Iran: toestellen VS neergehaald • Militair expert: reddingsoperatie Iran was 'extreem gevaarlijk'

12:00 - Dit is er de afgelopen uren gebeurd:

• De boordschutter van het neergestorte F-15E-gevechtsvliegtuig in Iran is gered. Dat heeft de Amerikaanse president Trump eerder gedeeld. Trump zegt dat er geen andere Amerikanen gewond zijn geraakt bij de reddingsmissie.
• Iran zegt dat zijn strijdkrachten tijdens de reddingsmissie van de Amerikaanse luchtmachtmilitair meerdere "vijandige vliegende objecten" hebben vernietigd. Het zou gaan om een Amerikaans C-130 transportvliegtuig en twee Blackhawk-helikopters. Amerika heeft hier niet op gereageerd.
• Bij de Borouge-petrochemische fabriek in de Verenigde Arabische Emiraten (VAE) is brand uitgebroken na een Iraanse aanval. De productie in de fabriek is stopgezet.
• Iran heeft twee mannen geëxecuteerd die veroordeeld waren voor het proberen binnen te dringen van een militaire faciliteit en het stelen van wapens in januari. In een recent rapport meldde Amnesty dat elf mannen het risico liepen op een onmiddellijke uitvoering van de doodstraf vanwege hun betrokkenheid bij de protesten.

11:40 - Egypte: gesproken met de Amerikaanse gezant over de-escalatie

Egypte's minister van Buitenlandse Zaken Badr Abdelatty heeft gesprekken gevoerd over regionale de-escalatie in het Midden-Oosten. Dat deed hij met de Amerikaanse gezant Steve Witkoff, maar ook afzonderlijk met regionale tegenhangers, onder wie de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi. Dat meldt zijn ministerie.

Egypte, Turkije en Pakistan zijn naar voren gekomen als actieve bemiddelaars in de crisis, waarbij Islamabad onlangs een bijeenkomst heeft gehouden om regionale de-escalatie te bespreken en voorstellen te doen om de Straat van Hormuz opnieuw te openen.

Egypte voert zich naast Turkije en Pakistan op als actieve bemiddelaar om de regionale spanningen te de-escaleren. Ook spant het land zich in om de Straat van Hormuz te openen en de oorlog tussen de VS en Israël tegen Iran te beëindigen.

10:20 - 'De CIA startte een misleidingsoperatie voorafgaand aan reddingsoperatie'

De CIA speelde een cruciale rol in de missie om de boordschutter van de neergestorte F-15E te redden. Dat zegt een hooggeplaatste ambtenaar in het Witte Huis aan CBS News.

Voordat de militair werd gelokaliseerd, startte de CIA een 'misleidingsoperatie', meldt de Witte Huis-bron aan CBS. Er werden binnen Iran verhalen verspreid dat de Amerikaanse strijdkrachten de piloot al hadden gevonden en bezig waren met de voorbereidingen om hem uit het land te krijgen. Terwijl deze operatie aan gang was, maakte de CIA gebruik van zijn capaciteiten om het bemanningslid van de F15E te traceren, die zich bevond in een bergkloof.

De CIA deelde de exacte locatie van de militair met het Pentagon en het Witte Huis. Als reactie daarop gaf de president onmiddellijk opdracht voor een reddingsmissie, waarbij de CIA voortdurend informatie bleef delen.

09:56 - Pro-Iraanse groep zet video online na explosie Nijkerk

Een pro-Iraanse groep heeft een video online gezet over de explosie bij het Israëlcentrum in Nijkerk gisteravond. Dat meldt de SITE Intelligence Group, een Amerikaanse organisatie die extremistische groeperingen monitort.

De groep die de video heeft geplaatst, Harakat Ashab al-Yamin al-Islamiya (HAYI), eiste eerder explosies op bij joodse instellingen in Rotterdam, Amsterdam, Londen, Luik en Antwerpen. De groep verspreidde beelden van explosies via sociale media.

De beelden die in Nijkerk zijn gemaakt tonen deze keer echter niet de explosie. De groep deelt alleen foto's van het gebouw van Christenen voor Israël waar de ontploffing plaatsvond, en een dreigement gericht aan aanhangers van Israël. Onduidelijk is of de beweging de ontploffing daarmee opeist.

08:57 - Brand bij petrochemische fabriek VAE na aanval

Bij de Borouge-petrochemische fabriek in de Verenigde Arabische Emiraten (VAE) is brand uitgebroken na een Iraanse aanval. De productie in de fabriek is stopgezet. De autoriteiten in Abu Dhabi meldden dat ze reageerden op meerdere branden die waren ontstaan na de aanval. Volgens hen werden de branden veroorzaakt door vallend puin na succesvolle onderscheppingen door luchtafweersystemen.

Er zijn verder geen meldingen van slachtoffers. De schade aan de fabriek en de gevolgen voor de regio worden nog onderzocht. De fabriek ligt in Ruwais, nabij de westelijke grens van de VAE met Saudi-Arabië.

08:29 - Iran: Amerikaans transportvliegtuig en Blackhawk-helikopters neergeschoten

Iran zegt dat zijn strijdkrachten tijdens de reddingsmissie van de Amerikaanse luchtmachtmilitair, die eerder werd neergeschoten boven Iran, meerdere "vijandige vliegende objecten" hebben vernietigd. Dit meldt het Iraanse nieuwsagentschap Tasnim.

Volgens de Iraanse autoriteiten zijn een Amerikaans C-130 transportvliegtuig en twee Blackhawk-helikopters neergeschoten. De ontwikkelingen volgen op eerdere berichtgeving dat de Amerikaanse militair wiens F-15 gevechtsvliegtuig boven Iran werd neergeschoten was gered. De operatie omvatte risicovolle zoekacties door vliegtuigen die op lage hoogte vlogen, wat hen blootstelde aan beschietingen.

Het Amerikaanse leger heeft nog niet bevestigd dat de toestellen zouden zijn neergehaald. Wel zei president Trump eerder dat er geen andere Amerikanen gewond zijn geraakt bij de reddingsmissie.

08:02 - Iran executeert twee mannen die deelnamen aan protesten in januari

Iran heeft vandaag twee mannen geëxecuteerd die veroordeeld waren voor het proberen binnen te dringen van een militaire faciliteit en het stelen van wapens in januari. Dit meldt het Mizan-nieuwsagentschap van de Iraanse rechterlijke macht.

Het Hooggerechtshof van Iran handhaafde de veroordelingen van de twee mannen, die volgens het nieuwsagentschap "rellen veroorzaakten en massamoord wilden plegen" door wapens en militair materieel te stelen. Vorige week voerde Iran de doodstraf uit voor de 18-jarige Amirhossein Hatami, die ook in dezelfde zaak was veroordeeld. Hij deed mee aan de landelijke anti-regeringsprotesten die door de Islamitische Republiek op brute wijze werden neergeslagen, de grootste repressie in de geschiedenis van het land.

In een recent rapport meldde Amnesty dat elf mannen het risico liepen op een onmiddellijke uitvoering van de doodstraf vanwege hun betrokkenheid bij de protesten. De mannen zouden tijdens hun gevangenschap zijn mishandeld voordat ze werden veroordeeld in "uiterst oneerlijke processen die gebaseerd waren op gedwongen bekentenissen", aldus de organisatie.

Bij die protesten tegen het regime afgelopen januari hebben de Iraanse machthebbers genadeloos hard opgetreden. Volgens de Iraans-Amerikaanse mensenrechtenorganisatie Hrana zijn ruim 7000 mensen gedood, maar dat aantal ligt mogelijk veel hoger.

07:31 - Militair expert: reddingsoperatie was 'extreem gevaarlijk'

De redding van de Amerikaanse militair wiens F-15 gevechtsvliegtuig boven Iran werd neergeschoten, was een "extreem gevaarlijke" missie. Dit zegt een voormalige generaal van het Amerikaanse leger tegen CNN.

De gepensioneerde generaal-majoor Mark MacCarley wijst erop dat het terrein in het gebied bergachtig was en zich "midden in de rimboe" bevond. Bovendien hadden de Iraanse autoriteiten een beloning uitgeloofd voor de gevangenneming van de militair. "Hij is uit het vliegtuig geschoten. Hij is gewond. Hij heeft een zeer lichte uitrusting, wat betekent dat hij weinig proviand heeft, een beetje water, en hier is hij dan, in afgelegen gebied, terwijl hij probeert te ontsnappen aan een groot aantal Iraniërs die gemotiveerd zijn door deze beloning," zei de gepensioneerde generaal.

"Alles bij elkaar genomen was het dus extreem gevaarlijk," legt hij uit. Volgens MacCarley kon de militair mogelijk gelokaliseerd worden via een noodbaken dat signalen uitzendt naar het commandocentrum nadat een gevechtsvliegtuig is neergestort. "Het signaal moet voortdurend informatie hebben uitgezonden over de locatie van het crewlid," aldus MacCarley.

06:13 - Trump: vermiste inzittende vliegtuig gered

President Trump meldt op Truth Social dat de vermiste inzittende van een Amerikaans gevechtsvliegtuig in veiligheid is gebracht. "We hebben hem!", begint hij zijn aankondiging op Truth Social. "Het doet me deugd te kunnen melden dat hij in veiligheid is gebracht." Hij is volgens de president wel gewond geraakt in de afgelopen dag, "maar dat komt wel goed".

Trump heeft weinig details over hoe de operatie is verlopen, maar zegt wel dat het Amerikaanse leger de vermiste militair al die tijd heeft kunnen volgen, "in verraderlijk berggebied in Iran, opgejaagd door onze vijanden die dichter- en dichterbij kwamen". Er zijn voor de reddingsoperatie volgens hem "tientallen vliegtuigen ingezet met de meest dodelijk wapens ter wereld om hem te redden". Bij de reddingsoperatie zijn volgens hem verder geen Amerikanen gewond geraakt.

05:54 - Media: Amerikaanse vlieger F-15 terecht

De vermiste vlieger van het neergehaalde Amerikaanse gevechtsvliegtuig is volgens Al Jazeera en nieuwssite Axios terecht. Hij is gevonden door een gespecialiseerd team op de grond.

Het bemanningslid is nog op Iraans grondgebied en loopt vanwege het geweld nog altijd gevaar. Dat geldt ook voor de troepen die de reddingsoperatie uitvoeren. Er zou hevig zijn gevochten tijdens de reddingsmissie.

Zowel Iran als de VS was ruim een dag op zoek naar hem, nadat zijn straaljager was neergehaald bij een aanval. De piloot van de straaljager werd eerder al gered.

04:45 - Iraanse generaal: 'We zullen niet aarzelen om ons land te verdedigen'

De Iraanse strijdkrachten hebben het nieuwe ultimatum van president Trump afgewezen. Dat schrijft generaal Ali Abdollahi op Telegram.

"De agressieve en oorlogszuchtige Amerikaanse president is, na opeenvolgende nederlagen te hebben geleden, op een machteloze, onstabiele, geïrriteerde en domme manier begonnen met het bedreigen van de infrastructuur en eigendommen van Iran", schrijft hij. "We zullen geen moment aarzelen om de rechten van ons land te verdedigen."

President Trump stelde Iran gisteren opnieuw een ultimatum. Als Teheran niet voor maandag een deal sluit of de Straat van Hormuz opent, "barst de hel los".

Trump heeft vaker dergelijke dreigementen geuit tegen Iran, afgewisseld met opmerkingen dat de oorlog bijna voorbij is of dat zijn regering goede gesprekken voert met Iraanse functionarissen.

01:07 - Libanon: zeven doden en meer dan 40 mensen gewond bij Israëlische luchtaanvallen

Bij Israëlische aanvallen op het zuiden van Libanon zijn gisteren zeven mensen gedood en meer dan veertig personen gewond geraakt. Dat heeft het Libanese ministerie van Volksgezondheid bekendgemaakt.

Bij een luchtaanval in Maaraka, in de buurt van Tyrus, vielen vijf doden en één gewonde. Eerder had het ministerie al gemeld dat in Habboush, een dorp in de buurt van Nabatieh in het zuiden van het land, twee meisjes waren omgekomen door een Israëlische aanval, waarbij 22 anderen gewond raakten.

Het Israëlische leger vaardigde gisterochtend een evacuatiebevel uit aan inwoners van kustplaats Tyrus en omgeving, omdat daar volgens het leger aanvallen tegen Hezbollah zouden gaan plaatsvinden. De regio werd gedurende de dag meerdere malen gebombardeerd. Volgens het ministerie van Volksgezondheid in Libanon liep daarbij zeker een ziekenhuis schade op.

00:53 - Trump beweert dat 'veel' militaire leiders zijn omgekomen bij aanval in Teheran

De Amerikaanse president Trump heeft op zijn Truth Social-platform een video gedeeld waarin volgens hem een "massale aanval" op de Iraanse hoofdstad Teheran te zien is. Het is niet duidelijk waar en wanneer deze is gefilmd.

Hij beweert dat "veel van de Iraanse militaire leiders, die slecht en onverstandig hebben geleid, na de aanval zijn uitgeschakeld, samen met nog veel meer." De video laat een aantal nachtelijke explosies zien. Teheran heeft niet gereageerd op de video van Trump.

Op 28 februari werd ayatollah Khomenei gedood bij Amerikaanse en Israëlische aanvallen op Teheran. Daarbij kwamen nog andere Iraanse kopstukken om, zoals een van de naaste adviseurs van Khamenei, Ali Shamkhani, en Mohammad Pakpour, de leider van de Revolutionaire Garde.

00:41 - 'Brand bij oliecomplex Koeweit na drone-aanval'

In het district Shawaikh in Koeweit-Stad is brand uitgebroken na een drone-aanval. Dat meldt het staatspersbureau KUNA. Volgens de Kuwait Petroleum Corporation (KPC) gaat het om een complex waar olie wordt opgeslagen. In het complex is ook het ministerie van olie gevestigd. Er zijn zover bekend geen gewonden gevallen.

Verderop in Koeweit-Stad werd onder meer het ministerie van Financiën geraakt door een drone. Het gebouw raakte volgens het staatspersbureau van Koeweit flink beschadigd. Niemand raakte gewond.

Volgens de autoriteiten in Koeweit zijn door Iraanse drones ook een elektriciteitscentrale en een ontziltingsinstallatie. Daardoor zouden twee stroomgeneratoren zijn uitgevallen. Het is niet bekend waar dat is gebeurd in Koeweit.

23:49 - Vrijwilliger van Iraanse Rode Halve Maan omgekomen

In Iran is een vrijwilliger van de Iraanse Rode Halve Maan omgekomen toen hij humanitaire hulp verleende. Dat schrijft het Nederlandse Rode Kruis in een persbericht. Het gaat om Abolfazl Dahanavi (20).

Volgens het Rode Kruis is Dahanavi de vierde vrijwilliger van de Iraanse Rode Halve Maan die sinds het begin van de oorlog in het Midden-Oosten is omgekomen. Het Rode Kruis noemt zijn dood "onacceptabel". "Hulpverleners moeten te allen tijde in staat zijn hun werk veilig uit te voeren."

Dahanavi overleed vanochtend in het Iraanse district Mobarekeh in de provincie Isfahan als gevolg van een luchtaanval. Hij was vier jaar werkzaam als vrijwilliger voor de hulporganisatie.

21:54 - Iran waarschuwt Trump tegen verder escaleren: 'Regio wordt hel'

Trumps waarschuwing aan Iran leidt tot vergelijkbare retoriek uit Teheran. Een woordvoerder van het Iraanse leger zegt dat de hele regio voor de VS en Israël in "een hel" verandert als ze verder escaleren.

Een Iraanse commandant noemt president Trump oorlogszuchtig. Als de VS Irans infrastructuur aanvalt zal Teheran zich richten op infrastructuur die het Amerikaanse en Israëlische leger gebruiken, "zonder beperkingen".

De VS heeft deze week onder meer een Iraanse brug opgeblazen. Die verbond de steden Karaj en Teheran. De brug was recent geopend. Bij de aanval kwamen volgens Iran negen mensen om het leven.

20:52 - Israëlische aanvallen op petrochemisch complex in Iran

Israël heeft in Iran aanvallen uitgevoerd op een petrochemisch complex in Bandar-e Mahshahr. Volgens premier Netanyahu verdient Teheran er veel geld mee. Iraanse media melden dat er zeker vijf doden zijn gevallen.

Israël heeft eerder een reeks andere doelen aangevallen die economische cruciaal zijn voor Iran, zoals staalfabrieken en brandstofdepots.

Vandaag zei een functionaris van de Israëlische defensie dat ook voorbereidingen worden getroffen voor andere aanvallen op de energiesector. Er zou gewacht worden op groen licht van de VS. President Trump stelde Iran vandaag opnieuw een ultimatum. Als Teheran niet binnen 48 uur een deal sluit of de Straat van Hormuz opent, "barst de hel los".

Trump heeft vaker dergelijke dreigementen geuit tegen Iran, afgewisseld met opmerkingen dat de oorlog bijna voorbij is of dat zijn regering goede gesprekken voert met Iraanse functionarissen.

20:20 - Unifil: camera's vernietigd door Israëlische militairen

Unifil, de VN-vredesmissie in Libanon, zegt dat Israëlische militairen alle camera's bij het hoofdkwartier in Naqoura, in het zuiden van het land, kapotgemaakt hebben. Unifil laat via een verklaring op Telegram weten dat het een klacht zal indienen bij het leger.

"We willen hen eraan herinneren dat ze een verplichting hebben de veiligheid en het welzijn van VN-personeel te waarborgen", staat in een verklaring. Unifil wijst erop dat VN-terrein internationaal rechterlijk bescherming verdient.

De camera's waren volgens Unifil uitsluitend gericht op de directe omgeving, voor de veiligheid van het personeel.

Afgelopen tijd zijn meerdere Unifil-militairen om het leven gekomen, door beschietingen en een bermbom. De VN is een onderzoek begonnen.

Israël voert al weken een grootschalige aanval uit in Libanon en heeft een groot deel van het zuiden van het land bezet. Meer dan een miljoen Libanezen zijn op de vlucht geslagen.

19:43 - Dit is er de afgelopen uren gebeurd

Dit is het belangrijkste nieuws van de afgelopen uren in dit liveblog:

• De Amerikaanse president Trump herhaalde op zijn eigen socialemediakanaal het ultimatum dat hij Iran gesteld heeft: een deal sluiten of de Straat van Hormuz heropenen. Volgens Trump heeft Iran daar nog 48 uur de tijd voor, "voordat de hel boven hen losbarst".
• Over een deal gesproken: de Iraanse buitenlandminister heeft zijn dank uitgesproken aan Pakistan, dat probeert te bemiddelen. Volgens de minister is het standpunt van Teheran over bemiddeling verkeerd weergegeven in Amerikaanse media en heeft de Iraanse regering "nooit geweigerd naar Islamabad af te reizen" om daar te onderhandelen.
• In de VS zijn een nicht en een achternicht opgepakt van de Iraanse topgeneraal Qassem Soleimani, die in 2020 door de Amerikanen werd gedood. De twee hadden een Amerikaanse verblijfsvergunning, maar die is nu ingetrokken.

19:33 - Grensovergang tussen Iran en Irak weer open

De Shalamcheh-grensovergang tussen Iran en Irak is weer open, meldt het Iraakse staatspersbureau. Aan de Iraanse zijde van de belangrijke grensovergang in het zuiden was eerder vandaag een luchtaanval. Daarbij kwam zeker één Iraakse burger om het leven.

19:05 - Iraanse buitenlandminister bedankt Pakistan voor bemiddeling

De Iraanse minister Araghchi van Buitenlandse Zaken heeft zijn dank uitgesproken aan Pakistan voor bemiddeling in de "illegale oorlog die tegen ons wordt gevoerd". Op X schrijft de minister dat Amerikaanse media het standpunt van Iran verkeerd hebben weergegeven door te suggereren dat Iran geen heil ziet in bemiddeling.

Volgens Araghchi heeft de Iraanse regering "nooit geweigerd naar Islamabad af te reizen" en wil Teheran simpelweg de juiste voorwaarden voor een "definitief en blijvend einde" aan het conflict.

De Pakistaanse buitenlandminister Dar zegt op X dat hij de opheldering door zijn ambtsgenoot enorm waardeert. Pakistan heeft de militaire agressie van Israël en de VS tegen Iran veroordeeld, maar het land wil ook graag de kar trekken in de onderhandelingen tussen de partijen.

17:48 - 'Gevangenneming Amerikaanse vlieger zou voor Iran propagandastunt zijn'

De VS is nog altijd op zoek naar de vermist vlieger van het gevechtstoestel dat gisteren in Iran werd neergehaald. De piloot kon wel direct worden gered, al kwam een helikopter die betrokken bij de reddingsmissie onder vuur te liggen.

Ook Iran is op zoek naar de Amerikaan. Op de staatstelevisie werd een beloning uitgeloofd voor de vinder van de vlieger. Voor Iran zou de gevangenneming van een Amerikaan een enorme propagandastunt zijn, zegt hoogleraar Oorlogsstudies Frans Osinga. "Dat kan politiek en militair strategische repercussies krijgen."

Lees verder in onderstaand artikel:

17:36 - VS arresteert familieleden van gedode Iraanse topgeneraal Soleimani

In de Verenigde Staten zijn een nicht en een achternicht van de Iraanse topgeneraal Qassem Soleimani opgepakt, meldt het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken. Soleimani, een kopstuk van de Revolutionaire Garde, werd in 2020 gedood bij een Amerikaanse luchtaanval in Bagdad. Dat leidde toen tot grote woede in Iran.

Zijn nicht Hamideh Soleimani Afshar en haar dochter hadden een Amerikaanse verblijfsvergunning. Die zijn door buitenlandminister Rubio ingetrokken. De twee worden nu vastgehouden door immigratiedienst ICE.

17:04 - Trump waarschuwt opnieuw: open Straat van Hormuz binnen 48 uur

De Amerikaanse president Trump herhaalt zijn eerder geuite dreigement om Iraanse energiecentrales te bombarderen als Iran niet uiterlijk maandag de Straat van Hormuz vrijgeeft. Dat deed hij op zijn sociale mediaplatform Truth Social. Trump gaf Teheran eerder tot 6 april om de belangrijke zeestraat te openen.

"Weten jullie nog dat ik Iran tien dagen de tijd gaf om een deal te sluiten of de Straat van Hormuz te openen. De tijd raakt op - nog 48 uur voordat de hel boven hen losbarst", schrijft hij.

Trump heeft eerder gezegd dat er met de Iraniërs onderhandeld werd, maar dat is vervolgens door Teheran ontkend.

16:31 - Grensovergang tussen Iran en Irak dicht na luchtaanval

Een belangrijke grensovergang tussen Iran en Irak is tijdelijk gesloten na een luchtaanval aan de Iraanse kant van de grens. Dat melden Iraakse autoriteiten.

Bij de luchtaanval op de Shalamcheh-grensovergang kwam volgens het Iraanse staatspersbureau een Iraakse burger om het leven. Vijf andere Irakezen raakten zwaargewond. Een aankomstruimte voor reizigers aan de Iraanse kant zou geraakt zijn. Over de luchtaanval gaf het staatspersbureau verder geen details.

Alle goederen- en personenvervoer over de grens is voorlopig stilgelegd. Shalamcheh is een veelgebruikte grensovergang tussen beide landen. Iran exporteert via de grensovergang veel voedsel naar Irak.

14:12 - Groot evacuatiebevel voor Zuid-Libanese stad Tyrus

Het Israëlische leger heeft een grootschalig evacuatiebevel afgegeven voor de stad Tyrus in het zuiden van Libanon. Er bevinden zich naar schatting nog tienduizenden mensen in de stad.

Volgens het Israëlisch leger is Hezbollah actief in de omgeving. Al eerder vandaag werden aanvallen in de stad uitgevoerd. Daarbij werden meerdere gebouwen verwoest en raakten elf mensen gewond.

Eerder op de dag werden ook al explosies gehoord in Beiroet. Israël meldde dat de aanvallen op 'Hezbollah-infrastructuur' waren gericht.

13:40 - Meer schepen door Straat van Hormuz

Volgens de Turkse minister Uraloglu van Transport is voor de tweede keer sinds het uitbreken van de oorlog in het Midden-Oosten een Turks schip door de Straat van Hormuz gevaren. Halverwege maart voer al een tanker door de vrijwel afgesloten zeestraat. Nog dertien Turkse schepen liggen stil in de Straat van Hormuz.

Ook een Indiaas schip voer vandaag richting de Indische Oceaan. Steeds meer containerschepen varen door de zee-engte: gisteren passeerde een Frans en een Japans schip de zeestraat.

Staatspersbureau Tasnim meldt daarnaast dat Iran schepen die "essentiële en humanitaire hulpgoederen" vervoeren door de Straat van Hormuz naar Iraanse havens mogen varen, in overleg met de autoriteiten.

12:29 - Dit is er de afgelopen uren gebeurd

De ontwikkelingen rond de oorlog in het Midden-Oosten gemist? Dit is het belangrijkste nieuws van de afgelopen uren in dit liveblog:

• Zowel de VS als Iran zijn nog altijd op zoek naar het bemanningslid van de neergehaalde F-15E, een Amerikaans gevechtsvliegtuig dat gisteren werd neergeschoten door Iraanse luchtafweer. In het toestel zaten twee personen, de piloot en een persoon die het wapensysteem bedient. Naar de vermiste boordschutter wordt gezocht.
• De ministers van Financiën van vijf EU-landen pleiten voor een extra belasting op de winsten van energiebedrijven, als reactie op de almaar stijgende brandstofprijzen.
• Iran heeft opnieuw twee leden van een oppositiebeweging geëxecuteerd. Deze week werden al vier executies uitgevoerd.

11:58 - Iran meldt aanval in buurt van kerncentrale, een dode

Bij een luchtaanval op de nucleaire faciliteit Bushehr in het zuidwesten van het land is volgens Iraanse staatsmedia een beveiliger gedood. Een bijgebouw raakte beschadigd door de aanval. De kerncentrale bleef operationeel. Het is het vierde incident rond de centrale in Bushehr sinds het uitbreken van de oorlog.

Het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) is door de Iraanse autoriteiten ingelicht en meldt dat er geen toename is van de stralingsniveaus. IAEA-directeur-generaal Grossi spreekt zijn diepe zorgen uit. Hij benadrukt dat kerncentrales en de omgeving nooit aangevallen mogen worden en bepleit militaire terughoudendheid.

11:18 - Iraniërs aan het woord die thuis verlieten of juist bleven

Zeker drie miljoen Iraniërs zijn sinds het begin van de Amerikaanse-Israëlische aanvallen op de vlucht geslagen. Volgens cijfers van mensenrechtenorganisatie HRANA zijn er in Iran minstens 1598 burgerdoden gevallen. De NOS sprak met Iraniërs die vanwege de aanhoudende bombardementen hebben besloten om hun huis te verlaten of juist thuis te blijven.

Lees het artikel hier:

11:11 - Vijf EU-ministers van Financiën willen belasting op winst energiebedrijven

De ministers van Financiën van Duitsland, Italië, Spanje, Portugal en Oostenrijk pleiten voor een extra belasting op de winsten van energiebedrijven, als reactie op de almaar stijgende brandstofprijzen. Dat blijkt uit een brief van de ministers gericht aan klimaatcommissaris Wopke Hoekstra van de EU, ingezien door persbureau Reuters. De verhoging zou gelijkenissen moeten hebben met de tijdelijke extra belasting op overwinsten die tijdens de vorige energiecrisis in 2022 gold.

Een dergelijke maatregel zou onder meer moeten laten zien waartoe Europese landen in staat zijn. "Het zou ook een duidelijke boodschap afgeven dat degenen die profiteren van de gevolgen van de oorlog hun steentje moeten bijdragen om de last voor het grote publiek te verlichten", aldus de ministers in de brief. Over de hoogte van de belasting en welke bedrijven dit zouden moeten betalen, blijven de briefschrijvers onduidelijk.

10:32 - VS en Iran zoeken naar vermist bemanningslid neergehaalde F-15E

Zowel de VS als Iran zijn nog altijd op zoek naar het bemanningslid van de neergehaalde F-15E, een Amerikaans gevechtsvliegtuig dat gisteren werd neergeschoten door Iraanse luchtafweer. In het toestel zaten twee personen, de piloot en een persoon die het wapensysteem bedient.

De piloot werd gered door het Amerikaanse leger met helikopters, van de boordschutter ontbreekt nog ieder spoor. De helikopters werden tijdens de missie beschoten, maar konden doorvliegen. Iran heeft een beloning van ruim 50.000 euro in het vooruitzicht gesteld aan burgers die de Amerikaanse boordschutter vinden, melden staatsmedia.

De F-15E is het eerste Amerikaanse gevechtsvliegtuig dat boven Iran is neergehaald sinds de aanvallen op het land vijf weken geleden begonnen. "Het feit dat dit nog niet eerder is gebeurd, is een absoluut wonder", zei de Amerikaanse voormalig F-16-gevechtspiloot Cantwell, die vier gevechtsmissies diende, tegen persbureau AP. Volgens het Amerikaanse leger zijn al meer dan 13.000 vluchten uitgevoerd in Iran en meer dan 12.300 doelen aangevallen.

A-10 Warthog

Ook beweert Iran gisteren een tweede gevechtsvliegtuig te hebben beschoten. Het gaat om een A-10 'Warthog' die volgens Amerikaanse media werd ingezet bij een zoek- en reddingsmissie naar de eerder op de dag neergehaalde F-15E. De piloot zou zich volgens CBS met zijn schietstoel uit het toestel hebben gelanceerd en zijn gered door Amerikaanse functionarissen. De A-10 stortte volgens The New York Times neer in de buurt van de Straat van Hormuz.

Donderdag claimde president Trump nog successen door onder meer te stellen dat de Iraanse marine en luchtmacht waren vernietigd. Het verlies van de twee gevechtsvliegtuigen zou de militaire en diplomatieke druk op de Amerikaanse missie doen groeien.

Lees meer over de neergestorte Amerikaanse toestellen:

09:06 - Dieseladviesprijs tikt bijna de 2,80 aan

De landelijke gemiddelde adviesprijs voor diesel is vandaag met 0,6 cent gestegen naar 2,799 euro, nadat deze gisteren al 10 cent duurder was geworden. Dat gebeurde toen nadat president Trump had gezegd dat hij Iran in de komende "twee tot drie weken hard zou aanpakken". De adviesprijs voor benzine blijft vandaag met 2,595 gelijk.

De brandstofprijzen staan op recordhoogte doordat de scheepvaart door de Straat van Hormuz nog altijd grotendeels wordt afgeknepen. Ruim een maand geleden, voor het begin van de Amerikaans-Israëlische aanvallen in Iran, lag de gemiddelde adviesprijs voor diesel 70 cent lager en voor benzine bijna 30 cent lager.

De prijs die consumenten betalen bij tankstations die niet aan de snelweg liggen, is doorgaans tientallen centen lager.

08:15 - Stemming VN-Veiligheidsraad over Straat van Hormuz uitgesteld

De VN-Veiligheidsraad stemt naar verwachting pas volgende week over een resolutie die gaat over het hervatten van de scheepvaart door de Straat van Hormuz, zeggen diplomaten. Bahrein, de huidige voorzitter van de raad, diende het voorstel in waarin aanvankelijk stond dat "alle noodzakelijke middelen" moesten worden ingezet om de scheepvaart door de smalle zeestraat te hervatten, VN-taal voor mogelijk militaire actie.

Gisteren zwakte Bahrein het voorstel al af, nadat China, Rusland en Frankrijk zich hadden uitgesproken tegen militair optreden in de zeestraat. In de definitieve ontwerptekst is vervolgens elke verwijzing naar mogelijk offensieve acties geschrapt en wordt alleen nog maar gesproken van "defensieve maatregelen". China, Rusland en Frankrijk kunnen als permanente leden van de VN-Veiligheidsraad hun veto uitspreken.

Sinds het uitbreken van de oorlog is de Straat van Hormuz vrijwel volledig afgesloten. Normaal gesproken gaat 20 procent van de wereldwijde oliehandel door de zee-engte. Het Iraanse regime staat toe dat bevriende schepen doorvaren, wanneer er een fikse tol wordt betaald. Gisteren passeerde voor het eerst sinds de oorlog ook een West-Europees schip de Straat van Hormuz. Het is niet bekend waarom dit vrachtschip een veilige doorvaart kon maken.

07:45 - Iran executeert twee mannen voor 'gewapende aanslagen'

Iran heeft twee mannen geëxecuteerd die werden verdacht van "het plegen van gewapende aanslagen" en banden met de Iraanse verzetsbeweging Volksmoedjahedien, melden staatsmedia. De oppositiepartij heeft de executies bevestigd. Deze week werden ook al vier andere leden van de verzetsbeweging geëxecuteerd.

05:00 - Luide knallen gehoord in Beiroet, Israël meldt aanval op Hezbollah-doelen

In de Libanese hoofdstad Beiroet zijn weer meerdere explosies gehoord. Inwoners hoorden binnen een half uur twee luide knallen. Rond dat moment meldde het Israëlische leger dat het Hezbollah-infrastructuur in de stad heeft aangevallen.

02:45 - Iraanse raketten afgevuurd op meerdere doelen in Golfregio

Iran heeft vannacht meerdere doelen in het Midden-Oosten aangevallen. In Dubai meldde de autoriteiten dat brokstukken van een neergehaald projectiel op een gebouw terechtkwamen. Niemand raakte gewond. Het zou gaan om een gebouw van het Amerikaanse softwarebedrijf Oracle.

Bahrein meldde dat sirenes in het land zijn afgegaan vanwege een mogelijke Iraanse aanval. Burgers werden opgeroepen binnen te blijven.

Ook in Saudi-Arabië werd een waarschuwing afgegeven vanwege een dreiging van een aanval. Na korte tijd werd gemeld dat het gevaar was geweken.

02:26 - Raketaanvallen vanuit Iran op Israël

Het Israëlische leger meldt dat er vannacht meerdere raketaanvallen vanuit Iran zijn uitgevoerd, onder meer op het midden van het land. Inwoners kregen via hun telefoon het advies om schuilplaatsen op te zoeken.

Volgens Israëlische media raakte één persoon gewond. De raketten kwamen neer in verschillende steden rond Tel Aviv en veroorzaakten wel schade. Volgens The Times of Israel ging het mogelijk om een clusterbom, een explosief dat bestaat uit honderden kleinere ladingen.

21:58 - 'Helikopters Amerikaanse reddingsmissie beschoten'

De twee helikopers die zijn ingezet om de Amerikaanse bemanningsleden van een neergestort gevechtsvliegtuig in Iran te redden, zijn volgens de Amerikaanse tv-zender CBS News tijdens hun missie beschoten. De helikopters konden doorvliegen en alle inzittenden zouden in veiligheid zijn. Een bemanningslid zou zijn gered, over het lot van de tweede is niets bekend.

Op sociale media gaan beelden rond waarop te zien zou zijn hoe Iraanse politiemensen twee overvliegende helikopters met lichte wapens onder vuur nemen.

20:51 - 'Tweede gevechtsvliegtuig VS gecrasht in Midden-Oosten'

The New York Times meldt op basis van bronnen een crash met een tweede Amerikaans gevechtsvliegtuig in het Midden-Oosten. Het zou gaan om een A-10 "Warthog" die neerstortte in de buurt van de Straat van Hormuz. Het enige bemanningslid, de piloot, zou zijn gered. Ongeveer een uur later claimde Iran dat het dit toestel heeft neergehaald.

Het gevechtsvliegtuig zou rond dezelfde tijd zijn neergestort als een F-15E boven Iran. Ook van dat toestel zegt Iran dat het door zijn strijdkrachten uit de lucht is geschoten. Eén van de twee bemanningsleden is volgens Amerikaanse en Israëlische media door een zoek- en redmissie in veiligheid gebracht. Het lot van de ander is niet bekend.

20:17 - Beelden uit Iran van wat de reddingsmissie voor vermiste Amerikanen zou zijn

Diverse opnamen laten een vliegtuig zien met twee helikopters. De helikopters worden in de lucht bijgetankt en hebben mogelijk commando's aan boord. Het zou gaan om de zoekactie naar de twee inzittenden van een Amerikaans gevechtsvliegtuig dat boven Iran is neergehaald. Een inzittende zou zijn gered, het lot van de ander is onbekend.

19:20 - 'Bemiddeling over staakt-het-vuren in Midden-Oosten vastgelopen'

De pogingen van landen in de regio om een staakt-het-vuren tussen Iran en de VS tot stand te brengen, zijn volgens The Wall Street Journal mislukt. Iran zou de bemiddelende landen hebben gezegd dat het de Amerikaanse eisen onaanvaardbaar vindt en dat het de komende dagen niet naar de Pakistaanse hoofdstad Islamabad zal komen om Amerikaanse onderhandelaars te ontmoeten.

President Trump liet herhaaldelijk weten dat er "productieve gesprekken" waren geweest over een volledig einde aan de oorlog in de Golf. Dat werd door Iran steeds ontkend. Het regime in Teheran lijkt vastbesloten om de oorlog voort te zetten. Ook vandaag weer schoot het raketten en drones af op Israël, Jordanië en Arabische landen aan de Perzische Golf.

18:13 - 'Zeker één bemanningslid Amerikaans toestel gered'

Amerikaanse en Israëlische media melden op basis van bronnen dat bij de reddingsmissie naar vermiste Amerikaanse bemanningsleden van een gevechtstoestel er zeker één is gered. Het zoeken naar de tweede gaat door, schrijft CBS News.

De twee vlogen zo goed als zeker in een F-15E-gevechtsvliegtuig toen ze door de Iraanse luchtafweer werden neergehaald. Iraanse bronnen meldden dat zeker één bemanningslid het toestel met zijn schietstoel kon verlaten voordat het neerstortte. Een veiligheidsanalist zei tegen CBS dat hij zich waarschijnlijk verstopt en contact maakt met het reddingsteam dat hem zoekt. Het kan ook zijn dat hij al gevangen is genomen door Iraniërs.

President Trump is op de hoogte gebracht over het neerhalen van het toestel, zegt CBS.

17:30 - Israël meldt aanvallen op Iran en Libanon

Het Israëlische leger zegt dat het vandaag zeventig locaties in West- en Centraal-Iran heeft aangevallen waar drones of raketten lagen opgeslagen of konden worden gelanceerd. Ook luchtverdedigingssystemen zouden zijn geraakt.

Aan het einde van dag voerde het leger aanvallen uit op de "terroristische infrastructuur" in de Libanese hoofdstad Beiroet. Daarmee worden naar alle waarschijnlijkheid locaties bedoeld die volgens Israël een link hebben met Hezbollah. Libanese media melden aanvallen in de zuidelijke delen van Beiroet. Hezbollah schoot raketten af op Israël, maar die hebben voor zover bekend geen slachtoffers gemaakt.

Volgens het Libanese ministerie van Gezondheid hebben Israëlische aanvallen de afgelopen 24 uur aan 23 mensen het leven gekost. 98 mensen raakten gewond. Bij een explosie in Zuid-Libanon raakten ook drie VN-blauwhelmen gewond. Ze zijn alle drie naar een ziekenhuis gebracht.

16:51 - 'Neergehaald Amerikaans gevechtstoestel had twee inzittenden aan boord'

Twee bronnen van The Washington Post zeggen dat het boven Iran neergehaalde gevechtsvliegtuig twee bemanningsleden had. Dat zou bevestigen dat het om een F-15E-toestel gaat en niet om een F-35 waar in Iraanse berichten ook sprake was. Een F-35 heeft één bemanningslid.

De krant heeft ook een video geverifieerd waarop een C-130-tankvliegtuig en twee helikopters te zien zijn die ergens in Iran vliegen. Dat zouden helikopters zijn die gespecialiseerd zouden zijn in reddingsacties van vermiste militairen.

Bronnen van het Iraanse staatspersbureau Tasnim zeggen dat de Amerikaanse reddingsmissie is mislukt. Het Amerikaanse ministerie van Defensie heeft nog niets over de vermissing van een toestel of bemanning gemeld.

16:24 - Japanse tanker met vloeibaar gas passeert Straat van Hormuz

De Japanse rederij Mitsui O.S.K. Lines zegt dat een van zijn tankers met vloeibaar gas door de Straat van Hormuz is gevaren. Het is onduidelijk wanneer, ook wordt niet gezegd of met Iran over de doorvaart is onderhandeld.

De Sohar Ling is het eerste Japanse schip dat sinds het begin van de oorlog de doorvaart heeft kunnen maken. Eerder vandaag werd bekend dat een Frans containerschip als eerste West-Europese schip de zee-engte heeft doorkruist.

16:00 - Bronnen VS: Amerikaans toestel neergehaald, lot bemanning onbekend

Amerikaanse functionarissen hebben op basis van anonimiteit tegen The New York Times en persbureau Reuters bevestigd dat Iran een Amerikaans gevechtstoestel heeft neergehaald. Volgens die bronnen is een zoek- en reddingsoperatie opgezet, maar is het lot van de bemanning nog onzeker.

Iraanse media meldden het neerhalen van een toestel boven Centraal-Iran al eerder. Sommige hebben het over de hypermoderne F-35, andere over een F-15-toestel. Ook over het lot van de bemanning spreken de berichten elkaar tegen. Het persbureau Tasnim schrijft dat de piloot zich met een schietstoel in veiligheid heeft kunnen brengen, maar dat de Amerikaanse reddingsmissie is mislukt.

15:48 - Verwarring over neerhalen Amerikaans toestel boven Iran

De Iraanse staatstelevisie zegt dat er een prijs is gezet op het hoofd van de Amerikaanse piloot die boven Iran zou zijn neergehaald. De berichten daarover spreken elkaar tegen. De Iraanse Revolutionaire Garde zei dat het om een F-35 ging, militair deskundigen zeggen op basis van foto's van wrakstukken dat het een F-15 was.

Ook over het lot van de piloot zijn de berichten verwarrend. Een Iraans persbureau zei in eerste instantie dat de kans dat de piloot nog in leven is gering was. Volgens de presentator van een tv-station in het zuidwesten van Iran heeft de piloot zijn schietstoel gebruikt. De presentator zei dat er een beloning klaarligt voor wie de piloot aan de politie overdraagt, "dood of levend".

Het Iraanse staatspersbureau Tasnim meldt dat de piloot al gevangengenomen is. Een Amerikaans zoekteam zou een vergeefse poging hebben gedaan hem te vinden. De staatsradio meldt dat er onzekerheid is over het lot van twee inzittenden. Dat kan erop duiden dat het inderdaad om een F-15-toestel gaat. Die kan afhankelijk van het type een of twee inzittenden hebben.

13:51 - Over de internetblokkade in Iran

Door de aanhoudende internetblokkade hebben tientallen miljoenen Iraniërs beperkt zicht op wat de oorlog in hun eigen land aanricht. Inwoners kunnen al die tijd al moeilijk gesprekken voeren met familie en vrienden in Iran en het buitenland. Telefoonlijnen zijn wel beschikbaar, maar veel Iraniërs vrezen dat ze worden afgeluisterd en vertellen liever niet hoe ze over de situatie denken.

Lees hier meer:

13:44 - Neervallend puin in Abu Dhabi, twaalf gewonden en gascentrale stilgelegd

Twaalf mensen zijn gewond geraakt door neervallende brokstukken van een onderschepte raket in Ajban, een voorstad van Abu Dhabi. Dat meldt het persbureau van het emiraat, onderdeel van de Verenigde Arabische Emiraten. Het gaat om zeven Nepalezen en vijf Indiërs. Een van de slachtoffers heeft zware verwondingen opgelopen.

Door een soortgelijk incident is de Habshan-gasfaciliteit in Abu Dhabi vandaag stilgelegd. Ook hier viel een onderschepte raket in stukken uiteen. Het neervallende puin leidde tot een brand op het complex, het grootste van zijn soort in Abu Dhabi.

Het gaat om een terrein waar staatsoliebedrijf Adnoc aardgas uit de gasvelden in het emiraat verwerkt. Van daaruit wordt het gas doorgestuurd naar elektriciteitscentrales en industriebedrijven. Volgens de regering van Abu Dhabi raakte hier niemand gewond.

13:01 - Eerste West-Europese schip door Straat van Hormuz

Voor het eerst sinds de start van de oorlog in het Midden-Oosten is een West-Europees containerschip door de Straat van Hormuz gevaren. Het gaat om het onder Maltese vlag varende schip Kribi van de Franse scheepvaartbedrijf CMA CGM. Het is het eerste West-Europese schip dat de Straat passeert sinds het uitbreken van de oorlog op 28 februari.

Het schip vertrok gisteravond vanuit Dubai en trok vlak langs de Iraanse eilanden in de zeestraat, valt te zien op de scheepslocatiegegevens. Inmiddels ligt het voor de kust bij de Omaanse hoofdstad Muscat.

Iran heeft de scheepvaart in de Straat van Hormuz de laatste weken nagenoeg lamgelegd. Normaliter passeert daar ongeveer een vijfde van de wereldwijd gebruikte olie, maar nu varen er nauwelijks schepen. De laatste tijd zijn het vooral schepen uit Aziatische landen die afspraken hebben met Iran, die doorgang krijgen.

Het is niet bekend waarom de Kribi een veilige doorvaart kon maken. De rederij en de Franse regering hebben daar nog niets over gezegd. Wel is duidelijk dat Frankrijk militair ingrijpen om de zeestraat open te krijgen afwijst. "De Straat moet weer open vanwege het strategische belang voor het transport van energie, kunstmest en internationale handel", zei president Macron. "Dat kan alleen in samenspraak met Iran." Kort voordat de Kribi Iraanse wateren binnenvoer, veranderde het signaal dat zijn transponder uitzond zodat duidelijk was dat het een Franse eigenaar heeft.

12:04 - Dit is de afgelopen uren gebeurd

Dit is het belangrijkste nieuws van de afgelopen uren in dit liveblog:

• De aanhoudende oorlog in het Midden-Oosten zorgt voor recordhoge benzineprijzen. De gemiddelde dieselprijs aan de pomp steeg vrijdag naar 2,793 euro per liter, ruim 10 cent meer dan een dag eerder.
• Bij een aanval op een brug bij de Iraanse stad Karaj zijn volgens het lokale bestuur zeker acht doden gevallen. Meer dan negentig mensen raakten gewond. De recent geopende B1-brug verbond de steden Karaj en Teheran met elkaar.
• In Koeweit zijn onder meer een ontziltingsinstallatie en een raffinaderij getroffen. Het land is druk met het onderscheppen van drones en raketten. Volgens de Golfstaat zit Iran achter de aanvallen.
• Iran claimt dat het een Amerikaanse F-35 heeft neergeschoten. Volgens het staatspersbureau Mehr is de kans klein dat de piloot het zou hebben overleefd. De Verenigde Staten hebben nog niet op het nieuws gereageerd.

11:44 - Amnesty: Iran zet kindsoldaten in

Amnesty International luidt de noodklok omdat de Iraanse Revolutionaire Garde kinderen als soldaat rekruteert, een schending van het internationaal recht. Daar winden de Iraniërs geen doekjes om, want in een wervingscampagne richt functionaris Rahim Nadali zich op "vrijwilligers vanaf 12 jaar". Zij worden opgeroepen zich aan te sluiten bij "strijders die het vaderland verdedigen".

Amnesty beschikt ook over meerdere ooggetuigenverslagen, die bijvoorbeeld spreken over kinderen die zijn uitgerust met AK-47-geweren. "Ik denk dat hij ongeveer 15 was", zegt iemand uit Teheran. "Hij had net een vaag begin van een snor. Het leek alsof hij moeite had met ademhalen door de inspanning van het optillen van het geweer. Hij richtte het geweer op auto's."

"De Iraanse autoriteiten moedigen schaamteloos kinderen van amper 12 jaar aan om deel te nemen aan een door de IRGC geleide militaire campagne", zegt Erika Guevara-Rosas van Amnesty International. "Dit brengt hen in groot gevaar en schendt het internationaal recht."

Het rekruteren van kinderen onder de 15 jaar is verboden in het Verdrag voor de Rechten van het Kind. Ook Iran heeft dat document ondertekend. Bovendien is het inzetten van kinderen van die leeftijd volgens het internationale recht een oorlogsmisdaad. Toch is het niet voor het eerst dat Iran kindsoldaten inzet in een gewapende strijd. In de jaren 80 zou het land meer dan 550.000 kinderen hebben gebruikt in de oorlog met Irak. Minstens 36.000 van hen kwamen volgens Amnesty om.

11:10 - Ook ontziltingsinstallatie getroffen in Koeweit

Bij de aanvallen op Koeweit is een ontziltingsinstallatie geraakt. Volgens het ministerie van Elektriciteit, Water en Hernieuwbare Energie is daarbij schade ontstaan, maar verdere details zijn niet gedeeld.

Volgens Koeweit zit Iran achter de aanval. Maandag meldde het land ook al Iraanse aanvallen op de energie- en watervoorziening. Een medewerker uit India kwam daarbij om het leven. Iran gaf toen Israël de schuld.

Ontziltingsinstallaties zijn van levensbelang in het droge klimaat in de Golfregio. Zo'n 90 procent van het Koeweitse drinkwater komt uit ontzilting.

Eerder vandaag meldde het land al meerdere branden bij een raffinaderij.

10:54 - CNN: Iran heeft nog steeds veel raketlanceerders

De Amerikaanse president Trump riep eerder deze week dat het Iraanse leger nagenoeg was verslagen. Irans capaciteit om raketten en drones te lanceren zou een flinke klap hebben gekregen. Nieuwszender CNN trekt een andere conclusie. Na wekenlange bombardementen door de VS en Israël zou nog ongeveer de helft van de Iraanse raketlanceerders intact zijn.

De zender baseert zich op meerdere bronnen met kennis van Amerikaanse inlichtingen. Die melden dat Iran nog steeds kan beschikken over duizenden drones en een groot deel van zijn kruisraketten. Niet alle systemen zouden toegankelijk zijn. Ze zouden kunnen zijn bedolven door puin vanwege de bombardementen.

10:42 - Gasvoorraden Nederland 'voorzichtig' aangevuld

Ondanks de hoge gasprijzen is Nederland begonnen met de gasvoorraden aan te vullen, zij het voorzichtig. Dat meldt de Gasunie. Door de koude winter was de gasvoorraad gezakt tot het laagste niveau in meer dan tien jaar.

Sinds 1 april mogen energiebedrijven de gasopslag weer vullen voor de komende winter. Of dat ook ging gebeuren was de vraag, omdat door de oorlog in het Midden-Oosten de gasprijs enorm hoog is. Toch heeft gisteren, op 2 april, de eerste vulling plaatsgevonden.

09:37 - Stemming over Straat van Hormuz uitgesteld

De VN-Veiligheidsraad stemt vandaag nog niet over de Straat van Hormuz. De raad zou beslissen over militair optreden om de handel in de zeestraat te beschermen, maar de stemming is in ieder geval tot morgenochtend uitgesteld.

De Straat van Hormuz is traditioneel een route met vrije doorvaart, die voor de oliehandel essentieel is. Zo'n 20 procent van de dagelijks ter wereld verbruikte olie ging erdoorheen. Maar sinds de aanvallen van de VS en Israël zijn begonnen heeft Iran de straat afgesloten.

Bahrein, huidig voorzitter van de VN-Veiligheidsraad, had een voorstel ingediend om de blokkade op te heffen. De Golfstaat is in de voorbije weken regelmatig aangevallen door Iran. Het land wil de scheepvaart hervatten, "met alle defensieve mogelijkheden die nodig zijn". Maar onder meer China, Rusland en Frankrijk zijn tegen militair ingrijpen. Deze landen hebben veto-recht in de raad.

Iran is bezig met nieuwe manieren om de handel in de straat te hervatten. Zo werkt het naar eigen zeggen samen met Oman aan een systeem met vergunningen. Eerder had het Iraanse parlement het over een tolstelsel. Dat kwam het land op grote kritiek van de internationale gemeenschap te staan.

09:11 - Dieselprijs stijgt 10 cent in een dag, nieuw hoogterecord

De dieselprijs aan de pomp is opgelopen tot 2,793 euro per liter. Dat is ruim 10 cent hoger dan gisteren, toen de gemiddelde landelijke adviesprijs op 2,688 euro stond. Ook de benzineprijs (2,595 euro per liter, 2 cent meer dan een dag eerder) liep op tot een nieuwe recordhoogte, meldt consumentencollectief UnitedConsumers.

Door de oorlog in het Midden-Oosten lopen de brandstofprijzen al weken op. Vooral de dieselprijs aan de pomp maakt nu een sprong, omdat diesel duurder is geworden op de Europese markt. Gisteren kwam de waarde van een vat diesel voor het eerst sinds 2022 boven de 200 dollar uit.

09:02 - Beelden van de opgeblazen brug in Iran

Op de onderstaande beelden is te zien hoe het Amerikaanse leger een brug in Iran opblaast. Het gaat om de recent geopende B1-brug in Karaj, enkele tientallen kilometers ten westen van de hoofdstad Teheran. Volgens Iran zijn er zeker acht doden en meer dan negentig gewonden.

07:14 - Iran claimt Amerikaanse F-35 te hebben neergeschoten

Het Iraanse staatspersbureau Mehr meldt dat een Amerikaanse F-35 is neergeschoten. Dat zou zijn gebeurd in het midden van het land. Volgens Iran is de kans gering dat de piloot het heeft overleefd. De Verenigde Staten hebben nog niet gereageerd.

Twee weken terug claimde de Iraanse Revolutionaire Garde ook dat ze een Amerikaanse F-35 had geraakt. In een video was te zien hoe het toestel na een explosie verder kon vliegen. Het Amerikaanse leger had een dag eerder gemeld dat een F-35 een noodlanding moest maken, zonder verder in te gaan op details. De piloot kon volgens het leger "in stabiele toestand" veilig landen op een niet nader genoemde Amerikaanse vliegbasis in de regio.

06:50 - Koeweit onder vuur

Mensen in Koeweit worden vanochtend wakker met het geluid van explosies. Het leger van het land meldt op X dat het druk bezig is met onderscheppen van raketten en drones. Wie ze heeft afgevuurd wordt niet vermeld.

Volgens de Kuwait Petroleum Corporation is de Mina al-Ahmadi-raffinaderij ten zuiden van Koeweit-Stad geraakt. Op meerdere plekken is brand uitgebroken, maar vooralsnog zijn er geen gewonden gemeld.

Woensdag werd de internationale luchthaven van het land getroffen door Iraanse drones. Ook daarbij ontstond een grote brand door inslagen in brandstoftanks, maar er vielen geen gewonden.

05:43 - Trump dreigt met verwoesting bruggen

Na de verwoesting van een brug bij de Iraanse stad Karaj dreigt president Trump vaker Iraanse infrastructuur te zullen aanvallen. "Eerst volgen de bruggen, daarna de energiecentrales!", schrijft hij op Truth Social. "Onze strijdkrachten, de (veruit) beste en krachtigste ter wereld, zijn nog niet eens begonnen met te vernietigen wat er is overgebleven in Iran."

Trump dreigde vorige maand ook al met aanvallen op energiedoelen. Nadat hij Iran een deadline van enkele dagen had gegeven om de blokkade van de Straat van Hormus op te heffen, kondigde hij onverwacht aan dat er goede gesprekken waren geweest met Iran. Hoewel dat land dat meteen ontkende, zei Trump wel daarom voorlopig af te zien van aanvallen op energiedoelen.

De Amerikaanse president voegt nu aan zijn dreigement toe dat "het regime weet wat er moet gebeuren - en wel snel". Wat hij daar precies mee bedoelt, legt hij niet uit.

Iran lijkt weinig onder de indruk van de bedreigingen. Op het dreigement van Trump gisteren in een toespraak dat hij Iran naar het stenen tijdperk wil bombarderen, reageerde buitenlandminister Araghchi laconiek dat er destijds ook geen olie werd opgepompt. "Weten de president en het Amerikaanse volk dat hem gekozen heeft wel zeker dat ze naar die tijd willen terugkeren?"

23:38 - Pentagon ontslaat hoofd landmacht

De Amerikaanse minister Hegseth van Defensie heeft een hoge militair leider ontslagen. Het gaat om stafchef Randy George van de landmacht. De generaal gaat per direct met pensioen.

George was in augustus 2023 onder president Biden in dienst genomen als topadviseur binnen het ministerie, de vertegenwoordiger van het leger bij de civiele leiding van het ministerie. In de aankondiging van het vertrek van George maakte Hegseth niet bekend waarom hij de hoge generaal laat vertrekken. Het is opmerkelijk te noemen dat zo'n belangrijke functie wordt gewisseld terwijl de VS verwikkeld is in een oorlog. Een gebruikelijke termijn in de functie is vier jaar.

Hegseth heeft eerder andere hoge militairen ontslagen, vaak omdat ze van mening verschilden over hoe hij het ministerie runt. Zo zette hij de voorzitter van de Joint Chiefs of Staff aan de kant, ontsloeg hij de directeur van de inlichtingendienst DIA omdat zijn analyses president Trump tegenspraken en liet hij 20 procent van zijn viersterrengeneraals en admiraals gaan omdat "meer generaals en admiraals niet meer successen opleveren".

De op West Point opgeleide George had jarenlang ervaring als bevelhebber. Zo diende hij in beide Amerikaanse oorlogen tegen Irak en ook tijdens de aanval op Afghanistan na 9/11, Operation Enduring Freedom.

22:03 - Aanval op grote Iraanse brug, Iran: meerdere doden

Bij een aanval op een enorme brug in de Iraanse stad Karaj zijn volgens het lokale Iraanse bestuur zeker acht doden gevallen en meer dan negentig gewonden, meldt onder meer BBC.

De brug is de zogenoemde B1-brug, een recent geopende brug die de steden Karaj en Teheran met elkaar verbond. De brug was een van de hoogste bruggen in het Midden-Oosten.

Donald Trump eiste de aanval op X op. "De grootste brug van Iran is ingestort en kan nooit meer gebruikt worden", schrijft hij op zijn eigen socialemediaplatform Truth Social. Ook deelt hij een video van de deels verwoeste brug. Hij waarschuwde dat er "veel meer aanvallen" zullen volgen.

Overeenstemming

Het is niet duidelijk wat de onderbouwing is van Trump om de brug aan te vallen. Een willekeurige aanval op zo'n burgerdoel kan worden gezien als een oorlogsmisdaad, al is dat niet het geval als de brug werd gebruikt voor militaire doeleinden.

Trump kondigde gisteren aan dat hij Iran "extreem hard" zou gaan raken in de komende weken en "zeer belangrijke doelen" aan zou gaan vallen als Iran en de VS niet tot een overeenstemming zouden komen.

De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Araghichi heeft de aanval op de brug "en andere civiele doelen" veroordeeld en stelde dat "ieder verwoest gebouw of verwoeste brug herbouwd zal worden".

20:54 - Reders: stel veiligheid zeeschepen voorop

Als Nederland een militaire bijdrage gaat leveren aan het openen van de Straat van Hormuz moet de veiligheid van schepen en hun bemanning vooropstaan. Dat zegt de Koninklijke Vereniging van Nederlandse Reders (KVNR) tegen persbureau ANP.

De beroepsorganisatie reageert op het nieuws dat wordt nagedacht over een missie om, als de oorlog is gestopt, de veiligheid in de zeestraat te garanderen. Daarover was vandaag internationaal overleg. Premier Jetten noemde na afloop de mogelijkheid dat Nederland bijvoorbeeld met een mijnenjager gaat bijdragen. De KVNR wil "duidelijke kaders en voorwaarden om de veiligheid van schepen en zeevarenden te kunnen waarborgen".

Het scheepvaartverkeer in de Straat van Hormuz ligt grotendeels stil sinds de Verenigde Staten en Israël eind februari de aanval op Iran openden. Daardoor ligt de olie-export vanuit het Midden-Oosten grotendeels stil.

20:00 - Dit is de afgelopen uren gebeurd

Dit is het belangrijkste nieuws van de afgelopen uren in dit liveblog:

• Pas als de Iran-oorlog is gestopt, is Nederland bereid een militaire bijdrage te leveren aan de beveiliging van de Straat van de Hormuz. Premier Jetten heeft dat gezegd in een gesprek met de NOS. De Nederlandse marine zou bijvoorbeeld kunnen helpen met het opruimen van zeemijnen.
• Nederland is een van de tientallen landen die vandaag deelnamen aan gesprekken over manieren om de belangrijke vaarroute open te krijgen. Er kwam geen slotverklaring, maar behalve Jetten zeiden ook andere leiders dat de gevechten eerst moeten stoppen voordat een coalitie in actie kan komen.
• Er zijn zware gevechten en luchtaanvallen gemeld tussen Hezbollah en het Israëlische leger in Zuid-Libanon. Libanon spreekt van 27 doden in een dag tijd en ruim honderd gewonden. Het Israëlische leger meldt dat er twee militairen gewond zijn geraakt bij het grondoffensief in het noordelijke buurland.
• Israël en de VS hebben opnieuw Iran gebombardeerd, onder meer in de stad Isfahan. Iran heeft ter vergelding ook weer raketten en drones gelanceerd richting Israël en omringende landen.
• Oostenrijk heeft de VS geen toestemming gegeven om zijn luchtruim te gebruiken voor militaire operaties tegen Iran. Het ministerie van Defensie zegt dat het land meerdere verzoeken heeft gehad uit Washington. Ook een aantal andere Europese landen heeft zo'n verzoek van de VS geweigerd.

19:20 - Jetten: alleen hulp in Straat van Hormuz als oorlog stopt

Pas als de Iran-oorlog is gestopt, is Nederland bereid een militaire bijdrage te leveren aan de beveiliging van de Straat van de Hormuz. Premier Jetten heeft dat gezegd in een gesprek met de NOS. De Nederlandse marine zou bijvoorbeeld kunnen helpen met het opruimen van zeemijnen, maar alleen onder de strikte voorwaarde dat de aanvallen tussen Iran, de VS, Israël en de Golfstaten zijn gestopt.

Nederland is een van de tientallen landen die vandaag deelnamen aan gesprekken over manieren om de belangrijke vaarroute open te krijgen. Er kwam geen gezamenlijke slotverklaring, dus het is onduidelijk wat de top concreet heeft opgeleverd. Maar afgaand op uitspraken van Jetten en andere leiders is er wel eensgezindheid dat een einde aan de oorlog noodzakelijk is voordat een coalitie van landen in actie komt.

"Zodra de aanvallen over en weer stoppen, maar de scheepvaart in de Straat van Hormuz niet op gang komt, dan pakken de 35 landen hun verantwoordelijkheid", aldus Jetten. Ook China benadrukte dat een staakt-het-vuren essentieel is om de veiligheid van de vaarroute te kunnen garanderen.

De Amerikaanse president Trump zei afgelopen nacht dat de oorlog nog wel een paar weken zal duren. Hij riep landen opnieuw op om in actie te komen in de Straat van Hormuz, maar die lijken dat dus niet van plan zonder dat er een wapenstilstand komt. Daarmee zullen veel schepen de zeestraat voorlopig blijven mijden. Diverse passerende olietankers zijn de afgelopen tijd getroffen door Iraanse vergeldingsaanvallen. Zo heeft de door Israël en de VS begonnen oorlog geleid tot een wereldwijde energiecrisis.

18:15 - In dag tijd 27 doden in Libanon, twee Israëlische gewonden

Er zijn zware gevechten en luchtaanvallen gemeld tussen Hezbollah en het Israëlische leger in Zuid-Libanon. De Libanese autoriteiten zeggen dat er in een dag tijd zeker 27 doden en ruim honderd gewonden zijn gevallen door Israëlische beschietingen. Het Israëlische leger meldt dat er twee militairen gewond zijn geraakt bij het grondoffensief in het noordelijke buurland.

Israël is bezig een deel van Zuid-Libanon te bezetten. De Libanese autoriteiten melden dat er sinds het begin van de oorlog 1345 mensen zijn gedood door Israël. Onder de slachtoffers bevinden zich volgens Libanon 125 kinderen en 90 vrouwen. Tientallen hulpverleners zijn gedood bij aanvallen op medische posten en ziekenhuizen, heeft Wereldgezondheidsorganisatie bekendgemaakt.

Het Israëlische leger zegt dat het inmiddels ruim duizend strijders van Hezbollah heeft gedood. De afgelopen dag zijn tientallen doelwitten van Hezbollah gebombardeerd, stelt de legertop in een verklaring. Hezbollah zou ruim 130 raketten hebben gelanceerd richting Israël. Daarbij is een aantal burgers lichtgewond geraakt.

Ouders van militairen van een Israëlische legereenheid in Libanon hebben premier Netanyahu een kritische brief gestuurd, schrijft The Times of Israël. De ouders zijn boos en vinden dat hun kinderen te weinig beschermd worden tegen aanvallen door Hezbollah. Ze spreken van zware verliezen bij het grondoffensief door een gebrek aan Israëlische luchtsteun. Twee dagen geleden werden vier militairen van deze eenheid gedood.

17:01 - Enorme explosie in Iraanse stad Isfahan

In de buurt van een raketbasis in de Iraanse stad Isfahan is een enorme explosie geweest, is te zien op beelden. Mogelijk gaat het om een Amerikaanse of Israëlische aanval.

Bij het complex, in het midden van het land, zijn enorme zwarte wolken te zien. Over schade en eventuele slachtoffers is nog niets bekend.

16:54 - VN-chef: wereld op de rand van een bredere oorlog

VN-chef António Guterres waarschuwt dat de wereld "op de rand van een bredere oorlog staat" die grote gevolgen zal hebben. Hij wees op stijgende kosten en zei dat mensen nu al worstelen met hogere energie- en voedselprijzen. "Wanneer de Straat van Hormuz wordt afgesloten, kunnen de armste en meest kwetsbaren in de wereld niet meer leven."

Guterres riep de VS en Israël op om per direct te stoppen met de oorlog. "Als de oorlog zo doorgaat, zal de situatie alleen maar verergeren en komen we in een spiraal van dood en vernietiging." Iran riep hij op de stoppen met het aanvallen van buurlanden.

16:20 - Opnieuw Iraanse aanvallen op Golfregio

Ook vandaag heeft Iran weer meerdere Golfstaten aangevallen. Onder meer de Verenigde Arabische Emiraten zeggen dat ze 19 ballistische raketten en 26 drones hebben onderschept. Ook Saudi-Arabië zegt dat er Iraanse raketten zijn onderschept.

Met de aanvallen laat Iran zien dat het nog steeds in staat is om buurlanden te treffen. President Trump beweerde vannacht nog dat door de Amerikaanse aanvallen de dreiging van Iran vrijwel is verdwenen.

Een woordvoerder van het Iraanse leger zei vandaag dat Teheran nog altijd verborgen voorraden wapens, munitie en productiefaciliteiten heeft. Amerikaanse aanvallen op andere installaties noemde hij betekenisloos.

16:07 - Ook geen Oostenrijkse toestemming voor VS

Oostenrijk heeft de Verenigde Staten geen toestemming gegeven om zijn luchtruim te gebruiken voor militaire operaties tegen Iran. Het ministerie van Defensie zegt dat het land meerdere verzoeken heeft gehad uit Washington.

In de Oostenrijkse grondwet staat sinds 1955 dat het permanent militair neutraal is. Het is dan ook geen lid van de NAVO.

Ook Spanje sloot al zijn luchtruim voor Amerikaanse militaire vliegtuigen die betrokken zijn bij het conflict. En de Italiaanse regering weigerde vorige week Amerikaanse bommenwerpers gebruik te laten maken van een militaire basis op Sicilië.

13:35 - Iran executeert man die militaire basis zou hebben aangevallen

Iran heeft een man ter dood gebracht die tijdens de protesten tegen het Iraanse regime in januari een geheime militaire basis in Teheran zou hebben aangevallen. Amirhossein Hatami zou daar samen met anderen beschadigingen hebben aangericht, brand hebben gesticht en geprobeerd hebben wapens en munitie te stelen.

Volgens Amnesty International is de bekentenis van Hatami door marteling afgedwongen. Ook zou hij een oneerlijk proces hebben gehad. De mensenrechtenorganisatie waarschuwde dinsdag al dat Hatami en zes anderen het gevaar liepen geëxecuteerd te worden. Met vier anderen die vastzaten in verband met de protesten was dat al gebeurd, aldus Amnesty.

13:28 - Macron: breken blokkade Hormuz met geweld onrealistisch

De Franse president Macron noemt de idee dat de blokkade van de Straat van Hormuz met geweld gebroken kan worden niet realistisch. President Trump zei dat landen die klagen dat ze geen kerosine meer kunnen krijgen vanwege die blokkade ervoor moesten vechten. "Verzamel wat moed en pak het gewoon."

"Dit was nooit een optie geweest waar wij achter staan, omdat het onrealistisch is", zei Macron verwijzend naar Trump. "Het zou ongelooflijk lang duren en iedereen die door de Straat wil varen blootstellen aan de Revolutionaire Garde en ballistische raketten."

12:26 - Dit is de afgelopen uren gebeurd

Het belangrijkste nieuws van de ochtend:

• Iran zegt in een reactie op de toespraak van president Trump dat het met 'verpletterende' aanvallen tegen VS en Israël gaat komen.
• De beurzen hebben negatief gereageerd op de toespraak van Trump vannacht. De olieprijzen stegen en op de beurzen in Azië en Europa worden verliezen geleden.
• 35 landen, waaronder Nederland, overleggen vandaag digitaal over de heropening van de Straat van Hormuz. Het overleg wordt geleid door de Britse minister van Buitenlandse Zaken Cooper. Concrete resultaten worden niet verwacht. Werkgroepen moeten de mogelijkheden die er zijn verder onderzoeken en uitwerken.

12:07 - VS roept Amerikanen op Irak te verlaten, aanslagen verwacht in Bagdad

De Amerikaanse ambassade in Irak spoort Amerikanen aan dat land te verlaten. De ambassade beschikt over informatie waaruit zou blijken dat pro-Iraanse milities in de komende 24 tot 48 uur aanslagen willen plegen in Bagdad.

Doelwit daarvan zouden "Amerikaanse burgers, bedrijven, universiteiten, diplomatieke posten, de energie-infrastructuur, hotels, vliegvelden en andere locaties kunnen zijn die met de VS in verband worden gebracht, en ook Iraakse instellingen en burgerdoelen".

De ambassade spoorde Amerikanen al vaker aan Irak te verlaten, maar niet eerder werd daarbij zo gedetailleerd gewaarschuwd voor aanslagen.

Dinsdag werd in Irak de Amerikaanse journalist Shelly Kittleson ontvoerd. De verantwoordelijkheid is door niemand opgeëist, maar een verdachte die werd gearresteerd zou banden hebben met een pro-Iraanse militie.

11:49 - Luchtaanvallen gemeld in Israël en Iran

De Libanese Hezbollah-militie heeft volgens Israël vanochtend meer dan vijftig raketten op Israël afgevuurd. Een daarvan kwam terecht in de noordelijke stad Kiryat Shmona, waar twee mensen gewond raakten. In Libanon zelf wordt in het zuiden gevochten tussen Hezbollah en Israëlische militairen.

Ballistische raketten die uit Iran op Israël zijn afgeschoten, zouden geen slachtoffers hebben gemaakt. In Iran zegt de Revolutionaire Garde dat er boven de stad Shiraz 600 Israëlische drones zijn vernietigd. Ook daar is niets bekend over slachtoffers.

Het Israëlische leger meldt dat het gisteren een basis in Iran van een belangrijke eenheid van de Revolutionaire Garde heeft aangevallen. Ook zouden meerdere mobiele commandocentra en een opslag voor ballistische raketten zijn gebombardeerd.

10:06 - 'Meer dan 30.000 huizen beschadigd in Teheran'

De woordvoerder van de burgemeester van Teheran zegt dat bij de Amerikaanse en Israëlische bombardementen op de stad 33.000 woningen beschadigd zijn geraakt.

De schade varieert van vernielde ruiten, ramen en deuren tot zeer ernstige beschadigingen die een "complete renovatie" noodzakelijk maken. Meer dan 3000 getroffen gezinnen zijn door de autoriteiten elders ondergebracht.

Over schade aan militaire of politieke doelen zei hij niets.

09:30 - Iran belooft 'verpletterende' aanvallen tegen VS en Israël

Het Iraanse leger stelt zich na de toespraak van president Trump nog even onverzoenlijk op tegen de VS en Israël als voorheen en zegt met "verpletterende" aanvallen te komen. "Deze oorlog gaat door totdat jij vernederd en onteerd bent, tot je er spijt van hebt en je overgeeft", zei een legerwoordvoerder in een reactie op Trump.

En doelend op de steeds terugkerende crises rond Iran: "We zullen niet tolereren dat deze vicieuze cirkel van oorlog, onderhandelingen en staakt-het-vurens zich steeds herhaalt volgens hetzelfde patroon". De huidige oorlog noemt hij "catastrofaal, niet alleen voor Iran, maar voor de hele regio en daarbuiten".

Trump zei vannacht dat de bombardementen op Iran de komende twee tot drie weken doorgaan. "We brengen ze terug naar de steentijd, waar ze thuishoren", zei hij.

08:30 - Dit is de afgelopen uren gebeurd

Dit is het belangrijkste nieuws van de afgelopen uren in dit liveblog:

• In een op tv uitgezonden toespraak heeft president Trump gezegd dat de VS Iran nog twee tot drie weken "extreem hard" zal aanvallen. Een tijdstip voor het einde van de oorlog noemde hij niet.
• In Londen overleggen 35 landen zonder de VS en Iran over de heropening de Straat van Hormuz. Ze hopen dat langs diplomatieke en politieke weg te bereiken. Resultaat zal niet meteen opleveren. Werkgroepen moeten de mogelijkheden die er zijn verder onderzoeken en uitwerken.
• NAVO-secretaris-generaal Rutte spreekt volgende week met president Trump in Washington. Trump dreigde gisteren met terugtrekking uit de NAVO. De ontmoeting in Washington zou al gepland zijn voordat Trump dit dreigement uitsprak.

08:28 - Olieprijs omhoog, beurzen in Azië in mineur na toespraak Trump

De beurzen hebben negatief gereageerd op de toespraak van president Trump vannacht. De olieprijzen stegen met 5 tot 6 procent, wat op de beurzen in Azië tot verliezen leidde. Begin deze week daalde de olieprijs nog fors. Even dook de prijs voor een vat olie zelfs onder de 100 dollar. Inmiddels is de olieprijs weer gestegen naar bijna 108 dollar voor een vat.

Trump zei vannacht dat het bombarderen van Iran de komende twee tot drie weken in alle hevigheid doorgaat. Hij noemde geen tijdstip voor het einde van de oorlog. Een heropening van de Straat van Hormuz is nog niet in zicht. Die zeestraat is cruciaal voor de wereldwijde olie- en gashandel.

Iran zegt dat het zelf bepaalt wanneer het stopt met zijn aanvallen.

07:27 - Overleg in Londen zonder de VS over opening Straat van Hormuz

35 landen, waaronder Nederland, overleggen vandaag digitaal over de heropening van de Straat van Hormuz. Iran en de VS zijn daar niet bij. Het overleg wordt geleid door de Britse minister van Buitenlandse Zaken Cooper.

De Britse premier Starmer zei dat deze landen alle diplomatieke en politieke maatregelen in kaart willen brengen die de vrijheid van zeevaart en het transport van essentiële goederen kunnen herstellen en de veiligheid van de schepen die daar vastzitten kunnen garanderen.

Iran blokkeert de zeestraat vanwege de Amerikaanse en Israëlische aanvallen op dat land. Daardoor is wereldwijd een energiecrisis ontstaan.

President Trump heeft gezegd dat de getroffen landen de olie uit die regio zelf maar moeten gaan halen. Geen enkel land is tot dusver bereid militairen in de Perzische Golf in te zetten, zolang daar gevochten wordt. Starmer zei dat er binnenkort wel een overleg is van militaire planners van een aantal landen over hoe de veiligheid van de scheepvaart kan worden gegarandeerd, maar pas zodra het vechten is gestopt.

Het zal niet onmiddellijk iets opleveren, werkgroepen moeten de mogelijkheden die er zijn verder onderzoeken en uitwerken.

03:47 - Trump in speech: bombarderen gaat nog twee à drie weken door

President Trump heeft zojuist een speech gegeven vanuit het Witte Huis. Veel nieuws zat daar niet in. Trump zei dat de VS Iran nog twee tot drie weken "extreem hard" gaat aanvallen. "We brengen ze terug naar de steentijd, waar ze thuishoren", zei hij. Een tijdlijn voor het beëindigen van de oorlog noemde hij niet.

VS-correspondent Rudy Bouma:

"Velen keken er met spanning naar uit, maar Trumps speech bevatte nauwelijks iets wat hij niet al eerder had gezegd. Hij herhaalde dat landen die de Straat van Hormuz gebruiken de strategische waterweg zelf moeten heroveren. Opvallender is wat hij juist niet zei: over de verwijdering van verrijkt uranium repte hij met geen woord, over 'boots on the ground' evenmin, en zijn dreigement om uit de NAVO te stappen liet hij onvermeld.

Verder probeerde Trump de oorlog in perspectief te plaatsen door het te vergelijken met de Eerste en Tweede Wereldoorlog en de Amerikaanse conflicten in Korea, Vietnam en Irak: allemaal oorlogen die vele malen langer duurden. Dat moet kiezers geruststellen die zich zorgen maken over de hoge benzineprijzen en andere nadelige gevolgen van het conflict, want door Trumps omstreden beleid dreigt de Republikeinse Partij af te stevenen op verliezen bij de Congresverkiezingen eind dit jaar."

00:01 - NAVO-chef Rutte bezoekt Trump volgende week

NAVO-secretaris-generaal Rutte brengt volgende week een bezoek aan president Trump in Washington. Een woordvoerder van het militair bondgenootschap zegt dat het gaat om een al langer geplande ontmoeting.

The Wall Street Journal maakte als eerste medium melding van het bezoek van Rutte aan Trump. Die laatste zei in gesprek met de Britse krant The Telegraph dat hij overweegt om uit de NAVO te stappen. Volgens hem is het bondgenootschap "een papieren tijger" en twijfelt hij al langer aan de geloofwaardigheid van de NAVO.

Trump is van mening dat Europese NAVO-bondgenoten te weinig steun geven aan de oorlog tegen Iran.

20:30 - Dit is er de afgelopen uren gebeurd

Dit is het belangrijkste nieuws van de afgelopen uren in dit liveblog:

• Volgens het Israëlische leger zijn er in 24 uur 48 militairen gewond geraakt in Libanon. Israël voert voortdurend aanvallen uit op Zuid-Libanon en Beiroet. Doelwit van die aanvallen is de militante groepering Hezbollah.
• Ministers van meerdere Europese landen hebben gereageerd op president Trumps dreigement om uit de NAVO te stappen. "Ik hoop dat er een moment van kalmte komt, in de emoties rond de Amerikaanse president vandaag", zei de Poolse defensieminister Władysław Kosiniak-Kamysz.
• Volgens Trump heeft de Iraanse president gevraagd om een staakt-het-vuren. Iran ontkent dit. Volgens Trump is de nieuwe leider van het regime "minder geradicaliseerd". Voorwaarde voor een wapenstilstand is volgens hem dat de Straat van Hormuz weer open gaat. "Tot die tijd bombarderen we Iran terug naar de steentijd", schreef hij.

19:59 - 'Trump dreigde met stopzetting wapenlevering naar Oekraïne'

De Amerikaanse president Trump dreigde eerder deze maand de wapenleveringen aan Oekraïne stop te zetten als de Europese landen niet meehielpen bij het heropenen van de Straat van Hormuz. Dat meldt de Financial Times op basis van meerdere bronnen. Meerdere Europese leiders lieten weten daar niet aan mee te willen werken zolang het conflict nog speelt.

Het gaat volgens hen om het stopzetten van wapenleveringen die onder het PURL-verdrag vallen. In dat verdrag werd afgesproken dat de VS wapens aan Oekraïne levert, maar dat die worden betaald door Europese landen.

Na het dreigement van Trump kwam een groep landen, waaronder Nederland, in allerijl met een statement waarin ze zeiden dat ze bereid zijn om bij te dragen aan een veilige doorgang door de zeestraat. Volgens de Financial Times deden de landen dit op verzoek van secretaris-generaal Rutte van de NAVO. Die zou de leiders hebben uitgelegd dat Trump "nogal hysterisch" had gereageerd op hun weigering.

"De verklaring werd toen snel opgesteld, en andere landen sloten zich er later bij aan omdat er niet genoeg tijd was om iedereen meteen uit te nodigen om te ondertekenen", aldus een van de bronnen van de krant.

Vorige week meldde de Washington Post op basis van anonieme bronnen dat de VS overwoog om de wapens naar het Midden-Oosten te sturen.

19:53 - Israëlische leger: 48 militairen gewond geraakt in afgelopen 24 uur in Libanon

Het Israëlische leger meldt dat in de afgelopen 24 uur 48 militairen gewond zijn geraakt tijdens gevechten in Libanon. Het zou gaan om zowel officieren als soldaten.

In totaal zijn sinds het uitbreken van de oorlog met Libanon en Iran tien Israëlische soldaten omgekomen en 309 anderen gewond geraakt, meldt het leger.

Het Israëlische leger voert aanvallen uit op Zuid-Libanon en Beiroet, omdat Hezbollah zich daar zou schuilhouden.

18:48 - Ook Belgische minister waarschuwt voor energiebevoorrading

Net als veel andere landen waarschuwt ook België voor de risico's rondom de energiebevoorrading voor de komende maanden. Minister van Buitenlandse Zaken Prévot wijst erop dat de gastoevoer uit Qatar binnenkort "tekort zal beginnen te schieten".

"Ik begrijp dat de ogen gericht zijn op de prijzen aan de pomp en dat de regering gevraagd wordt om in te grijpen", zegt Prévot, maar volgens hem moet er naar het bredere plaatje worden gekeken.

"De kwestie van de prijsschommelingen is de boom die het bos verbergt", zegt hij. "We moeten het geheel van dat bos kunnen overzien." En dat geheel is volgens hem dat er "een groot risico voor de bevoorrading is in de komende maanden".

Volgens de minister kan overheidsingrijpen in de prijzen schaarste veroorzaken. "Iets dat de facto (nieuwe) prijsstijgingen zal veroorzaken". Prévot roept Belgen op hun gedrag aan te passen. Hij merkt op dat sommige landen nu al oproepen om het verbruik van olie en gas te verminderen.

17:18 - Aanvallen over en weer, vijf doden in Iran

Bij een Israëlische-Amerikaanse luchtaanval op Meyaneh, een stad in het noorden van Iran, zijn vijf mensen om het leven gekomen, melden Iraanse media. Er zou een woonwijk zijn geraakt.

Ook worden nieuwe aanvallen op Teheran gemeld. Op foto's zijn boven de stad grijze rookpluimen te zien. Lokale nieuwsmedia meldden dat minstens zestien woongebouwen zijn beschadigd.

Nieuws uit Iran is moeilijk te verifiëren. Het land wordt dagelijks aangevallen, toch komt er maar weinig nieuws naar buiten over schade en slachtoffers, omdat er geen buitenlandse journalisten zijn en er nog altijd sprake is van een internetblokkade.

Koeweit en Israël

Iraanse vergeldingsaanvallen op Amerikaanse bases in Koeweit hebben een brand veroorzaakt aan brandstoftanks van een vliegveld. De brand is inmiddels geblust.

In Israël is minstens één persoon gewond geraakt na een raketaanval op Kirjat Sjmona, een plaatsje in het noorden van het land, melden Israëlische gezondheidsautoriteiten. Israëlische media melden dat Hezbollah vanuit Libanon daarachter zit.

16:35 - Europese landen reageren op Trumps dreigement om de NAVO te verlaten

Ministers van meerdere Europese landen hebben gereageerd op Trumps dreigement om de NAVO te verlaten. Volgens de Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken, Berendsen, hebben de VS "alle reden" om lid te blijven van de NAVO. Berendsen hoort vooral een "uitnodiging" om zorgen te bespreken die al langer leven bij de Amerikanen", zegt hij tegen persbureau ANP.

Volgens Berendsen is de NAVO niet alleen voor Nederland van groot belang, maar ook voor de VS. Hij noemt het land "een belangrijke partner". De Amerikaanse regering zinspeelde niet eerder zo openlijk op een vertrek uit de NAVO, maar Berendsen gelooft niet dat het zo'n vaart zal lopen.

Duitsland, Polen en Frankrijk

Volgens een woordvoerder van de Duitse regering "is dit niet de eerste keer dat Trump dit doet". Trump vindt de Europese NAVO-lidstaten te weinig verantwoordelijkheid nemen voor hun eigen verdediging en veiligheid. Daarom zei hij vanochtend dat de VS "sterk overweegt" uit de NAVO te stappen.

"Ik hoop dat er een moment van kalmte komt, in de emoties rond de Amerikaanse president vandaag", zei de Poolse defensieminister Władysław Kosiniak-Kamysz. Hij wees erop dat de NAVO ook in het belang van de VS is. "Er is geen NAVO zonder de VS, maar er is ook geen sterke VS zonder bondgenoten, zonder ons. Het werkt twee kanten op."

Volgens de Franse onderminister van Defensie, Alice Rufo, is de alliantie niet bedoeld om in te zetten bij een situatie zoals in Iran. "Laat me je eraan herinneren wat de NAVO is. Het is een militair bondgenootschap dat over de veiligheid van de Euro-Atlantische regio gaat. Het is niet ontworpen om operaties uit te voeren in de Straat van Hormuz, die een schending van het internationaal recht zouden zijn."

16:15 - Trump: 'Iraanse leider vraagt VS om staakt-het-vuren', Iran ontkent

Volgens president Trump heeft de Iraanse president de Verenigde Staten om een staakt-het-vuren gevraagd. Op zijn socialmediaplatform Truth Social schrijft Trump over de "nieuwe leider van het regime, die minder geradicaliseerd is", maar hij schrijft ook dat een staakt-het-vuren pas zal worden overwogen als de Straat van Hormuz open is. "Tot die tijd bombarderen we Iran terug naar de steentijd", schrijft hij.

Iran spreekt de bewering van Trump tegen. In een verklaring op de Iraanse staatstelevisie noemde een woordvoerder van het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken die "onjuist en ongegrond".

Gisteravond zei de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Araghchi al tegen Al Jazeera dat Iran directe berichten ontvangt van de Amerikaanse speciale gezant Witkoff, maar dat deze contacten niet inhouden dat er "onderhandelingen" gaande zijn. "We hebben er geen enkel vertrouwen in dat onderhandelingen met de VS resultaten zullen opleveren. Het vertrouwen staat op nul. We zien geen eerlijkheid", zei Araghchi.

15:30 - Dit is er de afgelopen uren gebeurd

De ontwikkelingen rond de oorlog in het Midden-Oosten gemist? Dit is het belangrijkste nieuws van de afgelopen uren in dit liveblog:

• Trump zegt dat de VS "sterk overweegt" de NAVO te verlaten. Volgens hem is het bondgenootschap "een papieren tijger" en twijfelt hij al langer aan de geloofwaardigheid van de NAVO.
• De Britse premier Starmer zoekt toenadering tot de EU en wil meer samenwerking op het gebied van economie en veiligheid door de onrust in het Midden-Oosten.
• De Houthi's in Jemen hebben de verantwoordelijkheid opgeëist voor een nachtelijke luchtaanval op Israël. De aanval werd uitgevoerd in een gezamenlijke operatie met Iran en Hezbollah uit Libanon.
• De directeur van het Internationaal Energieagentschap (IEA) verwacht dat Europa in april te maken krijgt met een verdere verstoring van de olietoevoer vanuit het Midden-Oosten.

13:24 - IEA-directeur verwacht verdere verstoring in olietoevoer naar Europa

Directeur Fatih Birol van het Internationaal Energieagentschap (IEA) zegt in een Noorse podcast dat Europa in april te maken krijgt met een verdere verstoring van de olietoevoer vanuit het Midden-Oosten.

Sinds het begin van de Amerikaans-Israëlische oorlog tegen Iran zijn meer dan twaalf miljoen vaten olie verloren gegaan, zegt Birol. Dat komt door Iraanse vergeldingsaanvallen op energiefaciliteiten in de regio en beperkingen op de scheepvaart door de Straat van Hormuz en ook door aanvallen van de VS en Israël op Iraanse energiefaciliteiten.

Een aantal olie- en gasladingen die in maart in Europa aankwamen, waren al vóór het uitbreken van de oorlog besteld. Birol verwacht dat de verstoringen in Europa in april daarom verder zullen toenemen. "Dit zal tot uiting komen in de inflatie en de economische groei in veel landen afremmen. We stevenen af op een enorme verstoring, de grootste in de geschiedenis tot nu toe", aldus de IEA-directeur.

Birol herhaalde verder dat het IEA een verdere vrijgave van strategische oliereserves overweegt. Er werd al een recordhoeveelheid van 400 miljoen vaten olie vrijgegeven.

13:01 - 'Franse veiligheidstroepen in Libanon geïntimideerd'

Franse vredestroepen in Libanon zijn op "volstrekt onaanvaardbare" manier geïntimideerd door het Israëlische leger. Dat zegt de Franse staatssecretaris Alice Rufo, daags na haar terugkeer uit Libanon. Volgens diplomaten vonden op 28 maart drie afzonderlijke incidenten plaats tussen Franse troepen en het Israëlische leger.

Eerder kwamen drie Indonesische medewerkers van de vredesmacht van de Verenigde Naties Unifil om in Libanon. Indonesië heeft de VN opgeroepen om een onderzoek in te stellen naar aanleiding van Israëlische aanvallen in het zuiden van Libanon. De Franse staatssecretaris betuigde haar solidariteit met de Indonesiërs.

12:12 - Trump voert de druk op de NAVO verder op

Correspondent NAVO Kysia Hekster:

"Trump is al weken woedend op zijn bondgenoten. De oorlog in Iran loopt niet zoals hij wil en hij vindt dat zijn NAVO-partners mee moeten helpen. Afgelopen weken zei hij herhaaldelijk dat hij niks aan ze heeft, gisteren nog schreef hij dat landen zelf maar moeten leren vechten en dat de Amerikanen er nu ook niet meer voor hen zullen zijn.

De Amerikaanse president voert de druk op het bondgenootschap met dit interview nog verder op. Maar Europese NAVO-landen blijven vooralsnog volharden in hun weigering deel te nemen aan Trumps oorlog. De NAVO is een defensieve organisatie die alleen in actie komt als een van de leden aangevallen wordt, daarom vertikken meerdere NAVO-landen het militaire bases beschikbaar te stellen voor de Amerikanen en willen ze geen militaire hulp sturen om de Straat van Hormuz open te krijgen.

Nog voor Trumps tweede termijn in 2025 begon, werd in de Verenigde Staten een wet aangenomen die het de president verbiedt de Amerikanen terug te trekken uit de NAVO zonder goedkeuring van het Congres. Die beslissing werd genomen met in het achterhoofd een mogelijke herverkiezing van Trump, die in zijn eerste termijn ook al negatief was over het bondgenootschap.

Het is de vraag in hoeverre het uitmaakt of de Amerikanen zich formeel terugtrekken of niet. De kracht van de afschrikwekkende werking van het bondgenootschap zit in het vertrouwen dat de leden elkaar te hulp komen. Als de grootste en belangrijkste bondgenoot zich zo uitlaat over de alliantie is dat zeer ondermijnend. Ook dat hij in het interview zegt dat Poetin weet dat het bondgenootschap niet meer is dan een papieren tijger is ongekend.

Ondertussen probeert secretaris-generaal van de NAVO Rutte de boel uit alle macht bij elkaar te houden, maar Trump maakt het hem op deze manier niet bepaald makkelijker."

11:50 - Starmer zoekt toenadering tot EU

De Britse premier Starmer wil meer samenwerking met de Europese Unie op het gebied van economie en veiligheid door de onrust in het Midden-Oosten. Dat zei hij zojuist op een persconferentie.

Toen hem werd gevraagd naar Trumps uitspraken over een mogelijk Amerikaans vertrek uit de NAVO zei Starmer volledig achter het militaire bondgenootschap te staan. Hij noemde de NAVO "het meest effectieve militaire bondgenootschap ter wereld".

Verder werd duidelijk dat de Britse regering met 35 landen een verklaring heeft ondertekend over de veiligheid in de Straat van Hormuz. Deze week vindt een top plaats om te praten over hoe de door Iran grotendeels afgesloten zeestraat weer open kan.

Starmer zei dat er een "verenigd front van militaire kracht en diplomatieke inspanningen" nodig is om de stabiliteit in de zeestraat te herstellen.

11:20 - Trump: Amerika overweegt NAVO te verlaten

De Amerikaanse president Trump overweegt "sterk" met de VS uit de NAVO te stappen, zegt hij tegen de Britse krant The Telegraph. Volgens hem is het bondgenootschap "een papieren tijger" en twijfelt hij al langer aan de geloofwaardigheid van de NAVO.

De uitspraken doet hij nadat NAVO-bondgenoten herhaaldelijk hebben geweigerd om de VS en Israël te steunen in de aanvallen op Iran. Ook werd het verzoek van Trump om oorlogsschepen naar de Straat van Hormuz te sturen afgewezen.

Trump werd door The Telegraph gevraagd of hij het lidmaatschap van de VS van het bondgenootschap na het conflict zou heroverwegen. Daarop antwoordde hij bevestigend. De Amerikaanse president zaaide eerder al twijfel over steun aan het bondgenootschap, maar liet zich nog niet eerder in dergelijke bewoordingen uit.

10:29 - Iran nog altijd afgesloten van het internet

Ook na 33 dagen oorlog is Iran nog vrijwel volledig afgesloten van internet. Volgens de onafhankelijke internetwaakhond Netblocks ligt het aantal internetgebruikers ongeveer op 1 procent van het niveau van voor de oorlog.

Tegelijkertijd voeren de Iraanse autoriteiten hun inspanningen op om Iraniërs afgesloten te houden van de buitenwereld. Op die manier kan het Iraanse regime effectiever desinformatie en propaganda verspreiden, meldde Netblocks gisteren.

09:23 - Optimisme op de beurzen na aankondiging Trump

Na een week vol schommelingen lijken beleggers weer in een snel einde van de oorlog rond de Perzische Golf te geloven. De AEX, de belangrijkste graadmeter van de Amsterdamse beurs, opende vanmorgen ruim 2 procent hoger. Daarna zakte de winst wel weer wat terug.

Ook de beurzen in Duitsland, Frankrijk en Azië openden in de plus. Door de hoop op een einde op de gevechten zakte de prijs van een vat ruwe olie weer iets onder de 100 dollar. Vannacht kondigde Trump aan dat de oorlog wat hem betreft binnen twee tot drie weken eindigt.

De afgelopen week schommelde de stemming op de beurs bijna per dag na speculaties van de Amerikaanse president Trump over een bestand met Iran.

09:05 - Tanker voor de kust van Qatar geraakt

Een olietanker is vanochtend voor de Qatarese kust geraakt door een Iraanse kruisraket, meldt het Qatarese ministerie van Defensie. Daarbij ontstond brand die inmiddels is geblust. Qatarenergy, het bedrijf dat de tanker chartert, zegt ook dat het om een raketaanval gaat. Het Qatarese ministerie van Defensie meldt verder dat twee andere Iraanse kruisraketten werden onderschept.

Het schip raakte door de projectielinslag beschadigd boven de waterlijn, maar de 21-koppige bemanning bleef ongedeerd. Er zou geen milieuschade zijn ontstaan.

Volgens de Britse maritieme handelsautoriteit UKMTO werd de tanker ook nog geraakt door een ander projectiel, dat onontploft achterbleef in de machinekamer.

Eerder deze week werd een volgeladen Koeweitse olietanker voor de kust van Dubai aangevallen. Sinds het begin van de oorlog in het Midden-Oosten heeft Iran meer dan twintig schepen aangevallen.

08:48 - Houthi's uit Jemen eisen aanval op Israël op

De Houthi's in Jemen hebben een nachtelijke luchtaanval op Israël opgeëist. De aanval werd uitgevoerd in een gezamenlijke operatie met Iran en Hezbollah uit Libanon, zegt de gewapende sjiitische groepering die een groot deel van Jemen in handen heeft.

Eerder meldde het Israëlisch leger dat de door de Houthi's afgevuurde raket werd onderschept door het luchtafweersysteem. Volgens een generaal van de de groepering werden "gevoelige doelen" in het zuiden van Israël bestookt.

De Houthi's mengden zich in de nacht van vrijdag op zaterdag in het conflict in het Midden-Oosten, nadat het eerder ruim een maand stil bleef vanuit Jemen. De aanval van vannacht was de derde sindsdien.

08:00 - Dit is er de afgelopen uren gebeurd

De ontwikkelingen rond de oorlog in het Midden-Oosten gemist? Dit is het belangrijkste nieuws van de afgelopen uren in dit liveblog:

• Trump heeft vannacht de verwachting uitgesproken dat de oorlog in Iran binnen twee tot drie weken wordt beëindigd. Hij zei ook dat de VS daarover onderhandelt. De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken ontkent en zegt "nul vertrouwen" te hebben in de VS.
• Ook vannacht werden over en weer luchtaanvallen uitgevoerd in het Midden-Oosten. Zo ontstond een grote brand op de internationale luchthaven van Koeweit na een Iraanse droneaanval en bestookten Israël en Iran elkaar met drones en raketten.
• Door de oorlog zijn de brandstofprijzen nog altijd torenhoog. De Europese Commissie werkt aan maatregelen om die pijn te verzachten en kijkt bijvoorbeeld of bedrijven die veel energie gebruiken makkelijker staatssteun kunnen krijgen.

07:25 - Israël en Iran voeren luchtaanvallen over en weer uit

Israël en Iran hebben vannacht en in de vroege ochtend over en weer luchtaanvallen uitgevoerd. Het Israëlisch leger sprak van een aanval op grote schaal op Iraanse infrastructuur, zonder te specificeren wat de doelwitten waren. Staatsmedia in Iran meldden explosies op meerdere plekken in Teheran.

In Libanon werden volgens persbureau AP vijf mensen gedood door Israëlische aanvallen, terwijl in Centraal-Israël meerdere Iraanse raketinslagen werden gemeld. Daardoor raakten volgens Israëlische media minstens veertien mensen gewond.

Hezbollah in Zuid-Libanon haalde verder een Israëlische drone neer, zegt het Israëlische leger. Ook zou er vanuit Jemen een raket zijn afgevuurd richting Israël, die werd onderschept. De aanval is nog niet opgeëist. De Houthi's in Jemen, gelieerd aan Iran, hebben zich in de afgelopen dagen in de oorlog gemengd ter ondersteuning van Teheran.

05:27 - Luchthaven Koeweit met drones aangevallen

Op de internationale luchthaven van Koeweit is een grote brand ontstaan nadat het vliegveld door Iraanse drones was getroffen. Er zijn geen slachtoffers gevallen, meldt het Koeweitse staatspersbureau KUNA.

Volgens de luchtvaartautoriteiten in het emiraat sloegen de drones in op brandstoftanks op het vliegveld, dat afgelopen weken al vaker is aangevallen.

De aanval heeft voor aanzienlijke schade gezorgd aan de brandstoftanks op de luchthaven, meldt KUNA.

02:20 - Trump: 'Oorlog binnen twee, drie weken beëindigen'

De Amerikaanse president Trump heeft tijdens een persconferentie in het Witte Huis gezegd dat hij verwacht dat de oorlog binnen twee of drie weken voorbij is.

Hij zei dat de Verenigde Staten "de klus zullen klaren". De president lichtte even later toe wat hij daarmee bedoelt. "Ik had één doel: geen kernwapens. En dat doel is bereikt", aldus de president. "Ze zullen geen kernwapens krijgen. We zijn nu bezig de klus af te maken."

Trump acht het ook mogelijk dat er een deal komt met Iran. De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken zei dinsdag nog dat zijn land niet in onderhandeling is met de VS.

00:50 - Iraanse minister: 'Krijg directe berichten van Witkoff'

De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Araghchi heeft in een interview met Al Jazeera gezegd dat hij directe berichten ontvangt van de Amerikaanse speciale gezant Steve Witkoff. Hij benadrukte echter dat die contacten voor Iran geen "onderhandelingen" vormen.

Witkoffs berichten omvatten onder meer dreigementen en standpunten die via "vrienden" worden overgebracht, zei Araghchi. "We hebben er geen enkel vertrouwen in dat onderhandelingen met de VS resultaten zullen opleveren. Het vertrouwen staat op nul. We zien geen eerlijkheid."

Ook zei hij dat de Iraanse strijdkrachten niet bang zijn voor een eventuele Amerikaanse grondoperatie. "We wachten op ze", aldus de minister.

Het Witte Huis heeft meermalen gezegd dat de Verenigde Staten en Iran met elkaar in overleg zijn, en dat die gesprekken goed verlopen. Dat het Iraanse regime ontkent dat er onderhandelingen gaande zijn, deed de woordvoerder van president Trump eerder af als "publiek vertoon".

22:09 - The Wall Street Journal: VS stuurt derde vliegdekschip naar Midden-Oosten

Opnieuw is een Amerikaans vliegdekschip vertrokken naar het Midden-Oosten, meldt de krant The Wall Street Journal. Het schip, de USS George H.W. Bush, voegt zich bij de Amerikaanse vloot in de regio en is vandaag vertrokken vanuit marinebasis Norfolk in Virginia (VS).

Eerder werden de Amerikaanse vliegdekschepen USS Abraham Lincoln en USS Gerald Ford al naar het gebied gestuurd. Op het laatstgenoemde vaartuig woedde enkele weken geleden een brand. Ook kampt het schip met andere technische mankementen, waardoor het uit de vaart is genomen. Momenteel ligt het vaartuig in Griekenland ter reparatie.

President Trump heeft gewaarschuwd dat Washington de aanvallen op Iran zou kunnen opvoeren als de VS geen akkoord bereikt met Teheran over onder meer de Iraanse atoom- en raketprogramma's.

22:02 - In beeld: luchtaanval Israël op gebouw Beiroet

Israël voert sinds 2 maart, kort na het begin van de oorlog tegen Iran, ook zware aanvallen uit op Libanon. Doelwit is volgens Israël de militante beweging Hezbollah. Voornamelijk Zuid-Libanon en de Libanese hoofdstad Beiroet worden getroffen.

Het Israëlische leger geeft voorafgaand aan een aanval vaak evacuatiebevelen uit, waardoor vooraf al duidelijk is waar de aanvallen gaan plaatsvinden. Zo ook vandaag, toen het leger een gebouw in Beiroet bestookte. Een aantal mensen stond van een afstandje te wachten op de bom. Het is niet bekend of er slachtoffers zijn gevallen bij de aanval.

20:08 - EU-commissaris Energie wil regels staatssteun grootverbruikers versoepelen

De Europese Commissie werkt aan maatregelen om de gevolgen van de hoge brandstofprijzen te verzachten. EU-commissaris voor Energie Dan Jørgensen zei vandaag in Brussel dat hij onder meer kijkt of landen de belasting op elektriciteit en de nettarieven kunnen verlagen. Ook wil de commissie Europese regels versoepelen, zodat bedrijven die veel energie gebruiken makkelijker staatssteun kunnen krijgen.

"We bereiden ook zaken voor die lijken op de maatregelen die we tijdens de crisis in 2022 hebben ingevoerd." In 2022 was er een energiecrisis, grotendeels veroorzaakt door de Russische invasie in Oekraïne, en het daardoor wegvallen van Russisch gas.

De Eurocommissaris waarschuwt dat de consequenties van de oorlog nog lang voelbaar zullen zijn. "Zelfs al zou er morgen vrede zijn, dan kunnen we nog niet terug naar de normale situatie in de nabije toekomst", zei Jørgensen.

Hij wil ook dat EU-landen nadenken over energiebesparende maatregelen vanwege de aanhoudende onrust in het Midden-Oosten. De Commissie vreest op korte termijn vooral problemen bij bewerkte olieproducten. "Hoe meer we kunnen doen om olie te besparen, en dan vooral diesel en kerosine, hoe beter we ervoor staan", aldus Jørgensen.

17:22 - Revolutionaire Garde zegt dat het Amerikaanse bedrijven in de regio gaat aanvallen

De Islamitische Revolutionaire Garde zegt dat ze vanaf morgen Amerikaanse bedrijven in de regio gaat aanvallen. Dat wil de Garde doen als wraakactie voor de aanvallen op Iran, door de Verenigde Staten en Israël. Het nieuws wordt gebracht door Iraanse staatsmedia.

De Revolutionaire Garde heeft een lijst opgesteld van 18 Amerikaanse bedrijven die ze dreigen aan te vallen. Daarop staan onder meer Microsoft, Google, Apple, Intel, Tesla en Boeing.

"Deze bedrijven moeten rekening houden met de vernietiging van hun eenheden als vergelding voor elke terroristische daad in Iran, te beginnen op woensdag 1 april om 20.00 uur lokale tijd in Teheran", aldus de verklaring.

16:50 - Dodental Libanon loopt op tot 1268

Het dodental in Libanon is opgelopen tot 1268, meldt het Libanese ministerie van Volksgezondheid. Onder hen zijn 125 kinderen.

Sinds 2 maart, kort na het begin van de oorlog op 28 februari, voert Israël intensieve aanvallen uit op Libanon, voornamelijk op het zuiden van het land en op de hoofdstad Beiroet. Israël zegt dat het doelen aanvalt waar leden van Hezbollah zich mogelijk schuilhouden.

Vanmiddag bevestigde Israël opnieuw dat het een deel van Zuid-Libanon langer wil bezetten, ook na de oorlog. In een videoverklaring zegt minister van Defensie Katz een "veilige zone" te willen behouden. Die omstreden term gebruikt Israël ook bij de illegale bezetting van de Golanhoogten in Syrië.

Ook vandaag gaan de aanvallen op Libanon onverminderd door.

Op onderstaande foto's zijn rookpluimen na explosies te zien, in de Libanese hoofdstad Beiroet:

16:32 - Iraanse minister noemt berichten over raketten richting Turkije ongegrond

De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken beweert dat berichten over raketten die op Turkije zijn afgevuurd "volledig ongegrond" zijn. Gisteren bevestigde de NAVO dat ze voor de vierde keer een Iraanse ballistische raket had onderschept die onderweg was naar Turkije.

Minister Abbas Araghchi schrijft erover op zijn Telegram, waar hij terugblikt op een telefoongesprek met zijn Turkse ambtgenoot, Hakan Fidan. Hij zou de Turkse minister hebben laten weten dat de berichten ongegrond zijn.

Ook waarschuwde Araghchi voor de "herhaling van valse vlag-operaties, door vijanden van vrede en vriendschap in de regio".

16:03 - Trump tegen Europese bondgenoten: 'Haal je eigen olie maar'

De Amerikaanse president Trump heeft wederom kritiek geuit op Europese landen die niet betrokken willen raken bij de oorlog. Volgens hem moeten de landen die last hebben van de hoge olieprijzen "de olie maar zelf gaan halen", schrijft hij op zijn socialemediaplatform Truth Social.

"Aan al die landen die geen kerosine kunnen krijgen vanwege de Straat van Hormuz, zoals het Verenigd Koninkrijk, dat weigerde mee te werken aan de onthoofding van Iran, heb ik één suggestie: ten eerste koop van de VS, wij hebben er genoeg van. En ten tweede, verzamel wat moed, ga naar de Straat en PAK HET gewoon", aldus Trump.

Trump heeft in een ander bericht op Truth Social ook kritiek op Frankrijk. De Amerikaanse president is boos op het land omdat het weigerde Amerikaanse militaire vliegtuigen op weg naar Israël door zijn luchtruim te laten vliegen.

"Frankrijk is ZEER ONBEHULPZAAM geweest ten opzichte van de "Slager van Iran", die met succes is uitgeschakeld. "De VS zal dit niet vergeten!!!, aldus Trump.

15:34 - Hegseth bezocht Amerikaanse troepen in het Midden-Oosten

De Amerikaanse minister van Oorlog, Pete Hegseth, heeft zaterdag Amerikaanse troepen in het Midden-Oosten bezocht, vertelde hij op een persconferentie bij het Pentagon. Hij wilde niet zeggen welke bases het waren en in welke landen ze liggen.

Tijdens het bezoek zijn volgens Hegseth twee Iraanse raketten succesvol neergehaald. Ook vertelde Hegseth dat hij sprak met leden van de Amerikaanse luchtmacht en de marine, schrijft CNN.

Volgens de minister vertelden militairen dat ze de "missie willen voltooien". "Geef ons meer bommen, grotere bommen, meer doelen. Laten we dit afmaken", aldus Hegseth

Hegseth beweert ook dat militairen massaal het Iraanse leger hebben verlaten. Dat komt volgens hem doordat de Amerikaanse aanvallen op Iran het moreel hebben verlaagd. Ook zouden er grote frustraties zijn bij hoge Iraanse functionarissen.

"We hebben steeds meer opties, zij steeds minder. Binnen één maand hebben wij de voorwaarden gesteld en de komende dagen zullen doorslaggevend zijn. Iran weet dat en ze kunnen er militair gezien bijna niets tegen doen."

15:04 - Dit is er de afgelopen uren gebeurd

• In Saudi-Arabië, Qatar en Bahrein zijn vannacht drones onderschept. Ook zijn meerdere mensen gewond geraakt door brokstukken en vallend puin.
• De inflatie in Nederland is door de oorlog gestegen naar 2,7 procent. Vooral de oplopende prijzen aan de pomp leiden tot stijging van het inflatiecijfer. Verwacht wordt dat zaken als vluchten en bepaalde voedingsmiddelen ook duurder worden.
• Bij een aanval op een moskee in de Iraanse stad Zanjan zijn zeker drie mensen gedood. Ook raakten twaalf mensen gewond.
• In Iran zijn sinds gisteren vier mensen geëxecuteerd. Het zou gaan om gevangenen die onder meer veroordeeld zijn om banden met de oppositiegroep Iraanse Volksmoedjahedien. Volgens de Iraanse regering waren ze betrokken bij meerdere aanslagen in het land.

14:00 - Netanyahu: Patriarch mag tóch kerkdiensten houden in Jeruzalem

Zondag meldden we in ons liveblog en in dit artikel dat de Israëlische politie kardinaal Pizzaballa had verboden de mis op Palmzondag te vieren in de Heilig Grafkerk in Jeruzalem. Dat leverde veel kritiek op van de katholieke kerk. Later die avond maakte premier Netanyahu via sociale media bekend dat hij Pizzaballa tóch toegang zou verlenen tot de kerk, iets dat de NOS die avond per abuis over het hoofd zag en nu alsnog in dit liveblog meldt.

Netanyahu zegt zich nog steeds "zorgen te maken over de veiligheid van Pizzaballa en zijn geloofsgenoten", vanwege "het feit dat Iran ballistische raketten afvuurt op de heilige plekken" van verschillende geloofsgemeenschappen in Israël. Maar hij zegt nu "toch de autoriteiten de instructie te hebben gegeven om de Patriarch in staat te stellen de diensen te houden die hij wil."

Het is onbekend of Pizzaballa gebruik gaat maken van die mogelijkheid, nu hij Palmzondag wel heeft gemist.

13:39 - Israël wil ook na oorlog deel Zuid-Libanon blijven bezetten

Israël heeft opnieuw bevestigd een deel van Zuid-Libanon langer te blijven bezetten, ook na de oorlog. In een videoverklaring zegt minister van Defensie Katz een "veilige zone" te willen behouden. Die omstreden term gebruikt Israël onder meer bij de illegale bezetting van de Golanhoogten in Syrië.

Deskundigen stelden eerder dat de bombardementen en gevechten in het zuiden van Libanon erop wijzen dat Israël een zogenoemde "bufferzone" wil creëren, net als in Gaza. Minister Katz heeft dat nu duidelijker gemaakt. Er moet een "defensieve linie" komen bij de Litani-rivier, met het doel om Israël te verdedigen.

Ook zegt Katz dat alle inwoners die gevlucht zijn, niet terug kunnen keren "totdat de veiligheid van inwoners in het noorden van Israël kan worden gegarandeerd". Het gaat om honderdduizenden mensen. Daarnaast zegt de minister dat alle woningen in dorpen in het grensgebied zullen worden vernietigd.

NOS op 3 maakte eerder deze video, over het langlopende conflict tussen Israël en Hezbollah:

12:51 - Aanvallen gemeld op Golfstaten

Saudi-Arabië, Qatar en Bahrein melden vannacht luchtafweersystemen te hebben ingezet. Dat schrijft Al Jazeera. Op verschillende plekken zijn brokstukken van onderschepte drones neergekomen.

In Saudi-Arabië zijn twee mensen gewond geraakt door vallend puin, in de stad Al-Kharj. In zuiden van Dubai zijn vier mensen gewond geraakt, toen brokstukken op woningen terechtkwamen. Ook Bahrein meldt aanvallen, er is niet bekendgemaakt of er slachtoffers zijn. Wel schrijft het Bahreinse leger sinds het begin van de oorlog zeker 400 drones en 182 raketten te hebben onderschept.

De Golfstaten worden al weken aangevallen door Iran. Correspondent Daisy Mohr schreef eerder dit artikel over hoe de landen de oorlog in zijn gesleurd, en een uitweg zoeken:

11:28 - Meerdere luchtaanvallen op Israël gemeld

In Israël zijn vandaag meerdere Iraanse luchtaanvallen gemeld. Op een aantal plekken klonk het luchtalarm, onder meer in Jeruzalem. Niet alle raketten werden onderschept door het Israëlische afweersysteem. The Times of Israël schrijft dat acht mensen lichtgewond raakten.

Zo werd er schade gemeld in meerdere steden plaatsen in het midden van Israël:

Ook Hezbollah zegt meerdere doelen in Israël te hebben aangevallen. Onder meer een luchtverdediginginstallatie in Ma'alot-Tarshiha in het noorden zou getroffen zijn door een "zwerm van drones". Dat meldt Al Jazeera.

11:23 - Schade aan de olietanker, die vannacht werd aangevallen bij Dubai

10:27 - Nog twee mensen geëxecuteerd in Iran

In Iran zijn sinds maandag vier mensen geëxecuteerd. Dat meldt persbureau Reuters, op basis van rechtbankgegevens.

Gisterochtend zijn twee mannen geëxecuteerd. Volgens de Iraans-Amerikaanse mensenrechtenorganisatie HRANA gaat het om politieke gevangenen die waren veroordeeld wegens banden met een oppositiegroep. Het regime beweert dat zij betrokken waren bij "terroristische aanslagen" op een overheidsgebouw. HRANA spreekt van ongegronde beschuldigingen.

Vanochtend zouden opnieuw twee mannen zijn geëxecuteerd. Ook zij werden ervan beschuldigd banden te hebben met de groep.

Repressie

In Iran wordt de doodstraf vaak opgelegd en ook uitgevoerd. Volgens de organisatie zijn vorig jaar zeker 2063 mensen geëxecuteerd. Dat getal staat los van het aantal personen dat werd gedood bij protesten.

De repressie van het regime gaat onverminderd door; mensen zijn gewaarschuwd dat ze als vijand van de staat worden behandeld zodra ze de straat op gaan om te protesteren. Het is tegelijkertijd moeilijk te verifiëren wat er zich in het land afspeelt, omdat er weinig beelden naar buiten komen. Wie wel beelden deelt, loopt het risico te worden gearresteerd.

Ook vandaag werd dat bevestigd door een woordvoerder van het Iraanse regime. Elk vorm van samenwerking met "vijandige staten", zal worden bestraft. Ook het delen van foto's of video's van schade, wordt gezien als het delen van inlichtingen. Mensen zouden daarmee "angst zaaien", aldus de woordvoerder. Omdat het oorlogstijd is, zullen straffen worden verzwaard volgens hem.

Volgens Iraanse media zijn in de afgelopen weken zeker 1000 mensen gearresteerd.

09:52 - Moskee aangevallen in Iran, zeker drie doden

Een moskee in de Iraanse stad Zanjan is aangevallen. Dat meldt het Iraanse persbureau IRNA. Bij de aanval zijn zeker drie mensen gedood. Twaalf mensen raakten gewond en zijn naar het ziekenhuis gebracht.

Bij de aanval zouden een bibliotheek, kantoor, islamitische bank en een gastenverblijf zijn geraakt. Ook omliggende winkels zijn geraakt. Het persbureau meldt niet of het gaat om een Israëlische of Amerikaanse aanval.

Het aan het regime gelieerde persbureau Fars meldt ook schade. Een deel van de koepel en de minaret van de moskee zouden beschadigd zijn.

De stad Zanjan ligt ten noordwesten van de hoofdstad Teheran. Eerder meldde het Israëlische leger een nieuwe reeks aanvallen op de hoofdstad uit te voeren. Het is niet bekend of er een verband is tussen de aanvallen.

09:01 - Israël: nieuwe golf aanvallen op Teheran

Het Israëlische leger zegt op X een nieuwe reeks aanvallen te hebben uitgevoerd op de Iraanse hoofdstad Teheran. Informatie over de schade of eventuele slachtoffers is nog niet bekend. In de vroege ochtend waarschuwde het Israëlische leger voor een luchtaanval op een wijk in de stad. Het leger deelde de waarschuwing in het Farsi op X.

De vraag is hoeveel Iraniërs die hadden meegekregen. Miljoenen Iraniërs zijn al weken afgesloten van de buitenwereld. "Nu de internetblokkade zijn tweede maand ingaat, vullen desinformatie en propaganda steeds meer de leemte", waarschuwt internetwaakhond Netblocks. Volgens de waakhond gebeurt dat zowel in Iran als internationaal.

08:20 - Inflatie in Nederland gestegen door oorlog

Uit de eerste berekening van het Centraal Bureau voor de Statistiek blijkt dat de inflatie deze maand is gestegen naar 2,7 procent. Dat betekent dat de kosten voor het dagelijks leven hoger liggen dan een jaar geleden.

Vooral de oplopende prijzen aan de pomp leiden tot de stijging van het inflatiecijfer. De verwachting is dat ook andere zaken in prijs zullen stijgen, zoals vakantievluchten en bepaalde voedingsmiddelen.

Lees daar meer over in dit artikel:

07:40 - Dit is er de afgelopen uren gebeurd

• De Amerikaanse president Trump wil graag een einde aan de oorlog in Iran, zelfs als de Straat van Hormuz gesloten blijft. Dat melden bronnen aan de Amerikaanse krant The Wall Street Journal. Trump zou in de afgelopen dagen met adviseurs gesproken hebben over het scenario.
• In Zuid-Libanon zijn gisteren zeker vier Israëlische militairen gedood. Dat meldt het Israëlische leger. Het leger is in Zuid-Libanon bezig met een grondoffensief tegen Hezbollah. Minstens tien Israëlische militairen zijn omgekomen, in ruim een maand oorlog.
• Voor de kust van de Verenigde Arabische Emiraten is vannacht een olietanker getroffen door een projectiel. De tanker vloog daarna in brand, maar die is inmiddels geblust. Er is geen olie vrijgekomen, zeggen autoriteiten. Ook raakte niemand gewond. De tanker voer onder de Koeweitse vlag. Koeweit zegt dat het gaat om een Iraanse aanval.

07:38 - Geen olielek na brand op Koeweitse tanker

Bij de brand op een olietanker voor de kust van de Verenigde Arabische Emiraten is geen olie vrijgekomen. Dat zeggen de autoriteiten in Dubai. Ook raakte niemand gewond.

Het schip lag voor de kust van Dubai toen het werd getroffen door een projectiel. Daarna vloog het in brand. De brand is inmiddels geblust, maar het is nog onbekend wat de verdere schade is.

Het schip voer onder de Koeweitse vlag en zou een lading van zo'n 2 miljoen vaten aan olie aan boord hebben gehad. Volgens Koeweit gaat het om een Iraanse aanval.

06:51 - 'Trump wil einde aan de oorlog, ook zonder opening Straat van Hormuz'

President Trump wil graag een einde aan de oorlog in Iran, melden bronnen aan The Wall Street Journal. Hij zou bereid zijn om de oorlog te beëindigen, zelfs als de Straat van Hormuz gesloten blijft, schrijft de krant.

Trump zou in de afgelopen dagen met zijn adviseurs hebben gesproken over het scenario, maar een beslissing is nog niet genomen.

Al meerdere keren legde Trump een deadline op aan Iran om de straat te heropenen. De huidige deadline van Trump staat op 7 april.

Als Trump de oorlog zou beëindigen en de zeestraat later zou proberen te heropenen, kan dat "een complexe operatie" worden volgens de krant. Daarvoor zouden de Verenigde Staten moeten inzetten op diplomatieke druk op het Iraanse regime.

Sinds het begin van de oorlog blokkeert Iran de Straat van Hormuz grotendeels. Zo zou er sprake zijn van selectieve doorgang, waarin de Iraniërs bepalen welke schepen mogen passeren. Onder meer Pakistaanse en Chinese schepen zouden de zeestraat door mogen.

05:46 - Israël meldt dood van vier militairen

In Zuid-Libanon zijn gisteren zeker vier Israëlische militairen gedood. Dat heeft het Israëlische leger bekendgemaakt. Israël is bezig met een grondoffensief tegen Hezbollah in het buurland.

In ruim een maand oorlog zijn minstens tien Israëlische militairen gesneuveld.

Afgelopen zondag kondigde de Israëlische premier Netanyahu het bevel aan een groter deel van Zuid-Libanon te bezetten. De premier zegt dat Hezbollah in Zuid-Libanon volledig moet worden uitgeschakeld.

Vooral in het grensgebied tussen de landen wordt hard gevochten, maar ook burgerdoelen op meerdere plekken in het land worden op grote schaal aangevallen, waaronder de hoofdstad Beiroet. In hele land zijn tienduizenden mensen op de vlucht voor het geweld.

04:25 - Dubai: brand op olietanker geblust

De brand op een Koeweitse olietanker is geblust, zeggen de autoriteiten in Dubai. De schade aan het schip wordt nog onderzocht. Er is geen nieuwe informatie of er olie is gelekt.

De ruim 300 meter lange olietanker was getroffen door een drone of raket. Volgens Koeweit ging het om een Iraanse aanval. Het schip zou een lading van zo'n 2 miljoen vaten aan olie aan boord hebben gehad toen het werd getroffen.

01:28 - Olietanker in brand bij Dubai door projectiel

Voor de kust van de Verenigde Arabische Emiraten is een olietanker getroffen door een projectiel en in brand gevlogen. Dat meldt de Britse maritieme veiligheidsorganisatie UKMTO. Koeweit zegt dat het gaat om een Koeweitse olietanker die is aangevallen door Iran.

De olietanker was volgeladen en lag voor anker in de haven van Dubai op het moment dat die werd getroffen. Het Koeweitse staatsbedrijf zegt dat er mogelijk olie lekt in zee. Dubai meldt dat de voltallige bemanning in veiligheid is gebracht. Het is onduidelijk hoe groot de schade is aan het ruim 300 meter lange schip.

Een Iraanse functionaris waarschuwt dat geen enkel "vijandig land" de Straat van Hormuz mag bevaren. Alleen als er vooraf een akkoord over is gesloten mogen vrachtschepen of tankers passeren, zegt hij tegen nieuwszender Al Jazeera.

De drukke zeestraat is van cruciaal belang voor de wereldwijde olie- en gastoevoer. Sinds Israël en de VS een oorlog zijn begonnen tegen Iran is de zeeroute effectief geblokkeerd door de Iraanse strijdkrachten. Dit heeft geleid tot een forse stijging van energieprijzen wereldwijd.

21:00 - Dit is er de afgelopen uren gebeurd

De laatste ontwikkelingen rond de oorlog in het Midden-Oosten gemist? Dit is er de afgelopen uren gebeurd:

• Het Witte Huis blijft herhalen dat de Verenigde Staten en Iran met elkaar in overleg zijn en dat die gesprekken goed verlopen. Ook vanavond stelde de woordvoerder dit. Dat meerdere functionarissen van het Iraanse regime ontkennen dat er onderhandelingen gaande zijn, deed de woordvoerder af als "publiek vertoon".
• De NAVO heeft voor de vierde keer een Iraanse ballistische raket neergehaald die onderweg was naar Turkije. "De NAVO is voorbereid op zulke dreigingen en zal altijd doen wat er nodig is om alle bondgenoten te verdedigen", aldus het bondgenootschap.
• Er zijn opnieuw twee vredeshandhavers van de VN omgekomen in Libanon. Het gaat om twee Indonesische blauwhelmen, bevestigt de VN-missie Unifil. Hun voertuig werd geraakt door een explosief. Het is niet duidelijk wie er achter de aanval op het VN-konvooi zit.
• Spanje staat het de VS niet toe om met Amerikaanse militaire vliegtuigen gebruik te maken van het Spaanse luchtruim voor de oorlog tegen Iran. Dat heeft de minister van Defensie bevestigt na berichtgeving in Spaanse media. De Amerikaanse president Trump dreigde eerder met een volledig handelsembargo omdat Spanje de VS niet toestond om twee Spaanse militaire bases te gebruiken.

20:37 - Witte Huis: onderhandelingen met Iran verlopen goed

De Verenigde Staten en Iran zijn in gesprek met elkaar, benadrukte woordvoerder Leavitt van het Witte Huis tijdens een persconferentie. Dat meerdere functionarissen van het Iraanse regime ontkennen dat er onderhandelingen zijn, doet ze af als "publiek vertoon".

Volgens het Witte Huis heeft Iran ingestemd met sommige punten van de VS en verlopen de onderhandelingen goed. De Iraniërs met wie de VS nu in gesprek is, lijken achter de schermen "redelijker" dan hun voorgangers, aldus Leavitt.

De woordvoerder zei daarnaast dat als Iran de kans op onderhandelen afwijst, het Amerikaanse leger klaarstaat "om de Amerikaanse president alle beschikbare opties te bieden om ervoor te zorgen dat dit regime een zware prijs blijft betalen".

17:54 - NAVO bevestigt onderscheppen raket bij Turkije

De NAVO bevestigt dat het een Iraanse ballistische raket heeft onderschept die onderweg was naar Turkije. "De NAVO is voorbereid op zulke dreigingen en zal altijd doen wat er nodig is om alle bondgenoten te verdedigen", laat een woordvoerder van het bondgenootschap weten via X.

16:40 - Turkije: NAVO haalt opnieuw Iraanse raket neer

Turkije meldt dat er opnieuw een ballistische raket is neergehaald die vanuit Iran het Turkse luchtruim binnendrong. Volgens het ministerie van Defensie is de raket neergehaald door NAVO-luchtafweer in het oosten van de Middellandse Zee.

Het is de vierde keer sinds de Amerikaanse en Israëlische aanvallen op Iran begonnen dat een raket het Turkse luchtruim binnendringt. In geen van de gevallen leidde dat tot schade of slachtoffers.

16:22 - Nog twee Indonesische blauwhelmen gedood in Libanon

In Libanon zijn vandaag twee vredeshandhavers van de plaatselijke VN-missie omgekomen en meerdere anderen leden van de vredesmacht zijn gewond geraakt. Een van hen is zwaargewond. Dat schrijft The New York Times op basis van een rapport van de Verenigde Naties dat de krant inzag. Het konvooi met Indonesische vredeshandhavers werd getroffen door "een explosie waarvan de oorzaak onbekend is".

Gisteren kwam er ook al een VN-blauwhelm om door een aanval. De VN-vredesmissie liet over die aanval weten dat het nog niet duidelijk was door wie het projectiel was afgevuurd.

De VN-missie is al tientallen jaren in het zuiden van Libanon aanwezig om de vrede in het gebied te bewaken. Het mandaat voor de missie Unifil loopt eind dit jaar af en wordt daarna afgebouwd. Dat besloot de VN-Veiligheidsraad vorig jaar.

15:28 - Israël meldt aanval op universiteit in Teheran

Het Israëlische leger zegt dat het de afgelopen dagen een universiteit in de Iraanse hoofdstad Teheran heeft aangevallen. Het gaat om de Iman Hossein Universiteit, een universiteit die is opgericht door de Iraanse Revolutionaire Garde. Volgens het Israëlische leger werd er onderzoek gedaan naar geavanceerde wapens.

Gisteren dreigde Iran Amerikaanse campussen in het Midden-Oosten te gaan aanvallen, tenzij de VS de aanvallen op Iraanse scholen formeel veroordeelde. Dat moest voor het middaguur vandaag gebeuren, schreven Iraanse media. De Iraanse Revolutionaire Garde riep medewerkers, studenten en andere burgers op om op minimaal een kilometer afstand van het terrein te blijven.

12:40 - 'Spanje verbiedt de VS om gebruik te maken van zijn luchtruim'

Navo-lidstaat Spanje staat Amerikaanse militaire vliegtuigen niet toe om het Spaanse luchtruim te gebruiken voor de oorlog tegen Iran, schrijft de krant El País op basis van militaire bronnen. Kort na het uitbreken van de oorlog zei premier Sánchez al dat de Amerikaanse luchtmacht niet vanaf Spaanse bases mag opereren. Gebruik voor andere doeleinden dan de oorlog in het Midden-Oosten, zoals de bevoorrading van Amerikaanse troepen in Europa, is wel toegestaan. Alleen voor toestellen in nood wordt een uitzondering gemaakt.

De linkse Spaanse regering keerde zich vanaf het begin van de oorlog openlijk tegen de oorlog tegen Iran. "Wij zullen niet medeplichtig zijn aan iets wat slecht is voor de wereld en wat indruist tegen onze normen en waarden", zei premier Sánchez.

In een reconstructie van de weken voorafgaand aan de oorlog schrijft El País dat de VS vijftien tankvliegtuigen op de bases Rota en Morón stationeerde. De VS informeerde toen ook of daar plaats was voor bommenwerpers om een eventuele aanval op NAVO-landen of andere Amerikaanse bondgenoten te vergelden. De B-1's en B-52's zouden alleen gebruikt worden om Iraanse opslagplaatsen of lanceerinstallaties te bombarderen.

Het plan ging van tafel omdat Spanje niet mee wilde werken aan een operatie waarvoor geen steun is in het internationaal recht of die niet gesteund wordt door de VN, de NAVO of de EU, aldus El País. De bommenwerpers opereren nu vanuit het VK, de tankvliegtuigen vanuit andere landen in Europa, waaronder Roemenië.

Spanje helpt wel mee bij de verdediging van Cyprus tegen raketaanvallen. Het fregat Cristóbal Colón vaart mee in het vlootverband waar ook het Nederlandse luchtverdedigings- en commandofregat Zr.Ms. Evertsen deel van uitmaakt.

12:23 - Brand uitgebroken op olieraffinaderij Haifa

Bij de Israëlische havenstad Haifa staat een olieraffinaderij in brand. Volgens de brandweer ontstond die door het neerkomen van brokstukken van een raket. Het is niet bekend waar die vandaan kwam, uit Iran of van de Libanese Hezbollah-militie.

Op het terrein van de raffinaderij staan een gebouw en een tankauto in brand. De brandweer probeert te voorkomen dat het vuur zich uitbreidt en zoekt naar mensen die nu geen kant op kunnen.

Minister van Energie Cohen zegt dat productiecapaciteit niet is aangetast.

11:50 - Iraakse en Syrische luchtmachtbases geraakt bij luchtaanvallen

De Iraakse luchtmachtbasis Mohamad Alaa bij Bagdad is door raketten geraakt. Een vliegtuig liep daarbij schade op, maar er zijn geen slachtoffers. Wie voor de aanval verantwoordelijk was, is niet bekend. Dat kan Iran zijn maar ook een militie uit Irak zelf die gelieerd is aan Iran.

Dergelijke groepen vuren ook drones en raketten af op staten aan de Perzische Golf. Nieuwszender Al Jazeera schrijft dat dit de betrekkingen tussen Irak en die Golfstaten ernstig onder druk zet.

Militaire bases in Syrië, aan de grens met Irak kwamen ook onder vuur. Daar ging het om aanvallen met drones, laat het Syrische ministerie van Defensie weten. De meeste zouden uit de lucht zijn gehaald. Schade of slachtoffers worden niet gemeld.

11:07 - Beperking luchtruim door gewapende conflicten zet veiligheid onder druk

Het internationale vliegverkeer komt onder druk te staan door beperking van het luchtruim als gevolg van gewapende conflicten. Dat heeft de Europese luchtvaartautoriteit EASA aan persbureau Reuters laten weten.

In het Midden-Oosten worden vliegcorridors ingeperkt vanwege de oorlogen die daar plaatsvinden. Ook de oorlog tussen Oekraïne en Rusland en de gevechten tussen Afghanistan en Pakistan leidden ertoe dat routes moeten worden geschrapt. Daardoor wordt het extra druk op routes die wel veilig zijn en dat brengt risico's met zich mee.

"Het is duidelijk dat het concentreren van verkeer op bepaalde routes, de beschikbaarheid van luchtruim voor luchtverkeersleiding en dat vliegtuigen routes moet gebruiken die minder gebruikelijk zijn, veiligheidsrisico's kunnen opleveren", zegt een EASA-directeur tegen Reuters.

10:32 - Iran bevestigt dood marinecommandant Revolutionaire Garde

Iran heeft de dood bevestigd van de commandant van de marine-afdeling van de Islamitische Revolutionaire Garde. Alireza Tangsiri is aan de gevolgen van zijn verwondingen overleden.

Tangsiri had de rol van admiraal. Als marinecommandant was hij onder meer verantwoordelijk voor de afsluiting van de Straat van Hormuz.

De Israëlische minister van Defensie Katz meldde donderdag al dat Tangsiri en andere hoge marine-officieren bij een "precisie-aanval" waren omgebracht.

10:15 - Israëlisch leger: aanvallen op Iraanse wapenfabrieken opgevoerd

Het Israëlisch leger zegt dat de aanvallen op Iraanse wapenfabrieken zijn opgevoerd. Alleen vannacht al zou het meer dan tachtig bommen hebben afgeworpen. In het weekeinde ging het om veertig bommen.

Bij de aanvallen van vannacht zouden onder andere een complex voor assemblage van langeafstandsraketten zijn geraakt en een fabriek waar onderdelen voor antitank- en luchtdoelraketten worden gemaakt.

09:00 - 'VS zette op dag 1 oorlog nieuwe, ongeteste raket in'

De VS heeft volgens The New York Times op de eerste dag van de oorlog tegen Iran een raket gebruikt die nog niet in een oorlogssituatie was getest. Twee PrSM-raketten (Precision Strike Missile) kwamen volgens de krant neer op een sporthal en basisschool in de stad Lamer. Volgens Iraanse media zijn bij die aanvallen zeker 21 mensen omgekomen.

De krant komt tot deze conclusie met hulp van beelden die tijdens en na de aanval zijn gemaakt. De beelden zijn met hulp van militaire experts geanalyseerd. Een bron bij het Amerikaanse ministerie van Defensie heeft het gebruik van de raket bevestigd.

Een PsRM-raket is een raket met een bereik van 60 tot zo'n 500 kilometer. Hij ontploft net boven zijn doel en verspreidt dan kleine stukjes metaal. De testfase werd vorig jaar afgerond.

De sporthal en de school stonden dicht bij een terrein van de Islamitische Revolutionaire Garde. Het is niet bekend of ook dat is geraakt. Evenmin is duidelijk of de raket een ontwerpfout heeft of dat hij bij het lanceren een verkeerde doellocatie heeft meegekregen.

Diezelfde dag werd honderden kilometers verder in de stad Minab een meisjesschool door een raket getroffen, waarschijnlijk een Amerikaanse Tomahawk. Daar zijn volgens Iran 175 mensen bij omgekomen, onder wie veel kinderen. Deze school stond naast gebouwen van de Revolutionaire Garde.

08:27 - Beurzen zakken, olieprijs stijgt

Net als vorig week lijken de financiële markten te reageren op de berichten over een mogelijke inzet van Amerikaanse militairen op Iraans grondgebied.

De Aziatische beurzen staan in het rood. De Japanse beus Nikkei verliest ruim 3 procent en ook de beurs in Hong Kong staat ruim 1 procent in de min. De verwachting is dat ook de Europese beurzen zometeen lager zullen openen.

Olie is weer duurder geworden. Een vat Brent-olie, de graadmeter voor de olie uit het Midden-Oosten, kost nu meer dan 115 dollar. Inmiddels is ook de prijs voor Amerikaanse olie opgelopen tot boven de 100 dollar.

De adviesprijs voor benzine aan de Nederlandse pomp blijft vanochtend onveranderd, namelijk 2,57 euro per liter.

07:44 - Dit is er de afgelopen uren gebeurd

De ontwikkelingen rond de oorlog in het Midden-Oosten gemist? Dit is er de afgelopen uren gebeurd:

• President Trump dreigt met een bezetting van het Iraanse eiland Kharg, cruciaal voor de olie-industrie. Dat zou betekenen dat de strijd die nu met raketten en drones wordt gevoerd over gaat in een grondoorlog. Iran zegt daarop voorbereid te zijn.
• De oorlog in het Midden-Oosten is de vijfde week ingegaan. Vannacht zijn weer meerdere landen aangevallen. Veel details over schade en slachtoffers ontbreken nog.
• In Koeweit is een medewerker van een elektriciteitscentrale omgekomen bij een luchtaanval. Die was vrijwel zeker het werk van Iran.
• In Zuid-Libanon is bij een aanval een VN-blauwhelm uit Indonesië omgekomen. Wie er achter die aanval zat is onbekend.

06:57 - Aanvallen over en weer gemeld in vijfde week van de oorlog

De Amerikaans-Israëlische oorlog tegen Iran is de vijfde week ingegaan. Het Israëlisch leger zegt dat het vannacht "militaire infrastructuur" in Teheran heeft aangevallen. De Amerikaanse president Trump zegt in een interview met de Financial Times dat de VS de afgelopen weken 13.000 doelen heeft gebombardeerd en dat dat er nog zo'n 3000 op het lijstje staan.

Iran heeft op zijn beurt weer raketten op Israël en staten aan de Perzische Golf afgevuurd. Details over aantallen, schade en eventuele slachtoffers zijn er nog niet.

Zaterdag mengden de Houthi's uit Jemen zich in de strijd. Ze vuurden naar eigen zeggen meerdere raketten af op Israël. Israël zegt dat het gisteren twee drones uit Jemen heeft onderschept.

Ook in Libanon gaat de oorlog door. Premier Netanyahu heeft het Israëlische leger het bevel gegeven om een groter deel van Zuid-Libanon blijvend te bezetten. In een videotoespraak zei hij dat de "huidige veiligheidsbufferzone" tegen aanvallen van Hezbollah wordt uitgebreid.

06:10 - Trump dreigt met inname Iraans olie-eiland Kharg

President Trump zegt in de Financial Times dat hij overweegt om het Iraanse olie-eiland Kharg in te nemen. Op dat eiland in de Perzische Golf staat Irans grootste olieterminal. 90 procent van de Iraanse olie wordt via die terminal geëxporteerd. Kharg is daarom van cruciaal belang voor de inkomsten van het land.

"Om eerlijk te zijn zou ik het liefst de olie van Iran afpakken", zegt Trump in de Britse krant. "Sommige mensen thuis in de VS zeggen: 'Waarom doe je dat?' Maar dat zijn domme mensen."

"Misschien nemen we het eiland Kharg in, misschien niet", gaat hij verder. "We hebben heel wat opties. Het zou betekenen dat we daar een tijdje moeten blijven."

De vrees voor een Amerikaans grondoffensief boots on the ground werd de afgelopen week sterker. De Amerikanen hebben al 3500 militairen in de regio die in Iran aan land zouden kunnen gaan.

Trump zei ook dat in de indirecte gesprekken met Iran - via Pakistaanse bemiddelaars - vooruitgang wordt geboekt. "Het kan snel tot een akkoord komen", zei hij. Trump heeft de Iraniërs een deadline tot 7 april gesteld.

04:14 - Medewerker elektriciteitscentrale Koeweit gedood bij aanval

In het Midden-Oosten zijn vannacht opnieuw meerdere Golfstaten aangevallen door Iran. In Bahrein, de Verenigde Arabische Emiraten en Saudi-Arabië gingen de waarschuwingssirenes af.

In Koeweit werd een gebouw bij een elektriciteitscentrale geraakt. Daarbij kwam een medewerker uit India om het leven. In Bahrein waren meerdere explosies te horen, omdat volgens de autoriteiten de luchtafweer in actie kwam.

04:05 - Trump: komende dagen 20 olietankers door Straat van Hormuz

President Trump zegt dat Iran de komende dagen twintig olietankers door de Straat van Hormuz laat varen. De blokkade van de belangrijke vaarroute sinds het begin van de oorlog in het Midden-Oosten heeft de olieprijzen wereldwijd flink doen stijgen.

"Uit respect, denk ik, hebben ze ons 20 grote, grote olietankers gegeven die door de Straat van Hormuz zullen varen, en dat begint vandaag, voor de komende dagen", zei Trump vanuit zijn regeringsvliegtuig Air Force One. Iran heeft het nieuws nog niet bevestigd.

00:45 - VN-vredeshandhaver gedood bij aanval in Zuid-Libanon

In het zuiden van Libanon is een Indonesische vredeshandhaver van de VN-vredesmacht in het land omgekomen door een aanval. De Indonesische regering veroordeelt het incident en wil dat er een onderzoek komt. Ze zegt dat de veiligheid van VN-blauwhelmen nooit in gevaar mag worden gebracht.

Volgens de VN ontplofte er een projectiel bij een van de posten van de vredesmacht in de omgeving van Adshit al-Qusayr in het zuiden van Libanon. Een andere vredeshandhaver raakte daarbij ernstig gewond.

De VN-vredesmacht zegt dat nog niet duidelijk is door wie het projectiel was afgevuurd. Daar wordt nu onderzoek naar gedaan. Sinds het uitbreken van de oorlog in het Midden-Oosten zijn de gevechten tussen Israël en Hezbollah in Libanon weer opgelaaid.

De blauwhelmen van de VN zijn al tientallen jaren in Zuid-Libanon om de vrede in het gebied te bewaken. Aan de missie Unifil komt eind dit jaar een einde.

06:48 - Welkom

In dit liveblog houden we je op de hoogte van het laatste nieuws over de aanvallen over en weer in het Midden-Oosten. Het blog van vorige week is hier terug te vinden.