800 voetbalvelden vol distributiecentra erbij in een paar jaar tijd: 'Je kan er niet meer omheen'

EINDHOVEN - 800 voetbalvelden zou je kunnen vullen met de distributiecentra die de afgelopen jaren uit de Brabantse grond zijn gestampt. En de groei wordt alleen maar sterker. Volgens veel gemeenten en bedrijven zijn de distributiecentra een zegen, want ze zorgen voor extra banen. Maar het verzet groeit ook, want de gebouwen nemen steeds meer ruimte in beslag, zijn volgens velen lelijk en zorgen voor aantasting van de natuur.

Al twintig jaar is de gemeente Tilburg bezig met bedrijventerrein Wijkevoort, dat vlakbij de wijk Reeshof moet komen. Het wordt een 'duurzaam, modern en innovatief' gebied dat bedrijven als Tesla, Coolblue en Samsung gaat huisvesten. Maar waar er binnen het gemeentebestuur groot enthousiasme is voor het plan, groeit het verzet onder bewoners.

Zo begon Leo Peters samen met een aantal anderen de actiegroep 'Reeshof aan Zet'. Ze zijn fel tegen het bedrijventerrein en begonnen vorige maand nog een petitie om de plannen stop te zetten. "Ze willen kolossen gaan bouwen die 21 meter hoog zijn, met verdiepingen van 7 meter. De hele wijk blijft in de stank van het gebied hangen. En ik ben bang dat het over 10 jaar niet meer nodig is en leegstaat."

LEES OOK: In razend tempo wordt Brabant één groot distributiecentrum en dat ziet er zo uit

'Groene long'
Het gebied waar Wijkevoort is gepland is volgens Peters nu nog 'de groene long' van het gebied. "Er zijn duizenden mensen uit de Reeshof die daar gaan wandelen. Er staat een manege voor veel kinderen uit de buurt." Volgens Peters is daar nu te weinig oog voor.

Het argument van de gemeente dat het gebied voor een enorme boost aan werkgelegenheid zal zorgen, wil er bij de bewoners niet in. "Over tien jaar wordt het werk in die distributiecentra door robots gedaan. Welke Tilburger heeft daar baat bij?" Het verzet is daarom fel. "Wij gaan door tot de hoogste rechter als het nodig is", zegt Peters.

Landschapspijn
Volgens Joks Jansen, onderzoeker bij BrabantKennis, is de Tilburgse weerstand niet uniek. "Je merkt dat er bij veel Brabanders steeds meer onrust ontstaat over dit soort gebieden. Sommigen noemen het landschapspijn. Deze gebouwen zijn zo groot dat ze landschappelijk moeilijk in te passen zijn. Je kan er een rijtje bomen voor zetten, maar dat verhult het niet." Wat daarbij niet helpt is dat de centra steeds groter worden. XXL distributiecentra zijn al gauw 40.000 vierkante meter groot, wat overeenkomt met zes voetbalvelden.

Jansen denkt dat het belangrijk is dat gemeenten beter gaan nadenken over waar ze dit soort centra neerzetten. Nu wordt er nog te vaak de rode loper uitgerold. "Je ziet dat we zijn overvallen door het succes van de plek Brabant. Gemeenten juichen de komst van die centra vaak toe, daarom is er nu ook die spectaculaire toename. Er wordt vaak geschermd met werkgelegenheid, maar heel veel van die hallen worden bevolkt door robots. Dus wat voegt het toe?"

'Te makkelijk'
Maar er is ook kritisch geluid uit meer onverwachte hoek. Werkgeversorganisatie VNO-NCW Brabant-Zeeland kijkt niet onverdeeld positief naar de snelle groei van grote distributiecentra in Brabant: "Het lijkt er soms wel op alsof gemeenten te makkelijk grote bedrijven binnenhalen. Je ziet dat er bij die distributiecentra heel grote stukken grond worden weggegeven", aldus woordvoerder Tijmen Bergen. "Wij zeggen dat er balans moet zijn. Er moet ook ruimte zijn voor regionale bedrijven."

En hoewel de grote centra nu nog voor veel werkgelegenheid zorgen, kan dat in de nabije toekomst goed anders zijn. "Het is de vraag of dat zich verder ontwikkelt met de aankomende robotisering. Je moet daar goed naar kijken."

Moeten we dan maar gewoon helemaal stoppen met die enorme blokkendozen? onderzoeker Jansen: "Het landschap verandert altijd. Dat is ook niet erg. Het probleem is nu vooral dat die gebouwen zomaar en zonder liefde worden neergezet. De schaal is bovendien veel groter dan we gewend zijn. Je moet selectiever zijn en zorgen dat je deze centra meer geconcentreerd neerzet op een paar plekken waar ze goed passen."