Criminoloog Cyrille Fijnaut neemt afscheid van Universiteit Tilburg
De Tilburgse criminoloog Cyrille Fijnaut neemt deze week afscheid van de Universiteit van Tilburg. Hij wordt voorzitter van de commissie die gerechtelijke dwalingen onderzoekt (Commissie Evaluatie Afgesloten Strafzaken). Fijnaut is een van de meest invloedrijkste politie-onderzoekers van Nederland. In het programma EenVandaag gaf hij maandag een afscheidsinterview.
In het programma komt Fijnaut met een pleidooi voor een omstreden aanpak om zwaar georganiseerde misdaad te bestrijden. Volgens de criminoloog is Nederland toe aan veel zwaardere middelen om die misdaad te bestrijden dan dat nu wordt gebruikt. Politie en justitie moeten deals sluiten met topcriminelen. Bijvoorbeeld strafvermindering geven in ruil voor informatie waar complete netwerken mee worden opgerold. Dat is hier nog omstreden, maar in Amerika en Italië wordt het met succes gebruikt tegen de Maffia.
Afspraken maken met criminelen
Vorig jaar werd duidelijk dat de politie in Nederland maar één op de vijf criminele netwerken kan oprollen. Deals met criminelen moeten helpen volgens Fijnaut. "Je moet die coöperatieve getuige, zoals ze in Amerika zeggen, natuurlijk niet geloven op z'n blauwe ogen. Je moet wel kunnen testen of wat diegene zegt steek houdt", vertelt de criminoloog in EenVandaag. "Als dat lukt, moet je met hem in zee gaan en hem misschien ook vergaande toezeggingen doen." In de jaren negentig heeft de politie met deze aanpak geprobeerd om drugslijnen op te rollen. Ze deden zaken met criminelen om het aan te pakken, maar ze waren de politie te slim af. Met de hulp van de politie is het gelukt om tonnen drugs binnen te smokkelen. Een parlementaire onderzoekscommissie heeft destijds gezegd dat het te riskant is om deals te sluiten met criminelen. Fijnaut was betrokken bij die commissie, maar zegt dat er nu wel voldoende kennis is om afspraken te kunnen maken met criminelen. "Op dit punt zou de Nederlandse politie ervaringen moeten uitwisselen met de politie van New York. Dat is het beste voorbeeld", vindt Fijnaut.
Zaak Dutroux
Politie-onderzoeker Fijnaut is bekend van zijn onderzoeken naar de IRT-affaire, de beveiliging rond Fortuyn, de organisatie van de anti-terreurdiensten en de Belgische misbruikzaak-Dutroux. Vooral de zaak Dutroux heeft Fijnaut aangegrepen. "Ik herinnerde me nog het moment dat het dossier open ging en er een grote envelop in zit waar verder niks op stond. Ik maakte die envelop open en daar zaten de twee foto's in van de kinderen. Dat sloeg er wel in bij mij", vertelt hij. "Dat heeft mij extra gemotiveerd om dag en nacht aan die dossiers te werken zodat ik de commissie kon helpen met het onderzoek om de zaak op te helderen."
Nationale Politie
Er wordt nu maar zestien procent van de aangiftes opgelost. De politie moet slagvaardiger worden volgens Fijnaut. Minister Opstelten wil van alle politiekorpsen één nationale politie maken. Toen hij zelf burgemeester was van Rotterdam en Tilburg dacht hij daar anders over. Maar twee dagen voordat Opstelten Tilburg verliet is hij door Fijnaut van gedachten veranderd. Tijdens een afspraak in het stadhuis zei Opstelten tegen Fijnaut nog voordat hij weg wilde gaan: "Nog even over de Nationale Politie. Jij was altijd voor en ik altijd tegen. Maar in de jaren ben ik tot de vaststelling gekomen dat je altijd gelijk had. En ik ga in Den Haag die fout herstellen." Voor Opstelten was toen de vorming van de Nationale Politie de reden om naar Den Haag te gaan.