Optochten West-Brabant mooier dan in het oosten, dankzij 't Krabbegat

BERGEN OP ZOOM - Nog een paar weekjes en dan trekken de carnavalsoptochten weer door Brabant. Maar was het je ooit weleens opgevallen dat er nogal een verschil is tussen de leutstoeten in het oosten en het westen van de provincie? Het belangrijkste onderscheid zit hem in de detaillering van de wagens. Die is in het westen mooier dan in het oosten. De reden? 't Krabbegat, oftewel Bergen op Zoom.

"De manier waarop de optocht in Bergen op Zoom wordt verbeeld en beleefd, maakt het tot iets heel bijzonders in Brabant", aldus volkscultuurkenner Paul Spapens uit Moergestel. Nol Leys, jarenlang voorzitter van de Stichting Vastenavend in Bergen op Zoom is het met hem eens: "Maar ik heb liever dat een buitenstaander dit zegt want we hebben de naam nogal chauvinistisch te zijn." 

Kunst afgekeken
Volgens Spapens heeft de manier van bouwen in 't Krabbegat de afgelopen decennia school gemaakt in West-Brabant: "Goed voorbeeld doet goed volgen en dat zie je in de optochten in de omgeving." Hij doelt daarmee op plaatsen als Halsteren, Prinsenbeek, Wouwse Plantage en zelfs Roosendaal die duidelijk geïnspireerd zijn door het Bergs voorbeeld

De fijne uitvoering van de gelaatsuitdrukkingen van de koppen op de wagens maakte sinds de jaren vijftig een snelle ontwikkeling door in 't Krabbegat. Met de introductie van polyester in de bouwloodsen konden de bouwers nog meer details aanbrengen. 

Serieuze leut
"Je herkent meteen een wagen uit Bergen op Zoom. Neem nou Den Bosch. De beleving is hetzelfde en daar wordt ook schitterend gepresteerd op hun niveau, maar het is niet te vergelijken met wat wij hier maken", legt wagenbouwer Ferd Quik uit. "Je moet het zien als kunstwerken. We hebben ook altijd serieuze ontwerpers gehad die hun kwaliteiten aan de optocht hebben gegeven", valt Leys hem bij. 

Nol Leys en Ferd Quik (Foto: Erik Peeters)

Eén van deze ontwerpers is beeldend kunstenaar Niko de Wit, geboren in Bergen op Zoom, maar woonachtig in Tilburg. "Hij heeft de techniek om met polyester te werken in de jaren zeventig  geïntroduceerd in Tilburg. Zo komen de Kruiken en Krabben samen. Dat is toch prachtig", legt Spapens uit. Vanwege het milieu maakt het polyester in de Bergse bouwloodsen overigens langzaam plaats voor alternatieve materialen. 

Ontwerp van een carnavalswagen in Bergen op Zoom

Lange traditie
Maar dat doet niets af aan de bouwcultuur in 't Krabbegat. Paul Spapens: "Bergen op Zoom is de stoetenstad van Brabant. De mensen groeien er mee op. Zelfs de meeste basisscholen hebben hun eigen stoetjes. Dat is toch schitterend." Ferd Quik: "Op meerdere plekken doen ze mee aan het Nederlands kampioenschap. Hier zijn het de Olympische Spelen."  

 

 

Deel dit artikel: