NAC-fans willen 8 ton van gemeente Breda voor club
De gemeente Breda moet voetbalclub NAC 800.000 euro terug betalen. Dat is de conclusie van een onderzoek van De Rat, een kritisch fanzine van NAC-supporters.
In een open brief aan de Bredase politiek stelt De Rat dat Breda NAC vanaf 2003 ten onrechte lasten als waterschaps- en onroerend zaken belasting in rekening heeft gebracht in de huursom. De gemeente is eigenaar van het NAC-stadion. Volgens de fans is de afspraak anders en moet het geld terug betaald worden.
Miljoenen euro's
In de open brief kaart De Rat verder aan dat de gemeente Breda in de afgelopen jaren miljoenen euro's heeft verdiend aan voetbalclub NAC door grondtransacties en het verstrekken van leningen.
Geen nieuwe feiten
Wethouder Alfred Arbouw van Breda, die de open brief net als Omroep Brabant al eerder ontving, wil niet reageren. Namens zijn woordvoerder laat hij wel weten dat de financiële relatie tussen NAC en de gemeente Breda transparant en helder en dat erg geen nieuwe feiten in de brief staan.
De reden dat Fanzine De Rat de open brief heeft gestuurd aan alle fracties en aan echt college is, volgens eigen zeggen, om de discussie met de gemeente aan te gaan.
De open brief:
Gemeente Breda heeft in de afgelopen jaren MILJOENEN verdiend aan NAC
Zo, da’s een opvallende uitspraak van De Rat. Hoezo verdient een gemeente geld aan een voetbalclub? Dat is toch juist andersom? Ons belastinggeld gaat toch niet naar de kansarmen en zorginstellingen, maar rechtstreeks de zakken in van wanbestuurders en volgevreten voetballers? De Rat is al een tijdje bezig met een onderzoek naar hoe het daadwerkelijk zit, en is niet bang om dit heilige huisje voor eens en voor altijd in te trappen. Lees verder en oordeel zelf. De financiële verhouding tussen voetbalclub NAC en de gemeente is in drie onderwerpen te verdelen:
- Grondtransacties
- Leningen
- Torenhoge huurovereenkomsten
We laten hierbij bewust de subsidie aan Teamplay buiten beschouwing (heeft niets te maken met de boekhouding van NAC, maar is een sociaalmaatschappelijk project, zoals zoveel anderen), ook de politie-inzet rondom wedstrijden wordt niet meegenomen (immers, deze inzet is ook benodigd voor vele andere evenementen) Hoe de gemeente Breda in de afgelopen jaren van NAC heeft mogen profiteren zullen we hieronder puntsgewijs en met feitelijke onderbouwing uitwerken:
Winst op grondtransacties
In 1995 verhuist NAC op verzoek van de gemeente naar het Rat Verleghstadion. De velden aan de Beatrixstraat zijn immers uitermate geschikt voor woningbouw, wat voor de gemeente veel geld in het laatje zou brengen. De gemeente investeert 9 miljoen gulden in het nieuwe stadion en de bijvelden. Na de verhuizing is het oude stadion gesloopt en zijn er woningen gebouwd. De opbrengst van deze grondexploitatie overstijgt ruimschoots de investering: winst voor de gemeente Breda dus. Met de bouw van het nieuwe stadion kreeg ‘Steenakker Noord’ een kans. De infrastructuur rondom het nieuwe stadion moest nu worden aangelegd, waardoor de grondprijzen door de komst van NAC flink in waarde stegen. Vanzelfsprekend zijn de kosten voor aanleg van de infrastructuur één-op-één doorberekend in de grondprijzen. Hiermee was de investering in het nieuwe stadion in één klap terugverdiend.
In 2010 verkoopt de gemeente de grond rondom het stadion aan de ontwikkelaars van het Stadionkwartier. In 2003 werd deze grond nog op 5.7 miljoen euro gewaardeerd, maar de gemeente wist dit uiteindelijk voor een ‘marktconforme prijs’ van rond de 15 miljoen euro te verkopen aan het consortium. In het bestuursvoorstel van 4 juni 2009 wordt het omschreven als: "De grondexploitatie van de gebiedsontwikkeling stadionlocatie vertoont op basis van de huidige inzichten een geraamd voordelig resultaat. Met de kosten voor het bouw- en woonrijp maken is door het grondbedrijf in de grondexploitatie rekening gehouden." Na aftrek van de kosten blijft er nog een mooie cent over voor de gemeenschap. Louter op grondtransacties heeft de gemeente Breda miljoenen kunnen verdienen. Dankzij NAC.
Rendement op leningen
In het verleden had NAC enkele leningen openstaan bij de gemeente (in totaal voor 4.2 mio). De gemeente leende geld op de kapitaalmarkt tegen een gunstig tarief, waarna dit geld aan NAC werd doorberekend. Natuurlijk wel met een rente-opslag van minimaal 1 procent. Elke euro die door de gemeente werd geleend werd tegen een hoger percentage uitgezet bij NAC. Het is eenvoudig vast te stellen dat de gemeente geld overhoudt aan het verstrekken van leningen aan NAC. Elke euro die de gemeente aan NAC is geleend heeft een rente-opslag, ten bate van diezelfde gemeente.
Torenhoge huurovereenkomsten
NAC vroeg in 2002 aan de gemeente een extra lening. De gemeente had destijds 4.2 miljoen euro aan NAC geleend (tegen 5% rente) en vreesde dit bedrag kwijt te zijn wanneer NAC failliet zou gaan. Doordat de banken op het laatste moment hun aanbod introkken heeft de gemeente uiteindelijk het stadion en omliggende gronden gekocht voor de toenmalige boekwaarde van 15.7 miljoen euro. 5,7 miljoen had betrekking op de grond, 10 miljoen op het stadion en de gebouwen. Met de kapitaalsinjectie van 15.7 miljoen werd de oude lening van 4.2 miljoen afgelost, werd de gemeente verhuurder en NAC huurder. De jaarlijkse huursom die NAC met ingang van 2003 moest gaan betalen bedroeg 990.000 euro excl. BTW. De totale jaarlijkse stadionlast voor NAC bedroeg 1.244.444 euro. De gemeente had namelijk expliciet vastgelegd dat: "de huur zal de rente en aflossing van het door de gemeente cq. de NV BRIM in het stadion geïnvesteerd vermogen volledig dekken, gebaseerd op een looptijd van 30 jaar en een marktconforme rente".
In 2005 werd de huurprijs herzien. Het bleek dat NAC huur betaalde over de afschrijvingskosten over ruim drie hectare grond. Dit was niet in overeenstemming met het Raadsbesluit. Conform het besluit zou de huurprijs minimaal kostendekkend moeten zijn voor de gemeente. Op grond wordt niet
afgeschreven, deze zal immers niet in waarde dalen, dus de huurprijs had vastgesteld moeten worden op een investering van 10 miljoen (in gebouwen) en de marktrente over de waarde van de grond. Op grond van deze herziene berekening werd de nieuwe huursom 7 ton en werd NAC met terugwerkende kracht het teveel betaalde bedrag terugbetaald.
Wat onze verbazing schetst na het teruglezen van het Raadsvoorstel uit 2003 is de passage (pagina 8) dat: "In de huurprijs zullen verder de eigenaarslasten en de verzekeringskosten worden verwerkt." Hieruit maken we op dat in die torenhoge huursom bepaalde lasten als OZB en waterschapslasten zijn opgenomen. Maar wat blijkt uit een brief van wethouder Arbouw in april 2011? NAC heeft op dat moment zowel een achterstand in de huurbetaling als een achterstand in de betalingen van de bijdrage VVE, OZB, rioolrecht en waterschapslasten. Zijn deze dan niet in de huursom opgenomen, zoals afgesproken in 2003? Navraag leert ons dat dit inderdaad niet het geval is. Kunnen we even met terugwerkende kracht die onterecht betaalde lasten van 100.000 euro per jaar ontvangen? In de notulen van de Raadsvergadering van de ijskoude 30 januari 2003 lezen we immers niet terug dat dit voorstel geschrapt is. De huursom die NAC betaalt is te hoog. Daarnaast worden ten onrechte gemeentelijke lasten apart in rekening gebracht.
Verbouwing stadion vanaf 2009
NAC heeft uitbreidings/upgrade plannen en verzoekt de gemeente in de hoedanigheid van verhuurder om een budget van 11.5 miljoen beschikbaar te stellen voor in totaal 3 verbouwingsfasen. De jaarlijkse huur gaat daarna evenredig met de investering door de gemeente omhoog. In 2009 bedraagt de huursom ruim 1 miljoen, in 2010 1.2 miljoen. Daar bovenop komt dan nog een bedrag voor onderhoud van het stadion, wat jaarlijks zo’n 3 ton inhoudt. Op dit moment is van de beschikbaar gestelde 11.5 miljoen nog een budget over van 3,08 miljoen, te weinig om fase 3b van de stadionontwikkeling te realiseren. De geplande upgrade van het stadion blijft daardoor steken op wat achterstallig onderhoud, een schandalig uitvak, een businesslounge en 1250 extra plaatsen. En dat voor 8,5 miljoen.
De gemeente besluit als eigenaar en verhuurder van het stadion de touwtjes met betrekking tot de verbouwing in eigen handen te nemen. Een opvallende move, de budgetverstrekker wordt tevens projectleider. En dan begint het getouwtrek. Er is budget voor een verbouwing, maar de gemeente legt allerlei aanvullende eisen op, voor situaties welke tot dat moment gedoogd werden. Zo moet er ineens een uitpandige noodtrap komen, moet de tribuneconstructie worden aangepast omdat bij het schoonmaken van het stadion de kartonnen draagtrays op een hoop liggen en moet er tijdens wedstrijden continu toezicht zijn op een eettentje waarin worsten in warm water worden opgewarmd.
Een groot deel van het bouwbudget gaat op aan die aanvullende veiligheidseisen, waardoor het budget dat overblijft voor de geplande verbouwing in deze fase al snel niet meer toereikend is en de verbouwing grote vertraging oploopt. Het vastgestelde budget is taakstellend, wat wil zeggen dat elke euro die boven dit bedrag uitkomt voor rekening van NAC komt. NAC legt een claim weg bij de gemeente, waarop een negatieve uitspraak volgt. Ondanks dat de gemeente de rol van eigenaar, verhuurder, budgetverstrekker, opdrachtgever en uitvoerder heeft, en in al die hoedanigheden meer invloed op overschrijding en vertraging heeft uit kunnen oefenen dan huurder NAC, moet de club op de blaren zitten. De gemeente heeft de verbouwing gruwelijk laten ontsporen, NAC draait hier voor op. De gemeente motiveert de uitspraak van de arbitragecommissie niet, en dat is geen toeval.
Conclusie:
Jazeker, de gemeente heeft in de afgelopen tien jaar fors geïnvesteerd in NAC en de club meerdere malen de helpende hand toegestoken door soepel om te gaan met huurbetalingen en enkele kortlopende kredieten te verstrekken. Maar liefst 24,2 miljoen euro (15.7 voor de aankoop en 8.5 voor de verbouwing) is er uitgegeven aan het stadion en de omliggende gronden. Tegelijkertijd heeft de gemeente een forse ontwikkelwinst kunnen maken op de gronden aan de Beatrixstraat en is voor de gebiedsontwikkeling Stadionkwartier ook een batig saldo van anderhalf miljoen euro begroot. De investering in het stadion, exclusief grond, bedraagt dus tot op heden 18,5 miljoen euro. Hiervoor betaalt NAC een huursom van 1.2 miljoen euro per jaar, ofwel: de gemeente behaalt een rendement op het geïnvesteerd vermogen van 6,5%!. Om een vergelijking te maken met andere clubs: de gemeente Den Haag investeerde 46,5 miljoen euro in het stadion, Ado betaalt een jaarlijkse huur van 560.000 euro. Willem II betaalt jaarlijks 800.000 euro, NEC 700.000, RKC 450.000 en Groningen 1.000.000. De huurprijs die NAC betaalt staat in geen enkele verhouding met de collegaclubs daarbij de gemeente eigenaar is van het stadion. Waarbij we nog aanmerken dat de kantoren en horecaruimtes aan de Lunetstraat niet van de gemeente worden gehuurd maar van derden. De kosten voor (groot) onderhoud en exploitatie maken het totaalplaatje helemaal af. En wanneer we de vergelijking trekken naar subsidies die de gemeente Breda verstrekt aan culturele instellingen is het beeld helemaal vertroebeld. Het Chasse-theater, goed voor 52.000 bezoekers per jaar, ontvangt jaarlijks 4.877.664 euro !!! subsidie. Het Graphic Design Museum, met zo’n 43.000 bezoekers per jaar, moet het met 1.2 miljoen euro subsidie doen. De jaarlijkse huur, de renteopslag en de incidentele woekerwinsten op grondverkoop. Stuk voor stuk baten voor de gemeente Breda. Pure winst, over de rug van een bijna terminale voetbalclub. Een voetbalclub die overigens niet door de gemeente in zwaar weer is geraakt, maar door structureel wanbeleid op vele fronten. Maar wel een voetbalclub die een grote maatschappelijke rol vertolkt binnen de gemeenschap Breda en die daarnaast een prima uithangbord voor onze prachtige stad vormt. En dus nog flink geld oplevert voor de gemeente. En dan nog roepen mensen dat de voetbalclub NAC de gemeenschap handenvol geld kost?