Zwaargetroffen Brabantse cultuur voert actie
Veel grote Brabantse cultuurorganisaties worden direct getroffen door de bezuinigingen van het kabinet. De provincie levert ongeveer de helft in van de 12 miljoen euro die het rijk nu nog uitgeeft aan kunst in Brabant. De cultuurorganisaties pikken dat niet, en voeren actie op verschillende manieren.
In de komende tijd zullen de gevolgen waarschijnlijk nog ingrijpender blijken te zijn, omdat de fondsen waar nu veel Brabantse organisaties geld van krijgen ook worden ingekrompen.
Acties in Den Haag en Brabant
Dinsdag gaat een groep Brabantse kunstenaars, kunststudenten, politici en medewerkers van culturele instellingen naar Den Haag. Uit Tilburg en Den Bosch vertrekken bussen die de Brabanders naar het Binnenhof brengen. Daar zal onder andere het Brabants Orkest een optreden verzorgen. Ook zal er een wake-up light worden aangeboden, om de Haagse bestuurders figuurlijk wakker te maken.
Maar ook in Brabant wordt veel actie gevoerd. Vooral het Brabants Orkest laat zich zien. Het orkest protesteerde op de Unicef Open, maakte een videoclip en speelt dinsdag ook in Den Haag. Op Festival Mundial was het zondag een minuut stil uit protest tegen de bezuinigingen.
Bang voor de toekomst
Veel gezelschappen vrezen voor hun voortbestaan. Zo ook Dansgezelschap de Stilte uit Breda. Ze richten zich met hun moderne dans vooral op kinderen. Medewerkers vrezen voor hun baan en voelen zich door de bezunigingen belemmerd in hun werk. Studenten van de Fontys Hogeschool voor de Kunsten zijn vooral boos. Directeur Rien van der Vleuten van de hogeschool is bang dat een generatie kunstenaars verloren gaat, omdat de studenten niet meer aan de bak kunnen komen.
Overzicht van getroffen Brabantse organisaties
- Het Productiehuis Brabant (Den Bosch) helpt jonge dansers en theatermakers bij het maken en het verkopen van hun voorstellingen. Het rijk wil geen enkel productiehuis meer subsidiëren.
- Station Zuid (Tilburg) is de organisatie voor dans in Zuid-Nederland. Het rijk wil vier dansgezelschappen in Nederland subsidiëren; wie het stuk van de staatssecretaris goed leest, beseft dat Station Zuid daar niet bij is.
- Volgens staatssecretaris Halbe Zijlstra is er in Zuid-Nederland één symfonie-orkest te veel. Dat betekent dat het Limburgs Orkest en het Brabants Orkest moeten fuseren. De Tweede Kamerfractie van het CDA vindt dat beide orkesten moeten blijven bestaan.
- De vaste subsidie voor dansgezelschap De Stilte uit Breda wordt geschrapt. De Stilte wordt doorverwezen naar het Fonds voor de Podiumkunsten maar dat krijgt minder geld om te verdelen terwijl een groter aantal organisaties er een beroep op zal doen.
- Jeugdtheater Artemis uit Den Bosch kan in het plan van de staatssecretaris rekenen op een half miljoen per jaar. Dat is bijna een halvering van de huidige subsidie.
- Het Zuidelijk Toneel (Tilburg) is waarschijnlijk één van de acht theatergezelschappen die het rijk overeind wil houden. De vraag is nog of HZT dan een groot of een middelgroot gezelschap is. In het laatste geval daalt de subsidie van twee-en-een-half naar anderhalf miljoen.
Randstad en de regio's
Op het provinciehuis in Den Bosch wordt niet alleen boos gereageerd op de kortingen, maar óók op de manier waarop rijksgeld over de provincies wordt verdeeld. Brabant krijgt op dit moment ongeveer drie procent van het rijksbudget voor kunst en cultuur en dat is na de bezuinigingen ongeveer twee procent. De scheve verhouding tussen de randstad en de andere provincies waaraan veel Brabantse organisaties zich al langer ergeren, wordt nog schever.
Volgens provinciebestuurder Brigite van Haaften is er straks nog 2,30 euro per Brabander, terwijl er per Amsterdammer 230 euro in kunst in de hoofdstad wordt gestoken. Woordvoerders van het bedrijfsleven vinden dat ook een slechte zaak. Zij wijzen erop dat Brabant de tweede economische regio van Nederland is die ongeveer eenvijfde van het nationaal inkomen verdient. Kunst en cultuur zijn volgens veel ondernemers belangrijk voor het vestigingsklimaat.
Brabant Bod
De provincie, de vijf grote gemeenten en de grote culturele instellingen tekenden in mei het Brabant-bod. Een stuk waarin ze afspreken dat ze samen de culturele toekomst van de provincie bepalen en waar die toekomst in hele grove lijnen ook staat beschreven. Halbe Zijlstra heeft die afspraak in zijn plannen genegeerd.
Een deel van de organisaties die het stuk hebben getekend, zal door de bezuinigingen de subsidie verliezen. De vraag is hoe de politici en de instellingen onder die omstandigheden nog samen verder kunnen. Daarover komt waarschijnlijk pas na de zomervakantie helderheid.
Culturele Hoofdstad
Bestuurders, ondernemers en kunstinstellingen groeien de laatste jaren naar elkaar toe in hun overtuiging dat kunst en cultuur belangrijk zijn voor Brabant. De steden gebruiken kunst nadrukkelijk om zichzelf te onderscheiden en ondernemers onderschrijven het belang van cultuur bij de overgang van een productie- naar een ideeëneconomie.
Deze ontwikkeling leidt onder andere naar de plannen voor Brabant Culturele Hoofdstad 2018 waarvoor de provincie al 50 miljoen euro apart heeft gelegd terwijl van elke grote stad een bijdrage van tien miljoen wordt verwacht. Als de voorstellen van Halbe Zijlstra werkelijkheid worden, verdwijnt een deel van de organisaties die de plannen voor Brabant 2018 moeten dragen.