Duitsers bliezen brug over de Mark op, maar bevrijders konden toch oversteken over de brokstukken

BRABANT BEVRIJD - 30 oktober 1944. Geallieerde troepen rukken vandaag verder op in West-Brabant en bevrijden diverse dorpen en steden. Zoals Oosterhout, dat wordt bevrijd door de ‘Desert Rats’. Opnieuw krijgen vandaag tienduizenden Brabanders hun vrijheid terug.

Dit speelt tijdens de bevrijding. Iedere dag lees je alle gebeurtenissen van die dag in 1944.

De geallieerden komen in eerste instantie weinig Duits verzet tegen. Sporadisch is er een schotenwisseling. Maar dat zou snel veranderen.

Poolse troepen bevrijden Teteringen en Prinsenbeek. Ze richten zich daarna op doorgaande weg naar de Moerdijkbruggen. In die weg ligt over de rivier De Mark de strategisch belangrijke verkeersbrug bij Nieuwe Veer, nu knooppunt Zonzeel. Net voordat ze de verkeersbrug bereiken, blazen de Duitsers hem op. Maar dat gebeurt slecht. De Polen ontdekken dat ze toch met wat moeite kunnen oversteken over de brokstukken.

Moerdijkbrug voor de oorlog

Daarmee zijn ze de eerste geallieerden die een klein bruggenhoofd kunnen vormen aan de noordoever van de rivier de Mark. Strategisch van grote betekenis want gevaarlijk dicht bij de Moerdijkbruggen, amper 10 kilometer verderop. Dat zien de Duitsers ook tot hun grote schrik.

'Bloedhemden' komen
De Poolse genie gaat bij Nieuwe Veer aan de slag om een goede brug te slaan die tanks kan dragen. De Polen sturen versterking: het 8e infanteriebataljon met als bijnaam: De Bloedhemden. Intussen nemen Duitsers in Langeweg het gebied onder vuur en krijgen op hun beurt tankgranaten terug als reactie.

Timberwolf in Rijsbergen houdt groep mannen onder schot

Ook de Amerikanen willen naar de rivier De Mark voor een oversteek. Ze bevrijden eerst Etten, Leur, Hoeven en Oudenbosch. Die dorpen hebben relatief weinig schade. De Duitsers hebben de basiliek gespaard voor vernietiging.

Onderweg is er amper Duits verzet. Als de Amerikanen aan de oever van De Mark komen bij Standdaarbuiten ontstaat paniek bij de Duitsers. Die blazen meteen de Markbrug op. De Amerikaanse Timberwolves kunnen weinig meer uitrichten: verkenningen doen en een plan bedenken om over te steken.

Luchtfoto Standdaarbuiten begin november 1944, linksonder de vernielde brug

Feest in Roosendaal vandaag: de 49e divisie, oftewel de Polar Bears trekken de spoorstad binnen. Vrij eenvoudig want de Duitsers zijn met stille trom vertrokken.

Via een noodbrug steken Britten de Molenbeek over op de Kade in Roosendaal
Geallieerde troepen over de Wouwseweg in Roosendaal

Na Roosendaal komen de geallieerden tot in Oud Gastel en Kruisland. Stampersgat veroveren lukt niet omdat de Duitse eenheden daar een brug in het achterland willen behouden, om terugtrekking uit Steenbergen mogelijk te maken.

Overal waar de Duitsers vertrekken slopen ze kerktorens. Monumentaal of niet: in Steenbergen gaat de toren van de Gummaruskerk de lucht in. De kerken in Kruisland en de molen gaan ook de lucht in, net als de Vlietbrug bij Oud Gastel.

De Duitsers bereiden intussen een grote terugtrekking voor via de Moerdijkbrug. Rond de bruggen wordt extra geschut opgesteld, ook luchtafweer. Daarmee willen ze de eigen troepen zoveel mogelijk beschermen tegen geallieerde luchtaanvallen. Die vrees zou snel waarheid worden.

De kranten van 1944
Jan de Wit uit Rosmalen verzamelt kranten uit de oorlog en wij mochten in zijn archief kijken. Wil je de krant van deze dag in 1944 ook nalezen, klik dan
hier.