Ombudsman vraagt burgemeester Eindhoven om te onderzoeken hoe Pegida toch kan demonstreren

DEN HAAG/EINDHOVEN - "Burgemeester Jorritsma schaadt het grondrecht van Pegida door een demonstratie te weigeren." Dat zegt Nationale Ombudsman Reinier van Zutphen tegen Omroep Brabant. De ombudsman kijkt zeer kritisch naar de gebeurtenissen van de afgelopen weken in Eindhoven. "Er moet goed gekeken worden of we Pegida toch niet op een andere manier de kans kunnen geven om dat grondrecht uit te oefenen."

Burgemeester John Jorritsma van Eindhoven besloot dinsdag voor de tweede keer dat de Pegida-demonstratie niet mag doorgaan, omdat hij bang is voor ‘ernstige wanordelijkheden’. Volgens Van Zutphen is dat onvoldoende reden om de demonstraties af te blazen. "Het recht op demonstratie gaat voor. Alleen onder uitzonderlijke omstandigheden mag je het inperken. Maar nu is het helemaal 'nee' en dat gaat mij te ver."

Van Zutphen schreef vorig jaar een rapport over de vrijheid van demonstratie. Zijn conclusie was dat in het geval van demonstraties overheden vaak neigen naar risicomijdend gedrag. "Je moet als bestuur tot het uiterste gaan om ervoor te zorgen dat iemand kan demonstreren. Als dat echt niet lukt moet je als burgemeester helder en transparant uitleggen waarom dat niet kan. Alleen maar zeggen: 'ik kan de veiligheid niet garanderen' is wat mij betreft niet genoeg."

Grote mond
De wanordelijkheden waar burgemeester John Jorritsma voor vreest, komen uit de hoek van tegendemonstranten. Op zondag 26 mei hield anti-islamorganisatie Pegida een demonstratie in Eindhoven, die uit de hand liep toen tegendemonstranten de confrontatie zochten. Sindsdien zijn nieuwe voorstellen van Pegida-demonstraties in Eindhoven geweigerd.

De ombudsman vindt dat Jorritsma moet oppassen dat hij zijn oren niet te veel laat hangen naar de tegendemonstranten. "Als je maar een grote mond hebt, kun je dus voorkomen dat een ander zijn grondrecht uitoefent. Daar gaat het fout."

Extra politie nodig
Om een nieuwe demonstratie van Pegida toch mogelijk te maken, moet veel politie worden ingezet. Burgemeester Jorritsma zei dinsdag dat er aanwijzingen zijn dat er grote groepen tegendemonstranten komen. "Dat heeft een grote impact", zei hij.

Volgens Van Zutphen mag een gebrek aan politiemankracht, ook al heeft Jorritsma dat nooit letterlijk gezegd, geen reden zijn om een demonstratie te weigeren. "We zien wel vaker bij grote evenementen dat er veel politie nodig is om het ordelijk te laten verlopen. Dat geldt ook voor demonstraties."

Begrip
Van Zutphen heeft overigens wel begrip voor de moeilijke situatie waar de burgemeester van Eindhoven zich in bevindt. "Ik begrijp de burgemeester en zijn collega's heel goed. Ze staan allemaal met hun voeten in de modder. Maar ook in die modder moet worden gedemonstreerd."

Burgemeester John Jorritsma laat in een reactie weten bij zijn besluit te blijven. "Op dit moment sta ik voor de besluiten zoals ik ze heb genomen.
De kritische reactie van de ombudsman is – net als andere reacties – voor mij zeker waardevol om mee te nemen in komende afwegingen."

LEES OOK: Burgemeester Eindhoven blijft bij verbod demonstratie Pegida ondanks verzoek ombudsman