en de rest van het land over de rivier de Litani is verwoest door het Israëlische leger. Dat meldt een Libanese functionaris aan persbureau Reuters.

Het gaat om de Qasmiya-brug, die het gebied rond Tyrus en de stad Sidon met elkaar verbindt, zegt het Libanese staatspersbureau NNA. De brug zou dermate verwoest zijn dat die niet meer gerepareerd kan worden.

11:57 - Dit is er de afgelopen uren gebeurd

Dit is het belangrijkste nieuws in dit liveblog:

11:46 - Nog geen datum voor nieuw vredesoverleg VS en Iran

Er is nog altijd geen datum gevonden voor vervolggesprekken tussen de VS en Iran over vrede. Dat zei een woordvoerder van het Pakistaanse ministerie van Buitenlandse Zaken. Pakistan treedt als bemiddelaar op in de vredesonderhandelingen. Afgelopen weekend vond een eerste onderhoud plaats in Islamabad, maar werd nog geen akkoord bereikt.

Het huidige staakt-het-vuren loopt 22 april af. De legerchef van Pakistan, Munir, is in Iran voor een gesprek met minister van Buitenlandse Zaken Araghchi. Volgens persbureau Reuters zijn de fundamentele meningsverschillen met de VS over een Iraans nucleair programma nog altijd niet opgelost.

"De hoop is toegenomen dat het staakt-het-vuren verlengd wordt en dat er een tweede gespreksronde plaatsvindt", zei een hooggeplaatste Iraanse functionaris tegen Reuters.

De Pakistaanse legerchef Munir met de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Araghchi - Reuters
De Pakistaanse legerchef Munir met de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Araghchi - Reuters

11:15 - Israël: tientallen Hezbollah-strijders gedood

Het Israëlische leger zegt op Telegram bij gevechten in de Zuid-Libanese stad Bint Jbeil tientallen Hezbollah-strijders te hebben gedood. Dat zou zijn gedaan door de Maglan-eenheid, die diep op vijandelijk gebied opereert. Libanese staatsmedia meldden vanochtend ook al gevechten, waarbij Israël helikopters en gevechtsvliegtuigen zou hebben ingezet.

Rond de zuidelijke stad wordt al dagen hevig gevochten. Het Israëlisch leger kondigt aan dat de "gerichte operaties" in het gebied worden voortgezet, ook wordt geclaimd dat 70 Hezbollah-locaties in de zuidelijke stad zijn ontmanteld.

Gisteren zei de Israëlische legerchef dat er de afgelopen weken zeker 1700 mensen van de militante beweging zijn gedood. Het Libanese ministerie van Volksgezondheid stelt dat sinds het begin van de Israëlische aanvallen in Libanon zeker 2167 personen om het leven zijn gekomen en meer dan 7000 gewonden zijn gevallen.

10:54 - Tegenstrijdige berichten over topoverleg Israël-Libanon

Vandaag staat een ontmoeting gepland tussen de leiders van Israël en Libanon, zo kondigde president Trump vanochtend aan op sociale media. Een Israëlische minister beaamt dat, terwijl een Libanese functionaris ontkent.

Lees in dit artikel meer:

11:02 - Drie Libanese hulpverleners gedood in Zuid-Libanon, een vermist

Bij drie gerichte Israëlische aanvallen op ambulancemedewerkers in het dorp Mayfadoun in Zuid-Libanon zijn gisteren drie Libanese hulpverleners gedood en zes anderen gewond geraakt, stelt het ministerie van Volksgezondheid in een verklaring. Een persoon wordt nog vermist.

Een ambulance van het Islamitisch Gezondheidscomité (CSI), gelieerd aan Hezbollah, kwam ter plaatse in Mayfadoun om gewonde burgers te verzorgen. Daarbij werd het team aangevallen en werd een hulpverlener gedood, de tweede wordt nog steeds vermist. Ook een tweede CSI-ambulance die op locatie aankwam werd aangevallen, waarbij drie hulpverleners gewond raakten.

Daarna kwamen nog twee ambulances: een van de hulpdiensten in Nabatieh en een van de vereniging Risala, die is gelieerd aan de sjiitische Amal-beweging. Er vielen nog eens twee doden, drie anderen raakten gewond.

Bodycambeelden

Op bodycambeelden van de ambulancedienst Nabatieh is te zien hoe de hulpverleners duidelijk herkenbaar zijn. Wanneer eerste hulp wordt verleend aan twee gewonde collega's op brancards achterin de ambulance, slaat buiten een vermoedelijke raket in. Daardoor worden de ramen van de ambulance verbrijzeld en schreeuwt een van de ambulanceverpleegkundigen die zijn collega verzorgt het uit van de pijn.

'Geen rode lijn meer'

Het Libanese ministerie van Volksgezondheid noemt de daad een "flagrante schending van het oorlogsrecht". Een functionaris van het Islamitisch Gezondheidscomité zegt tegen persbureau AP dat de aanval aantoont "dat er geen rode lijnen meer zijn in de oorlog". "Ambulances worden beschermd door alle internationale wetten en verdragen. Het is verboden om ze aan te vallen. En wanneer die verboden vervallen, hebben we niets meer over."

Israël beschuldigt Hezbollah er al langer van ambulances te gebruiken als dekmantel voor militante activiteiten, zonder dat daar bewijs voor wordt geleverd. Het Israëlische leger heeft nog niet gereageerd op de aanvallen en zegt de zaak te onderzoeken.

De volgende bodycambeelden kunnen als schokkend worden ervaren:

09:27 - Israël: ontmoeting tussen Netanyahu en Aoun

In navolging van de Verenigde Staten zegt nu ook Israël dat Libanon en Israël gaan praten. Gila Gamliel, een lid van het Israëlische veiligheidskabinet, heeft op de legerradio gezegd dat premier Netanyahu zal spreken met de Libanese president Aoun.

Eerder vanochtend kondigde de Amerikaanse president Trump al aan dat er een onderhoud komt tussen de leiders van Israël en Libanon, zonder namen en details te geven. Libanon verklaarde tegenover internationale persbureaus niet op de hoogte te zijn van zo'n ontmoeting.

Een eventueel gesprek tussen de twee leiders van beide landen zou bijzonder zijn: leiders van beide landen spraken elkaar in de jaren 90 voor het laatst.

Premier Netanyahu - Reuters
Premier Netanyahu - Reuters

09:10 - Brandstofprijzen dalen verder

De gemiddelde landelijke adviesprijs voor brandstof is vandaag opnieuw gedaald. Diesel werd bijna 6 cent goedkoper en kost nu 2,589 euro per liter, benzine 2,546 euro (-0,8 cent), blijkt uit cijfers van consumentencollectief United Consumers. Ruim een week geleden bereikte diesel door de oorlog in het Midden-Oosten het recordniveau van 2,819 euro per liter. Voor het begin van de oorlog in Iran was de gemiddelde landelijke adviesprijs voor diesel 2,09 euro, benzine 2,28 euro.

De benzineprijs fluctueert door meerdere factoren, zoals de olieprijs en de dollarkoers. Door de hoop op een einde aan de oorlog zitten ook de beurzen vandaag in de lift.

Bij tankstations die niet langs de snelweg liggen, betalen consumenten doorgaans tientallen centen per liter minder dan de adviesprijs.

08:56 - 'Israël onder grote druk gezet door de VS'

Correspondent Israël en Palestijnse Gebieden Nasrah Habiballah:

"Ik had wel verwacht dat de gesprekken in het Israëlische veiligheidskabinet lang zouden duren. Israël zegt dat ze willen doorvechten in Libanon om de dreiging van Hezbollah weg te nemen. Dat is eigenlijk de allergrootste prioriteit voor Israël. Zij willen geen staakt-het-vuren, maar ontwapening van Hezbollah en veiligheidsgaranties voor de inwoners in het noorden van Israël.

Die garanties kan de Libanese regering Israël niet geven. Die kracht hebben ze niet. Daarom heeft Israël gezegd: 'We doen het zelf wel.' Dat er gisteren in het veiligheidskabinet überhaupt is gesproken over een mogelijke gevechtspauze, gebeurt alleen maar omdat Israël onder grote druk is gezet door de Verenigde Staten om akkoord te gaan met een staakt-het-vuren.

De VS is Israëls grootste bondgenoot. Ze hebben Amerika heel hard nodig in de oorlog met Iran, dus de relatie met Trump is belangrijk. Israël moet daar dus iets mee. Dat is ook de reden dat ze de aanvallen op bijvoorbeeld Beiroet wat hebben afgeschaald, maar zolang er geen staakt-het-vuren is, gaat Israël door met aanvallen.

Gisteren zei premier Netanyahu nog in een opgenomen videoboodschap dat hij het Israëlische leger opdracht heeft gegeven om nog meer gebied in Zuid-Libanon onder controle te krijgen om zo een bufferzone te creëren, zoals Israël dat noemt.

Overigens vuurt Hezbollah ook weer raketten af op het noorden van Israël, waar vanochtend meerdere keren het luchtalarm afging. De gevechten gaan dus vrij heftig door."

08:37 - Libanon ontkent gesprek met Israël

In een verklaring aan persbureau AFP heeft een Libanese overheidsfunctionaris laten weten dat Libanon "niet op de hoogte" is van enige aanstaande ontmoeting met Israël. President Trump schreef eerder vanochtend op Truth Social over een op handen zijnde ontmoeting tussen de "twee leiders" van Israël en Libanon, zonder dat hij daarbij namen noemde of andere details gaf. Het treffen zou bedoeld zijn om "ademruimte" te creëren in de onderhandelingen over een staakt-het-vuren.

De laatste keer dat Libanon en Israël directe gesprekken voerden, dateert van 1991.

07:32 - Ook vanochtend weer gevechten in Libanon

Ook vannacht en vanochtend is er weer hevig gevochten in Zuid-Libanon, meldt het Libanese staatspersbureau NNA. Hezbollah en het Israëlische leger zouden strijd hebben geleverd in de stad Bint Jbeil rond het stadion, waar in de afgelopen dagen al zwaar werd gevochten. Het Israëlische leger is bezig met de inname van de stad.

Bij de aanval van vanochtend zette het Israëlische leger gevechtsvliegtuigen en helikopters in en werden meerdere huizen verwoest, aldus NNA. Het Israëlische leger zei gisteravond een reeks aanvallen te hebben voltooid in Bint Jbeil. De stad geldt van oudsher als bolwerk van de militante beweging Hezbollah. Eerder meldde premier Netanyahu van Israël al dat de gevechten zich nu concentreren in Bint Jbeil.

Rook stijgt op boven Bint Jbeil na een Israëlische luchtaanval op 13 april - EPA
Rook stijgt op boven Bint Jbeil na een Israëlische luchtaanval op 13 april - EPA

06:28 - FIFA-baas: Iran doet mee aan WK

Volgens Gianni Infantino, de baas van de Wereldvoetbalbond FIFA, gaat Iran naar het WK voetbal. "We hopen natuurlijk dat de situatie tegen die tijd vreedzaam zal zijn, dat zou zeker helpen", zei hij tegen de Amerikaanse omroep CNBC. Infantino zegt ook onlangs het Iraanse team te hebben bezocht. Daar kreeg hij naar eigen zeggen te horen dat de Iraniërs graag willen komen. "Sport hoort buiten politiek te staan", zei de Zwitser. "Zij vertegenwoordigen hun volk en hebben zich gekwalificeerd. De spelers willen spelen."

Iran plaatste zich als een van de eerste landen voor het toernooi, maar sinds het begin van de Amerikaans-Israëlische aanvallen op het land is het steeds meer de vraag of het kan meedoen. Het toernooi in de VS, Canada en Mexico begint in juni.

Over een mogelijke deelname aan het WK hebben betrokkenen wisselende verklaringen afgegeven. De Iraanse minister van Sport zei eerder dat Iran "onder geen enkele omstandigheid" zou deelnemen. Trump schreef dat Iran "welkom" zou zijn, maar dat het "niet echt gepast zou zijn, met het oog op hun eigen leven en veiligheid".

06:07 - 'Vandaag gesprek tussen leiders Israël en Libanon'

Trump zegt dat de leiders van Israël en Libanon vandaag nog met elkaar in gesprek gaan. Het laatste onderhoud tussen de leiders van beide landen is volgens hem zo'n 34 jaar geleden. De laatste rechtstreekse gesprekken tussen leiders van Israël en Libanon waren tijdens de Conferentie van Madrid in 1991, daarna bleven bilaterale onderhandelingen doorgaan tot 1993.

De Amerikaanse president denkt dat het eventuele onderhoud "wat ademruimte" kan geven in de onderhandelingen, schrijft hij op zijn socialemediaplatform Truth Social. Het is onduidelijk of Trump doelt op een gesprek tussen de Israëlische premier Netanyahu en zijn Libanese ambtsgenoot Salam. Dat specificeert hij niet in zijn post.

Eerder deze week was in Washington een ontmoeting tussen de twee ambassadeurs om het ijs te breken. Er zou nog geen besluit over een staakt-het-vuren zijn genomen.

Donald Trump voor de Oval Office - Reuters
Donald Trump voor de Oval Office - Reuters

01:54 - VS dreigt met sancties tegen kopers Iraanse olie

De Verenigde Staten dreigen sancties op te leggen aan kopers van Iraanse olie. Dat heeft de Amerikaanse minister van Financiën Bessent gezegd tegen verslaggevers in het Witte Huis.

"We hebben landen laten weten dat als ze Iraanse olie kopen, of als er Iraans geld op hun banken staat, we nu bereid zijn secundaire sancties op te leggen", aldus Bessent.

China is een van de grootste afnemers. Het land kocht voorheen meer dan 80 procent van de geëxporteerde Iraanse olie. Bessent verwacht dat de Amerikaanse maritieme blokkade van Iraanse havens daar een einde aan maakt.

Die blokkade begon maandag. Het Amerikaanse leger heeft de eerste twee dagen van de blokkade tien schepen tegengehouden. Geen enkel schip heeft de blokkade doorbroken, stelt het Amerikaanse centrale commando CENTCOM woensdag in een bericht op X.

Bessent liet ook weten de sancties tegen de oliesector in Iran zelf aan te scherpen. De sancties zijn vooral gericht op bedrijven en personen die te maken hebben met het transport van de Iraanse olie.

01:51 - 'Geen besluit Israël over staakt-het-vuren in Libanon'

De vergadering van het Israëlische veiligheidskabinet is zonder een besluit over een mogelijk staakt-het-vuren in Libanon geëindigd. Dat meldt The Times of Israel op basis van twee Israëlische officials die op de hoogte zijn van de zaak.

Een topfunctionaris meldde eerder op woensdag dat het veiligheidskabinet 's avonds bijeen zou komen. De VS zou er bij Israël op aandringen de aanvallen tijdelijk te staken.

Ondertussen gaan de aanvallen op Libanon vannacht door. Libanese media meldden Israëlische aanvallen op onder meer een ziekenhuis in Beiroet en op buitenwijken van de zuidelijke stad Tyrus.

01:41 - Pakistaanse onderhandelaar spreekt Iraanse minister

De Pakistaanse legerleider Asim Munir heeft in Teheran een ontmoeting gehad met de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken. Het overleg maakt deel uit van de poging om na bijna zeven weken van oorlog een tweede onderhandelingsronde tussen de Verenigde Staten en Iran te organiseren.

Er is nog geen besluit over verdere onderhandelingen. Het Witte Huis heeft gezegd dat eventuele verdere gesprekken waarschijnlijk weer in Islamabad zouden plaatsvinden. Eerdere gesprekken tussen de VS en Iran in de Pakistaanse hoofdstad zouden hebben bijgedragen aan het verkleinen van de verschillen tussen de partijen. De bemiddelaars streven nu naar een nieuwe ronde voordat het staakt-het-vuren volgende week afloopt.

Ondanks de Amerikaanse blokkade van Iraanse havens en hernieuwde Iraanse dreigementen is er volgens regionale officials achter de schermen vooruitgang geboekt. Persbureau AP meldt op basis van die bronnen dat de VS en Iran een "principe-overeenkomst" hadden bereikt om het staakt-het-vuren te verlengen, zodat er meer ruimte voor diplomatie ontstaat.

Volgens de Iraanse staatsmedia worden de voorbereidende gesprekken donderdag voortgezet.

01:34 - Iraanse adviseur dreigt Amerikaanse schepen aan te vallen

Een Iraanse militair, die de hoogste leider Mojtaba Khamenei adviseert, heeft gedreigd Amerikaanse schepen "tot zinken te brengen" als ze in de Straat van Hormuz proberen "politie te spelen".

"Trump wil politie spelen in de Straat van Hormuz. Is dat echt uw taak? Is dat de taak van een machtig leger als dat van de Verenigde Staten?", zei Mohsen Rezaei op de Iraanse staatstelevisie. Rezaei is een voormalig opperbevelhebber van de Revolutionaire Garde. Vorige maand werd hij tot Khameneis militair adviseur benoemd.

"Jullie schepen zullen door onze eerste raketten tot zinken worden gebracht", adus Rezaei. "Ze kunnen daadwerkelijk door onze raketten worden geraakt en wij kunnen ze vernietigen." Rezaei verklaarde voor de Iraanse kijkers dat het "goed" zou zijn als de VS een grondinvasie zou beginnen. "We zouden duizenden gijzelaars nemen en daarna zouden we voor elk van hen een miljard dollar krijgen."

21:24 - Trump behoudt macht om Iran aan te vallen zonder toestemming Congres

De Senaat in de VS heeft tegen een resolutie gestemd om Trumps macht te beperken. De Democraten wilden voorkomen dat de president opnieuw Iran kan aanvallen zonder dat hij daarvoor toestemming hoeft te vragen van het Congres. Maar de resolutie werd met 47 tegen 52 weggestemd door Republikeinse senatoren.

De stemming laat zien dat Trumps oorlogsplannen worden gesteund door zijn partij. Onder het Amerikaanse publiek is de oorlog minder populair. Volgens een peiling van het Pew Research Center van eind vorige maand is ongeveer zes op de tien Amerikanen ontevreden over hoe Trump de oorlog heeft gevoerd. 59 procent van de ondervraagden vindt het een verkeerd besluit dat Iran is aangevallen.

De Amerikaanse president heeft herhaaldelijk beweerd dat Iran voor de oorlog probeerde het verrijken van uranium te hervatten. Het hoofd van de Amerikaanse inlichtingendiensten heeft echter in het Congres verklaard dat hier geen aanwijzingen voor zijn gevonden. Anonieme bronnen binnen het Pentagon hebben tegen Reuters ook gezegd dat er geen bewijs was voor de claim dat Iran van plan was een aanval te plegen op Amerikaanse doelen. Beide beweringen zijn door de Amerikaanse regering opgevoerd als argument om Iran aan te vallen.

20:24 - Dit is er de afgelopen uren gebeurd:

  • Er lijkt schot te zitten in onderhandelingen over een staakt-het-vuren in Libanon. Het Israëlische veiligheidskabinet is vanavond bijeen en volgens Israëlische functionarissen wordt er gesproken over een mogelijk bestand. Een woordvoerder van Hezbollah heeft beweerd dat er snel een bestand kan komen.
  • Een nieuwe onderhandelingsronde tussen de VS en Iran lijkt ook dichtbij. De Pakistaanse legerchef is in Teheran om een nieuwe top in te plannen. De Amerikaanse krant The Wall Street Journal stelt dat er al een principeafspraak is gemaakt voor een nieuwe ontmoeting.
  • In Libanon zijn zeker dertien doden gemeld door Israëlische luchtaanvallen. Het leger heeft naar eigen zeggen in 24 uur tijd 200 doelwitten van Hezbollah gebombardeerd. De legerchef van Israël stelt dat er de afgelopen weken 1700 strijders van Hezbollah zijn gedood. Volgens de Libanese autoriteiten zijn inmiddels 2167 mensen gedood door Israëlische bombardementen.
  • Volgens de Israëlische mensenrechtenorganisatie Yesh Din hebben kolonisten honderden aanslagen en aanvallen gepleegd op de Westelijke Jordaanoever tijdens de oorlog met Iran. In veertig dagen tijd zouden acht Palestijnen zijn gedood.

19:59 - 1700 strijders van Hezbollah gedood, zegt Israëlische legerchef

De Israëlische commandant der strijdkrachten stelt dat er in de oorlog van de afgelopen weken ruim 1700 militanten van Hezbollah zijn gedood. Legerchef Eyal Zamir zegt verder dat er gisteren nieuwe plannen zijn goedgekeurd om de oorlog voort te zetten. Hij noemt daarbij specifiek de strijd in Libanon tegen Hezbollah, en die tegen Iran.

De uitspraken van Zamir zijn door het leger bekendgemaakt via sociale media. "We verkeren in de hoogste staat van paraatheid", zegt hij vanuit door Israël bezet gebied in Zuid-Libanon. Hij zegt dat het leger klaarstaat om Iran en zijn bondgenoten aan te vallen.

Afbeelding ter illustratie - AFP
Afbeelding ter illustratie - AFP

De verklaring is gepubliceerd op de dag dat een nieuwe onderhandelingsronde tussen de VS en Iran dichtbij lijkt. Ook een bestand tussen en Israël en Libanon lijkt opeens haalbaar: de Israëlische veiligheidsraad is er vanavond over bijeengekomen.

Volgens de Libanese autoriteiten zijn inmiddels 2167 mensen gedood door Israëlische bombardementen. Als zowel de Israëlische als de Libanese cijfers kloppen zou het betekenen dat er naast de 1700 strijders van Hezbollah ook bijna 500 burgers zijn gedood.

18:52 - 'Grote druk vanuit VS voor bestand in Libanon'

Midden-Oostencorrespondent Daisy Mohr:

"Niets is nog zeker, maar wat we horen is dat het in eerste instantie zou gaan om een staakt-het-vuren van een week. Er is grote druk van de Amerikanen, want zij hebben een bestand in Libanon nodig voor de komende gesprekken met Iran. Dit alles maakt deel uit van één grote puzzel die straks in elkaar moet gaan vallen.

De Libanese regering wil sowieso zo snel mogelijk een staakt-het-vuren. Dat was aanvankelijk hun eis om gisteren om de tafel te gaan in Washington. Van Hezbollah wachten we nog op een officiële reactie, maar zij kunnen een adempauze hoe dan ook goed gebruiken. De verwoesting in Libanon is enorm, het aantal doden is nu bijna 2200, de Libanezen zijn uitgeput en willen een einde aan al dit geweld.

Maar de grotere kwesties zijn hiermee natuurlijk niet opgelost. Een van de belangrijke eisen van Israël, de ontwapening van Hezbollah, is nog altijd een van de lastigste punten. En Israël heeft inmiddels grote delen van Zuid Libanon ingenomen en zal daar waarschijnlijk niet binnenkort vertrekken. Bovendien weten we hier in Beiroet dat een bestand vaak geschonden kan worden. Na het eind van de vorige oorlog tussen Israël en Hezbollah was er een bestand dat, vooral door Israël, duizenden keren is geschonden.

Ook lopen de interne spanningen binnen Libanon op met een regering die de ontwapening van Hezbollah steunt, iets waarvan Hezbollah aangeeft dat ze er niet over piekeren. Ontwapenen is dus makkelijker gezegd dan gedaan en kan de fragiele interne balans hier aantasten."

18:17 - 'Honderden aanvallen door kolonisten op Westoever tijdens oorlog'

Volgens de Israëlische mensenrechtenorganisatie Yesh Din hebben kolonisten honderden aanslagen en aanvallen gepleegd op de Westelijke Jordaanoever tijdens de oorlog met Iran. In veertig dagen tijd zouden acht Palestijnen zijn gedood. Yesh Din heeft 378 incidenten geregistreerd, wat neerkomt op bijna tien per dag.

Joodse kolonisten proberen de illegale nederzettingen op de door Israël bezette Westoever steeds verder uit te breiden. Yesh Din roept de Israëlische autoriteiten op in actie te komen tegen de aanvallen op Palestijnse dorpen. "Deze incidenten omvatten intimidatie, iemand lastigvallen, het beschadigen van gebouwen, brandstichting, het innemen van gebouwen en afpakken van land, aanvallen en het doden van Palestijnen."

Volgens de mensenrechtenorganisatie schieten kolonisten bij een op de tien incidenten met scherp.

Vandaag is een Israëlische militair gearresteerd op verdenking van het doodschieten van een 28-jarige Palestijn vorige maand. De beschieting zou gebeurd zijn tijdens een aanval op een Palestijns dorp door kolonisten. De militair was tijdens het incident niet in functie, aldus de legertop. Het wapen van de man is in beslag genomen en hij blijft tot zeker morgen vastzitten.

Het komt zelden voor dat Israëliërs worden veroordeeld voor geweld tegen Palestijnen op de Westoever. Een aantal leden van Netanyahu's regering is zelf kolonist. Het Israëlische kabinet heeft onlangs de bouw van tientallen nederzettingen goedgekeurd. Het gaat zowel om de bouw van nieuwe nederzettingen als legalisering met terugwerkende kracht van illegale nederzettingen die er al zijn.

17:23 - Signalen voor een naderend bestand in Libanon

Er lijkt beweging te zitten in de onderhandelingen over een staakt-het-vuren in Libanon. Israëlische functionarissen zeggen dat het veiligheidskabinet vanavond bijeenkomt om de mogelijkheid van een bestand te bespreken. Een woordvoerder van Hezbollah heeft beweerd dat er snel een bestand kan komen.

Het is echter nog te vroeg om te zeggen of er daadwerkelijk een wapenstilstand komt tussen Hezbollah en het Israëlische leger. Tot nu toe heeft Israël steeds vastgehouden aan de eis dat Hezbollah zich moet ontwapenen. De militante beweging heeft die oproep steeds afgewezen. Vandaag werd er opnieuw gevochten.

Gisteravond hebben voor het eerst in decennia een Libanese en Israëlische ambassadeur met elkaar overlegd. Het lijkt erop dat deze verkennende bijeenkomst in de VS heeft geleid tot concrete pogingen om de oorlog te pauzeren.

16:29 - Pakistaanse legerchef in Iran om gesprek met VS te regelen

Volgens Iraanse staatsmedia is de Pakistaanse legerchef Asim Munir geland in Teheran. Hij gaat daar proberen een nieuwe gesprekronde tussen Iran en de VS te organiseren. De Amerikaanse president Trump heeft een vriendschappelijke band met veldmaarschalk Munir, die hij onder meer "een geweldige vechter" heeft genoemd.

De Amerikaanse krant The Wall Street Journal stelt dat er al een principeafspraak is gemaakt voor een nieuwe ontmoeting. Iraanse en Amerikaanse diplomaten zouden alleen nog moeten afspreken waar en wanneer ze elkaar ontmoeten. De krant schrijft dit op basis van anonieme bronnen.

De eerste inzet is om de huidige wapenstilstand tussen Washington en Teheran, die over een week verloopt, te verlengen. Het uiteindelijke doel is een reeks afspraken om de oorlog permanent te stoppen. De grote vraag is in hoeverre de twee vijanden bereid zijn tot concessies. Afgelopen weekend liepen de gesprekken in Pakistan vast op het Iraanse atoomprogramma.

De Pakistaanse veldmaarschalk Asim Munir, foto van afgelopen weekend - Reuters
De Pakistaanse veldmaarschalk Asim Munir, foto van afgelopen weekend - Reuters

15:43 - Dertien doden gemeld door Israëlische bombardementen op Libanon

Het Israëlische leger heeft vandaag weer zware bombardementen uitgevoerd op Libanon. Libanese staatsmedia melden dat er zeker dertien mensen zijn gedood. Het leger zegt dat er in 24 uur tijd 200 doelen van Hezbollah zijn getroffen. Strijders van Hezbollah hebben Noord-Israël bestookt met raketten en drones.

De zware aanvallen volgen op onderhandelingen tussen Libanon en Israël gisteravond in de VS. Het feit dat de twee vijandelijke landen elkaar direct hebben gesproken, is uitzonderlijk. Er is echter concreet niets bereikt. Terreurbeweging Hezbollah was niet bij de onderhandelingen aanwezig en lijkt vastbesloten om door te vechten tegen Israël.

Israëlische militairen in Zuid-Libanon - Reuters
Israëlische militairen in Zuid-Libanon - Reuters

Het grondoffensief van het Israëlische leger gaat ondertussen door. Israël heeft een deel van het buurland bezet en richt daar op grote schaal verwoestingen aan in woonwijken. De Israëlische regering is naar eigen zeggen bezig om alle Hezbollah-infrastructuur te vernietigen.

Volgens mensenrechtenorganisaties tekent zich een vergelijkbaar patroon af als in Gaza, waar met genocidaal geweld gebieden onleefbaar gemaakt zijn voor burgers.

13:00 - Iran dreigt met blokkeren Rode Zee en Golf van Oman

Ali Abdollahi, de commandant van het hoogste operationele commandocentrum in Iran dat de strijdkrachten coördineert, zegt dat als de VS zijn blokkade in de Straat van Hormuz voortzet en "onveiligheid creëert voor Iraanse handelsschepen en olietankers", dit "een opmaat zal vormen naar een schending van het staakt-het-vuren". Dat meldt het Iraanse persbureau Tasnim.

Abdollahi voegt eraan toe dat de Iraanse strijdkrachten als gevolg daarvan niet zullen toestaan dat "enige export of import doorgaat in de Perzische Golf, de Golf van Oman en de Rode Zee". Hij specificeerde niet welke landen hierdoor geraakt kunnen worden. De genoemde wateren beslaan een enorm gebied. De afgelopen jaren hebben de Houthi's, bondgenoten van Iran, laten zien dat ze de scheepvaart in de Rode Zee kunnen afknijpen.

De Amerikaanse blokkade van Iraanse havens begon maandag. Vandaag claimde het Amerikaanse leger in de regio dat de blokkade van Iran "volledig is uitgevoerd" en de VS "maritieme superioriteit" heeft in het Midden-Oosten.

Afbeelding ter illustratie - NOS
Afbeelding ter illustratie - NOS

12:00 - Dit is er de afgelopen uren gebeurd:

  • De wederzijdse aanvallen van Israël en Hezbollah duren voort. De Libanese staatsomroep meldt dat vijf mensen zijn omgekomen in het zuiden van Libanon. Ondertussen heeft Hezbollah gezegd dat het vanochtend meerdere gebieden in Noord-Israël heeft bestookt met raketten.
  • De Pakistaanse premier Sharif is begonnen aan een vierdaagse reis naar drie landen, Saudi-Arabië, Qatar en Turkije. Die staat in het teken van een diplomatieke campagne om een nieuwe ronde gesprekken tussen de Verenigde Staten en Iran te bewerkstelligen.
  • Iran heeft eind 2024 in het geheim een Chinese spionagesatelliet verkregen, waarmee het tijdens de huidige oorlog Amerikaanse militaire bases in het Midden-Oosten in de gaten kon houden. Dat meldt de Financial Times op basis van uitgelekte Iraanse militaire documenten.
  • De VS gaat duizenden militairen extra naar het Midden-Oosten sturen, meldt The Washington Post op basis van anonieme Amerikaanse functionarissen. Die uitbreiding bestaat onder meer uit 6000 extra militairen aan boord van het vliegdekschip USS George H.W. Bush en een amfibische eenheid met mariniers

11:21 - Washington Post: 'VS stuurt meer troepen naar Midden-Oosten'

De VS gaat duizenden extra militairen naar het Midden-Oosten sturen, schrijft The Washington Post op basis van anonieme Amerikaanse functionarissen. Die uitbreiding bestaat onder meer uit 6000 extra manschappen aan boord van het vliegdekschip USS George H.W. Bush en een amfibische eenheid met mariniers. In totaal gaat het om duizenden militairen extra die worden toegevoegd aan de 50.000 Amerikaanse manschappen die al aanwezig zijn in de regio, aldus de bronnen.

De uitbreiding is onderdeel van de campagne van de Amerikaanse regering tegen Iran. President Donald Trump probeert met militaire en economische middelen een akkoord af te dwingen over het Iraanse nucleaire programma en de situatie rond de strategisch belangrijke Straat van Hormuz.

De spanning in de regio loopt verder op nu een fragiel staakt-het-vuren bijna afloopt. Volgens Amerikaanse functionarissen biedt de extra militaire aanwezigheid meer flexibiliteit: van het bewaken van handelsroutes tot mogelijke escalatie als de situatie verslechtert. Zelfs grondoperaties worden niet uitgesloten, variërend van speciale missies tot het veiligstellen van strategische eilanden of infrastructuur.

Critici en oud-militairen waarschuwen voor de risico's van verdere escalatie, schrijft The Washington Post. Dan gaat het om economische gevolgen, zoals stijgende olieprijzen, en mogelijk zware militaire verliezen.

10:36 - Israël en Hezbollah voeren aanvallen uit in Libanon en Noord-Israël

De wederzijdse aanvallen van Israël en Hezbollah duren voort. De Libanese staatsomroep meldt dat vijf mensen zijn omgekomen bij een Israëlische luchtaanval op het dorp Ansariyah in het zuiden van Libanon. Hulpdiensten vonden daarnaast vier lichamen na een aanval in regio Qadmus.

Ook zouden twee mensen zijn omgekomen bij droneaanvallen op twee voertuigen op de kustweg tussen Tyrus en Beiroet, ten zuiden van de Libanese hoofdstad. Er zijn berichten dat deze aanvallen het dichtst bij Beiroet waren in een week, na Israëlische aanvallen op 8 april waarbij meer dan 200 mensen omkwamen.

Het Israëlische leger heeft niet gereageerd op deze berichten. Ondertussen heeft Hezbollah gezegd dat het vanochtend meerdere gebieden in Noord-Israël heeft bestookt met raketten, waaronder Metula, Kfar Giladi en Kiryat Shmona.

De aanvallen volgen nadat de ambassadeurs van Libanon en Israël in de Verenigde Staten gisteren voor het eerst in decennia directe gesprekken hadden gevoerd in Washington. Ze hebben afgesproken om daarmee door te gaan. Hezbollah had zich van tevoren fel uitgesproken tegen de onderhandelingen. Tijdens de gesprekken in de VS ging de strijd tussen Hezbollah en Israël ook door.

10:31 - Premier Pakistan op reis voor nieuwe gespreksronde VS en Iran

De Pakistaanse premier Sharif is begonnen aan een vierdaagse reis naar drie landen, Saudi-Arabië, Qatar en Turkije. De reis staat in het teken van een diplomatieke campagne om een nieuwe ronde gesprekken tussen de Verenigde Staten en Iran te bewerkstelligen, zo meldt het Pakistaanse ministerie van Buitenlandse Zaken in een verklaring.

Afgelopen weekend leverden onderhandelingen in Islamabad geen formeel akkoord op. Sharif probeert nu een tweede onderhandelingsronde te bewerkstelligen, voordat het staakt-het-vuren volgende week afloopt.

08:48 - 'Iran gebruikte Chinese spionagesatelliet voor doelen VS'

Iran heeft eind 2024 in het geheim een Chinese spionagesatelliet verkregen, waarmee het tijdens de huidige oorlog Amerikaanse militaire bases in het Midden-Oosten in de gaten kon houden. Dat meldt de Financial Times op basis van gelekte Iraanse militaire documenten.

De satelliet werd gebouwd en gelanceerd door het Chinese bedrijf Earth Eye Co. Iraanse commandanten gebruikten de satelliet om grote militaire locaties van de VS in de regio te monitoren, aldus de krant. De beelden werden in maart gemaakt, voor en na drone- en raketaanvallen op die locaties.

De satelliet maakte volgens de Financial Times op 13, 14 en 15 maart beelden van de Prince Sultan Air Base in Saudi-Arabië. Op 14 maart bevestigde Trump dat Amerikaanse vliegtuigen op de basis waren geraakt.

De Iraanse Revolutionaire Garde kreeg ook toegang tot commerciële grondstations van Emposat, een in Peking gevestigde aanbieder van satellietbesturing en dataservices met een netwerk in Azië, Latijns-Amerika en andere regio's.

Volgens de Financial Times geeft het Witte Huis geen commentaar op de relatie tussen Emposat en de Iraanse Revolutionaire Garde. Een woordvoerder verwees wel naar uitspraken van Donald Trump, die China heeft gewaarschuwd dat het "grote problemen" zou krijgen als het Iran zou helpen met luchtverdedigingssystemen.

De Chinese ambassade in Washington zegt tegen de krant dat het "speculatieve en suggestieve desinformatie" over China verwerpt.

07:41 - Leger VS claimt 'maritieme superioriteit' in het Midden-Oosten

De blokkade van Iran is "volledig uitgevoerd" en de VS heeft "maritieme superioriteit" in het Midden-Oosten. Dat claimt Central Command (Centcom), het opperbevel van de Amerikaanse strijdkrachten in de regio.

Volgens Centcom hebben Amerikaanse troepen de handel met Iran over zee volledig stilgelegd. De blokkade van Iraanse havens is binnen 36 uur na het begin van de operatie voltooid, meldt Brad Cooper, de commandant van Centcom.

Volgens analyse van scheepvaartgegevens door BBC Verify zijn gisteren ten minste vier aan Iran gelinkte schepen de Straat van Hormuz overgestoken toen de Amerikaanse blokkade begon. Maar Centcom hield vol dat geen enkel schip de blokkade was gepasseerd. Volgens hen gaven zes schepen gehoor aan instructies van Amerikaanse troepen om om te keren en terug te keren naar een Iraanse haven.

Schepen zijn omgedraaid

Een Amerikaanse functionaris verklaarde tegenover CBS News dat de VS dinsdag twee olietankers heeft tegengehouden. Deze hoorden bij de zes schepen die moesten terugkeren. Volgens trackinggegevens is één aan Iran gelinkt schip, de Rich Starry, de zeestraat wel overgestoken richting het oosten. Het schip lijkt echter te zijn omgedraaid bij aankomst in de Golf van Oman, mogelijk op instructie van Amerikaanse troepen.

Daarnaast is volgens de BBC een ander schip, de Christianna, dat maandag na een tussenstop oostwaarts door de waterweg voer, ook omgekeerd.

07:01 - Trump zegt dat oorlog met Iran bijna voorbij is

President Trump beweert dat de oorlog met Iran bijna voorbij is. Hij doet dat in een interview met Maria Bartiromo op Fox News. In een preview van het interview wordt hem gevraagd of de oorlog is afgelopen.

"Ik denk dat het bijna voorbij is, ja," antwoordt hij. "Het is volgens mij heel dicht bij het einde." Het volledige interview wordt uitgezonden om 12.00 uur Nederlandse tijd op Fox Business Network.

Trump heeft al vaker de overwinning opgeëist en het einde van de oorlog voorspeld, ook al enkele dagen na het begin ervan eind februari. Maar de strijd is sindsdien telkens doorgegaan.

Gisteren zinspeelde Trump op de mogelijkheid van verdere gesprekken met Iran. De eerste onderhandelingen van afgelopen weekend in Islamabad hebben geen akkoord opgeleverd. Trump belde met de krant New York Post om te zeggen dat er de komende twee dagen "iets zou kunnen gebeuren" in Pakistan.

00:57 - Vance optimistisch over gesprekken tussen Iran en VS

De Amerikaanse vicepresident Vance zegt dat er veel wantrouwen is tussen Iran en de Verenigde Staten, maar dat beide landen wel een akkoord willen sluiten. President Trump hintte er gisteren ook op dat de gesprekken tussen beide landen snel weer hervat kunnen worden.

Afgelopen weekend was Vance in Pakistan om te onderhandelen met een Iraanse delegatie, maar die onderhandelingen mislukten. Trump besloot toen tot een blokkade van de Straat van Hormuz. "Er is natuurlijk veel wantrouwen, dat los je niet zomaar van de ene op de andere dag op", zegt Vance. Wel zegt hij "erg tevreden te zijn met de huidige stand van zaken".

Details maakte hij niet bekend. Ook is niet duidelijk hoe Iran staat tegenover nieuwe onderhandelingen. Trump zegt tegen de krant New York Post dat hij zelf niet bij een nieuwe onderhandelingsronde aanwezig zal zijn.

22:37 - 'Twintig commerciële schepen door Straat van Hormuz'

In de afgelopen 24 uur zijn meer dan twintig commerciële schepen door de Straat van Hormuz gevaren, meldt The Wall Street Journal op basis van Amerikaanse functionarissen. Dat aantal valt niet meteen te verifiëren. Het zou nog steeds een fractie zijn ten opzichte van het aantal passerende schepen voor de oorlog tussen de VS, Israël en Iran, maar wel een toename ten opzichte van de afgelopen weken.

Nadat de VS en Israël eind februari waren begonnen met hun aanvallen op Iran, ging de leiding van Iran over tot een blokkade van de belangrijke zeestraat tussen de Perzische Golf en Golf van Oman. Sindsdien ligt de scheepvaart er zo goed als stil, terwijl doorgaans een vijfde van het dagelijkse wereldwijde olieverbruik door de nauwe zeestraat gaat.

Nadat lange onderhandelingen tussen Iran en de VS in Pakistan afgelopen weekend niet tot een doorbraak leidden kondigde de VS een zeeblokkade aan. Schepen die Iraanse havens aandoen worden in beslag genomen of vernietigd, dreigde de Amerikaanse regering. Sindsdien heeft een aantal schepen rechtsomkeert gemaakt, maar zijn ook meerdere aan Iran gelinkte schepen door de zeestraat gevaren, blijkt uit online scheepsdata.

21:58 - Israël en Libanon gaan direct onderhandelen, zegt Rubio

Libanon en Israël hebben in de VS besloten om direct te gaan onderhandelen met elkaar. Dat heeft de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Rubio bekendgemaakt. De buurlanden moeten volgens hem nog een besluit nemen over wanneer ze om de tafel gaan.

De Libanese en Israëlische ambassadeurs hebben elkaar vandaag in het bijzijn van Rubio gesproken in Washington. Hij noemde de trilaterale bijeenkomst historisch: Libanon en Israël hebben de diplomatieke banden met elkaar decennia geleden verbroken. De ambassadeurs hebben volgens de Amerikaanse minister een productieve discussie gehad.

De Israëlische ambassadeur heeft benadrukt dat Hezbollah in Libanon volledig ontwapend moet worden. Het land zegt dat het daarbij samen wil werken met de Libanese regering. De Libanese ambassadeur hamerde erop dat Israël zich aan de afspraken moet gaan houden voor het staakt-het-vuren van november 2024. Libanon wil ook dat de Israëlische regering maatregelen neemt om de humanitaire crisis in het buurland te beperken.

Israëlische militairen in Zuid-Libanon - Reuters
Israëlische militairen in Zuid-Libanon - Reuters

Tijdens de gesprekken in de VS ging de oorlog tussen Hezbollah en Israël door. De militante beweging lanceerde raketten richting Israël en het Israëlische leger voerde luchtaanvallen uit. Ruim tien militairen van het Israëlische leger raakten gewond in vuurgevechten. Zeker drie militanten van Hezbollah werden gedood.

De Israëlische bombardementen hebben tot verwoesting geleid in Libanon. Sinds de oorlog op 2 maart begon zijn in Libanon ruim 2100 doden gemeld. Het gaat volgens de Libanese autoriteiten om 254 vrouwen, 168 kinderen en 88 hulpverleners. Israël houdt een deel van Zuid-Libanon bezet en ruim een miljoen burgers zijn gevlucht. In Israël zijn in de oorlog met Iran en Hezbollah twintig burgerdoden gemeld.

20:50 - Nederlanders vast in de Perzische Golf: 'Constant alert zijn'

Door het afsluiten van de Straat van Hormuz zitten sinds eind februari duizenden bemanningsleden vast op schepen in de Perzische Golf. Dat geldt ook voor zo'n honderd Nederlandse zeelieden. Ook sinds het staakt-het-vuren van afgelopen week is onduidelijk wat hun lot is. Daarna is er nog de Amerikaanse zeeblokkade bovenop gekomen.

Nederlandse bemanningsleden vertellen in NOS-podcast De Dag geanonimiseerd hun verhaal, in berichten die zij van boord - via de vakbond - stuurden. "Doordat je constant alert moet zijn, heb je een hele slechte nachtrust. Of een hele gespannen nachtdienst."

20:41 - Leger VS: zes schepen teruggestuurd in 24 uur tijd

In de eerste 24 uur van de zeeblokkade zijn zes schepen teruggestuurd naar een Iraanse haven, dat beweert het Amerikaanse leger. In de verklaring staat ook dat geen enkel schip langs de blokkade is gevaren.

Volgens online scheepsdata zijn echter wel degelijk enkele schepen gepasseerd. Dat waren volgens de BBC vaartuigen die door de VS gesanctioneerd zijn vanwege banden met Iran.

De legertop gaat in de verklaring op X niet in op deze publicatie. "Ruim 10.000 matrozen, mariniers, vliegeniers en een dozijn oorlogsschepen en tientallen vliegtuigen voeren de missie uit om schepen tegen te houden die Iraanse havens binnengaan of verlaten."

19:45 - Eerste gespreksronde tussen Israël en Libanon voorbij

In de Amerikaanse hoofdstad Washington is zojuist de eerste gespreksronde tussen Israël en Libanon afgerond. Er is niets gezegd over de voortgang van de onderhandelingen. De Amerikaanse minister Rubio noemde de bijeenkomst een "historische kans", maar maakte ook duidelijk dat er niet gelijk een doorbraak werd verwacht.

Het is de eerste keer in decennia dat de ambassadeurs van Israël en Libanon met elkaar om de tafel zijn gegaan. De ontwapening van Hezbollah is het belangrijkste punt op de agenda. Maar die militante beweging, die de dienst uitmaakt in een deel van Libanon, weigert dat en neemt ook niet deel aan de gesprekken in de VS.

19:38 - 'VS wil schepen in beslag nemen en naar Arabische Zee brengen'

De Amerikaanse marine gaat schepen die de zeeblokkade bij Iran trotseren in beslag nemen, schrijft The Wall Street Journal (WSJ). Twee regeringsfunctionarissen zeggen dat aan Iran gelinkte olietankers of vrachtschepen tijdelijk naar een locatie in de Arabische Zee worden gebracht. Er zou nog geen besluit zijn genomen waar de schepen vervolgens naartoe gaan.

Voor zover bekend heeft de VS nog geen schepen in beslag genomen of gecontroleerd. Washington heeft de internationale scheepvaart verboden om Iraanse havens aan te doen. Die zeeblokkade geldt sinds gisteren 16.00 uur. Meerdere schepen hebben de Straat van Hormuz sindsdien vermeden. Tegelijkertijd is ook een aantal door de VS gesanctioneerde schepen, die gelinkt zijn aan Iran, wel door de zeestraat gevaren. Dat is gebleken uit online scheepsdata.

WSJ schrijft dat de VS nog zoekt naar schepen om in beslag te nemen. Tot nu toe was onduidelijk wat de Amerikaanse marine van plan was met schepen die de zeeblokkade negeren. Trump zei gisteren dat schepen van de Iraanse marine die in de buurt komen zullen worden vernietigd.

Een vrachtschip nabij de Straat van Hormuz op een foto van vorige maand - Reuters
Een vrachtschip nabij de Straat van Hormuz op een foto van vorige maand - Reuters

19:05 - Wereldeconomie dreigt te ontsporen als oorlog in Midden-Oosten lang aanhoudt

De wereldeconomie stond er tot voor kort redelijk goed voor maar de oorlog in het Midden-Oosten maakt alles anders. Ook een recessie is niet meer uit te sluiten, zegt het Internationaal Monetair Fonds in een nieuwe groeivoorspelling.

Volgens het IMF wordt de wereldwijde economie zwaar op de proef gesteld door de oorlog. Zo leidt de sluiting van de Straat van Hormuz tot grote schade aan de energievoorzieningen, die de groei in de weg zitten. Dat er nu een tijdelijk staakt-het-vuren van kracht is maakt weinig uit. Er is al zo veel schade aangericht dat de negatieve risico's groot blijven.

Lees verder:

18:33 - Trump hint op nieuwe onderhandelingsronde met Iran

Ergens in de komende twee dagen gaan Iraanse en Amerikaanse delegaties mogelijk weer om de tafel. President Trump heeft dat gezegd in een interview met de krant New York Post. Wat hem betreft zal er weer in Pakistan worden onderhandeld over een permanent einde aan de oorlog.

Uit Iran is er nog geen reactie op Trumps uitspraken. Eerder op de dag zeiden Pakistaanse functionarissen dat er later deze week of mogelijk volgende week een nieuwe gespreksronde komt. Pakistan speelt een hoofdrol als bemiddelaar tussen de twee vijanden.

Volgens anonieme bronnen heeft de VS afgelopen weekend in Islamabad geëist dat Iran zijn atoomprogramma voor twintig jaar bevriest. Het Iraanse regime zou niet verder hebben willen gaan dan vijf jaar. Maar Trump zegt nu dat hij zelfs geen voorstander is van twintig jaar bevriezen. "Ik heb steeds gezegd dat ze geen nucleaire wapens mogen hebben", zei hij tegen de krant.

De Amerikaanse president heeft herhaaldelijk beweerd dat Iran voor de oorlog probeerde het verrijken van uranium te hervatten. Het hoofd van de Amerikaanse inlichtingendiensten heeft echter in het Congres verklaard dat hier geen aanwijzingen voor zijn gevonden. Anonieme bronnen binnen het Pentagon hebben tegen Reuters ook gezegd dat er geen bewijs was voor de claim dat Iran van plan was een aanval te plegen op Amerikaanse doelen. Beide beweringen zijn door de VS opgevoerd als argument om Iran aan te vallen.

17:50 - Kabinet komt met steunpakket om gevolgen oorlog te verzachten

Het kabinet komt met een steunpakket van bijna 1 miljard euro om de gevolgen van de oorlog te verzachten voor bedrijven en burgers, bevestigen bronnen aan de NOS. Maar de prijs van brandstof aan de pomp gaat niet omlaag.

Lees hier meer:

17:42 - Historisch gesprek tussen Libanon en Israël, 'maar kansrijk is het niet'

Lees hier meer over de besprekingen tussen Libanon en Israël:

17:04 - Gesprek tussen ambassadeurs van Israël en Libanon begonnen

In Washington zijn de gesprekken tussen Israël en Libanon begonnen. Het is voor het eerst sinds 1993 dat beide landen diplomatieke besprekingen voeren. De ambassadeurs van beide landen zitten om de tafel met onder meer de Amerikaanse minister Rubio van Buitenlandse Zaken.

De gesprekken volgen op ruim een maand van gevechten tussen Israël en Hezbollah. De door Iran gesteunde terreurbeweging had de Libanese regering opgeroepen om af te zien van het overleg.

Vorige week hadden beide ambassadeurs naar verluidt al even telefonisch contact.

De Libanese ambassadeur Nada Hamadeh Moawad (tweede van rechts) en de Israëlische ambassadeur Yechiel Leiter (geheel rechts) op de foto met hun Amerikaanse gesprekspartners.

De ambassadeurs en hun Amerikaanse gesprekspartners voor aanvang van de besprekingen - AFP
De ambassadeurs en hun Amerikaanse gesprekspartners voor aanvang van de besprekingen - AFP

16:29 - Gevechten in Libanon gaan door, opnieuw doden gemeld

Het Israëlische leger voert opnieuw aanvallen uit op het zuiden van Libanon en de Bekaavallei, melden Libanese media. Bij aanvallen afgelopen nacht zijn zeker negen mensen omgekomen, onder wie een moeder met drie kinderen in hun huis in de Bekaavallei. Het Israëlische leger claimt dat het drie gewapende Hezbollah-militanten heeft gedood die tien Israëlische parachutisten hadden verwond.

Vanochtend vroeg kwamen ten minste vijf mensen om in het zuiden van het land. Israël bestookte gebouwen, waaronder een ziekenhuis; auto's en wegen zijn verwoest. Later werden nog twee doden gemeld in Zuid-Libanon.

Ook op de grond gaan de gevechten tussen Hezbollah en het Israëlische leger door. Volgens Israël is een militair om het leven gekomen bij een aanval door Hezbollah-strijders.

Volgens de Libanese regering zijn sinds het begin van de gevechten op 2 maart bijna 2100 mensen om het leven gekomen, onder wie 166 kinderen.

15:59 - IMF: economie loopt wereldwijd schade op door oorlog in Midden-Oosten

De oorlog van de VS en Israël tegen Iran heeft grote invloed op de wereldeconomie. Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) waarschuwt dat er een rem op de groei staat ten opzichte van vorig jaar. "Ondanks een tijdelijk staakt-het-vuren is er al schade aangericht en blijven de risico's groot", stelt hoofdeconoom Gourinchas.

In het mildste scenario, een kortdurende oorlog, kan de wereldeconomie volgens het IMF groeien met 3,1 procent. In januari werd nog uitgegaan van een groei van 3,3 procent. In 2025 kwam de economische groei wereldwijd uit op 3,4 procent.

Als gevolg van de stijgende olie- en gasprijs verwacht het IMF dat de inflatie oploopt naar 4,4 procent, in plaats van de 3,8 procent die in januari werd verwacht. Vorig jaar was de inflatie 4,1 procent. Daarbij gaat het IMF ervan uit dat de energieprijzen "dit jaar met een gematigde 19 procent stijgen".

Als de oorlog langer aanhoudt, zijn de gevolgen ook langer voelbaar en zou de wereldwijde groei dit en volgend jaar kunnen dalen tot 2 procent, beraamt het IMF.

15:11 - Vrijdag gesprek over vrije en veilige scheepvaart Straat van Hormuz na einde oorlog

Op initiatief van de Franse president Macron en premier Starmer van het Verenigd Koninkrijk wordt vrijdag gesproken over de mogelijkheden om de Straat van Hormuz weer te openen voor de scheepvaart zodra de oorlog voorbij is. Dat is bekendgemaakt in Parijs en Londen.

Aan de bijeenkomst in Parijs nemen landen deel die willen meewerken aan een defensieve missie. Er zal worden gewerkt aan een internationaal plan, waarin de veiligheid van de scheepvaart vooropstaat. Er zal ook worden gesproken over de mogelijkheid om Iran financiële sancties op te leggen als het de belangrijke zeestraat blijft blokkeren.

Zo'n veertig landen zullen meedoen aan de videoconferentie, die wordt voorgezeten door Macron en Starmer samen. Het idee is dat er vier werkgroepen worden ingesteld, die zich met verschillende aspecten van de doorvaart zullen bezighouden, zegt een bron tegen persbureau Reuters.

Een van de werkgroepen zal zich storten op een vrije en veilige doorvaart en een andere op economische sancties tegen Iran. Een derde werkgroep buigt zich over vrijlating van bemanningen en schepen die niet verder kunnen vanwege het conflict. De laatste werkgroep zal zich bezighouden met samenwerking met de industrie om zich voor te bereiden op het hervatten van het transport.

13:38 - Italië verlengt defensieakkoord met Israël niet

De Italiaanse premier Giorgia Meloni heeft gezegd dat Italië het defensieakkoord met Israël niet zal verlengen. Het akkoord wordt normaal gesproken elke vijf jaar vernieuwd, maar de regering heeft besloten dit nu op te schorten "gezien de huidige situatie", zonder verdere toelichting. In het defensieakkoord staan afspraken over de onderlinge wapenhandel en gezamenlijk onderzoek.

De relatie tussen Italië en Israël is de afgelopen tijd verslechterd. Vorige week ontbood Italië de Israëlische ambassadeur nadat Israëlische troepen waarschuwingsschoten hadden gelost op een konvooi van Italiaanse VN-vredestroepen in Libanon. Daarbij raakte een voertuig beschadigd, maar vielen geen gewonden.

Op maandag riep Israël op zijn beurt de Italiaanse ambassadeur op het matje vanwege uitspraken van minister van Buitenlandse Zaken Antonio Tajani. Hij noemde Israëlische aanvallen op burgers in Libanon "onacceptabel" en zei dat een escalatie zoals in Gaza koste wat kost moet worden voorkomen.

Italië was volgens het Stockholm International Peace Research Institute (Sipri) tussen 2021 en 2025 goed voor 1,3 procent van de Israëlische wapenimport. Het is daarmee de op twee na grootste wapenexporteurs naar Israël. De Verenigde Staten en Duitsland zijn de grootste exporteurs.

12:43 - Dit is er de afgelopen uren gebeurd:

  • Ondanks de Amerikaanse zeeblokkade zijn inmiddels vier aan Iran gelieerde schepen door de Straat van Hormuz gevaren. Dat blijkt uit een analyse van scheepsdata door BBC Verify.
  • De volgende ronde onderhandelingen tussen de Verenigde Staten en Iran kan later deze week of begin volgende week plaatsvinden. Dat zegt een functionaris van de Iraanse ambassade in Pakistan tegen persbureau Reuters.
  • Premier Jetten heeft gisteren op een "open en constructieve manier" gesproken met de Amerikaanse president Trump. Allerlei onderwerpen passeerden de revue, maar gesproken over meehelpen aan de blokkade van de Straat van Hormuz hebben ze niet, zei Jetten na afloop.
  • The New York Times meldt meer details over de gesprekken in Islamabad. De VS zou Iran hebben voorgesteld dat het twintig jaar lang moet afzien van het verrijken van uranium. Iran zou niet verder dan vijf jaar hebben willen gaan.

12:10 - BBC: vier aan Iran gelieerde schepen passeerden Straat van Hormuz

Ondanks de Amerikaanse zeeblokkade zijn inmiddels vier aan Iran gelieerde schepen door de Straat van Hormuz gevaren. Dat blijkt uit een analyse van scheepsdata door BBC Verify.

Eerder vandaag werd al duidelijk dat de tanker Rich Starry, die onder Amerikaanse sancties valt vanwege handel met Iran, de zeestraat had gepasseerd. Ook de eveneens gesanctioneerde tanker Murlikishan voer het gebied in.

Volgens de BBC zijn daar nog twee schepen bij gekomen. Het gaat om de bulkcarrier Christianna, die eerder een Iraanse haven aandeed. De andere is een tanker die vertrok vanuit de Iraanse havenstad Bushehr, de Elpis. Ook dit schip valt onder Amerikaanse sancties. De Christi

anna is aan het begin van de blokkade de zeestraat overgestoken en heeft daarbij de Iraanse haven Bandar Iman Khomeini aangedaan.

De Verenigde Staten hadden eerder aangekondigd om het scheepvaartverkeer van en naar Iraanse havens te blokkeren, maar tegelijkertijd vrije doorvaart toe te staan voor schepen die niet direct op Iran varen. Mogelijk maken de betrokken schepen gebruik van die ruimte. Maar er wordt ook rekening gehouden met het manipuleren van locatiegegevens om controles te ontwijken, oftewel 'spoofing'.

Een schip voor de kust van emiraat Ras al-Khaimah, een dag na de mislukte vredesgesprekken tussen de VS en Iran - AFP
Een schip voor de kust van emiraat Ras al-Khaimah, een dag na de mislukte vredesgesprekken tussen de VS en Iran - AFP

11:43 - 'Minister Rubio bij overleg tussen Libanon en Israël in Washington'

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Marco Rubio, zal vandaag aanwezig zijn bij gesprekken tussen Libanon en Israël in Washington. Dat meldt Reuters. Zijn deelname onderstreept het belang dat de Verenigde Staten hechten aan het overleg.

De gesprekken brengen de Israëlische en Libanese ambassadeurs samen. Op de achtergrond heeft de door Iran gesteunde militie Hezbollah in Libanon een oproep gedaan aan de regering om niet deel te nemen aan het overleg.

Opvallend is dat er onduidelijkheid bestaat over de inhoud van de gesprekken. Libanon wil een staakt-het-vuren en het opstarten van bilaterale onderhandelingen. Israël zet in op het ontwapenen van Hezbollah en het verbeteren van de onderlinge relaties.

Sinds de inmenging van Hezbollah in de oorlog bombardeert Israël geregeld doelen in het zuiden van Libanon, naar eigen zeggen om doelen van de sjiitische militie, bondgenoot van Iran, te bestoken. Daarbij kwamen tot nu toe minstens 2000 mensen om het leven, meldde het ministerie van Volksgezondheid afgelopen weekend. Het geweld leidde tot ruim een miljoen vluchtelingen.

10:29 - 'Nieuwe onderhandelingen VS en Iran deze week of begin volgende week'

De volgende ronde onderhandelingen tussen de Verenigde Staten en Iran kan later deze week of begin volgende week plaatsvinden. Dat zegt een functionaris van de Iraanse ambassade in Pakistan tegen persbureau Reuters.

De onderhandelingen in de Pakistaanse hoofdstad Islamabad eindigden afgelopen weekend zonder concreet resultaat. Het lukte daarmee niet om het tijdelijke bestand van twee weken om te zetten in een definitief akkoord. Het staakt-het-vuren loopt formeel af op 22 april (lokale tijd).

Vanochtend zeiden ook vier anonieme bronnen tegen Reuters dat onderhandelingsdelegaties van de Verenigde Staten en Iran later deze week kunnen terugkeren naar Islamabad om verdere gesprekken te voeren.

09:40 - China noemt Amerikaanse blokkade van Iraanse havens 'gevaarlijk en onverantwoord'

Een Amerikaanse blokkade van Iraanse havens is "gevaarlijk en onverantwoord" en zal de spanningen alleen maar verder doen oplopen. Dat zegt Guo Jiakun, woordvoerder van het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken. Volgens hem werkt de Amerikaanse aanpak juist averechts.

Volgens Guo hebben de Verenigde Staten door de militaire aanwezigheid te vergroten en de blokkade op te leggen het conflict verergerd. Hierdoor wordt het fragiele staakt-het-vuren ondermijnd en wordt de veiligheid van de scheepvaart door de zeestraat verder in gevaar gebracht, vindt hij.

Formeel geldt er een tijdelijk bestand tussen betrokken partijen. Juist daarom is de Amerikaanse actie volgens China problematisch. "China roept alle partijen op het staakt-het-vuren te respecteren, vast te houden aan dialoog en vredesbesprekingen, en concrete stappen te nemen om de spanningen in de regio te verminderen", zei de woordvoerder.

Volgens hem moet het uiteindelijke doel zijn om de situatie zo snel mogelijk te normaliseren. "De doorgang door de zeestraat moet zo snel mogelijk worden hersteld."

09:15 - 'Blokkade is alternatief voor militair geweld'

De blokkade van de Straat van Hormuz door Amerika is praktisch uitvoerbaar. Dat zegt Henk Warnar, kapitein-ter-zee en universitair hoofddocent maritiem optreden aan de Nederlandse Defensie Academie.

"Het is goed te volgen waar die koopvaardijschepen precies varen, dus je kunt zo'n schip wel onderscheppen." Bovendien is het aantal schepen dat daadwerkelijk de Golf verlaat beperkt, wat het makkelijker maakt om controle uit te oefenen.

Tegelijkertijd waarschuwt Warnar dat een escalatie wel degelijk mogelijk is. "Het is goed denkbaar dat Amerikaanse schepen die de blokkade uitvoeren, zullen worden aangevallen met drones en raketten." Volgens hem kunnen Amerikaanse marineschepen zich daar waarschijnlijk tegen verdedigen, zeker als ze op afstand opereren. "Je kunt op een afstand van zo'n 100 tot 200 mijl nog steeds een blokkade uitvoeren." Die afstand geeft extra tijd om dreigingen te detecteren en te reageren.

Daarbij waarschuwde de Amerikaanse president Trump op Truth Social dat "alle snelle aanvalsschepen" van Iran "die ook maar in de buurt komen van onze blokkade, onmiddellijk worden uitgeschakeld volgens dezelfde methode die we gebruiken tegen drugsdealers op boten op zee".

Maar in de context van een staakt-het-vuren biedt een blokkade een alternatief voor militair geweld, zegt Warnar. "Het aanhouden van schepen is niet direct geweld. Het is een uitvoerbaar extra drukmiddel."

07:31 - Jetten: open en constructief gesprek met Trump

Premier Jetten heeft gisteren op een "open en constructieve manier" gesproken met de Amerikaanse president Trump. Allerlei onderwerpen passeerden de revue, maar gesproken over meehelpen aan de blokkade van de Straat van Hormuz hadden ze niet, zei Jetten na afloop.

"We hebben aan de president uitgelegd dat Nederland met een coalitie van landen klaar is om de scheepvaart te beveiligen. Om de vrije doorvaart te garanderen, omdat het belangrijk is voor Europa maar voor ook de rest van de wereld."

Jetten was uitgenodigd voor het diner met Trump, waarbij ook koning Willem-Alexander en koningin Máxima aanwezig waren. Het koningspaar is in de VS voor een driedaags werkbezoek.

Volgens Jetten zei Trump over de situatie in het Midden-Oosten dat hij op zoek is om dat "snel tot een einde te brengen". "Niet alleen voor de mensen in Iran maar ook voor de hele regio eromheen." Jetten zei dat hij tegen Trump had uitgesproken dat een einde via de diplomatieke weg en onderhandelingen gezocht moest worden.

Ook de NAVO kwam ter sprake, zei Jetten. "Daar heb ik benadrukt dat de NAVO voor zowel Europa als Noord-Amerika de beste garantie is voor veiligheid. En dat we allemaal bezig zijn die NAVO te versterken, maar dat we elkaar nodig hebben."

President Trump ontvangt premier Jetten - ANP
President Trump ontvangt premier Jetten - ANP

06:57 - Chinese tanker passeert Straat van Hormuz ondanks sanctie VS

Een Chinese tanker van een bedrijf dat door de Verenigde Staten is gesanctioneerd, is vandaag door de Straat van Hormuz gevaren ondanks de Amerikaanse blokkade van de zee-engte. Dat meldt persbureau Reuters.

Het schip, de Rich Starry, is de eerste tanker die sinds het begin van de blokkade de zeestraat is gepasseerd en de Golf heeft verlaten, blijkt uit data van onder meer MarineTraffic. De tanker en de eigenaar, Shanghai Xuanrun Shipping Co Ltd, staan onder Amerikaanse sancties vanwege handel met Iran.

De Rich Starry is een middelgrote tanker die ongeveer 250.000 vaten methanol vervoert. De lading werd aan boord gebracht in de haven van Hamriyah in de Verenigde Arabische Emiraten, zo blijkt uit de gegevens. Uit de data blijkt ook dat de tanker een Chinese bemanning aan boord heeft.

Een andere door de Verenigde Staten gesanctioneerde tanker, de Murlikishan, is vandaag eveneens de zeestraat in gevaren. Dit kleinere schip is momenteel leeg en zal naar verwachting op 16 april stookolie laden in Irak, meldt Reuters. Het schip heeft eerder Russische en Iraanse olie vervoerd.

Volgens Reuters ontlopen beide schepen de Amerikaanse blokkade omdat ze niet naar Iran gaan of ervandaan komen.

05:06 - Gesprekken tussen Libanon en Israël, 'minister Rubio schuift aan'

Bij het gesprek vandaag in Washington tussen Libanon en Israël zal ook de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Rubio aanwezig zijn. Dat meldt CNN op basis van een functionaris van het departement. Het gesprek vindt in principe plaats tussen de ambassadeurs.

De functionaris van het State Department zegt dat het gesprek zal gaan over "het veiligstellen van de Israëlische noordgrens en het ondersteunen van de Libanese regering bij het verkrijgen van volledige soevereiniteit over zijn land en de politiek. Israël is in oorlog met Hezbollah, niet met Libanon, dus er is geen reden waarom de twee buren niet zouden praten."

Israël wil dat Hezbollah volledig wordt ontmanteld en de wapens inlevert. Dat de militie dat uit zichzelf doet is onwaarschijnlijk. Ook is het zeer de vraag of Libanon Hezbollah kan dwingen; het Libanese leger is daarvoor waarschijnlijk niet sterk genoeg. Israël heeft eerder gezegd dat als de regering het niet doet, het Israëlische leger zal doorgaan met de strijd. Israël heeft afgelopen weken zware aanvallen uitgevoerd in Libanon, waarbij ook veel burgers zijn gedood. Het leger van Israël heeft grote delen van het zuiden van het land bezet.

In 2024 werd een staakt-het-vuren gesloten tussen Israël en Libanon, waarbij ook werd afgesproken dat de Libanese regering aanvallen van Hezbollah voorkomt. Ook was de afspraak dat VN-resoluties die voorzien in de ontwapening van Hezbollah worden nageleefd. Israël op zijn beurt zou stoppen met aanvallen in Libanon. Beide partijen beschuldigen elkaar ervan zich er niet aan te houden.

Het front in Libanon is bepalend voor de oorlog tussen Israël, de VS en Iran. Iran zegt dat het onlangs gesloten tijdelijke staakt-het-vuren ook voor Libanon moet gelden. Israël en de VS zeggen dat 'Libanon' erbuiten valt. Volgens The New York Times maakte Libanon wel degelijk deel uit van het staakt-het-vuren, maar heeft Israël daarna druk uitgeoefend op de VS. Washington zegt publiekelijk dat Libanon losstaat van de afspraken met Iran.

01:55 - Vance beschuldigt Iran van 'economisch terrorisme'

Vice-president Vance bij zijn vertrek uit Pakistan - AP
Vice-president Vance bij zijn vertrek uit Pakistan - AP

Vance heeft in gesprek met Fox News ook gezegd dat Iran zich schuldig maakt aan "een daad van economisch terrorisme" door de Straat van Hormuz te blokkeren.

Trump heeft laten zien dat er "twee zijn die dat spel kunnen spelen", sprak Vance. Daarmee doelde hij op het feit dat Trump zijn eigen blokkade van de zeestraat heeft ingesteld. De VS wil daarmee alle havens van Iran blokkeren, om te voorkomen dat Iran selectief schepen doorlaat.

01:00 - Vicepresident Vance: bal bij Teheran

De Amerikaanse vicepresident Vance blikt in gesprek met Fox News nog eens terug op zijn gesprekken met Iran in Islamabad. Hij zei dat er vooruitgang is geboekt en herhaalde dat ze "goede gesprekken" hadden. De bal ligt nu bij Teheran, meent Vance. "De grote vraag is nu of de Iraniërs genoeg flexibiliteit tonen."

De Iraanse onderhandelaars hadden volgens hem in Pakistan wel enige flexibiliteit getoond, maar "bewogen niet voldoende". Over eventuele vervolggesprekken zei Vance dat die vraag het beste aan Iran gesteld kan worden.

00:55 - 'Iran deed voorstel kernprogramma 5 jaar op te schorten'

The New York Times meldt meer details over de gesprekken in Islamabad. De VS zou Iran hebben voorgesteld dat het twintig jaar lang afziet van het verrijken van uranium. Maandag zou Iran met een antwoord zijn gekomen dat het bereid was om dat voor een periode van vijf jaar af te spreken. De krant hoorde dit van twee Iraanse functionarissen en een Amerikaanse functionaris. Die laatste zei dat president Trump het Iraanse aanbod heeft verworpen.

Iran zou verder afwijzend hebben gereageerd op een voorstel om zijn voorraad hoogverrijkt uranium het land uit te brengen. Teheran zou alleen bereidheid hebben getoond om het uranium fors te 'verarmen', zodat het niet gebruikt kan worden om een kernbom te maken.

20:33 - Hezbollah roept Libanese overheid op onderhandelingen af te zeggen

Hezbollah-leider Naim Qassem roept de Libanese regering op om de gesprekken met Israël af te zeggen. Voor volgende week zijn er gesprekken tussen Israël en Libanon gepland in Washington, onder leiding van de Verenigde Staten.

In een televisietoespraak noemde Qassem de onderhandelingen zinloos. Ook zei hij dat Hezbollah zal blijven doorgaan met het beantwoorden van de Israëlische aanvallen op Libanon.

Volgens Israël valt Libanon niet onder het staakt-het-vuren dat vorige week werd afgesproken in het Midden-Oosten. Iran zegt dat dit wel een voorwaarde was. Internationaal zijn de Israëlische aanvallen op Libanon fel veroordeeld.

20:15 - Dit is er de afgelopen uren gebeurd:

  • Volgens president Trump wil Iran "heel erg graag" een akkoord sluiten. De Amerikaanse president zei dat Iran vanochtend contact heeft opgenomen en graag een akkoord wil sluiten. Heikel punt hierbij zou nog altijd het nucleaire programma van Iran zijn.
  • De Amerikaanse zeeblokkade van Iran is om 16.00 uur Nederlandse tijd ingegaan. Trump dreigde dat als er ook maar een van de kleinere schepen van de Iraanse marine in de buurt van de blokkade komt, dat onmiddellijk zal worden vernietigd.
  • Frankrijk en het VK willen een conferentie over de veiligheid in de Straat van Hormuz. Ze zullen die de komende dagen organiseren, kondigde president Macron aan op X. De conferentie zal draaien om een vreedzame multinationale missie om de vrijheid van scheepsvaart te herstellen in de belangrijke zeestraat.

19:26 - Dodental Libanon opgelopen tot 2089

Het dodental van de Israëlische aanvallen op Libanon sinds begin maart is opgelopen tot 2089. Dat meldt het Libanese ministerie van Volksgezondheid. Bijna 6800 mensen raakten gewond.

Israël heeft vandaag opnieuw meerdere steden aangevallen in Libanon. Het Rode Kruis zegt dat daarbij hun gebouw in de stad Tyrus is aangevallen. Het Libanese staatspersbureau NNA meldt dat daarbij een dode is gevallen.

Het Israëlische leger zegt in 24 uur tijd 150 Hezbollah-doelwitten te hebben aangevallen. Het gaat daarbij volgens het leger onder meer om raket- en dronelanceerplatformen en commandoposten. Ook zouden volgens het leger Hezbollah-leden zijn gedood die aanvallen planden op Israëlische militairen.

Rook boven de stad Tyrus na een aanval vandaag - AFP
Rook boven de stad Tyrus na een aanval vandaag - AFP

18:50 - Trump: Iran wil 'heel erg graag' een akkoord

Iran wil "heel erg graag" een akkoord sluiten. Dat heeft de Amerikaanse president Trump gezegd in gesprek met journalisten bij het Witte Huis. Trump zei dat Iran vanochtend contact heeft opgenomen en graag een akkoord wil sluiten. Volgens de president zijn beide landen het over veel eens, maar niet over de kwestie van het nucleaire programma van Iran.

De zeeblokkade van Iran is begonnen, aldus Trump. "Ik vond het niet prettig om boten te zien vertrekken die zaken deden met Iran", aldus de president. "Iran doet absoluut geen zaken meer." Ook zei Trump dat er geen andere landen nodig zijn voor het steunen van de blokkade. Wel zei hij dat een aantal landen hulp heeft aangeboden. Meer informatie daarover volgt morgen, aldus Trump.

Meerdere landen hebben vandaag laten weten niet mee te werken aan een zeeblokkade van Iran. "Wij steunen de blokkade niet", zei de Britse premier Starmer tegen de BBC. Ook Duitsland, Spanje, Italië, Polen en Griekenland hebben laten weten niet mee te werken aan de blokkade.

Trump sprak met journalisten bij het Witte Huis - AFP
Trump sprak met journalisten bij het Witte Huis - AFP

18:45 - Britse maritieme veiligheidsorganisatie meldt 'restricties' Iraanse kust

De Britse maritieme veiligheidsorganisatie UKMTO zegt in de dagelijkse update van de organisatie informatie te hebben gekregen dat er vanaf vandaag beperkingen gelden voor de Iraanse havens en kustplaatsen, waaronder plekken in de Perzische Golf, de Golf van Oman en de Arabische Zee ten oosten van de Straat van Hormuz.

Kort voordat de Amerikaanse zeeblokkade inging, schreef de organisatie dat schepen die niet afkomstig zijn uit Iraanse havens of daarnaar onderweg zijn wel door de zeestraat mogen varen. Wel kunnen die schepen militaire schepen tegenkomen, waarschuwde UKMTO.

17:50 - Iran: elke poging van Trump om zich militair te mengen in zeestraat zal falen

Het Iraanse ministerie van Defensie zegt dat elke poging van de Amerikaanse president Trump om zich militair te mengen in de Straat van Hormuz en de Golf van Oman zal falen. "Elke militaire interventie van buitenlandse mogendheden in de Straat van Hormuz zal de crisis laten escaleren", waarschuwt de woordvoerder van het ministerie.

Dat zal ook zorgen voor grotere instabiliteit in de globale energiezekerheid, zegt de woordvoerder.

16:43 - Olietanker vaart door Straat van Hormuz

Op datawebsite MarineTraffic is te zien dat er op dit moment een olietanker door de Straat van Hormuz vaart. Het schip is vertrokken uit de Iraanse stad Bushehr, is af te lezen uit de gegevens van de website. Wat de bestemming van het schip is, wordt niet gemeld. Het schip vaart onder de vlag van de Afrikaanse eilandengroep de Comoren.

Een uur geleden is de Amerikaanse zeeblokkade van Iran officieel ingegaan. Volgens de Amerikaanse strijdkrachten zal elk schip worden tegengehouden dat uit Iran vertrekt of daarheen gaat, ongeacht het land van herkomst. Schepen die geen haven in Iran aandoen mogen passeren, zo zegt de legerleiding.

16:25 - Trump: schepen zullen op dezelfde manier vernietigd worden als drugsboten

Er zijn nog maar een paar kleine schepen over van de Iraanse marine, schrijft de Amerikaanse president Trump op zijn Truth Social. "Als een van deze schepen ook maar in de buurt van onze blokkade komt, zullen ze onmiddellijk worden vernietigd", dreigt Trump.

Hij zegt dat dit op dezelfde manier zal gebeuren als de de Amerikaanse aanvallen op "drugsboten". "Snel en meedogenloos." Hij verwijst hiermee naar de tientallen Amerikaanse aanvallen op bootjes in de wateren bij Venezuela. Voor de claim dat de boten drugs vervoerden leverde de VS doorgaans geen bewijs.

Bijna een halfuur geleden is de Amerikaanse zeeblokkade van Iran officieel ingegaan. Trump kondigde die aan nadat de gesprekken tussen de VS en Iran in Pakistan op niets uitliepen.

16:00 - Amerikaanse zeeblokkade Iran ingegaan

De Amerikaanse zeeblokkade van Iran is zojuist ingegaan. Nadat de gesprekken tussen de VS en Iran in Pakistan op niets uitliepen kondigde president Trump aan dat alle Iraanse havens in de Perzische Golf, de Straat van Hormuz en de Golf van Oman worden geblokkeerd. De blokkade zou vandaag om 16.00 uur Nederlandse tijd ingaan.

Volgens BBC Verify is op satellietbeelden te zien dat het vliegdekschip USS Abraham Lincoln zich aan de oostelijke rand van de Golf van Oman heeft gepositioneerd. Het is voor het eerst sinds het begin van deze oorlog dat het schip zich zo dicht bij de Golf van Oman bevindt.

Op de beelden zijn nog twee andere oorlogsschepen te zien, waarschijnlijk van de Amerikaanse marine, stelt de BBC. De Britse nieuwszender zegt dit niet met zekerheid te kunnen vaststellen.

Een schip in de Perzische Golf eerder vandaag (illustratief) - AFP
Een schip in de Perzische Golf eerder vandaag (illustratief) - AFP

Volgens de Amerikaanse strijdkrachten zal elk schip worden tegengehouden dat uit Iran vertrekt of daarheen gaat, ongeacht het land van herkomst. Schepen die geen haven in Iran aandoen mogen passeren, zo zegt de legerleiding.

Lees hier meer over de aangekondigde blokkade:

13:53 - VS stelt voorwaarden bij blokkade rond Straat van Hormuz

Humanitaire transporten, waaronder voedsel, medische goederen en andere essentiële producten, blijven toegestaan onder de Amerikaanse blokkade, mits zij worden geïnspecteerd. Dat staat in een bericht van het Amerikaanse leger aan zeevarenden dat door persbureau Reuters is ingezien.

Het leger zegt dat de blokkade geen belemmering vormt voor de neutrale doorvaart door de Straat van Hormuz "van en naar niet-Iraanse bestemmingen". Wel kunnen neutrale schepen worden onderworpen aan inspecties om te controleren of er verboden lading aan boord is.

Het leger waarschuwt dat elk schip dat zonder toestemming het geblokkeerde gebied binnenvaart of verlaat, kan worden onderschept, omgeleid of in beslag genomen.

De blokkade geldt voor al het scheepvaartverkeer, ongeacht de vlag waaronder een schip vaart. Alle maatregelen worden gehandhaafd in de Golf van Oman en de Arabische Zee ten oosten van de Straat van Hormuz.

De Amerikaanse blokkade van de Straat van Hormuz bij Iran begint om 16.00 uur Nederlandse tijd, zo meldde Central Command eerder.

13:11 - EU-chef: 'Regio niet stabiel zolang Libanon in brand staat'

Er is geen stabiliteit mogelijk in het Midden-Oosten of de Perzische Golf zolang de gevechten in Libanon doorgaan. Dat heeft de voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen gezegd.

"Een belangrijke les van de afgelopen weken is dat veiligheid niet verdeeld kan worden. Je kunt geen stabiliteit hebben in het Midden-Oosten of de Golf zolang Libanon in brand staat," zei ze tijdens een persconferentie. Ze riep alle partijen op om de soevereiniteit van Libanon te respecteren en te komen tot een volledig staakt-het-vuren.

Von der Leyen bedankte Pakistan voor de bemiddeling tussen de Verenigde Staten en Iran tijdens de vredesgesprekken dit weekend, maar waarschuwde dat aanhoudende aanvallen op Libanon het proces kunnen ondermijnen.

Ook benadrukte ze het belang van vrije scheepvaart door de Straat van Hormuz. "Sinds het begin van het conflict, 44 dagen geleden, is onze rekening voor fossiele brandstofimport met meer dan 22 miljard euro gestegen. 44 dagen, 22 miljard euro, en geen extra energie," aldus von der Leyen.

12:35 - Israël zegt stad in Zuid-Libanon snel onder controle te hebben

Het Israëlische leger meldt dat het gerichte grondoperaties is begonnen in het gebied rond de stad Bint Jbeil in Zuid-Libanon. Het leger verwacht binnen enkele dagen de volledige controle te hebben over Bint Jbeil, zegt een militaire functionaris vandaag.

Iran en Pakistan hebben gezegd dat een tijdelijk staakt-het-vuren ook voor Libanon zou gelden. Israël heeft dat ontkend en de Israëlische premier Netanyahu heeft bij een bezoek aan het Israëlische leger in Libanon gezegd dat de oorlog in ieder geval voorlopig voortduurt. "Er is nog veel te doen", zei hij.

Bij een Israëlische aanval op de plaats Tefahta in Zuid-Libanon zijn gisteren negen mensen omgekomen en dertien gewond geraakt, meldt het staatspersbureau. Gisteren meldde het Libanese ministerie van Volksgezondheid dat sinds 2 maart zeker 2055 mensen zijn gedood en 6588 gewond geraakt.

12:18 - Frankrijk en VK willen conferentie over veiligheid Straat van Hormuz

De Franse president Macron zegt dat Frankrijk binnenkort samen met het Verenigd Koninkrijk een conferentie organiseert over herstel van de vrijheid van scheepvaart in de Straat van Hormuz.

"Met betrekking tot de Straat van Hormuz zullen we in de komende dagen een conferentie organiseren met het Verenigd Koninkrijk en andere landen die zich willen aansluiten bij een vreedzame multinationale missie gericht op het herstellen van de vrijheid van navigatie in de zeestraat," zei Macron op X.

Hij benadrukte dat het om een strikt defensieve missie gaat. "Deze strikt defensieve missie, die gescheiden zal zijn van de oorlogvoerende partijen, is bedoeld om te worden ingezet zodra de situatie het toelaat," voegde hij toe.

De Britse premier Keir Starmer (links) en de Franse president Emmanuel Macron tijdens een persconferentie in Londen vorig jaar - AFP
De Britse premier Keir Starmer (links) en de Franse president Emmanuel Macron tijdens een persconferentie in Londen vorig jaar - AFP

12:07 - Dit is er de afgelopen uren gebeurd:

  • De Amerikaanse blokkade van de Straat van Hormuz bij Iran begint vandaag om 16.00 uur Nederlandse tijd. Dit besluit volgt op de mislukte onderhandelingen tussen Iran en de VS dit weekend over een vervolg aan de wapenstilstand.
  • De Amerikaanse president Trump heeft hard uitgehaald naar de paus, vanwege diens stellingname over de Amerikaanse oorlog tegen Iran.
  • De paus reageerde zelf door te zeggen dat hij zich zal blijven uitspreken tegen oorlog. "We houden ons niet bezig met buitenlands beleid vanuit hetzelfde perspectief zoals hij dat misschien begrijpt. Maar ik geloof wel in de boodschap van het evangelie, als vredestichter."
  • De prijs voor een vat olie zit weer boven de 100 dollar. De prijs steeg gisteren weer nadat de vredesonderhandelingen tussen de VS en Iran stukliepen.

10:58 - Paus Leo: ik blijf me uitspreken tegen oorlog, ondanks kritiek Trump

Paus Leo XIV zal zich blijven uitspreken tegen oorlog, ondanks een directe aanval van de Amerikaanse president Donald Trump. In een gesprek met journalisten aan boord van het pauselijke vliegtuig naar Algiers, waar hij begint aan een tiendaagse reis door vier Afrikaanse landen, zei de paus dat de christelijke boodschap "wordt misbruikt".

"Ik wil niet in debat gaan met hem," zei Leo tegen meereizende journalisten. "Ik denk niet dat de boodschap van het evangelie bedoeld is om op de manier te worden misbruikt zoals sommige mensen dat doen." De paus benadrukte dat hij zal blijven oproepen tot vrede. "Ik zal me luid blijven uitspreken tegen oorlog, en proberen vrede, dialoog en multilaterale relaties tussen staten te bevorderen om rechtvaardige oplossingen te vinden voor problemen," zei hij volgens Reuters.

Volgens Leo lijden er te veel mensen onder de huidige conflicten. "Te veel onschuldige mensen worden gedood. Iemand moet opstaan en zeggen dat er een betere weg is." Leo, geboren in Chicago en de eerste Amerikaanse paus in de geschiedenis, uitte de afgelopen weken vaker kritiek op de oorlog tussen de Verenigde Staten en Israël en Iran.

De Amerikaanse nieuwszender CNN meldt dat de paus zei dat hij niet bang is voor de regering-Trump "of om mij luid uit te spreken over de boodschap van het evangelie, wat volgens mij is wat ik hier ben om te doen, en wat de kerk hier moet doen. Wij zijn geen politici, we houden ons niet bezig met buitenlands beleid vanuit hetzelfde perspectief zoals hij dat misschien begrijpt. Maar ik geloof wel in de boodschap van het evangelie, als vredestichter."

Eerder reageerde een belangrijke functionaris van het Vaticaan al op de woorden van Trump gericht aan de paus.

10:43 - Premier VK: 'We richten ons op heropening Straat van Hormuz, niet op blokkade'

De Britse premier Keir Starmer heeft herhaald dat het Verenigd Koninkrijk niet zal deelnemen aan een blokkade van de Straat van Hormuz. In een interview met de BBC-radio zei hij dat alle Britse inspanningen zich richten op het volledig heropenen van de zeestraat.

Donald Trump zei eerder op Fox News dat "het niet lang zal duren om de zeestraat schoon te vegen" en dat "meerdere landen ons zullen helpen". Hij voegde daaraan toe dat het Verenigd Koninkrijk en andere landen mijnenvegers zullen sturen. Starmer zei tegen de BBC dat het VK wel over mijnenvegers beschikt in de regio, maar dat hij diplomatie zal gebruiken om de zee-engte open te krijgen. "We laten ons niet de oorlog intrekken," zei hij. "Dat is niet in ons nationaal belang."

Hij herhaalde dat de Britse inspanningen strikt defensief zullen zijn en "alleen plaatsvinden als daar een duidelijke juridische basis voor is".

09:49 - Iran dreigt met aanvallen op havens in de regio bij blokkade Hormuz

Iran heeft gedreigd met militaire acties tegen havens in de Perzische Golf en de Golf van Oman. De woorden zijn een reactie op de door de VS aangekondigde blokkade van de Straat van Hormuz. "Veiligheid in de Perzische Golf en de Zee van Oman is er óf voor iedereen, óf voor NIEMAND," meldt de Iraanse staatsomroep IRIB. "GEEN ENKELE haven in de regio zal veilig zijn," aldus het Iraanse leger.

De Amerikaanse blokkade van de Straat van Hormuz bij Iran begint om 16.00 uur Nederlandse tijd, zo meldden de Amerikaanse strijdkrachten eerder. Volgens het leger wordt elk schip tegengehouden dat van of naar een Iraanse haven vaart, ongeacht het land van herkomst. Schepen die geen Iraanse haven aandoen mogen passeren. Maar die schepen lopen het risico aangevallen te worden door het Iraanse leger.

Sinds het begin van de wapenstilstand afgelopen woensdag, maakten zo'n 40 schepen de tocht door de Straat. Dat zijn er veel minder dan voor de oorlog.

09:00 - Vaticaan-functionaris: 'Verklaring Trump is verklaring van machteloosheid'

Het Vaticaan heeft gereageerd op de uithalen van de Amerikaanse president Trump richting paus Leo XIV. Door zijn pijlen te richten op de paus, onthult Trump een dieper onbehagen, zegt priester Antonio Spadaro op X. Spadaro is een belangrijke functionaris binnen het Vaticaan, die gold als vertrouweling van paus Franciscus, de voorganger van Leo.

"Wanneer politieke macht zich tegen een morele stem keert, komt dat vaak omdat zij die niet kan bevatten. Trump gaat niet in debat met Leo; hij smeekt hem om terug te keren naar een taal die hij kan beheersen. Maar de paus spreekt een andere taal, een die niet te reduceren is tot de grammatica van macht, veiligheid of nationaal belang", zegt Spadaro.

Trump heeft fel uitgehaald naar de paus vanwege diens kritiek op de Amerikaanse oorlog tegen Iran. Trump noemde de paus onder meer "zwak" en stelde dat hij slecht is in buitenlandbeleid. Paus Leo liet zich de afgelopen weken kritisch uit over het Amerikaanse optreden schreef de oorlog toe aan een "misplaatst gevoel van almacht". Ook een door de paus georganiseerde gebedswake voor vrede lijkt Trump te hebben geïrriteerd.

De paus is 'vrij'

De aanval van Trump is volgens Spadaro "een verklaring van machteloosheid". Dat de president juist de paus aanvalt, betekent volgens Spadaro dat de kerkvorst ertoe doet. "Als Leo irrelevant was, zou hij aan hem geen woorden aan vuilmaken. " Daar staat Leo volgens hem boven: "Leo reageert niet op het terrein van polemieken, en juist om die reden blijft hij buiten haar bereik. Hij is vrij."

Spadaro noemt de 'vrijheid' van de paus zowel ongewapend als ontwapenend. Dat is "misschien wel wat het meest verontrust. En tegelijkertijd, wat het meest ertoe doet", besluit hij.

08:24 - Olieprijs weer boven 100 dollar

De prijs voor een vat olie zit weer boven de 100 dollar. Op dit moment is de prijs voor een vat olie zo'n 102 dollar. Vorige week dook de olieprijs naar bijna 92 dollar. Beleggers hadden de hoop dat de VS en Iran nader tot elkaar zouden komen.

De prijs steeg gisteren weer nadat de vredesonderhandelingen tussen de VS en Iran stukliepen. Ook de Aziatische beurzen staan hierdoor in de min. De verwachting is dat ook de andere beurzen wereldwijd vandaag lager zullen openen.

06:43 - Trump hekelt paus Leo XIV: 'Ik ben geen fan'

De Amerikaanse president Trump heeft hard uitgehaald naar de paus, vanwege diens stellingname over de Amerikaanse oorlog tegen Iran. In een post op Truth Social zei Trump dat paus Leo "ZWAK is op het gebied van misdaad, en heel slecht in buitenlandpolitiek. Ik wil geen paus die het OK vindt dat Iran een atoombom heeft".

"Ik ben geen fan van paus Leo", ging hij verder. HIj suggereerde dat Leo zijn positie alleen had gekregen omdat hij "een Amerikaan was, en zij dachten dat dit de beste manier zou zijn om met president Donald J. Trump om te gaan".

De president is vermoedelijk geërgerd door de kritiek die Leo, de eerste Amerikaanse paus in de geschiedenis, de afgelopen weken heeft geuit tegen het Amerikaanse optreden in het Midden-Oosten. Hij noemde Trumps dreigement om de hele Iraanse beschaving uit te wissen "onacceptabel" en noemde de oorlog het gevolg van "een misplaatst gevoel van almacht" van de Amerikanen.

De directe aanleiding voor de irritatie van Trump was de zogeheten gebedswake voor vrede van paus Leo zaterdagavond, die hij had georganiseerd in reactie op het uitbreken van de oorlog in het Midden-Oosten, zonder daarbij namen of landen te noemen. Hoewel het niet ongebruikelijk is dat pausen en presidenten tegenover elkaar staan, komt het uiterst zelden voor dat de paus een Amerikaanse leider rechtstreeks bekritiseert.

President Trump bij de Air Force One - Reuters
President Trump bij de Air Force One - Reuters

06:31 - Iran zal zich niet onderwerpen 'aan wat voor dreiging dan ook'

De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken zegt dat Iran en de VS tijdens vredesgesprekken in Pakistan bijna een akkoord hadden bereikt. Volgens hem mislukte de deal op het laatste moment, doordat de VS eisen steeds aanpaste en extreme voorwaarden aan de deal stelde.

Mohammad Bagher Ghalibaf, de Iraanse parlementsvoorzitter die de onderhandelingen in Pakistan leidde, leek de Amerikaanse beslissing om de straat van Hormuz te blokkeren, te bespotten. "Geniet van de huidige benzineprijzen. Met de zogenaamde 'blokkade' zult u binnenkort heimwee hebben naar benzineprijzen van tussen de 4 en 5 dollar."

In een eerdere verklaring, die door Iraanse staatsmedia werd gepubliceerd, zei Ghalibaf dat Iran zich niet zal onderwerpen "aan wat voor dreiging dan ook".

04:08 - Leger VS: blokkade Straat van Hormuz begint maandag om 16.00 uur Nederlandse tijd

De Amerikaanse blokkade van de Straat van Hormuz bij Iran begint maandag om 16.00 uur Nederlandse tijd, zo meldt Central Command. Dat is het onderdeel van de Amerikaanse strijdkrachten dat zich bezighoudt met het Midden-Oosten. President Trump kondigde eerder vandaag aan dat die blokkade 'onmiddellijk' zou beginnen, maar gebruikte ook de woorden 'zeer binnenkort'. Dit besluit volgde op de mislukte onderhandelingen tussen Iran en de VS van dit weekend over een vervolg aan de wapenstilstand.

Volgens het leger zal elk schip tegengehouden worden dat van of naar een Iraanse haven vaart, ongeacht het land van herkomst. Schepen die geen haven in Iran aandoen mogen passeren, zo zegt de legerleiding. Die lopen echter het gevaar aangevallen te worden door het Iraanse leger, zoals dat land de afgelopen weken dreigde.

Sinds het begin van de wapenstilstand, afgelopen woensdag, hebben overigens zeer weinig schepen door de Straat gevaren: zo'n 40 schepen maakten die tocht, veel minder dan voor de oorlog.

03:30 - Iran-onderhandelaar Ghalibaf: 'Als de VS vecht, vecht Iran'

De Iraanse president Pezeshkian heeft gezegd dat een overeenkomst met de Verenigde Staten, ondanks de vastgelopen onderhandelingen in Islamabad, nog altijd tot de mogelijkheden behoort. "Als de Amerikaanse regering afstand neemt van haar totalitaire beleid en de rechten van het Iraanse volk respecteert, zullen er zeker manieren worden gevonden om tot een akkoord te komen".

Ook de belangrijkste onderhandelaar, de Iraanse parlementsvoorzitter Ghalibaf, reageerde zojuist via een verklaring die staatsmedia heeft gepubliceerd. Hij zei onder meer dat de dreigementen van Trump om een Amerikaanse blokkade in de Straat van Hormuz op te werpen geen effect zullen hebben op Iran.

Volgens hem zal Iran niet zwichten voor militaire, economische of politieke druk. "Als de VS vecht, vecht Iran, maar als jullie ons met logische argumenten benaderen, zullen wij jullie ook logisch benaderen."

03:03 - Netanyahu: oorlog in Libanon gaat door

De Israëlische premier Netanyahu heeft bij een bezoek aan het Israëlische leger in Libanon gezegd dat de oorlog in ieder geval voorlopig voortduurt. "Er is nog veel te doen. De oorlog gaat door", zei hij. Netanyahu was in Zuid-Libanon met onder anderen defensieminister Katz en twee hooggeplaatste generaals.

De aankondiging van Netanyahu komt op een opvallend moment. Israël en Libanon komen dinsdag onder leiding van de Verenigde Staten bijeen op het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken om te praten over een staakt-het-vuren. Begin maart begonnen de Israëlische aanvallen in Libanon. Sindsdien zijn meer dan een miljoen mensen ontheemd en zijn volgens het Libanese ministerie van Volksgezondheid meer dan 2000 doden gevallen.

'Israël maakt zich op voor hervatting Iran-oorlog'

Daarnaast meldden meerdere Israëlische televisiezenders, waaronder Channel 12 en de publieke omroep Kan, dat Israël zich opmaakt voor een hernieuwde confrontatie met Iran, nu de onderhandelingen tussen de VS en Iran eerder dit weekend in Pakistan zijn vastgelopen. Gezien de gelijktijdige berichtgeving lijkt sprake van een gecoördineerd lek door Israëlische defensiefunctionarissen, aldus The Times of Israel.

Afbeelding ter illustratie - Reuters
Afbeelding ter illustratie - Reuters

02:05 - Welkom

We gaan verder in dit nieuwe liveblog. Het liveblog van vorige week teruglezen? Dat kan hier.