Van Gogh Museum twijfelt aan nieuwe theorie over dood Vincent van Gogh
De nieuwe theorie dat Vincent van Gogh geen zelfmoord heeft gepleegd, is niet voldoende onderbouwd. Dat zei conservator Leo Jansen van het Van Gogh Museum in Amsterdam maandag. Jansen reageert daarmee op uitlatingen van twee schrijvers zondag in het Amerikaanse tv-programma 60 Minutes.
Volgens de Amerikaanse schrijvers Steven Naifeh en Gregory White Smith pleegde Vincent van Gogh geen zelfmoord, maar kwam hij om het leven door een ongeluk. Dat schrijven ze in een nieuwe biografie over de schilder die in Zundert werd geboren.
'Geen nieuw materiaal'
Conservator Jansen wijst erop dat de schrijvers, die in 1991 de Pulitzer Prize wonnen, niet op nieuw materiaal zijn gestuit, maar alle bekende documenten nog eens hebben doorgespit. Op basis hiervan zijn ze tot een nieuwe interpretatie gekomen, aldus Jansen. Volgens hem leunen de Amerikanen erg op een verklaring van een destijds 16-jarige jongen die op zich al wel bekend was, maar waar eerder nooit veel aandacht aan was besteed.
Zelfmoord
Tot nu toe is altijd aangenomen dat Van Gogh in 1890 zelfmoord pleegde. Van Gogh woonde toen in Auvers sur Oise bij Parijs. Hij zou zichzelf in de borst geschoten hebben en daarna nog bijna twee dagen hebben geleefd. Deze versie werd altijd serieus genomen omdat Van Gogh kampte met depressies.
Geen hard bewijs
De twee Amerikaanse schrijvers stellen nu dat Van Gogh per ongeluk zou zijn doodgeschoten door twee jongens die bezig waren met een slecht functionerend revolver. Volgens hen zou de kogel onder een rare hoek het lichaam van Van Gogh zijn binnengedrongen. Om hun stelling te onderbouwen, wijzen ze erop dat het vuurwapen waarmee Van Gogh zichzelf zou hebben doodgeschoten, nooit is gevonden. Ook zeggen ze dat de mogelijkheid van moord niet kan worden uitgesloten, omdat Van Gogh geen zelfmoordbrief had achtergelaten. De Amerikanen hebben geen hard bewijs voor deze aanname.
'Nog te veel vragen'
Daarom gaat de conservator ook niet mee met het verhaal van de schrijvers. Volgens Leo Jansen blijven nog heel veel vragen niet opgehelderd. "Maar", zegt hij "ze hebben goed werk geleverd. Alles wat al bekend was, hebben ze opnieuw bekeken en ze komen met veel nieuwe inzichten en ze leggen nieuwe verbanden'', aldus Jansen. Ook biedt het boek volgens hem een uitvoerige beschrijving van het milieu waarin Van Gogh opgroeide.
'Spannend en zeer leesbaar
Ron Dirven, directeur van het Van Gogh-huis in Zundert, heeft de negenhonderd pagina’s van ‘Van Gogh: The Life’ de afgelopen twee dagen gelezen. Hij noemt de nieuwe biografie ‘een spannend en zeer leesbaar boek’. Volgens hem hebben de twee schrijvers een goede prestatie geleverd. "In dit boek is Van Gogh niet meer de romantische kunstenaar. Zij bekijken hem op een andere, meer hedendaagse, manier waarbij ook veel aandacht is voor de depressies waaraan hij leed", aldus Dirven.
De twee Amerikanen schrijven volgens hem dat Van Gogh door een fatale schietpartij om het leven gekomen ‘zou kunnen zijn’. Ron Dirven: "Ze presenteren het niet als een vaststaand feit maar als een mogelijkheid, een theorie."
Ook kunsthistorica Rebecca Nelemans uit Breda is onder de indruk van het boek dat de twee Amerikaanse schrijvers hebben afgeleverd. "Het is dik en degelijk maar heel goed leesbaar", zegt ze.
Jaren werk
De twee Amerikaanse schrijvers hebben jaren gewerkt aan hun 900 pagina's dikke boek 'Van Gogh: The Life'. Het tweetal staat bekend als serieuze onderzoekers. Eerder schreven ze al een boek over de Amerikaanse kunstenaar Jackson Pollock.
Het nieuws over Van Gogh zou maandagochtend door de Amerikaanse televisiezender CBS bekendgemaakt worden, maar lekte uit via internet.
Van Gogh App
In het provinciehuis in Den Bosch is maandag de Van Gogh-app gelanceerd. 'Explore Van Gogh' is een app voor de iPad over de Brabantse tijd van de schilder. Gezien de nieuwste ontwikkelingen rond zijn dood, is de app nu al achterhaald. Volgens Frank van den Eijnden, directeur van Van Gogh Brabant, is de 'nieuwe theorie' nog niet in de app verwerkt.