Het is één van de grootste ergernissen van patiënten: lange wachttijden in het ziekenhuis. In het oosten van Brabant moesten patiënten gemiddeld vijftig dagen wachten op een afspraak. Bij het Elkerliek Ziekenhuis in Helmond vonden ze dat onwenselijk. Dankzij samenwerking, creativiteit, extra personeel en extra spreekuren ligt de gemiddelde wachttijd nu onder de dertig dagen.

De druk op ziekenhuizen neemt toe: mensen worden ouder, het aantal patiënten met chronische aandoeningen groeit en minder mensen willen in de zorg werken. In het Elkerliek ziekenhuis was de gemiddelde wachttijd een jaar geleden nog veertig dagen.

Hoe hebben ze het aangepakt?
"In één jaar tijd zijn de wachttijden aanzienlijk verkort en is het Elkerliek uitgegroeid tot het ziekenhuis in de regio waar patiënten gemiddeld het snelst een afspraak krijgen", zegt een woordvoerder. "We hebben geluisterd naar medewerkers, huisartsen, patiënten en zorgverzekeraar CZ."

Ideeën van medewerkers zijn op kleine schaal getest en verder uitgerold. "We hebben meer dan vijftien concrete initiatieven uitgevoerd die hebben geleid tot kortere wachttijden, snellere diagnoses en verbeterde zorgprocessen, uiteraard met behoud van kwaliteit", zegt de woordvoerder van het Elkerliek.

Hoe lang zijn de wachtijden?
Bij de afdeling cardiologie van het Elkerliek ligt de wachttijd op vijf dagen. Ter vergelijking: bij het Bernhoven Ziekenhuis is dat 31 dagen in Uden en 48 dagen in Oss. Het Maxima MC (Veldhoven) meldt vijftig dagen en het Catharinaziekenhuis (Eindhoven) 120 dagen.

Voor chirurgie is de wachttijd in Helmond slechts vijf dagen, terwijl deze bij andere ziekenhuizen varieert van zeven tot negentig dagen.

Welke maatregelen genomen?
Niet elk plan werkt voor elke afdeling, zegt het ziekenhuis: "Elke afdeling vraagt om maatwerk. Beter omgaan met de beschikbare capaciteit is de basis." Toch zijn ook extra mensen aangenomen, zoals een orthopeed voor knie- en heupklachten. "Patiënten kunnen nu vaak binnen een week terecht om de beste oplossing te bespreken," vertelt Orthopeed Ena Čolo.

Door een extra chirurg en een betere inzet van de operatiekamers zijn de wachttijden daar ook verkort. Bij oogheelkunde, waar de wachttijd eerder een halfjaar was, zijn de wachttijden nu veertig dagen. “Vroeger ging iedereen direct naar de oogarts. Nu zien patiënten met niet-acute klachten eerst een optometrist, die zijn bevindingen afstemt met de oogarts", legt Oogarts Samuël Verkerk uit. Ook is er een speciaal ‘staar-spreekuur’ op zaterdag, waardoor meer patiënten sneller geholpen kunnen worden.

Spreekuren en online
Bij de polikliniek cardiologie is een speciaal spreekuur voor patiënten met pijn op de borst. “Mensen bij wie hartklachten onwaarschijnlijk zijn, kunnen eerder gerustgesteld worden. Patiënten met een hoger risico krijgen sneller duidelijkheid en een passende behandeling", aldus cardioloog Jeroen Lammers.

Telemonitoring speelt ook een belangrijke rol. Bij longgeneeskunde worden patiënten op afstand gevolgd: thuis doen ze metingen en vullen ze vragenlijsten in. "Bij afwijkende waarden nemen we contact op, zodat we tijdig kunnen bijsturen en een ziekenhuisopname kunnen voorkomen", vertelt longverpleegkundige Annet Kuijten.