Impasse rond dondersteen doorbroken, einde eeuwenlange dorpsvete dichterbij
Het einde van het ‘gedonder’ tussen de buurdorpen Oudenbosch en Oud‑Gastel over de roemruchte dondersteen is in zicht. Oud‑voorzitter Jan Bedaf van de heemkundekring in Oudenbosch is bereid om de steen terug te geven aan Oud-Gastel. Door de koerswijziging van één van de belangrijkste tegenstanders van de verhuizing, lijkt het verzet vanuit Oudenbosch voor een belangrijk deel gebroken.
“We moeten er maar niet langer voor gaan liggen”, klinkt het veelbelovend uit de mond van Bedaf die zich daarmee opwerpt als vredesgezant. Even verderop in Oud-Gastel kunnen ze hun geluk niet op. “Heeft Jan dit echt zo gezegd? Dat is fantastisch!”, zegt voorzitter Karel Bartelen van heemkundekring Het Land van Gastel.
Hoewel hij er officieel niks meer over te zeggen heeft, wordt aan de ‘draai’ van Jan Bedaf in het buurdorp veel waarde gehecht. De prominent Oudenboschenaar wordt alom gerespecteerd als de ‘hoeder’ van de dondersteen. "Zijn mening telt gewoon", verduidelijkt Karel.
Jan Bedaf bekommerde zich jarenlang over 'zijn' dondersteen
Dankzij Jan Bedaf raakte het verhaal rondom de dondersteen niet in de vergetelheid. Bovendien zorgde hij ervoor dat de zwerfkei een prominente plek kreeg bij de ingang van het Natuurhistorisch en Volkenkundig Museum in Oudenbosch.
“Hij staat hier prima en we zorgen er goed voor”, stelde Bedaf vorig jaar nog. Bovendien was volgens hem de zaak inmiddels al lang verjaard. Maar nu komt de inmiddels oud-voorzitter van heemkundige kring Broeder Christofoor terug op zijn eerdere uitspraken.
"Mochten ze er een mooi plekje voor kunnen vinden ergens op de grens tussen beide dorpen dan heb ik er vrede mee."
“In Oud-Gastel hebben ze zich zo ingespannen om de steen terug te krijgen, dus vooruit dan maar. Mochten ze er een mooi plekje voor kunnen vinden ergens op de grens tussen beide dorpen dan heb ik er vrede mee.”
Sowieso moet er een nieuwe plek voor de dondersteen worden gevonden omdat het gebied rondom het museum een nieuwe bestemming krijgt. In Oudenbosch gaan er voorzichtig stemmen op om bijvoorbeeld de zwerfkei een prominente plek te geven tegenover de basiliek. In Oud-Gastel gruwen ze van die gedachte. “In Oudenbosch zijn al monumenten genoeg. De dondersteen hoort hier op de plek waar hij vandaan komt”, aldus Karel Bartelen.
Het liefst zou de voorzitter de zwerfkei terugzien in de buurt van de vindplek aan de Oude Steenstraat bij de protestantse begraafplaats in Oud Gastel. “Op deze plek kun je naast de dondersteen een plaquette plaatsen met de historie van de dondersteen. Bovendien zou je er nog een bankje bij kunnen zetten waar fietsers of andere passanten gebruik van kunnen maken. Een mooie nieuwe toeristische attractie voor onze gemeente.”
'Vredesbesprekingen' gaan binnenkort van start
Vorig jaar, tijdens het 750-jarig bestaan van Oud-Gastel, laaide de discussie over de zwerfkei weer eens op. In het dorp gingen er stemmen op de zwerfkei terug te halen. Maar tot nu toe zonder resultaat. De heemkundekringen van beide dorpen willen binnenkort opnieuw praten over de toekomst van de steen.
Nu Jan Bedaf de strijdbijl heeft begraven, is een belangrijke hobbel genomen. De dondersteen rolt heel voorzichtig terug naar plek waar hij tienduizenden jaren in alle stilte heeft doorgebracht.
Dondersteen
De dondersteen werd in de zestiende eeuw aangetroffen in de Gastelse klei. Het granieten gevaarte van ruim vijfduizend kilo kreeg de naam dondersteen omdat men destijds geloofde dat hij tijdens een onweersbui uit de lucht was gevallen. De steen zou zelfs mythische krachten bezitten. Toen hij eeuwen later een obstakel vormde voor de aanleg van een nieuwe weg verhuisde een boer hem in 1808 vanuit de rand van Oud-Gastel naar het iets verderop gelegen Oudenbosch.
De dondersteen was hier een aantal jaren te bewonderen maar raakte daarna in de vergetelheid. In1888 verhuisde jezuïetenpater Becker de steen naar het klooster in Oudenbosch om onderzoek te doen naar de oorsprong van de steen. Hij kwam tot de conclusie dat de dondersteen een zwerfkei is die tijdens de ijstijd in de polder is achtergebleven.
Tientallen jaren na pater Becker wierp Jan Bedaf als voorzitter van heemkundige kring Broeder Christofoor zich op als ‘hoeder’ van de steen. Tot voor kort was verplaatsing van de zwerfkei wat hem betreft niet aan de orde omdat hij ‘de noodzaak ervan niet inzag’. Terugkeer naar Oud‑Gastel na zoveel jaren was volgens hem niet meer realistisch. Maar hij heeft zijn standpunt herzien.
