Goed nieuws voor liefhebbers van Vincent van Gogh, de schilder staat tóch op twee foto's

EINDHOVEN - Verrast, maar niet uit het veld geslagen. Frank van den Eijnden, directeur van Van Gogh Brabant en voorzitter van Van Gogh Europe, reageert best laconiek op het nieuws dat er jarenlang sprake is geweest van een persoonsverwisseling bij twee foto’s van Vincent van Gogh. Op één afbeelding staat namelijk zijn twee jaar oudere broer, Theo.

De ontdekking - na ruim zestig jaar - werd donderdag wereldkundig gemaakt. De twee foto’s waren – tot het afgeronde onderzoek naar de echtheid – de enige die van de Brabantse schilder zijn gemaakt. Hij was toen dertien. Vincent wilde niet graag op de gevoelige plaats vastgelegd worden, portretten schilderde hij het liefst zelf. Maar er is hoop.

Klassenfoto in Tilburg gemaakt
Volgens Van den Eijnden is er wel degelijk een andere foto, waarop Vincent van Gogh te zien is. Een afbeelding, die nota bene in Brabant is geschoten. Het gaat om een foto van de Rijks HBS Willem II in Tilburg waar de kunstenaar onderwijs genoot. Ten tijde van de foto moet hij dertien jaar zijn geweest; zijn 'dubbelganger' is overigens niet broer Theo.

“Wij gaan nu bij het Van Gogh Museum het uitdrukkelijke verzoek neerleggen om een onderzoek in te stellen naar wie Vincent is op de bewuste foto”, vertelt Van den Eijnden. “Het is zeker dat hij erop staat, alleen zijn de deskundigen het er niet over eens welke van de twee scholieren die veel op elkaar lijken, Vincent is. Het Van Gogh Museum gaat niet alleen over zijn eigen kunstwerken, maar ook over alle andere publicaties en afbeeldingen van Vincent. Vandaar onze toenaderingspoging. We hopen dat de studie op dezelfde manier zal plaatsvinden als waarmee nu is vastgesteld dat Theo en niet Vincent op één van die twee foto’s staat.” Van Gogh Brabant is er alles aan gelegen om hierin klaarheid te krijgen. ‘Who can help us’, twitterde de organisatie eerder deze vrijdag.

Gevolgen voor onder meer Van Goghhuis
De ontdekking is op de vele plaatsen in Brabant waar van Gogh heeft gewoond en gewerkt ook het gespreksonderwerp van de dag geworden. Van den Eijnden heeft dan ook diverse telefoontjes gekregen. “Het komt erop neer dat in een aantal gegevensdragers informatie moet worden aangepast. Het nieuws heeft ook gevolgen voor een grote afbeelding tegen de wand van de erfgoedkamer in het Vincent van Goghhuis in Zundert.” Hierop is al die jaren Theo te zien geweest, terwijl de bezoekers (ongewild) ‘wijs’ is gemaakt dat het om Vincent ging. De veranderingen zullen op de diverse locaties zelf doorgevoerd en betaald moeten worden. "Het komt wel goed uit dat we op diverse plekken al bezig waren met aanpassingen", aldus Van den Eijnden.

'Jammer, jeugdportret kwijt'
Ron Dirven, directeur-conservator van het Vincent van Goghhuis, vertelt dat in het digitale familie-album al een portret is vervangen en dat de komende week de wand wordt aangepast. "Het is jammer", zegt hij, "dat we het jeugdportret van Vincent kwijt zijn. Dat betekent echter niet dat we de foto van Theo nu 'weggooien.' Van den Eijnden tilt niet zo zwaar aan de historische vergissing. “Vincent en Theo zijn altijd goed bevriende broers geweest, die bovendien steeds in één adem met elkaar werden genoemd.”

Pech voor kijkboek (?)
De uitkomst van het onderzoek naar de twee foto's van Vincent van Gogh komt ook op een ongelegen moment voor de makers van ‘In de Brabantse voetsporen van Vincent van Gogh’. Dit kijkboek werd vrijdagmiddag gepresenteerd en geeft een beeld van het Brabant van de tweede helft van de negentiende eeuw. Het bevat prenten, foto’s, tekeningen en schilderijen van Vincent van Gogh.