De ludieke stunt van Collectie Woeste Grond om dialect-stickers over plaatsnaamborden te plakken, valt in goede aarde. Zo'n naam in het dialect straalt trots uit, zeggen deskundigen. En in Waalwijk haakte een politieke partij aan. de lokale VVD zich af of er niet permanent dit soort borden kunnen hangen. 

Eerst terug naar afgelopen dinsdag. In tien Brabantse plaatsen popte de oude schrijfwijze van die plaatsnamen op. Zo las je in Waalwijk ‘Wolluk’ en stond op het bord van Valkenswaard ‘Valkeswird’.

Daar zaten journalisten achter van collectief Woeste Grond. Het ontbreken van dialect bij de plaatsnaamborden is hen een doorn in het oog, terwijl je dat in Friesland en Limburg wel veel ziet.

Tweetalige plaatsnaamborden in gemeente Waalwijk?
De stickeractie is voor de VVD in Waalwijk reden om vragen te stellen aan het college van burgemeester en wethouders. De VVD vindt dat de gemeente trotser mag zijn op het dialect en de Brabantse identiteit, en dat dit op straat zichtbaar mag zijn. De partij vraagt of het gemeentebestuur bereid is om de plaatsnaamborden in de gemeente tweetalig te maken.

Hoogleraar Diversiteit in taal en cultuur Jos Swanenberg snapt dat wel. “Wij spreken naast Nederlands een interessant dialect. Daar zijn we trots op en iedereen mag het weten”, zegt hij. “Nu er raadsvragen zijn gesteld, kan Waalwijk gaan discussiëren: vinden we dit belangrijk en willen we dat uitstralen?”

Swanenberg vertelt dat dialect-borden een bepaald ‘wij-gevoel’ versterken. Maar zonder mensen uit te sluiten, want de plaatsnaam staat er ook nog in het Nederlands. “Anders denken anderen misschien wel ‘Waar rijd ik in hemelsnaam binnen?’”

Waalwijk niet hetzelfde als Helmond
Het gaat dus over de cultuur en identiteit van een gemeenschap, weet ook Ineke Strouken, oud-directeur van het Nederlands Centrum voor Volkscultuur en het Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland. Als je de tweetalige borden passeert, geeft dat volgens haar ook aan dat je een gemeenschap binnenkomt met eigen kenmerken en tradities. 

In sommige plaatsen kunnen tweede naamborden mogelijk wel een discussiepunt opleveren, want wat is de juiste schrijfwijze? Neem Valkenswaard. Is het ‘Valkenswird’ of ‘Valkeswird’?

Verschillende schrijfwijzen
Volgens de deskundigen hoort dat bij dialecten, omdat het gaat om spreektalen waar veel variaties in zijn. En die weinig worden opgeschreven. “Er is geen echte Brabantse taal, waarvoor spellingsregels zijn opgesteld. Het is een verzameling van dialecten”, zegt taalonderzoeker Kristel Doreleijers.

Maar hoe los je het dan op in gevallen zoals Valkenswaard? “Dan moet je misschien een peiling houden binnen de gemeente. En de schrijfwijze met de meeste stemmen wordt het”, zegt Doreleijers met een lach.