Stemmen tellen, hoe moeilijk kan het zijn? ‘Je raakt wel eens een stempas kwijt’
Het tellen van de stemmen voor de gemeenteraadsverkiezingen is voorbij, en dus kan het hertellen beginnen. In Bergen op Zoom raakte de lokale partij GBWP maandag een zetel kwijt na een hertelling van de stemmen. Ondertussen wordt er in Eindhoven en Bernheze ook serieus geroepen om een tweede telronde. Ja, er gaat nog wel eens wat fout bij het tellen van de stemmen. En het kleinste verschil kan al grote gevolgen hebben. Wij vroegen aan stemmenteller Kristian uit Oss hoe moeilijk dat stemmen tellen nu helemaal kan zijn.
Het tellen begint met het plechtig wachten tot er officieel mag worden begonnen. “Op de stembus zit een hangslot. Ons bureau ging al om zes uur dicht, maar het slot mag pas om negen uur open. Dat is voor iedereen gelijk.”
“Dan worden de stembiljetten op de grond gespreid. Je vouwt ze open en legt alle biljetten op elkaar. Je hebt dan een hele hoge stapel stembiljetten. Dan sorteer je ze eerst op partij. Wij hadden negen partijen en dus negen stapeltjes. Vervolgens ga je tellen.”
Ingewikkeld
En dat tellen is best nog wel ingewikkeld. “In het ideale geval zijn alle stemmen gelijk aan het aantal stempassen. Bij ons klopte dat de eerste paar keer niet. Dan moet je opnieuw beginnen.” Heel frustrerend: “We moesten meerdere keren hertellen. Uiteindelijk kwamen we op een ongeveer kloppend aantal.”
Een ongeveer kloppend aantal? “We zaten er misschien één of twee naast. Maar je raakt wel eens een stempas kwijt. Het aantal stemmen hebben we echt heel vaak herteld. Dat klopte, dat weet ik echt zeker.”
LEES OOK: Bergen op Zoom niet opnieuw naar stembus na hertelling gemeenteraadsverkiezingen
Ruim vier uur tellen
650 stemmen moest Kristian samen met drie anderen tellen. 350 van de gemeenteraadsverkiezingen en 300 van het referendum. Daar deden ze meer dan vier uur over. Om half één in de nacht waren ze klaar. En dat was een klein stembureau. “In het gemeentehuis moesten ze 1200 stemmen tellen alleen voor de gemeenteraadsverkiezingen.”
Een engelengeduld is vereist. “Op een gegeven moment wil je gewoon dat het klopt. Ik weet nog dat mijn stapeltje van de SP bleek te kloppen, iets van 40 voorkeursstemmen voor losse mensen en 47 voor de lijsttrekker. Dat was zo’n opluchting. Je bent als teller heel blij als mensen op de lijsttrekker stemmen. Dat is veel makkelijker tellen. Bij lokale partijen is dat vaak een ramp, die hebben veel meer mensen met voorkeursstemmen.”
“Ik snap dat de gedachte op een gegeven moment in je opkomt om gewoon een paar stemmen een partij toe te voegen zodat het klopt. Het is natuurlijk onvergefelijk, maar ik snap de gedachte. Het is zo frustrerend als het niet klopt.”
Mensenwerk
En ja, Kristian snapt dus wel dat het fout kan gaan. “Het is mensenwerk. Stemmen tellen met een groep mensen die je niet kent is ingewikkeld en op een gegeven moment ben je moe.” En dan hijgen er ook nog eens allemaal mensen in je nek. “We moesten zo snel mogelijk een tussenstand kunnen geven. Als het te lang duurt, komt er wel even een ambtenaar om de hoek kijken die vraagt wanneer we iets weten.” Je zou bijna denken dat het een klein wonder is dat het nog zo vaak goed gaat.