Waarom de horeca nu ingrijpt: 'Iedereen wil doen wat-ie zelf wil'
Wie zich misdraagt in één kroeg, kan vanaf nu ook in andere horecagelegenheden de deur gewezen worden. Zo’n collectieve maatregel was vroeger niet nodig, maar tegenwoordig lijkt het lastiger om mensen in toom te houden, ziet de Tilburgse socioloog Peter Achterberg. “Iedereen wil doen wat 'ie zelf wil", zegt hij.
Sinds maandag geldt in Eindhoven een Collectieve Horecaontzegging (CHO). Wie in één café overlast veroorzaakt, kan daardoor voor een periode van drie maanden tot twee jaar worden geweerd uit bijna alle deelnemende cafés, restaurants en koffietentjes.
Er wordt gewerkt met een intern systeem en zo proberen horeca, politie en gemeente het uitgaansleven veilig te houden. Maar waarom is zo’n strenge maatregel juist nu nodig?
Hoe werkt dit systeem?
Voor de Collectieve Horecaontzegging (CHO) wordt gewerkt met een intern, beveiligd systeem. Hierin worden de persoonsgegevens van overtreders opgeslagen, zoals naam, achternaam en eventueel een foto. Alleen de deelnemende horecazaken hebben toegang tot deze database en kunnen bij binnenkomst controleren of iemand een ontzegging heeft. Na afloop van de opgelegde periode verdwijnen de gegevens automatisch.
Vrijer dan ooit
Dat heeft vooral te maken met hoe vrij we ons tegenwoordig voelen. "Vroeger zat je in een strak keurslijf. Je moest je aan de regels houden, punt. Nu lijkt het meer bij jezelf te liggen. Iedereen wil z’n vrijheid maximaal pakken, en dat merk je ook in het uitgaansleven", legt Achterberg uit, die zich verdiept in menselijk gedrag.
Nederland is volgens hem een van de meest individualistische landen ter wereld. “Iedereen wil doen wat ‘ie zelf wil en dat botst soms met wat acceptabel is in de groep. Daar kunnen dan problemen door ontstaan.”
Bewust van vrijheid
Mensen zijn zich volgens Achterberg ook steeds bewuster van hun eigen vrijheid en verdedigen deze ook stevig. Dat zie je volgens hem ook terug in het verkeer: "Als er een ongeluk gebeurt, dan beginnen mensen al snel te roepen en hebben ze het gevoel dat hun rechten worden geschonden, terwijl het gewoon een menselijke fout was."
Meer vrijheid klinkt leuk, maar het heeft ook een keerzijde. Wie geen grenzen kent, kan flink over de schreef gaan, en alcohol versterkt dat effect nog eens. "Die individuele drang naar vrijheid komt er nog meer uit als je dronken bent."
Zelfbeheersing in het dagelijkse leven
Volgens Achterberg draait het in de kroeg niet zozeer om alcohol, maar vooral om zelfbeheersing die daarbij komt kijken. Hij ziet hetzelfde patroon terug bij bijvoorbeeld voeding of sociale media: “Wie geen zelfbeheersing heeft, loopt tegen problemen aan. Als je te veel eet, word je te dik, of wanneer je te lang op TikTok zit krijg je geen ander werk gedaan.” Te veel drinken kan volgens hem net zo makkelijk leiden tot overlast.
Vroeger luisterden mensen volgens hem beter naar autoriteit. “De samenleving was strakker geregeld, er waren meer sociale normen en controle van buitenaf. Daardoor waren grootschalige maatregelen zoals deze niet nodig.”
Collectieve horecaontzegging als vangnet
De collectieve horecaontzegging is volgens Achterberg vooral bedoeld voor de mensen die echt over de schreef gaan. “De meesten houden zich prima aan de regels. Maar er zijn er een paar die helemaal losgaan. Die moet je terugzetten in het keurslijf.” Hij vermoedt dan ook dat het effect zal hebben: "Als je nergens meer binnenkomt, waar ga je dan heen?"
Het gaat volgens hem niet om straffen, maar om grenzen stellen. “Vrijheid is fijn, maar het werkt alleen als je ook weet waar je grens ligt."
