Experts vragen om meer aandacht voor kind na moord op moeder
"Stel je voor: je bent 21 jaar, in de bloei van je leven. Je studeert, woont op kamers… en dan raakt je moeder vermist. Twee maanden later wordt ze, in een vergevorderd stadium van ontbinding, gevonden in de kofferbak van de auto van je eigen vader." Het is het verhaal van Sanneke Langendoen uit Uden, die deze donderdag als ervaringsdeskundige in de Tweede Kamer komt vertellen over wat kinderen meemaken na femicide.
In een brief die ze alvast aan de Kamerleden schreef over haar eigen ervaring legt ze uit dat ze steun of begeleiding miste.
Een brede groep experts vertelt donderdagmiddag dat het belang van kinderen vaker ondersneeuwt na femicide. De experts stellen onder meer dat kinderen vaak niet gehoord worden en dat er te weinig oog is voor het risico op geweld bij omgangsregelingen. Ook gaat het geregeld mis bij het verdelen van bijvoorbeeld de erfenis van de vermoorde ouder.
VVD-Kamerlid Becker is initiatiefnemer van het rondetafelgesprek in de Tweede Kamer. "Het onderwerp femicide staat al op de agenda, maar in de aanpak van het kabinet is nog niet genoeg aandacht voor hoe we kinderen hierbij beter kunnen beschermen", vindt ze. "Dit is een kans om daar wat aan te doen en van deskundigen te horen wat er nodig is."
Weinig gesproken
Jeugdbeschermingsprofessionals, advocaten, onderzoekers en ervaringsdeskundigen uiten hun zorgen in brieven aan de Kamer. Uit cijfers van de Universiteit Leiden blijkt dat honderden kinderen de afgelopen tien jaar hun moeder verloren aan (ex)-partnergeweld. Kinderen kunnen op meerdere manieren slachtoffer zijn. Niet alleen zijn ze hun moeder kwijt, dat geldt ook voor hun vader als die de gevangenis in gaat. Bovendien kunnen ze getuige zijn geweest van het geweld, of zijn ze zelf slachtoffer daarvan geweest.
"Het recht van kinderen op veilige ouders moet altijd vooropstaan."
Hoewel er de afgelopen jaren al ingezet is op verbeteringen gaat het nog te vaak mis. Zo zegt bijvoorbeeld de Ageo Jongeren Taskforce dat er in de praktijk te weinig met kinderen gesproken wordt. De werkgroep vraagt de Kamer wettelijk vast te leggen dat kinderen regelmatig spreken met een organisatie met expertise, zoals Veilig Thuis.
Begeleiding
Meerdere organisaties betogen dat hulpverleners meer kennis moeten hebben van de risico's die kinderen lopen en van de begeleiding die ze nodig hebben.
Ook scholen kunnen een rol spelen in de begeleiding. Ageo pleit voor een uitbreiding van het systeem 'Handle with care', waarin scholen een signaal krijgen van de politie bij meldingen van huiselijk geweld. De Tweede Kamer stemde onlangs al voor een motie van D66 om dit uit te breiden.
Opvallend is dat meerdere deskundigen erop wijzen dat de bescherming van kinderen ook tekortschiet als het gaat om omgangsregelingen. Zo pleit een onderzoeker van het Landelijk Expertise Centrum Eergerelateerd Geweld voor wetgeving waarin de veiligheid hierbij wordt meegewogen. Hulporganisatie Blijf Groep zegt hierover: "Het idee dat vader-kindcontact per definitie in het belang van het kind is, is na femicide geen neutraal uitgangspunt meer, maar een potentieel risico."
Systeemtherapeut Henk Giebels zegt dat dit niet alleen gaat om femicide, maar om meer vormen van huiselijk geweld. Hij wijst erop dat onlangs de toezichthouder van de Raad van Europa oordeelde dat familierechters in Nederland niet zorgvuldig genoeg omgaan met scheidingen waarin sprake is van dwingende controle.
"Traumatiseer het kind niet verder met het systeem."
"Deze situaties worden te vaak benaderd als conflicten tussen gelijkwaardige partijen, terwijl sprake is van structureel machtsmisbruik. Hoewel het recht op omgang voor een ouder van belang blijft, moet het recht van kinderen op veilige ouders altijd vooropstaan."
Rechtspositie
Ook in het juridische traject gaat het een en ander mis, zegt onder meer advocatenorganisatie LANGZS. Zo wordt er vaak geen specifieke vervolging ingesteld voor kindermishandeling en worden in het strafrechtelijke traject kinderen vaak niet gehoord. De familie van de vermoorde moeder heeft weinig rechten,
privacybescherming zorgt er soms voor dat belangrijke informatie niet wordt gedeeld en in het erfrecht komt het voor dat de daders toch erven, ten koste van de kinderen.
De hartenkreet van ervaringsdeskundige Langendoen is: "Traumatiseer het kind niet verder met het systeem, maar bied menselijkheid, begeleiding en praktische steun."