Je vrijheid verliezen is nogal wat
Onze vrijheid. Die vierden we deze week. Vrijheid is heel normaal, voor velen. Niet voor de pakweg elfduizend gedetineerden in cel en tbs. Ze zijn hun vrijheid kwijtgeraakt omdat ze domme dingen hebben gedaan, heel terecht. Nou merk ik dat nogal wat mensen daar makkelijk over doen. Maar je vrijheid verliezen is nogal wat. Een nieuwe column van misdaadverslaggever Willem-Jan Joachems.
Vorige week zag ik het voor mijn neus gebeuren. Tien verdachten van grootschalige cokesmokkel via de haven van Vlissingen, werden schuldig bevonden door de rechtbank in Breda. Ze waren allemaal vrij, in afwachting van hun vonnis. Dat voelt tegenstrijdig maar je kunt gewoon niet vooraf alvast gestraft worden. Het idee dat alle criminelen vluchten klopt niet. Dat bewijs zag je deze week wel. Via de voordeur van de rechtbank in Breda kwamen ze allemaal netjes binnen. Een tiental verdachten.
Huilen
De rechter ging ze vertellen hoe hun toekomst er uit zag. De hoofdverdachte reageerde aangeslagen toen hij hoorde van de negen jaar cel. Dus meteen de gevangenis in dus. Tranen ook bij zijn vrouw. Minutenlang omhelsden ze elkaar huilend. Omringd door agenten.
Daarna kreeg de hele groep tegelijkertijd te horen hoe hun toekomst er uit zou zien. Op de publieke tribune, achter dik glas volgden de familie en vrienden gespannen de uitspraken.
Knuffels
Na het vonnis met de lange celstraffen kreeg iedereen een kort momentje. Een voor een mochten ze in de zaal afscheid nemen van hun dierbare. De weekendtassen met de eerste schone kleren, voor in de bajes, stonden al klaar. Zo ontstond een lange knuffelsessie die eindigde met een afscheidsgroet.
Sommigen zullen zeggen, wat een poppenkast en hoe theatraal wil je het hebben. Maar wat zou je doen als je in hun schoenen zou staan? Je laatste momenten in vrijheid. Daar moet je toch even bij stilstaan, als een ritueel bijna.
Celletje
Ik zag het vaker. Maar het maakt altijd indruk. Deze mannen horen tot de bijna 30.000 mannen en vrouwen die jaarlijks instromen in de vele gevangeniscomplexen door het hele land. Velen worden al snel weer vrijgelaten want gemiddeld zitten de meesten maar vrij kort. Gemiddeld zit een gedetineerde 139 dagen in ons land, volgens gevangenisdienst DJI. In deze cokezaak zijn dat eerder jaren dan dagen maar het is maar net wat je op je kerfstok hebt.
Nog een interessant feitje: iedereen belandt in een celletje van gemiddeld 5 bij twee meter. Een plaats in een gevangenis kost 324 euro.
Bedrijfsrisico
Oké, je hebt beroepscriminelen. Die accepteren dit 'bedrijfsrisico'. Leven in een kamer van 5 bij 2 meter. Geen uitjes met je geliefden, geen feestjes, kroegbezoek, voetbal, carnaval, vakantie. Je vrijheid kwijtraken is ingrijpend. Het zet je leven volkomen op zijn kop. Het eerste waar verdachten en veroordeelden vaak over klagen is de problemen met de huurbaas of hypotheek. Je raakt veel kwijt.
Het is hoe we het hebben afgesproken in de samenleving. Wie regels overtreedt moet bloeden. Het is vergelding en bescherming. Maar, het is nogal wat.
Wil je de column eerder lezen? Abonneer je dan op de Misdaadnieuwsbrief van Omroep Brabant.
