Zelensky: pas verkiezingen in Oekraïne bij een bestand en staakt-het-vuren

Voordat er verkiezingen komen in Oekraïne, moet er een bestand en een staakt-het-vuren met Rusland zijn, zegt de Oekraïense president Zelensky. Hij reageerde op vragen van journalisten naar aanleiding van een bericht van de Financial Times (FT) dat Zelensky bezig is met het organiseren van presidentsverkiezingen.

Ook schreef de FT dat de Oekraïense president is overgegaan op het organiseren van een referendum over een eventuele vredesovereenkomst met Rusland. Maar ook dat kan pas als er veiligheidsgaranties zijn, stelt Zelensky.

In december deed Zelensky de opvallende mededeling dat zijn land klaar zou zijn voor de verkiezingen, ook als de oorlog nog niet afgelopen was. Als er veiligheidsgaranties van de VS en Europa zouden zijn voor een veilige en eerlijke stembusgang, zou het mogelijk zijn om binnen 60 tot 90 dagen verkiezingen te houden.

Daar lijkt hij nu van teruggekomen. "We gaan over op verkiezingen als de benodigde veiligheidsgaranties er zijn", zei hij in een audiobericht. De ambtstermijn van Zelensky zat er eigenlijk in mei 2024 al op, maar de Oekraïense wet staat geen verkiezingen in oorlogstijd toe.

Onrealistisch plan

In december was al duidelijk dat het idee om verkiezingen te houden onrealistisch is. De lijst met redenen daarvoor is lang. Zo kan de veiligheid niet worden gegarandeerd, is een deel van de Oekraïense bevolking gevlucht en zijn honderdduizenden militairen aan het front gestationeerd.

Zijn boodschap toentertijd leek vooral ingegeven door de wens van president Trump. Die heeft er sinds zijn aantreden meermaals op aangedrongen dat er verkiezingen worden gehouden in Oekraïne. Deze eis is ook terug te lezen in het 28-puntenplan waarmee Trump een einde hoopte te maken aan de oorlog.

Veel voorstellen in het plan-Trump stuiten op weerstand bij de Oekraïners. Zo staat er in dat Oekraïne grondgebied in de Donbas moet afstaan, ook gebied dat niet door de Russen is veroverd. Gesprekken over een bestand zijn "productief", zeggen Oekraïense en Amerikaanse delegaties de laatste tijd voortdurend, maar concrete resultaten zijn er niet.

Zaterdag meldde Zelensky dat Trump voor juni een bestand wil. "Ze (de Amerikanen) zeggen dat ze er alles aan willen doen om een einde te maken aan de oorlog", zei de Oekraïense president. Of dat gaat gebeuren, blijft ongewis. De gesprekken daarover met de Russen worden komende week in Miami in de Verenigde Staten hervat.

'Brutale aanvallen van Poetin'

De gesprekken tussen de Russen, Oekraïners en Amerikanen vinden plaats terwijl Rusland Oekraïne dagelijks aanvalt. Zo werden vannacht zeker vier mensen gedood bij een Russisch bombardement in de Oekraïense regio Charkiv.

Bondgenoten van het land doen ondertussen veel om Oekraïne te ondersteunen. Zo kondigde de Britse defensieminister Healey vandaag aan dat het Verenigd Koninkrijk 150 miljoen pond reserveert om in de VS wapens te kopen voor Oekraïne. "Samen moeten we Oekraïne van de nodige luchtverdediging voorzien, zodat het kan reageren op de brutale aanvallen van de Russische president Poetin", zei hij daarover.