Chef de mission Wüst: via snelweg A28 naar Olympische Spelen 2028

Het was ergens eind 2022 dat tijdens een ontmoeting in een snelwegrestaurant langs de A28, ter hoogte van Zwolle, de kiem werd gelegd voor de samenwerking tussen Ireen Wüst en sportkoepel NOC*NSF. Aan de ene kant van de tafel: een schaatsster, 's lands meest gedecoreerde olympiër, die dat jaar haar imposante loopbaan had afgesloten. Daartegenover: André Cats, de hoogste baas van de Nederlandse sportkoepel, die een luisterend oor bood.

"Ik zag een sporter waarvoor ik veel respect had", herinnert de directeur topsport van NOC*NSF zich dinsdag. "Maar ik zag ook een jonge vrouw die nog zoekende was. Eerlijk is eerlijk, ik had toen niet meteen iets van: daar zit onze toekomstige chef de mission."

Wat wil je?

De vraag die bij die ontmoeting centraal stond: wat wil je? Cats: "Ireen vertelde toen dat ze graag haar ervaring wilde doorgeven. Inclusief fouten die ze had gemaakt en kwetsbaarheden die ze aan de dag had gelegd. Ze raakte daarmee de juiste snaar." Lachend: "Het woord chef de mission is bij die gelegenheid een paar keer gevallen, ja."

Echt serieus werd de belangstelling pas halverwege 2025. Er werd meermaals gesproken en in september kwamen beide partijen in stilte tot een akkoord over de aanstelling van Wüst als chef de mission.

Wat volgens Cats meespeelde, was het feit dat de invulling van die functie in de loop der jaren steeds meer is veranderd. "Eerst waren het bestuurders die chef de mission werden. Daarna directeuren en sinds een jaar of wat oud-topsporters."

Verjonging

Wüst (40) treedt tijdens de Zomerspelen van Los Angeles 2028 in de voetsporen van de 48-jarige Pieter van den Hoogenband. Twee jaar later neemt ze in de winter naar alle waarschijnlijkheid in die functie het stokje over van Carl Verheijen (51). De 35-jarige Jetze Plat is benoemd tot opvolger van de zes jaar oudere paralympisch chef de mission Esther Vergeer. NOC*NSF maakt daarmee duidelijk dat binnen de sportkoepel voor verjonging is gekozen.

"Pieter, Carl en Esther gaven allen aan graag door te willen in deze functie", vertelt Cats op nationaal topsportcentrum Papendal. "Maar we kiezen ervoor om ze door te schuiven. Ze beschikten niet over een contract voor onbepaalde tijd. We vinden het een goed idee om de volgende generatie een plek te geven. Dit was een mooi moment om te rouleren."

Eerste vrouw

Dat met Wüst voor het eerst in bijna een eeuw een vrouw is benoemd tot aanvoerder van de Nederlandse olympische ploeg noemde Cats een welkom gegeven. "Een heel goede bijkomstigheid. De Nederlandse olympische ploeg is op de Spelen al een tijd afhankelijk van de inbreng van de vrouwelijke atleten, waar het winnen van medailles betreft. Het werd hoog tijd dat we een keer een vrouw op deze post zouden benoemen. Al is de keuze voor Ireen niet op basis van haar vrouw-zijn bepaald."

Dat Wüst een meerwaarde kan zijn voor de olympische ploeg is volgens Cats de doorslaggevend factor geweest. Het feit dat de Brabantse als wintersporter in eerste instantie haar weg moet zien te vinden op de Zomerspelen, is voor de directeur topsport van ondergeschikt belang. "Topsporters verstaan elkaars taal. Ongeacht welke achtergrond ze hebben."

De aanstelling van Wüst bewijst in Cats' optiek eens te meer dat de sportkoepel op de Spelen niets aan het toeval overlaat. "Het Internationaal Olympisch Comité feliciteerde ons met de benoeming van Wüst als opvolger van Van den Hoogenband. Dat zegt genoeg."

Meerwaarde

Cats kon het niet nalaten te benadrukken. "De meerwaarde die een olympisch kampioen als chef de mission met zich meebrengt, is echt enorm. Er is geen wiskundige formule te bedenken die bepaalt in hoeverre een chef de mission een aandeel heeft in het succes van een atleet. Maar neem van mij aan dat het als sporter een band schept wanneer er op de Olympische Spelen een chef de mission die ook goud heeft gewonnen pal achter je staat."