15.000 oude boeken voor de universiteit, 'maar vergeet niet je handen te wassen na het lezen'

TILBURG - De volledige kerncollectie van de kloosterorde van de Augustijnen uit het klooster Mariënhage in Eindhoven is woensdagmiddag overgedragen aan de Universiteit van Tilburg. In totaal 15.000 werken, vooral boeken, liggen voortaan in de bibliotheek, het depot en de kluis van de universiteit.

Sommige boeken zijn 500 jaar oud en behoorlijk kwetsbaar. Ze vertellen niet alleen de geschiedenis van de Augustijnen, maar ook die van de boekdrukkunst. Opvallend genoeg hoeven de oude werken niet met handschoenen aangeraakt te worden.

"De oudste boeken zijn mogelijk behandeld met chemicaliën. Je moet van te voren en naderhand je handen goed wassen, maar handschoenen doen meer kwaad dan goed", vertelt Ingrid van Neer-Bruggink. Zij is de bibliothecaris van het Augustijns Instituut Utrecht.

Schenking
Kerkhistoricus Theo Clemens is mede-initiatiefnemer van de overdracht en is blij dat de Universiteit van Tilburg de verzameling wil overnemen. Hoewel de Augustijnen de boeken schenken, is het niet vanzelfsprekend dat de universiteit ze aanneemt.

"Meestal worden dergelijke collecties alleen geaccepteerd als er ook geld wordt overgemaakt. Het beheer van zo'n grote collectie kost namelijk veel geld. Het komt echt voor dat duizenden boeken daarom in de papierbak verdwijnen."

Bombardement
"Het klooster Mariënhage in Eindhoven had zelf een prachtige verzameling, maar die is verloren gegaan bij een bombardement aan het eind van de Tweede Wereldoorlog", vertelt Clemens. De huidige collectie is grotendeels afkomstig van de Augustijnse kloosters in Nederland.

Omdat de kleine kloosters van de Augustijnen in Nederland dichtgingen, kwamen hun bibliotheken na de oorlog naar Eindhoven. De kloosterorde in Eindhoven heeft na het bombardement bovendien oude drukken gekocht, vaak beschadigd, omdat die goedkoper waren. Naderhand zijn sommige exemplaren gerestaureerd.

Toegankelijk
"In het klooster kon je de boeken niet zomaar bekijken. Dat is hier veel makkelijker en met de opleiding Katholieke Theologie in huis is de kans groot dat de werken ook echt gebruikt worden", zegt theoloog Theo Clemens met een lach op zijn gezicht.

Gezegd moet worden, dat de oude drukken die nu in het bezit van de universiteit zijn, achter slot en grendel liggen in de kluis. "Ze zijn te kwetsbaar en zeldzaam om zomaar op de plank te zetten, maar je kunt ze relatief makkelijk opvragen en inzien straks." De werken zijn zelfs geregistreerd bij het Vaticaan waardoor de collectie internationaal toegankelijk is.