Politie gaat massaal beelden verspreiden van nepagenten en andere fraudeurs

De politie gaat vanaf vandaag foto's van honderd vermoedelijke fraudeurs tonen op schermen langs de weg, in tv-spotjes en in online-advertenties. Het is voor het eerst dat de politie zo'n grote opsporingscampagne houdt tegen nepagenten en andere oplichters.

De beelden zijn ook te zien op stations, in winkelcentra, bij tankstations en in supermarkten. De honderd verdachten zijn nu nog onherkenbaar gemaakt. Als ze zich niet binnen twee weken melden, worden hun foto's volledig openbaar gemaakt.

Volgens de politie is het massaal verspreiden van de beelden nodig om aandacht te vragen voor het enorme aantal oplichtingen. In 2025 steeg alleen al het aantal meldingen over nepagenten naar ruim 13.000. De fraudeurs doen zich dan voor als politiemedewerkers die bijvoorbeeld bankpassen of sieraden komen ophalen.

Het aantal meldingen van telefonische helpdeskfraude is volgens de politie nog veel groter. Oplichters bellen hun slachtoffers dan op en halen ze over om inloggegevens te delen, bijvoorbeeld om daarna de bankrekening te plunderen.

Impact

Vorig jaar werden in totaal meer dan 100.000 fraudemeldingen geregistreerd. De totale schade wordt geschat op meer dan 68 miljoen euro.

De slachtoffers zijn vaak ouderen en de impact op hen is enorm. Ze raken het vertrouwen in andere mensen en in instanties volledig kwijt, zegt Yoanne Spoormans. Zij is cybercrime-expert bij de politie. "We zien mensen die niet meer alleen over straat durven en de deur niet meer open durven te doen. Er zijn zelfs mensen naar het verzorgingstehuis gegaan, omdat ze denken dat ze niet meer voor zichzelf kunnen zorgen."

Loopjongens

De honderd verdachten die de politie nu laat zien, zijn jongeren die fungeren als 'loopjongens' van criminele organisaties. Zij halen bijvoorbeeld bankpassen op bij hun slachtoffers en pinnen daar geld mee. Ze zijn een essentiële schakel binnen de groepen die zich met grootschalige fraude bezighouden. Omdat zij meestal niet eerder met de politie in aanraking zijn gekomen, is onduidelijk wie zij zijn.

Volgens Spoormans gaat het in de praktijk vaak om kwetsbare jongeren, met bijvoorbeeld een verstandelijke beperking of een verslaving. "We zien dat criminele organisaties deze jongeren gericht ronselen, omdat ze weten dat zij vatbaarder zijn om hieraan mee te doen."

Uit ervaring weet de politie ook dat sommige verdachten onder druk worden gezet om mee te werken aan oplichting. Als ze willen stoppen, worden ze ernstig bedreigd. "We zien dat er explosieven door de brievenbus worden gegooid, bijvoorbeeld bij familieleden. We hebben zelfs gevallen gehad waarin jongeren moesten onderduiken."

F-game

Toch vindt de politie het tonen van foto's van juist die onderste laag criminelen geen onevenredig zwaar middel. Het Openbaar Ministerie heeft voor iedere afzonderlijke zaak toestemming gegeven.

"Ook als ze misschien onder druk gezet of bedreigd worden, is het natuurlijk heel belangrijk dat wij weten wie deze jongeren zijn, zodat we ze hulp kunnen bieden", zegt Spoormans. Zij hoopt dat de campagne jongeren ook weerhoudt om in deze vorm van criminaliteit te stappen.

Ze benadrukt dat een deel van de jongeren heel goed weet waar ze mee bezig zijn. Zij willen gewoon snel geld verdienen. Onder verdachten staat het oplichten van mensen bekend als de 'F-game'. Daarom heeft de politie de campagne 'Game Over' genoemd.

NOS Stories zocht eerder uit wat de F-game precies is:

Naast de massale opsporingsberichten probeert de politie ook op allerlei andere manieren om oplichters te traceren. Op verschillende plekken in het land lopen onderzoeken naar de netwerken die de bellers en pinners aansturen. Soms doet de politie zich zelf voor als nietsvermoedend slachtoffer, om vervolgens de nepagenten die aan de deur verschijnen te arresteren.

Omdat de criminelen door het hele land actief zijn, is het volgens de politie belangrijk om de foto's van de honderd verdachten nu overal te laten zien. "We zien dat iemand die bijvoorbeeld uit Terneuzen komt in Delfzijl een oplichting pleegt", zegt cybercrime-expert Yoanne Spoormans. "Daarom hebben we ervoor gekozen om deze beelden nu door het hele land te tonen, in de hoop dat mensen de verdachten herkennen."