Mysterieuze markiezin van Bergen op Zoom onthuld
Er is een portret teruggevonden van een van de vorsten die Bergen op Zoom ooit regeerden. Het gaat om een schilderij van Henriëtte Francisca von Hohenzollern. De markiezin stierf ruim 300 jaar geleden. Niemand wist hoe ze er uit zag omdat werd aangenomen dat er geen portretten waren van haar op volwassen leeftijd.
Het portret van de markiezin werd ontdekt door de conservator van museum het Markiezenhof in Bergen op Zoom. Het portret hing de laatste jaren in het appartement van een schatrijke Portugese vrouw in New York. Zaterdag keerde 'Hare Doorluchtigheid' Henriëtte feestelijk terug in Bergen op Zoom, voorafgegaan door bloemenmeisjes die rozenblaadjes strooiden op haar weg. Er is 13.000 euro betaald voor het doek. Het schilderij komt te hangen in de Hofzaal van het Markiezenhof.
Gevonden na wereldreis
Het portret werd gevonden door de oplettende conservator Jan Peeters. Hij ontdekte Henriëtte in de nalatenschap van een schatrijke Portugese weduwe, die haar bezit liet veilen in Parijs. Het schilderij hing jarenlang in haar huis in New York. Peeters bladerde zoals hij altijd doet in de honderden veilingpagina's en toen zag hij haar.
Voor een prikkie
Opmerkelijk is het lage aankoopbedrag. Na wat biedingen kwam het totaalbedrag op slechts 13.000 euro. Waarschijnlijk komt dat omdat verder niemand wat wist van het schilderij. Maar in Bergen op Zoom wisten ze wel beter. Nu, na identificatie, is het doek een stuk meer waard.
Adel regeerde
Henriëtte leefde in een tijd waar afkomst en aanzien telden, en niet je capaciteiten. De adel regeerde het land. In Breda waren de heren van Oranje-Nassau de baas. In Bergen op Zoom was dat een markies of markiezin. De Bergse vorst zetelde in een eigen paleis, het Markiezenhof. Vanuit daar werd naast de stad ook het uiterste westen van de provincie bestuurd, waaronder Woensdrecht en Wouw. Na de omwenteling van 1795 werd het Markiezaat verkocht aan de staat en verviel ook de adelijke titel. Koningin Beatrix is de enige die zich nu nog markiezin mag noemen, van Veere en Vlissingen.
Staatsieportret maken
Vorsten moesten behalve op de troon zitten ook staatsieportretten laten maken. Dat gebeurde bij een huwelijk of als ze gingen regeren. Zo ook in Bergen op Zoom. Het portret van de Markiezin komt hoogstwaarschijnlijk uit 1662, toen de Markiezin trouwde, of toen ze op de troon kwam in 1672. Ooit verdween het portret spoorloos, mogelijk bij de Franse invasie in 1747 of misschien wel later toen Franse revolutionairen door het land trokken.
Vrouwen aan de macht
Bijzonder is dat Henriëtte Francisca een vrouw is. Een vrouw aan de macht was driehonderd jaar geleden uitzonderlijk. Maar ze was niet de enige in Bergen op Zoom. Meer dan een eeuw lang regeerden vrouwen de Scheldestad.