Nepfoto's in de politieke campagne: 'Een vorm van kiezersbedrog'
Volgens Sander Duivestein uit Oisterwijk, expert op het gebied van kunstmatige intelligentie en deepfake, is het maken van zo'n nepfoto tegenwoordig kinderspel. "Het is heel makkelijk om zo'n beeld in elkaar te draaien", zegt hij. "Waarschijnlijk heeft de beste man Greta Thunberg nooit in levende lijve ontmoet. Het is een gefantaseerd beeld dat er heel reëel uitziet."
"Eigenlijk is het kiezersbedrog."
Hij vervolgt: "Maar je moet je afvragen of je dit als politieke partij überhaupt moet willen, want eigenlijk is het kiezersbedrog. Je bent de werkelijkheid aan het manipuleren."
Volgens Duivestein gebeurt het wel vaker dat politici kunstmatige intelligentie inzetten. Zo maakte de PVV de afgelopen tijd regelmatig gebruik van AI om hun partijpunten kracht bij te zetten. "De partij zette gemanipuleerde foto's in van bootvluchtelingen die ons land binnenvielen en er heel dreigend uitzagen. Dat was gewoon niet waar."
Fractievoorzitter Rutjens ziet er geen probleem in om de stickers, met de foto van hem en Greta Thunberg erop, uit te delen als onderdeel van de campagne. Dat liet hij vrijdag weten. De Bosschenaar vindt Thunberg 'een symbool' en daarom is er volgens hem niets mis mee dat hij haar op de AI-afbeelding zette. Daarnaast is het maar de vraag of de Zweedse klimaatactiviste toestemming heeft gegeven voor de AI-foto.
Bedrijven als Microsoft en Adobe Photoshop proberen het gebruik van AI terug te dringen, maar het is volgens Duivestein erg lastig om dat voor elkaar te krijgen. "Eigenlijk is het bijna niet te controleren. Technologieën om je tegen AI te wapenen, bijvoorbeeld door middel van watermerken, worden voortdurend omzeild. Het is een soort kat en muisspel tussen wat echt is en wat niet."
"Er zijn oneindig veel tools op de markt, die geen gebruik maken van een digitaal watermerk, en waarbij je alles gewoon gratis kunt bewerken. Zo werd Taylor Swift op haar albumcovers heel eenvoudig tot leven gebracht met videomanipulatie. En iedere week komen er weer nieuwe tools op de markt."
Volgens de expert hebben veel mensen inmiddels niet meer in de gaten wat echt is en wat niet. "Twee jaar geleden was de eerste AI-explosie met een foto van de paus in een witte pufferjas. Tachtigduizend mensen wereldwijd trapten daarin."
"Het hele begrip waarheid is aan inflatie onderhevig."
"Het hele begrip 'waarheid' is aan inflatie onderhevig", stelt Duivestein. "Mensen moeten bewust worden gemaakt wat je allemaal met AI-tools kunt doen. Je kunt per definitie niet meer vertrouwen wat van internet afkomstig is."