Rouwen om overleden kind: replica van rouwende Maria moet troost bieden
Om ouders van overleden kinderen een hart onder de riem te steken, wil pastoor Jochem van Velthoven een zestiende-eeuws drieluik terugbrengen naar de Sint-Jansbasiliek in Oosterhout. "Veel ouders lopen rond met een groot verdriet. Daar moet aandacht voor komen."
“Er staat nu enkel nog een printje in een lijstje in de basiliek”, zegt Van Velthoven, terwijl hij een kaars aansteekt. De gedenkplek is sober en daarom wil hij het drieluik, dat jarenlang in Oosterhout hing, terugbrengen naar zijn kerk.
Waarom wil de kerk het drieluik terugbrengen naar Oosterhout?
“Het drieluik is een religieus, cultuur-historisch en emotioneel belangrijk stuk, om te rouwen om overleden kinderen”, legt kunsthistoricus Ralph Zijlemans uit.
Pastoor Van Velthoven wil het daarom terugbrengen in de basiliek. “Het moet een plaats worden voor ouders die een kind verloren hebben. Denk aan stilgeboren kinderen, een miskraam, maar ook kinderen die op een latere leeftijd zijn overleden en hun ouders achterlaten.”
Hij maakte het vorig jaar zelf mee met zijn achterneef Thijs van Velthoven (16) uit Raamsdonk. De jongen kwam om het leven, toen hij tijdens het afbreken van een carnavalswagen uit een hoogwerker viel. “Ik heb zijn ouders geholpen met het verwerken van dit verlies. Veel ouders lopen rond met een groot verdriet. Daar moet aandacht voor komen.”
“Ik hoop van harte dat dit drieluik het gesprek op gang brengt”, vult Zijlemans aan, wiens ouders ook een kind verloren. Door hun eigen ervaringen, zijn de pastoor en kunsthistoricus extra gedreven om het drieluik terug te brengen naar Oosterhout.
Wat staat er op het drieluik?
Op het middenpaneel is het moment geschilderd waarop Jezus Christus van het kruis gehaald wordt. Maria houdt het levenloze lichaam van haar zoon vast. Het beeld van de rouwende moeder, zou ouders die een kind zijn verloren veel steun bieden.
Dat merkt Van Velthoven ook tijdens Wave of Light, een herdenkingsmoment in de 'Baby Loss Awareness Week'. “Bij het prentje worden kaarsjes aangestoken door parochianen, die net als Maria een kind zijn verloren. De herinnering aan hun overleden kind blijft zo levend.”
Waar is het drieluik nu?
"Tijdens de Beeldenstorm in 1566 verdween het drieluik mogelijk uit de Sint-Jansbasiliek", vertelt Zijlemans. "Een huishoudster van de toenmalige pastoor vond het in 1948 zwaargehavend terug op de zolder van de pastorie. Sinds 1984 hangt het in het Stedelijk Museum in Breda."
Het origineel ophangen in Oosterhout, is geen optie. “Een vochtige kerk is geen ideale omgeving”, concludeert de kunsthistoricus. “Doodzonde als het enige tastbare bewijs van het Middeleeuws verleden van deze kerk verloren gaat.”
Is er een oplossing?
De kerk wil daarom een 3D-geprinte replica van het drieluik laten maken. Maar dat kost al gauw tienduizend euro. Er is een crowdfunding gestart, die nog tot 1 februari loopt.
Als er genoeg geld is opgehaald, wil de kerk de replica op Stille Zaterdag onthullen. Dat is de dag voor Pasen, waarop gelovigen stilstaan bij het overlijden van Jezus.
Er is al bijna 8.400 euro opgehaald, dus pastoor Van Velthoven is optimistisch. “We brengen het drieluik weer thuis.”
