Avondklokrellen vijf jaar later: ‘Soort puist, alle etter kwam eruit’
Het Stationsplein en de omgeving in Eindhoven veranderde op 24 januari 2021 in een waar oorlogsgebied. Wat begon als een demonstratie tegen de invoering van de avondklok, als onderdeel van de coronamaatregelen, mondde uit in enorme rellen, vernielingen en chaos. Jeroen Veldkamp zag zijn onderneming vernield worden. Vijf jaar later blikt hij terug op de zogenoemde avondklokrellen.
Voor het station in Eindhoven is het oorlog. Relschoppers keren zich tegen de politie. Winkels worden geplunderd en ramen van het station worden ingegooid. Een auto wordt in de fik gezet.
"Op tv leek het net of Coffeelabs in brand stond. Toen dacht ik: 'daar moet ik heen'", zegt Jeroen Veldkamp. Hij was in 2001, samen met twee compagnons, eigenaar van de koffie-ontmoetingsplek op de eerste verdieping in het Centraal Station.
Het gaat niet makkelijk, maar uiteindelijk komt Veldkamp bij het station. Wat hij daar ziet, kan hij niet geloven. "Dit is gewoon niet te bevatten, ongekend", zegt hij als hij de beelden vijf jaar later terugkijkt.
"Ik zag iemand met een zwaard zwaaien. Ik heb toen geroepen: 'En die mag je als politie niet met een rubberkogel in zijn knie schieten?!'. Wanneer dan wel? Het ziet er misschien agressief uit wat de politie deed, maar diep in mij hart denk ik 'had maar wat harder geslagen'. Wat mij betreft hadden ze veel meer mogen doen. Het was gewoon oorlogsgebied."
De bijeenkomst in Eindhoven begon als demonstratie tegen de nieuwe coronamaatregelen, maar mondde uit in ongekende rellen. "Een echte Eindhovenaar gaat niet zijn eigen station kapot gooien. Dat bevestigt voor mij dat mensen uit alle oorden zijn gekomen om hier aan mee te werken."
Veldkamp zag met eigen ogen hoe de ramen van het station, en dus van zijn zaak, werden ingegooid. Vooral door 'zwarte capuchonnetjes', zoals hij de notoire relschoppers noemt.
"Toen dacht ik 'ik pak jullie allemaal'. Ik denk dat veel mensen die er bij betrokken zijn geweest de dag erna hebben gedacht: 'Wacht even. Was dit echt? Heb ik hier echt aan meegewerkt?' Het beeld van het vernielde station was het absolute dieptepunt van Nederland in de coronaperiode. Het was een soort puist, alle etter kwam er op dat moment uit."
Vijf jaar later kan Veldkamp nog altijd geen begrip opbrengen voor wat er die dag is gebeurd. "Er was die dag geen toestemming voor de demonstratie en dan is het net als in het echte leven, nee is nee. Niet demonstreren is niet demonstreren, die mensen hadden weg moeten gaan", vindt hij.
"Ik denk niet dat de mensen die hieraan mee hebben gedaan, iets hebben opgestoken van die dag."
"De oorspronkelijke demonstranten werden aangevuld met die zwarte capuchonnetjes, die 's ochtends nog niet wisten dat ze er 's avonds zouden staan. Plus mensen die hun huis uitkomen om te kijken wat er aan de hand is. Het is een grote mengelmoes. De oorspronkelijke demonstranten verdwijnen en de zwarte capuchons blijven over."
Coffeelabs bestaat niet meer. Als Veldkamp voor het station staat, voelt hij opnieuw woede opkomen over wat er die dag is gebeurd. "Waar komt ineens die woede bij die mensen vandaan? Een steen naar de politie gooien, hoe boos moet je dan zijn?", vraagt Veldkamp zich af.
"Ik denk niet dat de mensen die hieraan mee hebben gedaan , iets hebben opgestoken van die dag. Ik ben geen psycholoog, maar hier zie je een combinatie van verveling, frustratie en boosheid. Ik was ook boos tegen de staat, de regering. Terwijl die misschien ook maar deden wat ze dachten dat goed was."
"Ik zou die mensen van toen wel eens willen vragen, waarom? Wat was het moment waarop jij dacht 'ik stap in Diemen-Zuid of Maastricht in die trein'. En dan heb je nog heel veel momenten om na te denken. 'Dan laat ik me tot de ME opjagen tot hier en dan geeft iemand jou die steen en dan gooi je. Wat heeft jou bewogen om dat te gaan doen?"
