Johan van Laarhoven al 5 jaar gevangen in de hel van Bangkok, hoe ging het in zijn werk? [TIJDLIJN]

TILBURG - Dinsdag 23 juli 2014. Een dag die voor altijd in het geheugen gegrift zal staan van Tilburger Johan van Laarhoven (58). Precies vijf jaar geleden werd de voormalig coffeeshopbaas van The Grass Company - met vier zaken in Tilburg en Den Bosch - samen met zijn vrouw Tukta in hun huis in Thailand opgepakt voor het witwassen van miljoenen euro's. Wat was er aan de hand en wat is er de afgelopen jaren gebeurd? Een terugblik.

De arrestatie van van Laarhoven en zijn vrouw kwam niet uit de lucht vallen, maar was het resultaat van een jarenlange, nauwe samenwerking tussen het Nederlands Openbaar Ministerie, de Nederlandse politie en de Thaise autoriteiten. Sterker: de aanhouding van Van Laarhoven werd geïnitieerd door het Nederlandse OM. De Thaise rechter zou hem in 2015 veroordelen tot 103 jaar cel. Zijn vrouw kreeg 12 jaar.

De beschuldiging: het witwassen van miljoenen euro’s die in Nederland waren verdiend met de verkoop van wiet en hasj in de Brabantse coffeeshops. Het leven 'als een God in Frankrijk', veranderde met deze veroordeling in een leven in 'de Hel van Bangkok', zoals de Thaise Klong Prem gevangenis in Bangkok ook wel wordt genoemd.

2008: toen alles nog goed ging
Als Van Laarhoven en zijn (Thaise) vrouw in 2008 met hun twee kinderen naar Thailand vertrekken om zich daar definitief te vestigen, hebben ze geen idee van wat hun boven het hoofd hangt. Ze wonen in een prachtige villa in de Thaise kustplaats Pattaya en geen enkele notie dat hun zorgeloze leventje binnen een paar jaar zal veranderen in een regelrechte nachtmerrie.

De villa van het gezin Van Laarhoven in Thailand (Foto: Justice for Johan)

2011 - 2014: in het vizier van Justitie
Terwijl Johan al zijn aandelen in de coffeeshops verkoopt, het zou om ‘miljoenen euro’s’ gaan, hebben het Nederlands Openbaar Ministerie en de politie hem al een tijdje in het vizier. Ze vermoeden dat hij verschillende misdrijven heeft gepleegd, zoals witwassen van drugsgeld en het runnen van een criminele organisatie. Er zijn ook vermoedens dat hij achter de schermen nog steeds aan de touwtjes trekt.

In 2011 starten ze bij het het OM in Breda een onderzoek. De later in opspraak geraakte officier van justitie Lucas van Delft is nauw betrokken bij dit onderzoek.

In 2012 en 2013 wordt vanuit ons land contact gezocht met de Thaise autoriteiten -de Thai- en een plan voorbereid om de telefoons van Van Laarhoven (en zijn vrouw) te tappen en beslag te leggen op hun vermogen en onroerend goed.

Er reizen politiemensen naar Thailand om met de autoriteiten aldaar te praten. Er wordt belastende informatie met ze gedeeld. "Wat zij doen met die informatie en welke acties zij ondernemen, daar sta ik buiten," zou Van Delft later zeggen. Later blijkt dat de Thai de informatie gebruiken voor een eigen onderzoek. De gevolgen hiervan zijn enorm.

Juli 2014: begin van het einde
Op 23 juli 2014 valt het doek definitief voor Van Laarhoven en zijn vrouw. De Thaise politie en narcoticabrigade vallen hun villa in Pattaya binnen en ze worden gearresteerd. Ze verdwijnen achter de tralies van de Klong Prem gevangenis, een van de meest beruchte gevangenissen van Thailand.

De beruchte Klong Prem gevangenis ofwel 'De Hel van Bangkok'(Foto: Justice for Johan)

November 2015: meer dan 100 jaar cel
Van Laarhoven krijgt 103 jaar cel voor het witwassen van de ‘miljoenen euro’s drugsgeld’ die hij heeft verdiend met zijn vier coffeeshops in Tilburg en Den Bosch. Zijn vrouw Tukta krijgt 12 jaar. Van Laarhoven gaat in hoger beroep en wordt daarin bijgestaan door Spong Advocaten uit Amsterdam. In de Tweede Kamer wordt door verschillende Kamerleden om opheldering over de zaak gevraagd, met name over de rol van het Openbaar Ministerie.

LEES OOK: Veroordeelde The Grass Company-oprichter Van Laarhoven gaat in hoger beroep tegen 103 jaar celstraf

Januari 2016: rechercheurs en officier van justitie onder vuur
Om te weten te komen welke rol Nederland heeft gespeeld bij de vervolging van Van Laarhoven in Thailand, verhoren de advocaten van Johan van Laarhoven in de rechtbank en onder ede twee Nederlandse rechercheurs en officier van justitie Lucas van Delft.

Februari 2016: aangifte tegen Lucas van Delft
Lucas van Delft, de officier van justitie die een cruciale rol speelt in de zaak van Van Laarhoven, wordt geschorst in verband met verzonnen verhalen over doodsbedreigingen in een andere zaak. Advocaat Gerard Spong doet aangifte tegen Van Delft, omdat hij ook in de zaak Van Laarhoven een bedreiging zou hebben verzonnen. De officier wordt niet gestraft maar wel overgeplaatst.

Maart - juni 2016: Kamerleden springen in de bres
De top van The Grass Company, onder wie Frans van Laarhoven, de broer van Johan, wordt aangehouden. Ze worden ervan verdacht meer dan twintig miljoen euro te hebben witgewassen. Een paar dagen later zijn ze weer vrij. Frans en Johan blijven wel verdachten. Advocaat Gerard Spong probeert van Laarhoven uit zijn Thaise cel te krijgen en naar Nederland te halen. Er worden 22.000 handtekeningen opgehaald en er zijn steeds meer Kamerleden die in de bres springen voor van Laarhoven.

September - oktober 2016: mea culpa van minister Van der Steur
Minister van Justitie Ard van der Steur erkent in een brief aan de Tweede Kamer dat de vervolging van Van Laarhoven in Thailand te wijten is aan de Nederlandse autoriteiten. Maar hij gaat zelf niets doen om hem naar Nederland te halen. Van Laarhoven laat in een brief aan Omroep Brabant weten dat hij bang is niet levend uit de Thaise gevangenis te komen. Hij stuurt zelfs een brief naar koning Willem-Alexander.

November 2016: Filemon Wesselink
BN’er Filemon Wesselink gaat pal achter Johan van Laarhoven staan en haalt 23.000 handtekeningen op. Die brengt hij naar de Tweede Kamer als steuntje in de rug voor Van Laarhoven. D66-Kamerlid Vera Bergkamp neemt de handtekeningen in ontvangst.

Maart – juli 2017: Nationale Ombudsman tegengewerkt
Nationale Ombudsman Reinier van Zutphen gaat zich met de zaak bemoeien en wil de klachten van Van Laarhoven over het OM onderzoeken. Later zegt hij dat hij door de politie en het OM wordt tegengewerkt. Klein ‘lichtpuntje’: de straffen van Johan en Tukta worden in hoger beroep teruggebracht tot respectievelijk 75 en 7 jaar. Maar hij moet die straf, van effectief 20 jaar, wel in ‘De Hel van Bangkok’ uitzitten.

Reinier van Zutphen. (Foto: beeldbank Nationale ombudsman)

Ondertussen heeft grootschalig onderzoek naar de handel en wandel van The Grass Company ervoor gezorgd dat Johan en zijn broer Frans voor de rechter (in Nederland) moeten verschijnen voor witwassen, belastingfraude en valsheid in geschrifte. Het zou om een bedrag van 25 miljoen euro gaan. De eerste zitting in dat proces is in september 2017 maar de zaak wordt meteen opgeschort.

Tot grote vreugde van familie en vrienden gaat justitie in Breda onderzoeken of ze Van Laarhoven naar Nederland kan halen voor zijn proces hier.

Maart - juni 2018: hoop doet leven
Er gloort hoop voor Van Laarhoven: hij heeft in zijn Thaise gevangenis een dagvaarding ontvangen van een Nederlandse officier van justitie. Hij moet voor de Nederlandse rechter verschijnen en dit betekent een mogelijke uitzetting naar Nederland. Nog meer ‘goed nieuws’: de opvolger van minister Van der Steur, Ferd Grapperhaus, laat weten dat het Ministerie van Justitie en Veiligheid alsnog zal meewerken aan het onderzoek van de Nationale Ombudsman.

Maart – april 2019: er is onzorgvuldig gehandeld
De conclusie van de Nationale Ombudsman: de politie en het Openbaar Ministerie hebben onzorgvuldig gehandeld in de zaak van Johan van Laarhoven en zijn vrouw. Ze zijn in een Thaise cel beland door nalatigheid van Nederlandse instanties.

Al in 2012 waren er binnen het OM gesprekken over de risico's omdat Thailand de doodstraf kent in grote drugszaken. Toch heeft het OM de informatie over Van Laarhoven en zijn vrouw Tukta gewoon gedeeld met de Thai. Ondanks dat Tukta geen verdachte is, wordt ze wel zo aangeduid in een brief. Verder geeft het OM de Thai in overweging om een eigen strafrechtelijk onderzoek te openen. Het OM in Nederland had moeten inzien dat dit riskant kon zijn voor Van Laarhoven en zijn vrouw, zo is de conclusie van de ombudsman.

De reactie van minister Grapperhaus komt erop neer dat zolang de Thaise autoriteiten geen definitief oordeel hebben geveld, hij geen mogelijkheden ziet om de Tilburger naar Nederland te halen. Onder druk van de Tweede Kamer en met name D66-Kamerlid Vera Bergkamp belooft Grapperhaus op 25 april dat hij zijn best zal doen om Van Laarhoven terug te halen.

Dinsdag 23 juli 2019
Johan van Laarhoven zit vandaag precies vijf jaar vast in Thailand. Vast in ‘De Hel van Bangkok’.